Question tags po angielsku: isn't it?, don't you? — pytania rozłączne
Question Tags: …, Isn't It?
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji dodasz na końcu zdania question tags (pytania rozłączne), takie jak isn't it?, didn't you? czy can she?, żeby coś sprawdzić albo zachęcić rozmówcę do zgody — i wypowiesz je z właściwą intonacją.
Główna idea
Question tag to malutkie pytanie na końcu zdania oznajmującego: It's cold, isn't it? Zamienia stwierdzenie w zaproszenie: „Mam rację? Zgadzasz się?”
Pamiętasz echo z A2-32? W So do I i Neither can she czasownik posiłkowy z pierwszego zdania wracał jak echo. Question tag to to samo echo, tylko na końcu twojego własnego zdania. Powtarza czasownik posiłkowy albo be — is, have, can, will, did — z zaimkiem i zwykle go „odwraca”: zdanie twierdzące dostaje tag przeczący, a zdanie przeczące — tag twierdzący.
You can swim, can't you? You can't swim, can you?
Prawdziwe znaczenie niesie głos. Z intonacją opadającą mówiący ma dość dużą pewność i chce tylko twojej zgody: Lovely day, isn't it? Z intonacją wznoszącą to prawdziwe pytanie — mówiący nie jest pewny: You've paid, haven't you?
Polski a angielski
Po polsku mamy kilka stałych dopowiedzeń, które nigdy się nie zmieniają: „prawda?”, „nie?”, „tak?”, „co?”. Pasują do każdego zdania. Angielski tag zmienia się za każdym razem: zależy od czasownika posiłkowego, czasu, osoby i od tego, czy zdanie jest twierdzące, czy przeczące. Dlatego Polacy często mówią uniwersalne isn't it? albo no?, tak jak „prawda?” czy „nie?”.
| Polski | Angielski | Co się dzieje |
|---|---|---|
| Ładny dzień, prawda? | It's a beautiful day, isn't it? | is → isn't it |
| Mieszkasz niedaleko, prawda? | You live near here, don't you? | brak posiłkowego → do |
| Dzwonili do ciebie wczoraj, nie? | They called you yesterday, didn't they? | past simple → did |
| Ona nie umie prowadzić, prawda? | She can't drive, can she? | zdanie przeczące → tag twierdzący |
| Chodźmy już, dobra? | Let's go, shall we? | Let's → shall we |
| Nikt nie dzwonił, prawda? | Nobody called, did they? | po polsku „nie” przy czasowniku; po angielsku nobody już przeczy → tag twierdzący |
Zwróć uwagę na ostatni wiersz: po polsku przeczenie jest podwójne („nikt nie”), a po angielsku jedno słowo — nobody, never, nothing — wystarcza, żeby zdanie było przeczące. Tag jest wtedy twierdzący.
Budowa
Zdanie twierdzące → tag przeczący; zdanie przeczące → tag twierdzący
| Zdanie | Tag |
|---|---|
| It is expensive, | isn't it? |
| It isn't expensive, | is it? |
| You have finished, | haven't you? |
| She can't drive, | can she? |
| They will be there, | won't they? |
| We should leave, | shouldn't we? |
Czasy proste → do / does / did — kiedy w zdaniu nie ma czasownika posiłkowego ani be, użyj tego, który pojawia się w przeczeniu albo pytaniu.
| Zdanie | Tag |
|---|---|
| You live near here, | don't you? |
| He works at the airport, | doesn't he? |
| They went home early, | didn't they? |
| She doesn't like fish, | does she? |
Przypadki szczególne
| Zdanie | Tag | Uwaga |
|---|---|---|
| I'm late, | aren't I? | nie amn't I; am I not? jest bardzo formalne |
| I'm not late, | am I? | regularnie |
| Let's go, | shall we? | propozycja |
| Open the window, | will you / would you / can you / could you? | prośba |
| Don't forget, | will you? | przeczący tryb rozkazujący |
| There's a problem, | isn't there? | there zostaje w tagu |
| Nobody called, | did they? | nobody = przeczenie → tag twierdzący; zaimek they |
| Everyone's here, | aren't they? | everyone / someone → they |
| Nothing happened, | did it? | nothing / everything → it |
| This is yours, | isn't it? | this / that → it |
| You never call me, | do you? | never / hardly / rarely = przeczenie → tag twierdzący |
Użycie
1Zachęta do zgody — intonacja opadająca
Kiedy masz dość dużą pewność i chcesz tylko, żeby rozmówca się zgodził albo żeby zacząć rozmowę, wymów tag z intonacją opadającą. To bardzo częste w uwagach o pogodzie, jedzeniu i wydarzeniach — jak polskie „prawda?” wypowiedziane bez pytającego tonu.
