Present Perfect met just, already en yet: ‘net’, ‘al’ en ‘nog niet’ in het Engels
Present Perfect: Just, Already, Yet
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je praten over dingen uit het verleden die nu belangrijk zijn (I've lost my keys), kun je nieuws vertellen, en zet je just, already en yet op de goede plek in de zin.
Het idee
Stel je je takenlijstje voor vandaag voor. Achter sommige taken staat een vinkje, achter andere niet. Als je naar het lijstje kijkt, vraag je niet wanneer je iets gedaan hebt. Je vraagt: Wat is nu klaar, en wat niet?
Dat is wat de Present Perfect in deze les doet. Hij kijkt vanuit nu naar een handeling in het verleden, omdat het resultaat nu zichtbaar is: I've lost my keys (dus ik kan nu niet naar binnen). She's broken her arm (dus ze kan niet tennissen).
Drie kleine woordjes beschrijven de vinkjes. Just is een vers vinkje: het is net gebeurd. Already is een vinkje dat er vroeg al stond, of eerder dan verwacht: I've already paid. Yet is een taak zonder vinkje, maar dat vinkje verwachten we nog: I haven't called her yet. Het lijstje gaat over nu, dus het werkwoord ook: have/has + voltooid deelwoord.
Nederlands en Engels vergeleken
Bij een resultaat in het nu gebruiken het Nederlands en het Engels allebei de voltooide tijd: Ik ben mijn sleutels kwijtgeraakt – I've lost my keys. Net is just. Het grote verschil zit in het woordje al. In het Nederlands betekent al zowel ‘eerder dan verwacht’ (already) als – in een gewone vraag – ‘tot nu toe’ (yet). Heb je al gegeten? is een neutrale vraag: in het Engels Have you eaten yet? Have you already eaten? klinkt verbaasd: nu al? En nog niet is not … yet, met yet aan het eind. Let ook op: werkwoorden die in het Nederlands zijn krijgen (Ze is net vertrokken), krijgen in het Engels toch have / has.
| Nederlands | Engels | Let op |
|---|---|---|
| Ik heb net je bericht gezien. | I've just seen your message. | net = just, tussen have en het deelwoord |
| Ik heb al betaald. | I've already paid. | al (eerder dan verwacht) = already |
| Heb je al gegeten? | Have you eaten yet? | al in een neutrale vraag = yet |
| Ben je nu al klaar? | Have you finished already? | verbaasd: already |
| Ik heb nog niet besloten. | I haven't decided yet. | nog niet = not … yet |
| Ze is net vertrokken. | She has just left. | Nederlands zijn, Engels has |
Vorm
Present Perfect (herhaling van A2-16)
| Onderwerp | have / has | past participle |
|---|---|---|
| I / you / we / they | have ('ve) | finished. |
| he / she / it | has ('s) | finished. |
| ontkennend | haven't / hasn't | finished. |
| vraag | Have you / Has she… | finished? |
In She's finished her homework is 's = has: dat zie je aan het voltooid deelwoord dat een handeling laat zien, hier met een lijdend voorwerp. (Sommige deelwoorden kunnen na be ook een bijvoeglijk naamwoord zijn: It's broken = it is – zie A2-16.)
Just, already, yet: betekenis en plaats
| Woord | Betekenis | Soort zin | Plaats | Voorbeeld |
|---|---|---|---|---|
| just | net, zojuist | vooral bevestigend | tussen have/has en het voltooid deelwoord | I've just finished. |
| already | al, eerder dan verwacht | bevestigend en vragen | tussen have/has en het voltooid deelwoord, of aan het eind | She's already left. / She's left already. |
| yet | al / nog (niet) – en we verwachten het nog | ontkenningen en vragen | aan het eind van de zin | I haven't eaten yet. / Have you eaten yet? |
Kort antwoord met yet: "Is it ready?" "Not yet." – ‘Nog niet.’
Gebruik
1Een handeling in het verleden met een resultaat nu
Gebruik de Present Perfect als een handeling in het verleden een resultaat heeft dat nu belangrijk is. We zeggen niet wanneer het gebeurde; het gaat om het resultaat.
2Just = net, zojuist
Zet just tussen have/has en het voltooid deelwoord. Het laat zien dat iets heel kort geleden is gebeurd.
3Already = al, eerder dan verwacht
Already staat meestal tussen have/has en het voltooid deelwoord. In spreektaal kan het ook aan het eind. In een vraag laat het vaak verbazing zien: nu al?
4Yet = tot nu toe, maar we verwachten het nog
Gebruik yet in ontkenningen en vragen. Het staat meestal aan het eind van de zin, na het lijdend voorwerp. Een ontkenning met yet betekent ‘nu nog niet, maar waarschijnlijk later wel’.
5Nieuws vertellen
Vers nieuws vertellen we vaak met de Present Perfect, omdat het nieuws nu nieuw en belangrijk is. Geven we details (wanneer, waar, hoe), dan stappen we meestal over op de Past Simple – zie A2-19.
6Amerikaans-Engels: de Past Simple met just, already en yet
In het Amerikaans-Engels is de Past Simple heel gewoon met just, already en yet. Allebei zijn goed. Het Brits-Engels geeft meestal de voorkeur aan de Present Perfect. In deze cursus oefenen we de Present Perfect.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. ‘Al’ in een gewone vraag → already. Heb je al…? is in het Nederlands de gewone, neutrale vraag. Vertaal je al automatisch met already, dan klink je verbaasd of zelfs ongeduldig: ‘nu al?’ Voor een neutrale vraag gebruik je yet, aan het eind.
