Good At, Afraid Of, Listen To: ზმნები და ზედსართავები წინდებულებით ინგლისურად
Good At, Afraid Of, Listen To: Words + Prepositions
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ სწორ წინდებულს გამოიყენებთ ხშირი ზედსართავი სახელების (good at, afraid of, interested in) და ზმნების (listen to, wait for, depend on) შემდეგ. ასევე გეცოდინებათ, რომელ ხშირ ზმნებს არ სჭირდება წინდებული დამატების წინ.
მთავარი იდეა
ზოგ ზედსართავ სახელსა და ზმნას მუდმივი პარტნიორი ჰყავს: წინდებული. ვამბობთ good at maths, afraid of spiders, listen to music. წინდებული დამოკიდებულია მის წინ მდგომ სიტყვაზე და არა წინადადების აზრზე. ასეთ წყვილებს ხშირად dependent prepositions-ს უწოდებენ.
წარმოიდგინეთ წყვილი, რომელიც ყოველთვის ერთად მოდის. როცა დამატება გვაქვს, listen-ს to-სგან ვერ დააშორებთ: I listen to podcasts, და არა I listen podcasts.
ზოგჯერ პარტნიორი ლოგიკურია: wait for a bus (ავტობუსი თქვენი მიზანია). მაგრამ ხშირად ლოგიკა არ ჩანს, ამიტომ სიტყვა და მისი წინდებული ერთ ბლოკად ისწავლეთ: არა afraid, არამედ afraid of.
არის საპირისპირო მახეც. ზოგ ზმნას დამატების წინ ჩვეულებრივ წინდებული არ სჭირდება: discuss the problem, enter the room, marry someone.
ქართული და ინგლისური
ქართულში ინგლისური წინდებულების საქმეს ბრუნვები და თანდებულები აკეთებს: -ზე, -ში, -ით, -გან. ზოგჯერ ისინი ინგლისურს ემთხვევა: „ამინდზეა დამოკიდებული“ = depends on, „ქალაქის ცხოვრებისგან განსხვავდება“ = different from. ხშირად კი არა. ზოგი ქართული ზმნა დამატებას პირდაპირ, მიცემით ბრუნვაში იღებს – „ვუსმენ მუსიკას“, „ველოდები ავტობუსს“, – ინგლისურში კი აქ წინდებულია: listen to, wait for. და პირიქით: „ოთახში შევიდა“, „ცოლად შეირთო“ – ქართულად თანდებული ან დამატებითი სიტყვაა, ინგლისურში კი enter და marry დამატებას პირდაპირ იღებს.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ამინდზეა დამოკიდებული. | It depends on the weather. | აქ ერთნაირია: -ზე = on |
| ცხოვრება ქალაქში სოფლის ცხოვრებისგან განსხვავდება. | Life in the city is different from life in the country. | აქ ერთნაირია: -გან = from |
| პოდკასტებს ვუსმენ. | I listen to podcasts. | ქართულად თანდებული არ არის; ინგლისურში to აუცილებელია |
| ავტობუსს ველოდებით. | We're waiting for the bus. | ქართულად თანდებული არ არის; ინგლისურში for |
| ჩვენ შენით ვამაყობთ! | We're so proud of you! | -ით ≠ with: proud of |
| ქალაქი თავისი ყველით არის ცნობილი. | This town is famous for its cheese. | -ით ≠ with: famous for |
| ოთახში შევიდა. | He entered the room. | ქართულად -ში; ინგლისურში წინდებული არ არის |
| ცოლად შეირთო ბავშვობის მეგობარი. | He married his childhood friend. | ინგლისურში marry + ადამიანი, with-ის გარეშე |
მოკლედ: ქართული ბრუნვა ან თანდებული ინგლისურ წინდებულს ვერ გიკარნახებთ; listen to, proud of, famous for ერთ ბლოკად ისწავლეთ, ხოლო enter, marry, discuss-ს წინდებული არ სჭირდება.