2Sprawdzanie informacji — intonacja wznosząca
Kiedy myślisz, że coś jest prawdą, ale nie masz pewności, użyj intonacji wznoszącej. Tag działa wtedy prawie jak pytanie „tak/nie”.
3Ten sam czasownik posiłkowy i ten sam czas
Powtórz czasownik posiłkowy (albo be) ze zdania. Jeśli go nie ma, użyj do / does / did w tym samym czasie co czasownik główny. Polskie „prawda?” niczego tu nie podpowie — patrz na angielski czasownik.
4Szczególne podmioty
I am ma tag aren't I; there is / are zachowuje there; everyone, somebody, nobody mają they; everything, nothing, this, that mają it.
5Słowa przeczące bez not
Never, hardly, rarely, no one, nobody, nothing czynią zdanie przeczącym, więc tag jest twierdzący. Po polsku dodajemy jeszcze „nie” przy czasowniku, a po angielsku nie.
6Propozycje i prośby — Let's i tryb rozkazujący
Po Let's tag to shall we?. Po trybie rozkazującym will you?, would you? albo could you? zamienia polecenie w przyjazną prośbę. Po przeczącym trybie rozkazującym użyj will you?
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Prawda?” jako uniwersalny tag. Polskie „prawda?” pasuje do każdego zdania, więc kusi, żeby zawsze mówić isn't it?. Angielski tag musi pasować do czasownika i podmiotu zdania.
2. „Nie?” na końcu zdania. W mowie potocznej mówimy „Przyjdziesz jutro, nie?”. Dosłowne no? na końcu zdania bywa słyszane, ale nie jest standardowym angielskim tagiem. W luźnej rozmowie dobrze działa right?, a najbardziej naturalny jest prawdziwy tag.
3. „Tak, nie jem” — odpowiedź na tag przeczący. Po polsku w odpowiedzi na zdanie przeczące „tak” często znaczy „masz rację”: „Nie jesz mięsa, prawda?” — „Tak, nie jem”. Po angielsku odpowiadasz o faktach: no = fakt przeczący, yes = fakt twierdzący. Yes i not w jednej odpowiedzi się wykluczają.
4. Rodzaj rzeczy z polskiego. Po polsku „samochód” jest rodzaju męskiego, a „kawa” żeńskiego, więc w tagu może się wkraść he albo she. Po angielsku rzeczy to zawsze it.
Nie myl
Intonacja opadająca i wznosząca — Te same słowa, różne znaczenia.
Question tags i krótkie reakcje — Tag stoi na końcu twojego własnego zdania. Reakcje takie jak So do I czy Are you? odpowiadają na zdanie kogoś innego A2-32.
Odpowiedź na tag — Odpowiadaj o faktach, a nie o tagu: yes = fakt twierdzący, no = fakt przeczący (tak jak przy pytaniach przeczących A2-33).
Tagi w tym samym kierunku — So you're the new manager, are you? (twierdzące + twierdzący) wyraża zdziwienie albo zainteresowanie. To nie błąd; ten typ omawiamy w C2-03.
Pisownia i wymowa
- Przed tagiem stawiaj przecinek, a po nim znak zapytania: It's late, isn't it?
- Tagi wymawia się szybko i łączy ze zdaniem: isn't it /ˈɪznt ɪt/ — dwa wyrazy zlewają się w jeden, bez przerwy i bez dodatkowej samogłoski między t a i. didn't you /ˈdɪdntʃuː/ — t i y łączą się w dźwięk podobny do polskiego „cz”. won't you /ˈwəʊntʃuː/ (UK), /ˈwoʊntʃuː/ (US).
