Second Conditional ქართულად: If I Had…, I Would… – წარმოსახვითი სიტუაციები
Second Conditional: If I Had…, I Would…
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ილაპარაკოთ წარმოსახვით ან ნაკლებად სავარაუდო სიტუაციებზე – If I had more time, I'd learn the guitar – მისცეთ რჩევა ფრაზით If I were you, I'd… და აირჩიოთ first conditional-სა (1 ტიპი) და second conditional-ს (2 ტიპი) შორის.
მთავარი იდეა
First conditional A2-27 რეალურ სამყაროზეა: If it rains, we'll stay in. Second conditional რეალური სამყაროდან წარმოსახვითში გადადის: If I had a boat, I'd sail round the islands.
როგორ აჩვენებს ინგლისური, რომ სიტუაცია წარმოსახვითია? ზმნას ერთი ნაბიჯით უკან გადაწევს: I have → if I had; I will → I would. მაგრამ მნიშვნელობა წარსული არ არის. If I had a car ნიშნავს: „ახლა მანქანა არ მაქვს – წარმოიდგინეთ, რომ მქონდეს“.
წარმოიდგინეთ ჩარჩოში ჩასმული სურათი კედელზე. ჩარჩოს შიგნით სხვა სამყაროა: უფრო დიდი ბინა, სხვა სამსახური, ცხოვრება ზღვის პირას. წარსულის ფორმა ეს ჩარჩოა – ის მსმენელს ეუბნება: „ეს სურათია და არა რეალობა“. Would კი გვეუბნება, რა ხდება სურათის შიგნით.
ერთი და იგივე სიტუაცია შეიძლება ჩარჩოს შიგნითაც იყოს და გარეთაც. ეს იმაზეა დამოკიდებული, როგორ ხედავთ მას თქვენ: როგორც რეალურ შესაძლებლობას (first conditional) თუ როგორც წარმოსახვითს (second conditional).
ქართული და ინგლისური
კარგი ამბავი: ქართულიც ზუსტად ასე ყოფს რეალურს და წარმოსახვითს. რეალური პირობა „თუ“-თი და მყოფადით ითქმის: „თუ სამსახურს მივიღებ, ლიდსში გადავალ“. წარმოსახვითი – „რომ“-ით და კავშირებითით: „სამსახური რომ მივიღო, ლიდსში გადავიდოდი“. ესე იგი, „თუ“ ≈ first conditional, „რომ“ + „-დი“ ≈ second conditional. ქართულშიც მოლაპარაკის ხედვა წყვეტს, რომელი აირჩიოს.
განსხვავება ფორმებშია. ქართული კავშირებითი („მქონდეს“, „ვიცოდე“, „იყოს“) წარსულს სულაც არ ჰგავს, ინგლისურში კი if-ის შემდეგ Past Simple (მარტივი წარსული) დგას: If I had…. ამიტომ ქართველები ხშირად if-ის შემდეგ ან აწმყოს ტოვებენ (If I have…, I would…), ან would-ს სვამენ (If I would have…). შედეგის ნაწილი („ვიყიდდი“, „წავიდოდი“, „შევძლებდი“) კი უბრალოდ would / could + საწყისი ფორმაა. და ბოლოს: „დღეს კვირა რომ არ იყოს“ ქართულად ქვემდებარის გარეშე ითქმის, ინგლისურს კი it სჭირდება.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| თუ სამსახურს მივიღებ, ლიდსში გადავალ. | If I get the job, I'll move to Leeds. | „თუ“ – რეალური შესაძლებლობა: first conditional |
| სამსახური რომ მივიღო, ლიდსში გადავიდოდი. | If I got the job, I'd move to Leeds. | აქ ერთნაირია: „რომ“ + „-დი“ – წარმოსახვა: second conditional |
| ბაღი რომ მქონდეს, ბოსტნეულს თავად მოვიყვანდი. | If I had a garden, I'd grow my own vegetables. | ქართული ფორმა წარსულს არ ჰგავს; ინგლისურში if + Past Simple |
| მანქანა რომ მქონდეს, ბებია-ბაბუასთან უფრო ხშირად ჩასვლას შევძლებდი. | If I had a car, I could visit my grandparents more often. | „შევძლებდი“ → could; „ალბათ“ → might |
| შენს ადგილას რომ ვიყო, მენეჯერს დაველაპარაკებოდი. | If I were you, I'd talk to your manager. | „ვიყო“ → were (სასაუბროდ was) |
| დღეს კვირა რომ არ იყოს, ბანკი ღია იქნებოდა. | If it wasn't Sunday today, the bank would be open. | ქართულად ქვემდებარე არ არის; ინგლისურს სჭირდება it |
მოკლედ: „თუ“ + მყოფადი → if + present, will; „რომ“ + კავშირებითი → if + Past Simple, would / could / might. Would შედეგის ნაწილშია და არა if-ის შემდეგ.
