Tölur á ensku: aldur, verð og símanúmer (numbers)
Numbers, Ages, Prices and Phone Numbers
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt tölur frá 0 upp í milljón, sagt aldur, spurt um verð og svarað, lesið upp símanúmer og notað orð eins og about, half og percent.
Aðalatriðið
Enskar tölur eru byggðar úr kubbum. Það eru nokkrir litlir kubbar (one til nineteen), tugirnir (twenty, thirty, forty…) og þrír stórir kubbar: hundred, thousand og million. Talan er byggð frá stærsta kubbnum niður í þann minnsta: 3,406 = three thousand + four hundred + and six.
Á eftir tölu breytast stóru kubbarnir ekki: hundred, thousand og million eru án -s: two hundred, five thousand.
Sumar tölur eru sagðar á annan hátt. Verð er oft sagt í tveimur hlutum: £4.50 = four fifty. Símanúmer eru yfirleitt lesin tölustaf fyrir tölustaf: oh seven seven…. Í tugabrotum er orðið point: 1.5 = one point five.
Og eitt lítið hljóð skiptir miklu: thirteen og thirty. Hlustaðu á endinn – langt -teen eða stutt -ty. Í búðinni er það munurinn á 13 og 30!
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: margt er líkt. „Þrettán“ og „þrjátíu“ hafa líka ólíka enda, og „og“ kemur á undan síðasta hluta tölunnar, alveg eins og and í breskri ensku: „hundrað og fimm“ = a hundred and five. Á eftir tölu eins og „fimm“ er nafnorðið í fleirtölu á báðum málum: „fimm evrur“ = five euros. Hljóðið í three og thousand þekkirðu úr íslensku „þ“ – það er forskot.
Munurinn liggur annars staðar. Á íslensku fá „hundrað“ og „milljón“ fleirtölumynd á eftir tölu („tvö hundruð“, „þrjár milljónir“), en á ensku standa hundred og million án -s: two hundred, three million. Í tölum eins og 1500 segjum við „eitt þúsund og fimm hundruð“, en á ensku kemur and ekki á milli thousand og hundred. Við spyrjum um verð með sögninni „kosta“ („Hvað kostar þetta?“), en á ensku nægir be: How much is it? „Hundruð manna“ er án forsetningar, en enskan þarf of: hundreds of people. Í tugabrotum segjum við „komma“, á ensku point. Og símanúmer lesum við oft í tveggja stafa tölum („tuttugu og þrír, fimmtíu og sex“), en á ensku tölustaf fyrir tölustaf.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| þrettán / þrjátíu | thirteen / thirty | endirinn sýnir muninn – hér er þetta eins |
| hundrað og fimm metrar | a hundred and five metres | „og“ á undan síðasta hlutanum – eins og í breskri ensku; á ensku a / one fremst |
| tvö hundruð manns | two hundred people | á íslensku fleirtölumynd; á ensku án -s |
| eitt þúsund og fimm hundruð | one thousand five hundred | á ensku ekkert and á milli thousand og hundred |
| Hvað kostar bolurinn? | How much is this T-shirt? | á íslensku „kosta“; á ensku nægir is / are |
| hundruð manna | hundreds of people | á ensku þarf of |
| einn komma fimm | one point five | „komma“ → point |
| Hann er átta ára. | He's eight. / He's eight years old. | aldur: be + tala (+ years old) |
Í stuttu máli: tölurnar byggirðu að mestu eins og á íslensku, en hundred og million fá ekkert -s, um verð spyrðu How much is / are…?, þú segir hundreds of, point í tugabrotum og símanúmer tölustaf fyrir tölustaf.