- /ɪ/ w isn't i didn't to krótka, luźna samogłoska — między polskim „i” a „y”. Nie wymawiaj jej jak długie, napięte /iː/.
- Intonacja opadająca ↘ = mam pewność, zachęcam do zgody. Wznosząca ↗ = prawdziwe pytanie, sprawdzam. W polskim „prawda?” też może opadać albo się wznosić — w angielskim ta różnica jest jeszcze ważniejsza.
- aren't I /ˈɑːnt aɪ/ (UK), /ˈɑːrnt aɪ/ (US): w brytyjskiej wymowie nie ma „r”, jest długie /ɑː/.
- Akcent pada na czasownik posiłkowy w tagu: You're coming, AREN'T you?
Złota zasada
Powtórz czasownik posiłkowy (albo be) i go odwróć: zdanie twierdzące → tag przeczący, zdanie przeczące → tag twierdzący, zwykle z zaimkiem. Brak posiłkowego i brak be? Użyj do / does / did. Polskie „prawda?” jest jedno — angielskich tagów jest wiele. Intonacja opadająca = „zgódź się ze mną”; wznosząca = „czy tak jest?”.
Ćwiczenia
A. Forma
Dodaj question tag.
-
You're a nurse, ?
-
He can't swim, ?
-
They live in Rome, ?
-
She didn't call, ?
-
I'm late, ?
-
Let's take a break, ?
-
There's some milk in the fridge, ?
-
You've never been here before, ?
B. Znaczenie
Wybierz odpowiedź, która pasuje do sytuacji.
-
Chcesz sprawdzić coś, co nie jest dla ciebie pewne. Wybierz intonację tagu: …
-
Razem z przyjacielem oglądasz piękny zachód słońca. Mówisz: "Beautiful, isn't it?" Wybierz intonację: …
-
"You didn't lock the door, did you?" ", I did." (I locked it.)
-
Wybierz tag do przyjaznej prośby: Open the window, …?
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
Your parents went to Peru, wasn't it?
-
Tom is a chef, isn't Tom?
-
Nobody saw you, didn't they?
-
Everyone's ready, aren't they?
D. W kontekście
Uzupełnij rozmowę odpowiednimi tagami.
Amy: It's freezing in here today, 17?
Dan: It is! The heating isn't working, 18?
Amy: No. You told the manager, 19?
Dan: Yes, this morning. Let's make some hot tea, 20?
Amy: Good idea. You don't take sugar, 21?
Dan: No, thanks. Pass me the milk, 22?
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku własne zdania z tagami.
-
Napisz dwa zdania z tagami, którymi zaczniesz rozmowę z sąsiadem.
-
Napisz zdanie z tagiem, żeby sprawdzić fakt, który nie jest dla ciebie pewny.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A2-32 So do I, neither do I, me too: jak powiedzieć „ja też” po angielsku "I can't swim." "Neither I."
-
A2-32 So do I, neither do I, me too: jak powiedzieć „ja też” po angielsku "I'm moving to Rome." " you? That's exciting!"
-
B1-14 Pytania pośrednie (indirect questions): Could you tell me where…? Do you know where (Tom / live)?
-
A2-33 Who called you czy who did you call? Pytania o podmiot i dopełnienie (you / not / like) coffee? I thought you loved it!
Odpowiedzi
A. Forma
- aren't you
- can he
- don't they
- did she
- aren't I
- shall we
- isn't there
- have you
B. Znaczenie
- rising
- falling
- Yes
- will you
C. Znajdź błąd
- Your parents went to Peru, didn't they?
- Tom is a chef, isn't he?
- Nobody saw you, did they?
- ✓ Everyone's ready, aren't they?
D. W kontekście
- isn't it
- is it
- didn't you
- shall we
- do you
- will you / would you / can you / could you
E. Twoja kolej
- It's really quiet today, isn't it? You've just moved in, haven't you?
- The shop doesn't open on Sundays, does it?
F. Powtórka mieszana
- can
- Are
- Tom lives
- Don't you like / Do you not like