ფორმა
აგებულება
| if-ნაწილი (პირობა) | მთავარი ნაწილი (შედეგი) |
|---|---|
| if + Past Simple | would / could / might + საწყისი ფორმა |
| If I had more money, | I would travel more. |
| If she lived closer, | we could see her every week. |
| If they didn't work so hard, | they might be happier. |
ნაწილები ნებისმიერი რიგით შეიძლება იდგეს. როცა if-ნაწილი პირველია, ჩვეულებრივ მძიმე ისმება; როცა მთავარი ნაწილია პირველი – არა: I'd tell you if I knew.
უარყოფა, კითხვა და მოკლე პასუხები
| მაგალითი | |
|---|---|
| უარყოფითი პირობა | If I didn't have a job, I'd travel for a year. |
| უარყოფითი შედეგი | If it was cheaper, I wouldn't think twice. |
| კითხვა | What would you do if you lost your phone? |
| მოკლე პასუხები | Would you help me? — Yes, I would. / No, I wouldn't. |
would, could, might შედეგში
| მოდალური ზმნა | მნიშვნელობა | მაგალითი |
|---|---|---|
| would ('d) | შედეგი წარმოსახვით სამყაროში | I'd buy a bigger flat. |
| could | შევძლებდი (would be able to) | I could work from anywhere. |
| might | ალბათ (would perhaps) | I might move abroad. |
If I were / If I was
| ფორმა | სტილი | მაგალითი |
|---|---|---|
| if I / he / she / it were | სტანდარტული; წერაში სასურველი | If he were taller, he'd play basketball. |
| if I / he / she / it was | ხშირია არაფორმალურ მეტყველებაში | If he was taller, he'd play basketball. |
| If I were you, … | მყარი ფრაზა რჩევისთვის; were გაცილებით სასურველია | If I were you, I'd apologise. |
Zero, first და second conditional ერთი შეხედვით
| ტიპი | ფორმა | როგორ ხედავს მოლაპარაკე | მაგალითი |
|---|---|---|---|
| Zero (0 ტიპი) | if + აწმყო, აწმყო | ყოველთვის მართალია | If you heat ice, it melts. |
| First (1 ტიპი) | if + აწმყო, will / can / might / ბრძანებითი | რეალური შესაძლებლობა | If it's sunny, we'll eat outside. |
| Second (2 ტიპი) | if + Past Simple, would / could / might | წარმოსახვითი, ნაკლებად სავარაუდო ან ახლა არარეალური | If I had a garden, I'd grow tomatoes. |
გამოყენება
1წარმოსახვითი აწმყო სიტუაციები
Second conditional გამოიყენეთ სიტუაციებისთვის, რომლებიც ახლა არ არის მართალი. if-ნაწილი ახლანდელი რეალობის საპირისპიროა. ქართულად: „რომ“ + კავშირებითი.
2ნაკლებად სავარაუდო ან წარმოსახვითი მომავალი
გამოიყენეთ მომავლის მოვლენებისთვის, რომლებსაც არ ელით ან მხოლოდ ოცნებობთ. წარსულის ფორმა აქაც „არარეალურს“ ნიშნავს და არა „წარსულს“.
3Could და might შედეგში
could გამოიყენეთ წარმოსახვით სამყაროში შესაძლებლობისთვის ან უნარისთვის („შევძლებდი“), might – როცა შედეგი მხოლოდ „ალბათ“-ია.