Form
0–20
| 0 zero | 1 one | 2 two | 3 three |
| 4 four | 5 five | 6 six | 7 seven |
| 8 eight | 9 nine | 10 ten | 11 eleven |
| 12 twelve | 13 thirteen | 14 fourteen | 15 fifteen |
| 16 sixteen | 17 seventeen | 18 eighteen | 19 nineteen |
-teen og -ty
| -teen | -ty |
|---|---|
| 13 thirteen | 30 thirty |
| 14 fourteen | 40 forty (án u) |
| 15 fifteen | 50 fifty |
| 16 sixteen | 60 sixty |
| 17 seventeen | 70 seventy |
| 18 eighteen | 80 eighty |
| 19 nineteen | 90 ninety |
- 21–99: tugur + bandstrik + einn til níu: twenty-one, forty-five, ninety-nine. Á ensku kemur tugurinn fyrst, alveg eins og „tuttugu og einn“, en án „og“.
Stórar tölur
| Tala | UK | US |
|---|---|---|
| 100 | a hundred / one hundred | a hundred / one hundred |
| 105 | a hundred and five | a hundred and five / a hundred five |
| 350 | three hundred and fifty | three hundred fifty / three hundred and fifty |
| 1,000 | a thousand / one thousand | a thousand / one thousand |
| 2,500 | two thousand five hundred | two thousand five hundred |
| 3,406 | three thousand four hundred and six | three thousand four hundred six |
| 1,000,000 | a million / one million | a million / one million |
- Á eftir tölu án -s: two hundred, ten thousand, three million. En hundreds of / thousands of + nafnorð merkir „mjög margir“, ekki nákvæma tölu.
- and (UK): settu and á undan síðasta hlutanum (tugum og einingum): two hundred and five, one thousand and twenty. Ekki á milli thousand og hundred: one thousand five hundred. Í bandarískri ensku er and oft sleppt.
- Í stórum tölum notar enskan kommu: 1,000, 25,000 (á íslensku punkt: „25.000“). Í tugabrotum er punktur: 1.5 (á íslensku komma: „1,5“). Á ensku merkir 12.500 því „tólf komma fimm“!
Aldur og verð
| Spurning | Svar |
|---|---|
| How old are you? | I'm twenty-four. / I'm twenty-four years old. |
| How old is she? | She's eight. |
| How much is this bag? | It's thirty pounds. |
| How much are these shoes? | They're fifty dollars. |
Að segja verð
| Skrifað | Fullt | Stutt (í daglegu tali) |
|---|---|---|
| £4.50 | four pounds fifty | four fifty |
| $2.99 | two dollars (and) ninety-nine (cents) | two ninety-nine |
| €12.00 | twelve euros | twelve |
| 80p | eighty pence | eighty p (UK, óformlegt) |
Í enskum texta stendur gjaldmiðilstáknið á undan tölunni og aurarnir koma á eftir punkti: €4.50. Á íslensku skrifum við „4,50 €“ eða „2.500 kr.“
Hálfur, fjórðungur, tugabrot og prósent
| Skrifað | Sagt |
|---|---|
| ½ / 2½ | a half, half / two and a half |
| ¼ | a quarter |
| 1.5 / 2.75 | one point five / two point seven five |
| 20% | twenty percent (UK líka: per cent) |
Notkun
1Litlar tölur og -teen / -ty
Tölurnar 13–19 enda á -teen, tugirnir 20–90 á -ty. Segðu endinn skýrt.
2Stórar tölur
Byggðu töluna frá stærsta kubbnum niður í þann minnsta. Á eftir tölu kemur ekkert -s.
3Aldur
Spurðu How old…? Svaraðu með be + tölu eða be + tölu + years old. Aldrei með have (sjá A1-02).
4Verð
Spurðu How much is…? um einn hlut og How much are…? um tvo eða fleiri. Svaraðu It's… eða They're…. Í daglegu tali er pounds, dollars, pence og cents oft sleppt. Á íslensku spyrjum við „Hvað kostar þetta?“, en á ensku nægir sögnin be.
5Símanúmer
Segðu hvern tölustaf fyrir sig, í litlum hópum, með stuttri þögn á milli hópa. 0 er yfirleitt oh (líka zero, sérstaklega í bandarískri ensku). Í breskri ensku eru tveir eins tölustafir í röð oft sagðir með double: 44 = double four. Á íslensku lesum við símanúmer oft í tveggja stafa tölum („tuttugu og þrír“) – það gerir enskan ekki.
