To თუ For? მიზანი ინგლისურად („საყიდლად“, „-ისთვის“)
To and For: Saying Why
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ახსნათ, რატომ აკეთებთ რამეს – to + საწყისი ფორმით, for + არსებითი სახელით და for + -ing ფორმით – და აიცილებთ ძალიან ხშირ შეცდომას for + საწყისი ფორმა (for buy).
მთავარი იდეა
ყოველ მოქმედებას მიზეზი აქვს. Why did you go to the shop? შეგიძლიათ because-ით უპასუხოთ (because I wanted some milk), მაგრამ ინგლისურს უფრო მოკლე და ბუნებრივი გზა აქვს: To buy milk.
წარმოიდგინეთ თქვენი შაბათის საქმეების რუკა. ყოველ გაჩერებას პატარა იარლიყი აქვს, რომელზეც წერია, რატომ მიხვედით იქ: ბანკი – to get some cash; კაფე – for a coffee; სადგური – to meet my sister. მოქმედება გზაა, იარლიყი – მიზანი.
შეხედეთ, რა დგას იარლიყის სიტყვის შემდეგ. თუ ზმნაა, გამოიყენეთ to: to get some cash. თუ არსებითი სახელია (საგანი), გამოიყენეთ for: for a coffee. და როცა საგნის ფუნქციას ხსნით – რისთვის გამოიყენება – გამოიყენეთ for + -ing ფორმა: a knife for cutting bread.
ასე რომ, იკითხეთ: ზმნა → to. არსებითი სახელი → for. საგნის ფუნქცია → for + -ing.
ქართული და ინგლისური
ქართულად მიზანს რამდენიმე გზით ვამბობთ. ყველაზე ხშირია „სა-…-ად“ ფორმა: „რძის საყიდლად წავედი“, „ფულის გამოსატანად ბანკში შევიარე“. ასევე „-ისთვის“: „ყავისთვის“, „ყიდვისთვის“, და „რომ“ + ზმნა: „წავედი, რომ რძე მეყიდა“. ინგლისურში ადამიანის მიზანს ერთი, მოკლე ფორმა აქვს: to + საწყისი ფორმა – I went out to buy milk.
მახე „-ისთვის“-შია. ქართულად ის არსებით სახელსაც ერთვის („ყავისთვის“) და საწყისსაც („ყიდვისთვის“, „გაკეთებისთვის“). ინგლისურში for არსებითი სახელის წინ სწორია (for a coffee) და საგნის ფუნქციის აღწერისასაც (a cloth for cleaning glasses) – აქ ერთნაირია. მაგრამ ადამიანის მიზანზე for buying და for buy არასწორია: საჭიროა to buy. „რომ“-იანი წინადადება for-ით ან that-ით არ ითარგმნება – აქაც to.
კიდევ ერთი სხვაობა: ქართულად ვკითხულობთ „რისთვისაა ეს ღილაკი?“ – კითხვითი სიტყვა თავშია. ინგლისურში for ბოლოში გადადის: What's this button for?
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| კვერცხის საყიდლად სუპერმარკეტში წავედი. | I went to the supermarket to buy some eggs. | „სა-…-ად“ → to + საწყისი ფორმა |
| ინგლისურს უკეთესი სამსახურის საშოვნელად სწავლობს. | She's learning English to get a better job. | ადამიანის მიზანი → to |
| გავიდეთ, პიცა ვჭამოთ. | Let's go out for a pizza. | არსებითი სახელი → for |
| ვახშმის შემდეგ სასეირნოდ გავედით. | We went out for a walk after dinner. | ქართულად „სა-…-ად“, ინგლისურში for + არსებითი სახელი |
| ეს აპლიკაცია ახალი სიტყვების სწავლისთვის შესანიშნავია. | This app is great for learning new words. | აქ ერთნაირია: საგნის ფუნქცია → for + -ing |
| ძველი ფოტოების შესანახი ყუთი გვჭირდება. | We need a box for storing old photos. | ქართულად მიმღეობა; ინგლისურში for + -ing |
| ეს ჯაგრისი რისთვისაა? | What's this brush for? | ინგლისურში for ბოლოშია |
| ფულს ვაგროვებ, რომ მანქანა ვიყიდო. | I'm saving money to buy a car. | „რომ“ → to, არა for / that |
მოკლედ: ადამიანის მიზანი („საყიდლად“, „რომ ვიყიდო“) = to + საწყისი ფორმა; „-ისთვის“ + საგანი = for + არსებითი სახელი; საგნის ფუნქცია = for + -ing. For + საწყისი ფორმა არასოდეს.