ფორმა
ზედსართავი სახელი + წინდებული
| წინდებული | ზედსართავები | მაგალითი |
|---|---|---|
| at | good at, bad at, surprised at | She's good at chess. |
| in | interested in | I'm interested in history. |
| of | afraid of, scared of, proud of, tired of, fond of, bored of | He's afraid of dogs. |
| on | keen on | I'm not keen on horror films. |
| about | worried about, excited about, angry about (საგანი), embarrassed about, confused about | We're excited about the trip. |
| with | angry with (ადამიანი), bored with | She's angry with her brother. |
| from | different from | My job is different from yours. |
| to | similar to, married to | His car is similar to mine. |
| for | famous for | Italy is famous for its food. |
| by | surprised by (ასევე surprised at) | We were surprised by the news. |
ზმნა + წინდებული + დამატება
| წინდებული | ზმნები | მაგალითი |
|---|---|---|
| to | listen to, belong to, talk to | Who does this bag belong to? |
| for | wait for, pay for, ask for | I'm waiting for a call. |
| at | look at | Look at this photo! |
| on | depend on | It depends on the weather. |
| about / of | think about, think of, talk about | What do you think of my new haircut? |
| with | agree with | I agree with you. |
ზმნები, რომლებსაც დამატების წინ წინდებული არ სჭირდება
| სწორია | არასწორია |
|---|---|
| discuss the plan | discuss about the plan |
| enter the building | enter into the building |
| marry someone | marry with someone |
| call / phone your mum | phone to your mum |
| reach the hotel | reach to the hotel |
წინდებული + -ing – წინდებულის შემდეგ ზმნა -ing ფორმას იღებს: good at swimming, interested in learning. მეტი – B1-19-ში.
გამოყენება
1ზედსართავი + წინდებული: უნარები და ინტერესები
უნარებისთვის გამოიყენეთ good / bad at, ის, რაც მოგწონთ – interested in, keen on და fond of.
2ზედსართავი + წინდებული: გრძნობები
გრძნობებს ხშირად of ან about მოსდევს. angry-სთან ადამიანზე გამოიყენეთ with, საგანზე ან სიტუაციაზე – about. (Angry at ადამიანზეც ხშირია, განსაკუთრებით ამერიკულ ინგლისურში.)
3ზედსართავი + წინდებული: შედარება და აღწერა
გამოიყენეთ different from, similar to, married to და famous for. ბრიტანულ ინგლისურში ხშირია different to-ც, ამერიკულში – different than, მაგრამ different from ყველგან სწორია.
4ზმნა + წინდებული
ამ ზმნებს დამატების წინ წინდებული სჭირდება. არ არის დამატება – არ არის წინდებული: Listen! Wait!
5Think about თუ think of
Think about = რამეზე ფიქრი, განხილვა. Think of = აზრი მოგივიდათ. აზრის კითხვისას ორივე ხშირია: What do you think of / about it? ქართულად ორივე ხშირად „-ზე ფიქრი“-ა, მაგრამ think on ინგლისურში არ ითქმის.
6ზმნები წინდებულის გარეშე
ზოგი ზმნა დამატებას პირდაპირ იღებს. წინდებულის დამატება ძალიან ხშირი შეცდომაა.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „ვუსმენ“, „ველოდები“, „შეხედე“ → listen / wait / look წინდებულის გარეშე. ეს ქართული ზმნები დამატებას პირდაპირ იღებს: „როგორ მუსიკას უსმენ ხოლმე?“, „ჩემს ესეს შეხედავ?“. ინგლისურ listen-ს, wait-სა და look-ს კი დამატების წინ წინდებული სჭირდება: listen to, wait for, look at.
2. „-ით“ → with. ქართული -ით ხშირად ინგლისურ with-ს შეესაბამება („დანით ვჭრი“ = with a knife), ამიტომ ვამბობთ proud with, famous with. მაგრამ ზედსართავებთან სხვა წინდებულია: proud of, famous for, interested in.
3. „-ზე ფიქრობს“ → think on. ქართული -ზე ხშირად on-ია („მაგიდაზე“ = on the table), ამიტომ „გამოცდაზე ნუ ფიქრობ“ ასე ითარგმნება: think on. ინგლისურში ამბობენ think about ან think of.
4. „ცოლად შეირთო“ / „ცოლად გაჰყვა“ → marry with. ქართულად ქორწინებაზე დამატებითი სიტყვით ვლაპარაკობთ, ამიტომ ინგლისურშიც რაღაცის დამატება გვინდა. Marry კი დამატებას პირდაპირ იღებს. თუ წინდებული გინდათ, თქვით get married to.
5. „-ში შევიდა“ → enter in / into. ქართულად ვამბობთ „ანა ლიფტში შევიდა და მეცხრე სართულის ღილაკს დააჭირა“ (-ში). Enter ადგილს პირდაპირ იღებს; ან თქვით go into / come into.
