SlowingoGramatika
A2 34 / 38

Good At, Afraid Of, Listen To: fjalët me parafjalë (dependent prepositions) në anglisht

Good At, Afraid Of, Listen To: Words + Prepositions

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të përdorni parafjalën e duhur pas mbiemrave të zakonshëm (good at, afraid of, interested in) dhe pas foljeve (listen to, wait for, depend on), dhe do të dini cilat folje të zakonshme nuk marrin parafjalë para kundrinorit.

Ideja kryesore

Disa mbiemra dhe folje vijnë me një shok të përhershëm: një parafjalë. Themi good at maths, afraid of spiders, listen to music. Parafjala varet nga fjala që i paraprin, jo nga kuptimi i fjalisë. Këto çifte quhen shpesh dependent prepositions.

Mendojini si çifte që vijnë gjithmonë bashkë. Kur ka kundrinor, listen nuk ndahet nga to: I listen to podcasts, jo I listen podcasts.

Ndonjëherë shoku ka logjikë: wait for a bus (autobusi është qëllimi juaj). Por shpesh logjikë e qartë nuk ka, prandaj mësojeni fjalën bashkë me parafjalën si një bllok: jo afraid, por afraid of.

Ka edhe kurthin e kundërt. Disa folje zakonisht nuk marrin parafjalë para kundrinorit: discuss the problem, enter the room, marry someone.

Shqipja dhe anglishtja

Edhe në shqip fjalët kanë parafjalët e tyre: «kam frikë nga», «varet nga», «u martua me», «i interesuar për». Problemi është se parafjala shqipe rrallë përputhet me atë angleze, dhe dora e përkthen fjalë për fjalë: «varet nga» → depends from. Në disa raste jemi me fat: «i famshëm për» = famous for, «ndryshe nga» = different from, «i zemëruar me» = angry with – këtu është njësoj.

Kurthi i dytë është i kundërt. Shumë folje shqipe marrin kundrinor të drejtë: «dëgjoj muzikë», «pres autobusin», «shikoj foton». Në anglisht këtu duhet parafjalë: listen to, wait for, look at. Dhe anasjelltas: «diskutojmë për planin», «hyri në dhomë», «u martua me të» – në anglisht discuss, enter, marry nuk marrin parafjalë. Fjalë si «jam dakord» janë një kurth më vete: agree është folje, prandaj I agree, jo I am agree.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Kam frikë nga errësira.I'm scared of the dark.«nga» → of
Varet nga çmimi.It depends on the price.«nga» → on
Jam i mirë në matematikë.I'm good at maths.«në» → at
Është e martuar me një zjarrfikës.She's married to a firefighter.«me» → to
Ky qytet është i famshëm për djathin.This town is famous for its cheese.këtu është njësoj: «për» = for
Dëgjoj podkaste kur shkoj në punë.I listen to podcasts on the way to work.pa parafjalë → listen to
Pritëm autobusin njëzet minuta.We waited for the bus for twenty minutes.pa parafjalë → wait for
Duhet të diskutojmë për buxhetin.We need to discuss the budget.«për» → asgjë
U martua me shoqen e fëmijërisë.He married his childhood friend.«me» → asgjë
Jam dakord me ty.I agree with you.«jam dakord» → agree (folje)

Shkurt: mos e përktheni parafjalën shqipe – mësojeni fjalën angleze bashkë me shokun e saj: afraid of, depend on, good at, married to, listen to, wait for; dhe discuss, enter, marry pa parafjalë.

Forma

Mbiemër + parafjalë

ParafjalaMbiemratShembull
atgood at, bad at, surprised atShe's good at chess.
ininterested inI'm interested in history.
ofafraid of, scared of, proud of, tired of, fond of, bored ofHe's afraid of dogs.
onkeen onI'm not keen on horror films.
aboutworried about, excited about, angry about (për një gjë), embarrassed about, confused aboutWe're excited about the trip.
withangry with (me një person), bored withShe's angry with her brother.
fromdifferent fromMy job is different from yours.
tosimilar to, married toHis car is similar to mine.
forfamous forItaly is famous for its food.
bysurprised by (edhe surprised at)We were surprised by the news.