ფორმა
| რის მიზანი? | სქემა | მაგალითი |
|---|---|---|
| მოქმედების (ზმნა) | to + საწყისი ფორმა | I came here to study. |
| მოქმედების (საგანი, რომელიც გინდათ) | for + არსებითი სახელი | I came here for the food. |
| საგნის (მისი ფუნქცია) | არსებითი სახელი + for + -ing ფორმა | This is a cloth for cleaning glasses. |
| მოქმედების (ოფიციალური) | in order to + საწყისი ფორმა | Please log in in order to see your account. |
პასუხი კითხვაზე Why…?
| კითხვა | მოკლე პასუხი |
|---|---|
| Why are you saving money? | To buy a car. |
| Why did she go to the bakery? | For some bread. / To get some bread. |
| What's this button for? | For turning the light on. / It turns the light on. |
გამოყენება
1To + საწყისი ფორმა – მოქმედების მიზანი
მოქმედების შემდეგ to + საწყისი ფორმა გამოიყენეთ, როცა ამბობთ, რატომ აკეთებს ვინმე რამეს. ეს მიზნის გამოხატვის ყველაზე ხშირი გზაა. ქართულად აქ ჩვეულებრივ „სა-…-ად“ ფორმა ან „რომ“ დგას.
2To… როგორც მოკლე პასუხი
საუბარში Why-კითხვას შეგიძლიათ უბრალოდ To + საწყისი ფორმით უპასუხოთ – ისევე, როგორც ქართულად: „ანგარიშის გასახსნელად“.
3For + არსებითი სახელი
როცა მიზანი საგანია (არსებითი სახელი), გამოიყენეთ for.
4For + -ing ფორმა – რისთვის გამოიყენება საგანი
საგნის ფუნქციის აღსაწერად გამოიყენეთ for + -ing ფორმა. კითხვა ასე დასვით: What's it for? („რისთვისაა?“).
5In order to – უფრო ოფიციალური
In order to იგივეს ნიშნავს, რასაც to, მაგრამ უფრო ოფიციალურია („იმისათვის, რომ…“). ხშირია ინსტრუქციებში, განცხადებებსა და ოფიციალურ ტექსტებში. მიზნის სხვა სტრუქტურები (so that, so as to, უარყოფითი მიზანი) B1-27-შია.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „…-ის გაკეთებისთვის“ → for + -ing ადამიანის მიზანზე. „ოთახის განიავებისთვის ფანჯარა გააღო“ – „-ისთვის“ + საწყისი ინგლისურ for + -ing-ს ჰგავს. მაგრამ ადამიანის მიზანზე ინგლისური to + საწყისი ფორმას მოითხოვს; for + -ing მხოლოდ საგნის ფუნქციისთვისაა.
2. „-თვის“ = for → for + საწყისი ფორმა. რადგან „-თვის“ ხშირად for-ით ითარგმნება, ზმნის წინაც for გვისხლტება. ზმნის წინ ინგლისურში მხოლოდ to დგას.
3. „…, რომ…“ → for + წინადადება. „იტალიურს სწავლობს, რომ რომში იმუშაოს“ – „რომ“-ს მთელი წინადადება მოსდევს, და ზოგჯერ for-ით ითარგმნება. ინგლისურში for მთელ წინადადებას არ უერთდება: to + საწყისი ფორმა.
4. „რისთვის?“ → For what…? ქართულად კითხვითი სიტყვა „რისთვის“ თავშია. ინგლისურში for ჩვეულებრივ წინადადების ბოლოში გადადის.
არ აგერიოთ
to + ზმნა თუ for + არსებითი სახელი – შეხედეთ შემდეგ სიტყვას. ზმნა → to. არსებითი სახელი → for.
for + -ing (საგნის ფუნქცია) თუ to + ზმნა (ადამიანის მიზანი) – საგნის ზოგადი ფუნქცია – for + -ing. ის, რასაც ადამიანი ერთ კონკრეტულ შემთხვევაში აკეთებს – to + საწყისი ფორმა.
to მიზნისთვის თუ ზმნა + to – I want to go-ში to ზმნური სქემის ნაწილია A2-25, არა მიზანი. მიზანი კითხვას Why? („რატომ?“) პასუხობს.