6About og around
Þegar talan er ekki nákvæm seturðu about eða around („um það bil“, „í kringum“) á undan henni. Orðin merkja það sama.
7Hálfur, fjórðungur, tugabrot og prósent
Segðu ½ sem a half eða half og ¼ sem a quarter. Á eftir heilli tölu segirðu and a half. Í tugabrotum segirðu point og svo hvern tölustaf fyrir sig. Prósent: tala + percent.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „einn komma átta“ → one comma eight. Á íslensku lesum við tugabrot með „komma“: „núll komma þrjár sekúndur“, „mínus tveir komma fimm“. Á ensku er tugabrotið skrifað með punkti og lesið point.
2. „tvö hundruð“, „fjörutíu milljónir“ → two hundreds, forty millions. Á íslensku fá „hundrað“ og „milljón“ fleirtölumynd á eftir tölu: „átta hundruð sæti“, „fjörutíu milljónir króna“. Á ensku eru hundred, thousand og million án -s á eftir tölu.
3. „tvö þúsund og fjögur hundruð“ → two thousand and four hundred. Á íslensku kemur „og“ á undan síðasta hluta tölunnar, líka þegar hann er hundruð: „tvö þúsund og fjögur hundruð“. Á ensku kemur and aðeins á undan tugum og einingum, aldrei á milli thousand og hundred.
4. „Hvað kostar…?“ → What costs…?. Á íslensku spyrjum við um verð með „hvað“ og sögninni „kosta“, og sögnin kemur strax á eftir spurnarorðinu. Bein þýðing gefur What costs…?, sem er ekki ensk spurning. Einfaldast er að nota How much + be: How much is…? / How much are…? Ef þú vilt nota cost þarf does eða do (sjá A1-13).
5. Símanúmer í tveggja stafa tölum. Á íslensku lesum við símanúmer oft svona: „átta níu fjórir, tuttugu og þrír, fimmtíu og sex“. Á ensku er hægt að skilja það, en hlustandinn ruglast auðveldlega. Á ensku er hver tölustafur sagður fyrir sig, í litlum hópum.
Ekki rugla saman
-teen og -ty – hlustaðu á endinn. -teen er langt og endar á n; -ty er stutt. Þegar orðið stendur eitt er áherslan á enda thirteen en á byrjun thirty (sjá „Stafsetning og framburður“).
two hundred og hundreds of – á eftir nákvæmri tölu er hundred án -s og án of. Án tölu merkir hundreds of „mjög margir“.
How old…? og How much…? – How old spyr um aldur, How much um verð.
Stafsetning og framburður
- Stafsetningargildrur: four → fourteen, en forty (án u); five → fifteen, fifty; eight → eighteen (eitt t), eighty; nine → nineteen, ninety (e helst).
- 21–99 eru skrifaðar með bandstriki: thirty-two, sixty-seven.
- thirteen /ˌθɜːˈtiːn/ (UK), /ˌθɝːˈtiːn/ (US) – langt „teen“ í lokin. thirty /ˈθɜːti/ (UK), /ˈθɝːti/ (US) – stutt „-ty“ í lokin. Í bandarískri ensku hljómar t í thirty, forty oft eins og mjúkt d.
- Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði, og þess vegna freistumst við til að leggja áherslu á byrjun thirteen. Þegar talan stendur ein skaltu leggja áherslu á endinn á -teen og halda honum löngum.
- Þegar þú telur (thirteen, fourteen, fifteen) eða setur nafnorð á eftir tölunni (thirteen people) færist áherslan oft fram. Þá er endinn besta vísbendingin: langt „-teen“ með n eða stutt „-ty“.
- /θ/ í three, thirteen, thousand er sama hljóð og íslenska „þ“ – hér hefurðu forskot. Segðu það ekki sem t eða f.
- /ɜː/ í thirteen, thirty er ekki íslenskt „ö“: varirnar eru ekki kringdar heldur slakar.
- Í stórum tölum er and veikt: two hundred and five – and hljómar eins og stutt n.
- hundred /ˈhʌndrəd/; thousand /ˈθaʊznd/. /ʌ/ er stutt og opið, ekki íslenskt „u“; og í thousand er raddað /z/ sem suðar eins og býfluga.
