Second Conditional në anglisht: «po të kisha…, do të…» i shpjeguar në shqip
Second Conditional: If I Had…, I Would…
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të flisni për situata të imagjinuara ose pak të mundshme – If I had more time, I'd learn the guitar – të jepni këshilla me If I were you, I'd… dhe të zgjidhni mes fjalisë kushtore të tipit 1 dhe të tipit 2.
Ideja kryesore
Fjalia kushtore e tipit 1 A2-27 ka të bëjë me botën reale: If it rains, we'll stay in. Fjalia kushtore e tipit 2 (second conditional) del nga bota reale dhe hyn në një botë të imagjinuar: If I had a boat, I'd sail round the islands.
Si e tregon anglishtja që një situatë është e imagjinuar? E shtyn foljen një hap prapa: I have → if I had; I will → I would. Por kuptimi nuk është i së kaluarës. If I had a car do të thotë «tani nuk kam makinë – po e imagjinoj».
Përfytyroni një pikturë në një kornizë në mur. Brenda kornizës është një botë tjetër: një apartament më i madh, një punë tjetër, një jetë buzë detit. Forma e së kaluarës është korniza – i thotë dëgjuesit «kjo është pikturë, jo realitet». Would na tregon çfarë ndodh brenda pikturës.
E njëjta situatë mund të hyjë ose të dalë nga korniza. Varet nga si e shihni ju: si mundësi reale (tipi 1) apo si diçka të imagjinuar (tipi 2).
Shqipja dhe anglishtja
Këtu shqipja ju ndihmon shumë. Edhe në shqip, për një situatë të imagjinuar, folja «shkon prapa»: po të kisha, po të isha, sikur të jetonim – lidhore e së pakryerës, edhe pse flasim për tani. Dhe rezultati është do të + e pakryera: «do të blija», «do të shkonim». Kjo punon njësoj si if I had… I would…. Edhe «Po të isha në vendin tënd…» është fjalë për fjalë If I were you….
Rreziku vjen nga dy gjëra. E para: në të folur shqipja përdor edhe «nëse do të kisha», dhe ky «do të» kthehet lehtë në would pas if. Në anglisht would nuk shkon në pjesën me if. E dyta: «do të» i shqipes është edhe will, edhe would. Në «do të blija» folja është në të pakryerën, prandaj në anglisht duhet would, jo will.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Po të kisha kopsht, do të mbillja perimet e mia. | If I had a garden, I'd grow my own vegetables. | këtu është njësoj: forma e kaluar për tani |
| Po të isha në vendin tënd, do të flisja me menaxherin. | If I were you, I'd talk to your manager. | këtu është njësoj |
| Nëse do të kisha më shumë kohë… | If I had more time… | «nëse do të» → Past Simple, pa would |
| Po të kisha makinë, do të shkoja me makinë në punë. | If I had a car, I would drive to work. | «do të» + e pakryerë = would, jo will |
| Nëse e marr punën, do të shkoj në Lids. | If I get the job, I'll move to Leeds. | mundësi reale: tipi 1 |
| Po ta merrja punën, do të shkoja në Lids. | If I got the job, I'd move to Leeds. | e pamundshme: tipi 2 |
| Po të bënte më ngrohtë, do të hanim jashtë. | If it was warmer, we'd eat outside. | në shqip pa kryefjalë, në anglisht it |
Shkurt: «po të kisha…, do të…» = if + Past Simple, would + forma bazë; «nëse do të…» nuk bëhet if … would, dhe «do të» me të pakryerën është would, jo will.
Forma
Ndërtimi
| Pjesa me if (kushti) | Pjesa kryesore (rezultati) |
|---|---|
| if + Past Simple | would / could / might + forma bazë |
| If I had more money, | I would travel more. |
| If she lived closer, | we could see her every week. |
| If they didn't work so hard, | they might be happier. |
Pjesët mund të vijnë në cilëndo radhë. Zakonisht vihet presje kur pjesa me if vjen e para, dhe pa presje kur pjesa kryesore vjen e para: I'd tell you if I knew.