2. ‘Is net vertrokken’ → is just left. Werkwoorden als vertrekken, aankomen, beginnen, gaan en komen krijgen in het Nederlands zijn. In het Engels krijgt de Present Perfect altijd have / has. In spreektaal hoor je het verschil soms niet (she's = she has), maar in volledige vormen en in geschreven taal wel.
3. ‘Al’ met een tijdstip. Ik heb om zeven uur al ontbeten is goed Nederlands. Maar met een afgesloten tijdstip (at seven, this morning at eight) gebruikt het Engels de Past Simple – ook met already.
Niet verwarren
yet en already in vragen – Yet is een neutrale vraag: je verwacht dat het nog gebeurt. Already laat verbazing zien: het is eerder gebeurd dan je dacht. In het Nederlands is het allebei al; alleen nu al laat de verbazing horen.
just = net en just = alleen maar – Bij de Present Perfect betekent just meestal ‘net’. In andere zinnen kan het ‘alleen maar’ betekenen.
yet en still – Still (iets duurt voort: I still haven't finished – ‘Ik ben nog steeds niet klaar’) en any more / no longer komen in B1-33. De keuze tussen Present Perfect en Past Simple vind je in A2-19.
Spelling en uitspraak
- In spreektaal worden have en has samengetrokken en hoor je ze makkelijk niet: I've just seen it /aɪv dʒʌst siːn ɪt/, She's already left /ʃiːz ɔːlˈredi left/. Luister naar de kleine /v/ of /z/ – en laat ze zelf ook horen, stemhebbend: geen f of s.
- already is één woord met de klemtoon op de tweede lettergreep: /ɔːlˈredi/. Verwar het niet met all ready (twee woorden = helemaal klaar: We're all ready to go).
- just /dʒʌst/: de /dʒ/ begint als een /d/ (tongpunt tegen het tandvlees achter je boventanden) en gaat meteen over in een zoemende, stemhebbende ruis – geen Nederlandse j zoals in ‘ja’, en geen stemloze tsj. De /ʌ/ is kort en open. In I've just… krijgt just meestal klemtoon: je stem gaat even omhoog.
- yet /jet/ begint zoals yes; de e klinkt als in bed. Aan het eind van een ja/nee-vraag gaat je stem meestal omhoog: Have you finished yet?
Gouden regel
Is een handeling uit het verleden nu belangrijk, gebruik dan have/has + voltooid deelwoord – ook waar het Nederlands zijn gebruikt. Zet just en already tussen have/has en het voltooid deelwoord (already mag ook aan het eind). Zet yet aan het eind van ontkenningen en vragen. En Heb je al…? is meestal …yet?
Oefeningen
A. Vorm
Gebruik in deze oefening de Present Perfect (de Britse vorm). De Amerikaanse Past Simple (I just ate) is ook goed – zie Gebruik 6.
-
I can't find my wallet. I (lose) it.
-
Zet just op de goede plek: She has called me.
-
Zet yet op de goede plek: They haven't replied to my email.
-
Zet already op de goede plek: I've paid for the tickets.
-
"Is Tom here?" "No, he (just / leave)."
-
the film (start) yet?
B. Betekenis
Kies het juiste antwoord.
-
Kies het juiste antwoord: "Do you want to see this film?" "No, I've … seen it."
-
Kies het juiste antwoord: I haven't had breakfast ….
-
Welke vraag laat verbazing zien?
-
Je hebt veel honger. Zeg waarom:
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct. Gebruik in je verbeteringen de Present Perfect.
-
I've finished just my work.
-
Have you yet called your mum?mum (UK), mom (US)
-
She has already went to bed.
-
We haven't booked the hotel yet.
D. In context
Gebruik bij de werkwoorden de Present Perfect.
Mia: Hi Leo! We 15 (just / arrive) at the new flat!
Leo: Great! Have you unpacked 16?
Mia: No, not yet. But Sam 17 (already / build) the bed!
Leo: Wow! 18 the internet (start) working yet?
Mia: No, it 19 (not / start) yet. I'm using my phone.
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over je eigen dag.
-
Schrijf twee dingen op die je vandaag al hebt gedaan en één ding dat je nog niet hebt gedaan.
-
Schrijf een kort goed nieuwtje voor een vriend of vriendin. Gebruik de Present Perfect en just.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
A2-16 Present Perfect: Have you ever…? Ervaringen in het Engels "Where's Dad?" "He's ___ … to the shop. He'll be back in ten minutes."
-
A2-16 Present Perfect: Have you ever…? Ervaringen in het Engels you ever (eat) Korean food?
-
A1-28 Past Simple: onregelmatige werkwoorden, did en didn't in het Engels Schrijf de Past Simple en het voltooid deelwoord: write
Antwoorden
A. Vorm
- 've lost / have lost
- She has just called me. / She's just called me.
- They haven't replied to my email yet.
- I've already paid for the tickets. / I've paid for the tickets already.
- 's just left / has just left
- Has … started
B. Betekenis
- already
- yet
- Have you finished already?
- I haven't eaten yet.
C. Vind de fout
- I've just finished my work. / I have just finished my work.
- Have you called your mum yet?
- She has already gone to bed. / She's already gone to bed. / She has gone to bed already.
- ✓ We haven't booked the hotel yet.
D. In context
- 've just arrived / have just arrived
- yet / already
- has already built / 's already built
- Has … started
- hasn't started / has not started
E. Jouw beurt
- I've already had breakfast. I've already answered my emails. I haven't been to the gym yet.
- Guess what! I've just passed my driving test!
F. Gemengde herhaling
- gone
- Have … eaten
- wrote … written