არ აგერიოთ
listen to თუ hear – Listen to = ყურადღებით მოსმენა (დამატების წინ to სჭირდება). Hear = ხმა თქვენამდე აღწევს (წინდებულის გარეშე). ქართულადაც ორი ზმნაა: „ვუსმენ“ და „მესმის“.
pay for თუ pay – Pay for – იმაზე, რასაც ყიდულობთ; pay – ადამიანზე ან ანგარიშზე (წინდებულის გარეშე).
discuss თუ talk about – ერთი მნიშვნელობა, სხვადასხვა გრამატიკა: discuss-ს წინდებული არ სჭირდება; talk-ს სჭირდება about.
angry with თუ angry about – ადამიანი თუ საგანი.
მართლწერა და გამოთქმა
- წინადადების შუაში ეს წინდებულები ჩვეულებრივ სუსტად (მახვილის გარეშე) ისმის: afraid of → /əˈfreɪd əv/, good at → /ˈɡʊd ət/, wait for → /ˈweɪt fə/ (UK), /ˈweɪt fər/ (US). ნეიტრალური /ə/ ქართულში არ არის, ჩვენ კი ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ. ეცადეთ, of, at, for მოკლედ და მოდუნებულად თქვათ.
- კითხვის ბოლოს წინდებული ძლიერი ფორმით ისმის: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)? What are you looking at /æt/? /æ/ ქართულში არ არის: პირი ფართოდ გააღეთ, ქართულ ე-სა და ა-ს შორის.
- სიტყვები ერთმანეთს გადააბით: look at /lʊk‿ət/, proud of /praʊd‿əv/, think of /θɪŋk‿əv/. think-ში /θ/ – ენის წვერი კბილებს შორის, ჰაერი გადის; ნუ იტყვით თ-ს ან ს-ს. /ŋk/-ში „გ“ არ ისმის.
- listen-ში t არ წარმოითქმის: /ˈlɪsn/. ნუ წაიკითხავთ ისე, როგორც იწერება.
ოქროს წესი
ისწავლეთ სიტყვა თავის წინდებულთან ერთად, ერთ ბლოკად: good at, afraid of, listen to, wait for. ქართული ბრუნვა წინდებულს ვერ გიკარნახებთ („ვუსმენ“ → listen to, „-ით ვამაყობ“ → proud of). და discuss, enter, marry, call, phone, reach-ის დამატების წინ წინდებულს ნუ დაამატებთ.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით სწორი წინდებული.
-
My brother is very good tennis.
-
Are you interested cooking?
-
I'm scared flying.
-
This book belongs my teacher.
-
It all depends the price.
-
Italy is famous its food.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I'm waiting … my friend.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Your idea is similar … mine.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: He wants to marry ….
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I'm angry … my sister. She took my car without asking.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I can't … her name. It's on the tip of my tongue!
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
We discussed about the holiday.
-
Please listen me carefully.
-
She's famous of her songs.
-
I'll phone you when I get home.
D. კონტექსტში
შეავსეთ შეტყობინებაში გამოტოვებული სიტყვები; (20)-ში აირჩიეთ სწორი ვარიანტი.
Hi Jo! Sorry I didn't answer — I was waiting 16 a call from the bank. Are you still interested 17 coming to the concert? My sister can't come. She's really afraid 18 big crowds! We can talk 19 it later. I'll call 20 tonight.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ ორი წინადადება საკუთარ თავზე good at-ით და interested in-ით.
-
დაწერეთ ერთი წინადადება იმაზე, რაზეც ღელავთ ან რასაც მოუთმენლად ელით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-30 Bored თუ Boring? -ed და -ing ზედსართავი სახელები ინგლისურად I'm really (interest) in your story. Tell me more!
-
A2-29 Who, Which, That და Where: მიმართებითი დამოკიდებული წინადადებები ინგლისურად The woman lives next door is my boss.
-
A1-21 In, on, at, to, into: ადგილისა და მოძრაობის წინდებულები ქართულად The keys are the table, next to your phone.
პასუხები
A. ფორმა
- at
- in
- of
- to
- on
- for
B. მნიშვნელობა
- for
- to
- her
- with
- think of
C. იპოვეთ შეცდომა
- We discussed the holiday. / We talked about the holiday.
- Please listen to me carefully.
- She's famous for her songs.
- ✓ I'll phone you when I get home.
D. კონტექსტში
- for
- in
- of
- about
- you
E. თქვენი ჯერი
- I'm good at drawing. I'm interested in old films.
- I'm excited about my holiday in June.
F. შერეული გამეორება
- interested
- who / that
- on