Mohore, pyetje dhe përgjigje të shkurtra
| Shembull | |
|---|---|
| Kusht mohor | If I didn't have a job, I'd travel for a year. |
| Rezultat mohor | If it was cheaper, I wouldn't think twice. |
| Pyetje | What would you do if you lost your phone? |
| Përgjigje të shkurtra | Would you help me? — Yes, I would. / No, I wouldn't. |
would, could, might te rezultati
| Folja modale | Kuptimi | Shembull |
|---|---|---|
| would ('d) | rezultati në botën e imagjinuar | I'd buy a bigger flat. |
| could | do të isha në gjendje | I could work from anywhere. |
| might | ndoshta do të | I might move abroad. |
If I were / If I was
| Forma | Stili | Shembull |
|---|---|---|
| if I / he / she / it were | standard; e preferuar në shkrim | If he were taller, he'd play basketball. |
| if I / he / she / it was | e zakonshme në të folur jozyrtar | If he was taller, he'd play basketball. |
| If I were you, … | shprehje e ngulitur për këshillë; were preferohet fort | If I were you, I'd apologise. |
Tipi 0, 1 dhe 2 me një shikim
| Tipi | Forma | Si e sheh folësi | Shembull |
|---|---|---|---|
| Zero | if + e tashme, e tashme | gjithmonë e vërtetë | If you heat ice, it melts. |
| First | if + e tashme, will / can / might / urdhërore | mundësi reale | If it's sunny, we'll eat outside. |
| Second | if + e kaluar, would / could / might | e imagjinuar, e pamundshme ose jo e vërtetë tani | If I had a garden, I'd grow tomatoes. |
Përdorimi
1Situata të imagjinuara në të tashmen
Përdorni tipin 2 për situata që nuk janë të vërteta tani. Pjesa me if është e kundërta e realitetit të tanishëm.
2Situata të pamundshme ose të imagjinuara në të ardhmen
Përdoreni për ngjarje të së ardhmes që nuk i prisni, ose që vetëm i ëndërroni. Forma e kaluar prapë do të thotë «jo reale», jo «e kaluar».
3Could dhe might te rezultati
Përdorni could për një aftësi ose mundësi në botën e imagjinuar, dhe might kur rezultati është vetëm «ndoshta». Në shqip të dyja shpesh dalin me «mund të».
4Këshilla – If I were you, I'd…
Vihuni në vendin e personit tjetër. Kjo është një mënyrë e ngulitur dhe e sjellshme për të dhënë këshilla, njësoj si «Po të isha në vendin tënd…». Mohorja është I wouldn't…
5Tipi 1 apo tipi 2? Vendos pikëpamja juaj
E njëjta situatë e ardhshme mund të shkojë në të dyja tipat. Tipi 1 thotë «e shoh si mundësi reale». Tipi 2 thotë «nuk e pres vërtet» ose «thjesht po e imagjinoj». Edhe në shqip dallimi është i njëjtë: «nëse e marr» apo «po ta merrja».
6Pyetje të imagjinuara
Pyetjet e tipit 2 janë një mënyrë e natyrshme për të nisur një bisedë ose për të pyetur dikë për mendimin e tij.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Nëse do të kisha…» → if I would have. Në të folur themi shpesh: «Nëse do të flisja më mirë anglisht, do të aplikoja për punë në call center». «Do të» i pjesës me «nëse» kthehet në would. Në anglisht pjesa me if do vetëm Past Simple; would shkon te rezultati.
2. «Do të» = will te rezultati. «Prindërit e mi do ta shisnin apartamentin, po t'u ofronte dikush një çmim të mirë». Meqë «do të» në shqip është edhe shenja e së ardhmes, del lehtë will. Por kur pjesa me if është në formën e kaluar, rezultati në anglisht do would.
3. «Po të ishte më herët…» pa kryefjalë. «Po të ishte më herët, do të shkonim edhe në muzeun e Beratit». Fjalia shqipe nuk ka kryefjalë, prandaj anglishtja del pa it. Në anglisht kryefjala duhet gjithmonë: if it was / were earlier.
Mos i ngatërroni
'd = would apo 'd = had – Shikoni fjalën që vjen pas: forma bazë → would; past participle → had B1-03.
would te pjesa me if: një përjashtim i sjellshëm – Në kërkesa shumë të sjellshme, if you would… do të thotë «nëse keni mirësinë të…». Kjo nuk është fjali kushtore e tipit 2.
Tipi 2 apo tipi 3 – Tipi 2 ka të bëjë me tani ose me të ardhmen; tipi 3 imagjinon një të kaluar ndryshe B1-07. Në shqip: «po të kisha» apo «po të kisha pasur».