- percent /pəˈsent/ (UK), /pərˈsent/ (US) – áherslan er á seinna atkvæðinu: per-SENT. Í tugabrotum seturðu hvern tölustaf: 2.75 = two point seven five (ekki seventy-five).
Gullna reglan
Byggðu tölur frá stærsta kubbnum niður (thousand, hundred, svo afgangurinn); á eftir tölu eru hundred / thousand / million án -s. Aldur: be + tala. Verð: How much is…? / How much are…? – ekki What costs…? Tugabrot: point, ekki comma.
Æfingar
A. Form
Skrifaðu tölurnar með orðum, segðu verðin og fylltu í eyðuna.
-
Skrifaðu með orðum (UK): 350
-
Skrifaðu með orðum: 47
-
Skrifaðu með orðum: 2,000
-
Skrifaðu með orðum: 1,500
-
Segðu verðið: £7.20
-
Segðu verðið: $3.99
-
Segðu breska símanúmerið: 01632 448
-
Fylltu í eyðuna: "How old your children?" "They're six and nine."
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Vinkona þín er 13 ára. Veldu rétta svarið: She's ….
-
Veldu rétta svarið: How much … the tickets?
-
Veldu rétta svarið: … people are here.
-
Þú veist ekki nákvæmt verð. Veldu rétta svarið: It's … ten euros.
-
Þú vilt vita verðið. Veldu rétta svarið: … is this lamp?
-
Hvernig segirðu 2.5? …
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
Three thousands people are here.
-
The ticket is fourty dollars.
-
I'm twenty years.
-
How much is these apples?
-
Hundreds of people are at the station.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í samtalinu.
Customer: Excuse me, how much 20 this bag?
Seller: It's 21 (£25).
Customer: And how much 22 these sunglasses?
Seller: 23 (they + be) twelve fifty.
Customer: Twelve or twenty?
Seller: Twelve! And here's my number for the shop: oh one six one, four nine six, 24 (77) two one.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um aldur og verð.
-
Skrifaðu hvað þú ert gamall eða gömul og hvað tveir í fjölskyldunni þinni eru gamlir.mum (UK), mom (US)
-
Skrifaðu með orðum verðið á tveimur hlutum sem eru nálægt þér.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-03 To be í neitun og spurningum: isn't, aren't, Are you…? og stutt svör "Is your sister eighteen?" "Yes, ."
-
A1-02 To be (am, is, are) á ensku: útskýringar og æfingar Leiðréttu setninguna: I have twenty-five years.
-
A1-03 To be í neitun og spurningum: isn't, aren't, Are you…? og stutt svör Raðaðu orðunum í rétta röð: old / your / how / is / brother
Svör
A. Form
- three hundred and fifty
- forty-seven
- two thousand
- one thousand five hundred / a thousand five hundred / fifteen hundred
- seven pounds twenty / seven pounds twenty pence / seven twenty
- three dollars ninety-nine / three dollars and ninety-nine / three dollars ninety-nine cents / three dollars and ninety-nine cents / three ninety-nine
- oh one six three two, double four eight / oh one six three two, four four eight / zero one six three two, double four eight / zero one six three two, four four eight
- are
B. Merking
- thirteen
- are
- Two hundred
- about
- How much
- two point five
C. Finndu villuna
- Three thousand people are here. / Thousands of people are here.
- The ticket is forty dollars.
- I'm twenty. / I'm twenty years old. / I am twenty. / I am twenty years old.
- How much are these apples?
- ✓ Hundreds of people are at the station.
D. Í samhengi
- is
- twenty-five pounds / twenty-five
- are
- They're / They are
- double seven / seven seven
E. Spreyttu þig
- I'm thirty-two. My brother is twenty-eight, and my mum is about sixty.
- My coffee is three pounds twenty. My headphones are about fifty dollars.
F. Blönduð upprifjun
- she is
- I'm twenty-five. / I am twenty-five. / I'm twenty-five years old. / I am twenty-five years old.
- How old is your brother?