Folje + parafjalë + kundrinor

ParafjalaFoljetShembull
tolisten to, belong to, talk toWho does this bag belong to?
forwait for, pay for, ask forI'm waiting for a call.
atlook atLook at this photo!
ondepend onIt depends on the weather.
about / ofthink about, think of, talk aboutWhat do you think of my new haircut?
withagree withI agree with you.

Folje pa parafjalë para kundrinorit

E saktëE pasaktë
discuss the plandiscuss about the plan
enter the buildingenter into the building
marry someonemarry with someone
call / phone your mumphone to your mum
reach the hotelreach to the hotel

Parafjalë + -ing – pas një parafjale folja merr formën -ing: good at swimming, interested in learning. Në shqip këtu themi shpesh një emër ose «të» + folje («i mirë në not», «i interesuar të mësoj»), por në anglisht pas parafjalës nuk vjen kurrë forma bazë. Më shumë te B1-19.

Përdorimi

1Mbiemër + parafjalë: aftësi dhe interesa

Përdorni good / bad at për aftësi, dhe interested in, keen on dhe fond of për ato që ju pëlqejnë.

My daughter is really good at maths.
Vajza ime është shumë e mirë në matematikë.
«në» → at; maths (UK), math (US)
I'm terrible at remembering names.
S'i mbaj dot mend emrat, jam katastrofë.
terrible at; parafjalë + -ing
Are you interested in politics?
Ju intereson politika?
interested in, jo for
He's not very keen on spicy food.
Nuk i pëlqen shumë ushqimi pikant.
keen on: më i zakonshëm në anglishten britanike
She's very fond of her grandmother.
E do shumë gjyshen.

2Mbiemër + parafjalë: ndjenja

Ndjenjat marrin shpesh of ose about. Me angry përdorni with për një person dhe about për një gjë. (Angry at një person është gjithashtu i zakonshëm, sidomos në anglishten amerikane.)

My little brother is scared of the dark.
Vëllai i vogël ka frikë nga errësira.
«nga» → of
We're so proud of you!
Jemi shumë krenarë për ty!
«për» → of
I'm tired of waiting. Let's go.
U lodha duke pritur. Ikim.
tired of = më erdhi në majë të hundës
Are you worried about the interview?
Je i shqetësuar për intervistën?
She was angry with me because I was late.
Ishte e zemëruar me mua sepse u vonova.
me një person: with
Everyone was angry about the new rules.
Të gjithë ishin të zemëruar për rregullat e reja.
për një gjë: about

3Mbiemër + parafjalë: krahasim dhe përshkrim

Përdorni different from, similar to, married to dhe famous for. Different to është gjithashtu i zakonshëm në anglishten britanike, dhe different than në atë amerikane, por different from është i saktë kudo.

Life in the city is very different from life in the country.
Jeta në qytet është shumë ndryshe nga jeta në fshat.
këtu është njësoj: «nga» = from
Your phone is similar to mine.
Telefoni yt është i ngjashëm me timin.
«me» → to
She's married to a firefighter.
Është e martuar me një zjarrfikës.
«me» → to
This town is famous for its cheese.
Ky qytet është i famshëm për djathin e tij.
këtu është njësoj: «për» = for

4Folje + parafjalë

Këto folje duan parafjalë para kundrinorit. Pa kundrinor, pa parafjalë: Listen! Wait!

I listen to podcasts on the way to work.
Dëgjoj podkaste rrugës për në punë.
në shqip pa parafjalë, në anglisht listen to
We waited for the bus for twenty minutes.
E pritëm autobusin njëzet minuta.
«pres» → wait for
Look at that sunset!
Shiko atë perëndim dielli!
«shiko» → look at
Who does this jacket belong to?
E kujt është kjo xhaketë?
në pyetje parafjala shkon në fund
Can I talk to you for a minute?
Mund të flas pak me ju?
«me» → to
I'll pay for the drinks.
Pijet i paguaj unë.
I don't agree with him at all.
Nuk jam aspak dakord me të.
«jam dakord» → agree (folje)
It depends on the price.
Varet nga çmimi.
«nga» → on

5Think about apo think of

Think about = mendoj për diçka, e kam në mendje, e shqyrtoj. Think of = më vjen një ide ndër mend. Për mendime janë të zakonshme të dyja: What do you think of / about it? Në shqip të gjitha këto janë «mendoj për» ose «çfarë mendon për».