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Pas përemrave would zakonisht shkurtohet: I'd, you'd, he'd, we'd, they'd /aɪd, juːd, hiːd/. Shqiptojeni qartë /d/ në fund: pa të, I'd buy tingëllon si I buy.
- wouldn't /ˈwʊdnt/ zakonisht theksohet. l nuk shqiptohet, dhe mes d e n nuk ka zanore: mos shtoni një «ë».
- would you në të folur shpesh bashkohet: /ˈwʊdʒə/ – What would you do? Tingulli në mes është «xh» e shqipes.
- I'll /aɪl/ dhe I'd /aɪd/ në të folur të shpejtë tingëllojnë shumë njësoj. Dëgjoni foljen te pjesa me if: e tashme → 'll, e kaluar → 'd.
- were te If I were you është zakonisht e dobët: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Zanorja /ə/ është afër «ë»-së shqipe. /w/ nuk është «v»: buzët rrumbullakosen.
Rregulli i artë
Për një situatë të imagjinuar ose pak të mundshme, shtyjeni foljen prapa: if + Past Simple, would / could / might + forma bazë. Forma e kaluar tregon largësi nga realiteti, jo kohë të kaluar – dhe would zakonisht shkon te rezultati, jo te pjesa me if.
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
-
If I (have) a bigger kitchen, I'd cook more.
-
If she lived in the city, she (not need) a car.
-
What you (do) if you found a wallet in the street?
-
If I (be) you, I'd take the job.
-
We could go to the beach if it (not be) so cold.
-
Bashkojini fjalitë me if dhe would: I don't have time, so I don't go to the gym.
B. Kuptimi
Zgjidhni formën që i përshtatet kuptimit.
-
Mendoni se shiu nesër është mjaft i mundshëm. Plotësoni: If it (rain) tomorrow, we (stay) at home.
-
Cila fjali tregon që folësi nuk e pret një ofertë?
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: If you … water to 100 degrees, it boils.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: "If I had a car, I'd drive to work" is about ….nuk kam makinë tani
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
If I would know her number, I would call her.
-
If I had wings, I will fly to work.
-
I'd tell you if I knew.
-
If he was taller, he could play in the team.
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
Ana: What 15 you do if you didn't have to work?
Ben: I'd travel. If I 16 (have) enough money, I'd go to South America first.
Ana: Me too. But if I 17 (be) you, I'd learn some Spanish before you go.
Ben: Good idea. And you? If you 18 (can) choose any job, what would it be?
Ana: I'd open a café. But I 19 (not / leave) my job tomorrow — I like it too much!
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Mbaroni fjalinë për jetën tuaj: If I had more free time, …
-
Një shok ju thotë: "My boss always gives me extra work." Jepini një këshillë me If I were you.
-
Përgjigjuni pyetjes: Where would you live if you could live anywhere?
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-27 Zero dhe First Conditional: fjalitë kushtore me if, unless dhe when në anglisht When I (get) home, I'll call you.
-
A2-27 Zero dhe First Conditional: fjalitë kushtore me if, unless dhe when në anglisht You'll miss the bus ___ you hurry. …
-
B1-03 Past Perfect: më se e kryera në anglisht («kisha ikur») e shpjeguar në shqip I didn't recognise her because she (change) so much.
-
B1-05 Future Continuous në anglisht: «nesër në këtë orë do të jem duke…» Don't call at eight — I (have) dinner then. Përdorni Future Continuous.
Përgjigjet
A. Forma
- had
- wouldn't need / would not need
- would … do
- were
- weren't / wasn't / were not / was not
- If I had time, I would go to the gym. / If I had time, I'd go to the gym. / I would go to the gym if I had time. / I'd go to the gym if I had time.
B. Kuptimi
- rains … will stay
- If they offered me the job, I'd accept.
- heat
- now
C. Gjeni gabimin
- If I knew her number, I would call her. / If I knew her number, I'd call her.
- If I had wings, I would fly to work. / If I had wings, I'd fly to work.
- ✓ I'd tell you if I knew.
- ✓ If he was taller, he could play in the team.
D. Në kontekst
- would
- had
- were
- could
- wouldn't leave / would not leave
E. Radha juaj
- If I had more free time, I'd learn to play the piano.
- If I were you, I'd talk to her about it.
- If I could live anywhere, I'd live by the sea in Portugal.
F. Përsëritje e përzier
- get
- unless
- had changed / 'd changed
- will be having