მართლწერა და გამოთქმა
- მიზნის ფრაზებში to სუსტია: /tə/ – I went out to buy milk. ნეიტრალური /ə/ ქართულში არ არის: მოკლე, მოდუნებული ხმოვანია; სრულ ო-ს ან უ-ს ნუ იტყვით. /t/ ქართულ თ-ს ჰგავს, არა ტ-ს.
- for-იც სუსტია: /fə/ (UK), /fər/ (US) – ბრიტანულ გამოთქმაში for a pizza-ში სიტყვები ერთმანეთს ებმის და r ხმოვნის წინ მსუბუქად ისმის. ინგლისური r ქართული რ-ივით არ ცახცახებს: ენის წვერი არაფერს ეხება.
- in order to ერთ ჯგუფად ითქმის: /ɪn ˈɔːdə tə/ (UK), /ɪn ˈɔːrdər tə/ (US), მახვილით or-ზე. ქართულად მახვილი სუსტია – აქ კი ერთი მარცვალი აშკარად ძლიერი უნდა იყოს.
- გაიხსენეთ -ing-ის მართლწერის წესები A1-22-დან: store → storing, shop → shopping.
ოქროს წესი
იმის სათქმელად, რატომ აკეთებს ვინმე რამეს, გამოიყენეთ to + საწყისი ფორმა – არა for + საწყისი ფორმა. For არსებითი სახელის წინ დასვით (for a coffee), for + -ing კი იმისთვის გამოიყენეთ, რისთვისაც საგანი გამოიყენება (for cutting). „საყიდლად“ და „რომ ვიყიდო“ = to buy.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
1–3 დავალებებში დაწერეთ to ან for.
-
I went to the post office send a parcel.
-
We stopped lunch.
-
A kettle is boiling water.
-
უპასუხეთ To…-თი: "Why are you saving money?" (buy a bike)
-
უპასუხეთ For…-ით: "Why did you go to the bakery?" (some bread)
-
გადააკეთეთ უფრო ოფიციალურად in order to-თი: We left early to avoid the traffic.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: He went to the gym … a workout.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: He went to the gym … do some exercise.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: These scissors are … paper.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I'm going to the supermarket … some milk.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: "What's this button …?" "It turns the light on."
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
She went to London for study English.
-
I came here for to see you.
-
This bag is to carrying a laptop.
-
We went out for a walk.
D. კონტექსტში
გამოიყენეთ to, for ან in order to. 19-ე ადგილში ფრჩხილებში მოცემული ზმნაც გამოიყენეთ.
On Saturday morning I went into town 16 do some shopping. First I went to the bank 17 get some cash. Then I stopped at a café 18 a coffee. After that, I bought a new pan 19 (make) pancakes and some batteries 20 my camera. Finally, I went to the station 21 meet my sister.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
რატომ სწავლობთ ინგლისურს? დაასახელეთ ორი მიზეზი to-თი.
-
აღწერეთ თქვენი სამზარეულოს ორი ნივთი for + -ing-ით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-25 Verb + -ing თუ Verb + To? want to, enjoy -ing და want someone to ქართულად I want (learn) to cook.
-
A2-25 Verb + -ing თუ Verb + To? want to, enjoy -ing და want someone to ქართულად We've finished (paint) the kitchen.
-
A1-18 ბრძანებითი, Let's და შეთავაზებები ინგლისურად: Don't, How about, Why don't we (not / touch) that! It's hot.
პასუხები
A. ფორმა
- to / in order to
- for
- for
- To buy a bike.
- For some bread.
- We left early in order to avoid the traffic.
B. მნიშვნელობა
- for
- to
- for cutting
- to buy
- for
C. იპოვეთ შეცდომა
- She went to London to study English.
- I came here to see you.
- This bag is for carrying a laptop.
- ✓ We went out for a walk.
D. კონტექსტში
- to / in order to
- to / in order to
- for
- for making / to make
- for
- to / in order to
E. თქვენი ჯერი
- I'm learning English to get a better job and to watch films without subtitles.
- A colander is for draining pasta. I have a small knife for peeling fruit.
F. შერეული გამეორება
- to learn
- painting
- Don't touch / Do not touch