I'm thinking about changing jobs.
Po mendoj ta ndërroj punën.
po e shqyrtoj
Can you think of a good name for the dog?
Të vjen ndër mend ndonjë emër i mirë për qenin?
një ide
What do you think of the new manager?
Çfarë mendon për menaxherin e ri?
mendimi juaj; edhe think about është i mundur

6Folje pa parafjalë

Disa folje e marrin kundrinorin drejtpërdrejt. Shtimi i një parafjale është gabim shumë i shpeshtë – sidomos kur në shqip ka parafjalë.

We need to discuss the budget.
Duhet të diskutojmë për buxhetin.
në shqip «për», në anglisht asgjë
Please don't enter the room without knocking.
Ju lutem, mos hyni në dhomë pa trokitur.
«hyj në» → enter
He married his childhood friend.
U martua me shoqen e fëmijërisë.
«u martua me» → married
I'll phone you tomorrow.
Do të të marr në telefon nesër.
pa to
We reached the hotel just before midnight.
Arritëm në hotel pak para mesnatës.
«arrij në» → reach (pa parafjalë)

Gabime të shpeshta

❌She's afraid from spiders.
✅She's afraid of spiders.
afraid of
❌I'm interested about art.
✅I'm interested in art.
interested in
❌Listen me!
✅Listen to me!
listen + to + kundrinor
❌I'm waiting the bus.
✅I'm waiting for the bus.
wait for + kundrinor
❌We discussed about the problem.
✅We discussed the problem.
discuss + kundrinor, pa parafjalë (por: talk about)
❌He married with a doctor.
✅He married a doctor.
marry + person. E saktë është edhe He got married to a doctor.
❌It depends of the weather.
✅It depends on the weather.
depend on
❌Your phone is similar with mine.
✅Your phone is similar to mine.
similar to
❌I'm good at swim.
✅I'm good at swimming.
Pas parafjalës: -ing.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Varet nga» → depends from. Në shqip themi «Ekskursioni në Theth varet nga gjendja e rrugës». «Nga» përkthehet natyrshëm me from, por pas depend vjen gjithmonë on.

❌Our trip to Theth depends from the state of the road.
✅Our trip to Theth depends on the state of the road.
depend on

2. «Frikë nga», «krenar për» → afraid from, proud for. Në shqip themi «Macja jonë ka frikë nga fshesa elektrike» dhe «Gjyshi është shumë krenar për mbesën që mbaroi Mjekësinë». Në anglisht të dyja marrin of.

❌Our cat is afraid from the vacuum cleaner.
✅Our cat is afraid of the vacuum cleaner. ose Our cat is scared of the vacuum cleaner.
afraid of
❌Grandpa is very proud for his granddaughter, who has just become a doctor.
✅Grandpa is very proud of his granddaughter, who has just become a doctor.
proud of

3. «U martua me» → married with. «Jonida u martua me një dentist që e njohu në Korçë» – në shqip pa «me» nuk bën. Në anglisht marry e merr personin drejtpërdrejt; me married si mbiemër përdorni to.

❌Jonida married with a dentist she met in Korce.
✅Jonida married a dentist she met in Korce. ose Jonida got married to a dentist she met in Korce.
marry + person | get married to

4. «Dëgjoj», «pres» → listen, wait pa parafjalë. Në shqip këto folje marrin kundrinor të drejtë: «Në udhëtimet e gjata Dritani dëgjon libra me zë», «Erioni na priti te stacioni i autobusit». Në anglisht kundrinori vjen pas to dhe for.

❌On long drives Dritan always listens audiobooks.
✅On long drives Dritan always listens to audiobooks.
listen to + kundrinor
❌Erion waited us at the bus station in Berat.
✅Erion waited for us at the bus station in Berat.
wait for + kundrinor

5. «Jam dakord» → I am agree. Në shqip «dakord» shkon me «jam»: «E gjithë klasa është dakord me idenë e Erionit për ekskursionin». Në anglisht agree është folje, prandaj nuk merr be.

❌The whole class is agree with Erion's idea for the trip.
✅The whole class agrees with Erion's idea for the trip.
agree është folje: agrees

Mos i ngatërroni

listen to apo hear – Listen to = dëgjoj me vëmendje (do to para kundrinorit). Hear = një tingull më vjen në vesh (pa parafjalë). Në shqip të dyja janë «dëgjoj».