4რჩევა – If I were you, I'd…
წარმოიდგინეთ, რომ სხვა ადამიანის ადგილას ხართ. ეს რჩევის მიცემის მყარი, თავაზიანი გზაა – ზუსტად ისე, როგორც ქართული „შენს ადგილას რომ ვიყო…“. უარყოფითი ფორმაა I wouldn't…
5First თუ second? თქვენი ხედვა წყვეტს
ერთი და იგივე მომავალი სიტუაცია ორივე ტიპში შეიძლება იყოს. First conditional ამბობს: „ამას რეალურ შესაძლებლობად ვხედავ“. Second ამბობს: „ამას ნამდვილად არ ველი“ ან „მხოლოდ წარმოვიდგენ“. ქართულადაც ასეა: „თუ“ თუ „რომ“.
6წარმოსახვითი კითხვები
Second conditional-ის კითხვები საუბრის დაწყების ან ვინმეს აზრის გაგების ბუნებრივი გზაა.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „-დი“ ფორმა ორივე ნაწილში → would after if. ქართულად შედეგის „-დი“ ფორმა („ვიყიდდი“, „წავიდოდით“) would-ს ჰგავს და ზოგი მას if-ნაწილშიც გადაიტანს. ინგლისურში if-ის შემდეგ would არ დგას – იქ Past Simple-ა (be → were / was).
2. „მანქანა რომ გვქონდეს“ → If we have. ქართული კავშირებითი („გვქონდეს“, „იცოდეს“) აწმყოს უფრო ჰგავს, ვიდრე წარსულს, ამიტომ if-ის შემდეგ ხშირად აწმყო რჩება, შედეგში კი would დგას. ეს ორი ფორმა ერთად არ მუშაობს: წარმოსახვაში if-ის შემდეგ Past Simple დგას.
3. „შენს ადგილას რომ ვიყო“ → If I would be in your place. ქართული ფრაზის სიტყვასიტყვით თარგმნისას would ხშირად if-ის შემდეგ ხვდება. მყარი ფრაზაა If I were you (ან If I were in your place).
4. „დღეს კვირა რომ არ იყოს“ → it-ის გარეშე. ამინდსა და დროზე ქართულ წინადადებას ხშირად ქვემდებარე არ აქვს („ცივა“, „კვირაა“). ინგლისურ if-ნაწილსაც სჭირდება ქვემდებარე: it.
არ აგერიოთ
'd = would თუ 'd = had – შეხედეთ შემდეგ სიტყვას: საწყისი ფორმა → would; past participle (მესამე ფორმა) → had B1-03.
would if-ნაწილში: თავაზიანი გამონაკლისი – ძალიან თავაზიან თხოვნებში if you would… ნიშნავს „თუ ინებებთ…“. ეს second conditional არ არის.
Second თუ third conditional – second ახლანდელზე ან მომავალზეა; third წარსულს წარმოიდგენს სხვანაირად B1-07.
მართლწერა და გამოთქმა
- ნაცვალსახელების შემდეგ would ჩვეულებრივ იკუმშება: I'd, you'd, he'd, we'd, they'd /aɪd, juːd, hiːd/. ბოლო /d/ მკაფიოდ წარმოთქვით: მის გარეშე I'd buy ჟღერს როგორც I buy.
- wouldn't /ˈwʊdnt/: l არ ისმის; d და n ერწყმის ერთმანეთს, შორის ხმოვნის გარეშე. ეს სიტყვა ჩვეულებრივ მახვილიანია. /w/ ქართული ვ არ არის: ტუჩები მრგვალდება, კბილებს არ ეხება.
- would you სწრაფ მეტყველებაში ხშირად ერთ სიტყვად ერწყმის: /ˈwʊdʒə/ – What would you do? ეს /dʒ/ ქართული ჯ-ს ჰგავს.
- I'll /aɪl/ და I'd /aɪd/ სწრაფ მეტყველებაში ძალიან ჰგავს ერთმანეთს. მოუსმინეთ if-ნაწილის ზმნას: აწმყო → 'll, წარსული → 'd.