I'm listening to the radio.
Po dëgjoj radion.
me vëmendje: listen to
Did you hear that noise?
E dëgjove atë zhurmë?
më erdhi në vesh: hear

pay for apo pay – Pay for sendin që blini; pay personin ose llogarinë (pa parafjalë).

I paid for the tickets.
Biletat i pagova unë.
sendi: pay for
Can I pay the bill, please?
A mund ta paguaj llogarinë, ju lutem?
llogaria: pay

discuss apo talk about – I njëjti kuptim, gramatikë e ndryshme: discuss nuk merr parafjalë; talk do about.

We discussed the plan.
E diskutuam planin.
pa about
We talked about the plan.
Folëm për planin.
talk about

angry with apo angry about – një person apo një gjë.

I'm angry with Tom.
Jam i zemëruar me Tomin.
një person
I'm angry about the delay.
Jam i zemëruar për vonesën.
një situatë

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Në mes të fjalisë parafjalët zakonisht janë të dobëta, pa theks: afraid of → /əˈfreɪd əv/, good at → /ˈɡʊd ət/, wait for → /ˈweɪt fə/ (UK), /ˈweɪt fər/ (US). Zanorja e dobët /ə/ është shumë afër «ë»-së shqipe, prandaj këtu keni avantazh.
  • Në fund të pyetjes parafjala ka formën e fortë: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)? What are you looking at /æt/? /æ/ nuk është as «e», as «a» e shqipes: hapni gojën më shumë se për «e».
  • Lidhini fjalët: look at, proud of, think of shqiptohen si një fjalë e vetme, pa pushim mes tyre. Te think of tingulli i parë është «th» e shqipes – edhe këtu keni avantazh.

Rregulli i artë

Mësojeni fjalën bashkë me parafjalën, si një bllok: good at, afraid of, listen to, wait for. Mos e përktheni parafjalën shqipe («varet nga» → depend on). Dhe mos shtoni parafjalë para kundrinorit të discuss, enter, marry, call, phone, reach.

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni parafjalën që mungon.

  1. My brother is very good tennis.
  2. Are you interested cooking?
  3. I'm scared flying.
  4. This book belongs my teacher.
  5. It all depends the price.
  6. Italy is famous its food.

B. Kuptimi

Zgjidhni mundësinë e duhur.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'm waiting … my friend.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Your idea is similar … mine.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: He wants to marry ….
  4. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'm angry … my sister. She took my car without asking.
  5. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I can't … her name. It's on the tip of my tongue!

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. We discussed about the holiday.
  2. Please listen me carefully.
  3. She's famous of her songs.
  4. I'll phone you when I get home.

D. Në kontekst

Lexoni mesazhin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Te numri 20 zgjidhni mundësinë e saktë.

A message to a friend
Hi Jo! Sorry I didn't answer — I was waiting 16 a call from the bank. Are you still interested 17 coming to the concert? My sister can't come. She's really afraid 18 big crowds! We can talk 19 it later. I'll call 20 tonight.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani dy fjali për veten me good at dhe interested in.
  2. Shkruani një fjali për diçka që ju shqetëson ose ju emocionon.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A2-30 Bored apo Boring? Mbiemrat me -ed dhe -ing në anglisht
    I'm really (interest) in your story. Tell me more!
  2. A2-29 Who, Which, That: fjalitë përcaktore (relative clauses) në anglisht
    The woman lives next door is my boss.
  3. A1-21 Parafjalët e vendit dhe të lëvizjes në anglisht: in, on, at, into, by bus
    The keys are the table, next to your phone.
Përgjigjet

A. Forma

  1. at
  2. in
  3. of
  4. to
  5. on
  6. for

B. Kuptimi

  1. for
  2. to
  3. her
  4. with
  5. think of

C. Gjeni gabimin

  1. We discussed the holiday. / We talked about the holiday.
  2. Please listen to me carefully.
  3. She's famous for her songs.
  4. ✓ I'll phone you when I get home.

D. Në kontekst

  1. for
  2. in
  3. of
  4. about
  5. you

E. Radha juaj

  1. I'm good at drawing. I'm interested in old films.
  2. I'm excited about my holiday in June.

F. Përsëritje e përzier

  1. interested
  2. who / that
  3. on
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play