- If I were you-ში were ჩვეულებრივ სუსტია: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). r ქართული რ-ივით არ ცახცახებს; ბრიტანულ გამოთქმაში საერთოდ არ ისმის.
ოქროს წესი
წარმოსახვითი ან ნაკლებად სავარაუდო სიტუაციისთვის ზმნა ერთი ნაბიჯით უკან გადაწიეთ: if + Past Simple, would / could / might + საწყისი ფორმა. წარსულის ფორმა რეალობიდან დაშორებას აჩვენებს და არა წარსულ დროს. Would შედეგის ნაწილშია და არა if-ის შემდეგ. ქართული „რომ მქონდეს“ = if I had.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.
-
If I (have) a bigger kitchen, I'd cook more.
-
If she lived in the city, she (not need) a car.
-
What you (do) if you found a wallet in the street?
-
If I (be) you, I'd take the job.
-
We could go to the beach if it (not be) so cold.
-
დააკავშირეთ წინადადებები if-ით და would-ით: I don't have time, so I don't go to the gym.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი ან შეავსეთ.
-
ფიქრობთ, რომ ხვალ წვიმა საკმაოდ სავარაუდოა. შეავსეთ: If it (rain) tomorrow, we (stay) at home.
-
რომელი წინადადება აჩვენებს, რომ მოლაპარაკე შეთავაზებას არ ელის?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: If you … water to 100 degrees, it boils.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: "If I had a car, I'd drive to work" is about ….I don't have a car now
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
If I would know her number, I would call her.
-
If I had wings, I will fly to work.
-
I'd tell you if I knew.
-
If he was taller, he could play in the team.
D. კონტექსტში
შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები; საჭიროების შემთხვევაში ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.
Ana: What 15 you do if you didn't have to work?
Ben: I'd travel. If I 16 (have) enough money, I'd go to South America first.
Ana: Me too. But if I 17 (be) you, I'd learn some Spanish before you go.
Ben: Good idea. And you? If you 18 (can) choose any job, what would it be?
Ana: I'd open a café. But I 19 (not / leave) my job tomorrow — I like it too much!
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაასრულეთ წინადადება თქვენს ცხოვრებაზე: If I had more free time, …
-
მეგობარი გეუბნებათ: "My boss always gives me extra work." მიეცით რჩევა If I were you-ით.
-
უპასუხეთ კითხვას: Where would you live if you could live anywhere?
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-27 Zero და First Conditional: პირობითი წინადადებები ინგლისურად (0 და 1 ტიპი) When I (get) home, I'll call you.
-
A2-27 Zero და First Conditional: პირობითი წინადადებები ინგლისურად (0 და 1 ტიპი) You'll miss the bus ___ you hurry. …
-
B1-03 Past Perfect: „უკვე წასული ვიყავი“ ინგლისურად – had + V3 I didn't recognise her because she (change) so much.
-
B1-05 Future Continuous ქართულად: This Time Tomorrow I'll Be… – will be + -ing Don't call at eight — I (have) dinner then. გამოიყენეთ Future Continuous.
პასუხები
A. ფორმა
- had
- wouldn't need / would not need
- would … do
- were
- weren't / wasn't / were not / was not
- If I had time, I would go to the gym. / If I had time, I'd go to the gym. / I would go to the gym if I had time. / I'd go to the gym if I had time.
B. მნიშვნელობა
- rains … will stay
- If they offered me the job, I'd accept.
- heat
- now
C. იპოვეთ შეცდომა
- If I knew her number, I would call her. / If I knew her number, I'd call her.
- If I had wings, I would fly to work. / If I had wings, I'd fly to work.
- ✓ I'd tell you if I knew.
- ✓ If he was taller, he could play in the team.
D. კონტექსტში
- would
- had
- were
- could
- wouldn't leave / would not leave
E. თქვენი ჯერი
- If I had more free time, I'd learn to play the piano.
- If I were you, I'd talk to her about it.
- If I could live anywhere, I'd live by the sea in Portugal.
F. შერეული გამეორება
- get
- unless
- had changed / 'd changed
- will be having
