SlowingoGramatika
B2 3 / 30

Unless, as long as, in case, even if: lidhëzat e kushtit në anglisht përtej if

Unless, As Long As, In Case: Beyond If

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të shprehni kushte më saktë se vetëm me if: përjashtimet me unless, kushtet e rrepta me as long as / provided (that) / on condition that, masat paraprake me in case, «nuk ka rëndësi» me even if, dhe paralajmërimet me otherwise / or (else).

Ideja kryesore

If është si një kaçavidë për çdo punë. Bën shumë gjëra: thotë «kjo varet nga ajo». Por nuk thotë si varet njëra gjë nga tjetra.

Lidhëzat e këtij mësimi janë veglat e specializuara që varen pranë saj në murin e punishtes. Secila shton një nuancë të saktë kuptimi:

  • unless emërton përjashtimin e vetëm: We'll eat outside unless it rains.
  • as long as / provided emërton kushtin e vetëm që duhet plotësuar: You can borrow it as long as you're careful.
  • in case emërton një rrezik, prandaj veproni tani për të qenë të sigurt: Take a coat in case it gets cold.
  • even if thotë se kushti nuk ndryshon asgjë: I'll go even if it rains.
  • otherwise / or (else) emërton rezultatin e keq nëse nuk veproni: Hurry, or we'll miss the train.

Lajmi i mirë: rregullat e kohëve janë të njëjta si me if (A2-27, B1-06). Pas lidhëzës përdorni një kohë të tashme për kuptimin e ardhshëm – jo will.

Shqipja dhe anglishtja

Shumë nga këto lidhëza kanë një homolog të qartë në shqip: «përveç nëse» = unless, «me kusht që» = provided / on condition that, «mjafton që» ose «për sa kohë që» = as long as, «edhe sikur / edhe nëse» = even if, «edhe pse» = even though, «përndryshe» = otherwise, «për çdo rast» = just in case. Këtu është njësoj.

Kurthi i madh është «në rast se». Në shqip kjo është thjesht një mënyrë tjetër për të thënë «nëse»: «Në rast se ke pyetje, më telefono» = If you have any questions… Anglishtja in case nuk do të thotë «nëse»: do të thotë «për çdo rast, sepse mund të ndodhë» – veprimi bëhet tani, ndodhë apo jo ngjarja. Kurthi i dytë është «do të» pas lidhëzës («në rast se do të bëjë ftohtë», «për sa kohë që do të më shkruash»): në anglisht pas këtyre lidhëzave vjen e tashmja. Dhe meqë unless tingëllon si «nëse nuk», shqipfolësit shtojnë shpesh edhe një not.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Përveç nëse ka urgjencë, mos më telefono pas orës dhjetë.Don't call me after ten unless it's an emergency.këtu është njësoj
Nëse nuk rezervon tavolinë, nuk do të hyjmë.Unless you book a table, we won't get in.unless ka «nuk» brenda: folja pohore
Mjafton që ta sjellësh në gjashtë.… as long as you bring it back by six.këtu është njësoj
Merr çadrën, për çdo rast, mund të bjerë shi.Take an umbrella in case it rains.masë paraprake → in case
Në rast se më duhet ndihmë, të telefonoj.I'll call you if I need help.«në rast se» = if, jo in case
Edhe sikur të kërkosh falje, nuk do të të falë.Even if you apologise, she won't forgive you.këtu është njësoj
Edhe pse e mora punën, nuk u shpërngula.Even though I got the job, I didn't move.fakt → even though
Duhet të nisemi në tetë, përndryshe do të ngecim në trafik.… Otherwise, we'll get stuck in traffic.këtu është njësoj

Shkurt: «në rast se» = if; in case = «për çdo rast, sepse mund të…»; pas unless folja pohore; pas të gjitha këtyre lidhëzave – e tashmja, jo will.

Forma

Përmbledhje

LidhëzaKuptimiModeliShembull
unlessnëse … nuk; përveç nëseunless + (zakonisht) folje pohoreUnless you hurry, you'll be late.
as long as / so long asvetëm nëse+ e tashme për të ardhmenAs long as you text me, you can stay out.
provided (that) / providing (that)vetëm nëse (më zyrtare)+ e tashme për të ardhmenProvided (that) the weather is fine, we'll sail.
on condition thatvetëm nëse (zyrtare: marrëveshje, rregulla)+ e tashme për të ardhmenYou can use the photo on condition that you credit me.
in casesi masë paraprake, sepse … mund të ndodhë+ e tashme (jo will); e kaluar pas një foljeje të kaluarBring snacks in case you get hungry.
even ifnuk ka rëndësi nëse …të njëjtat kohë si me ifI'll finish it even if it takes all night.
even thoughalthough (më e fortë) – është fakt+ faktShe went to work even though she was ill.
otherwise / or (else)përndryshe, … (paralajmërim)udhëzim/pohim + otherwise / or + rezultatLeave now, or you'll miss the bus.

Kohët pas lidhëzës

SituataPas lidhëzësFjalia kryesoreShembull
e ardhme realePresent Simple (e tashmja e thjeshtë)will / can / urdhëroreUnless it rains, we'll eat outside.
e tashme/e ardhme e imagjinuarPast Simple (e kryera e thjeshtë)would / couldI wouldn't go unless I had to.
e kaluar (masë paraprake)Past SimplePast SimpleI took a map in case I got lost.

Vendi dhe presjet

  • unless, as long as, provided, in case, even if mund të fillojnë fjalinë (presje pas pjesës së tyre) ose të vijnë në mes (zakonisht pa presje).
  • otherwise fillon një pjesë ose fjali të re: Write it down. Otherwise, you'll forget. Mund të vijë edhe pas presjes ose pikëpresjes.
  • or (else) bashkon dy pjesë: Be quiet, or else you'll wake the baby.

Përdorimi

1Unless = nëse … nuk / përveç nëse

Unless paraqet situatën e vetme në të cilën rezultati nuk ndodh. Meqë unless e ka tashmë brenda «nuk»-in, folja pas saj zakonisht është pohore.

I'll walk to work unless it's raining.
Do të shkoj në punë në këmbë, përveç nëse bie shi.
= nëse nuk bie shi
Unless you book a table, we won't get in.
Nëse nuk rezervon tavolinë, nuk do të na fusin.
në shqip «nëse nuk», në anglisht unless + folje pohore
You can't open the file unless you have the password.
Skedarin nuk mund ta hapësh pa fjalëkalimin.
Don't call me after ten unless it's an emergency.
Mos më telefono pas orës dhjetë, përveç nëse është urgjente.
= përveç nëse
I wouldn't lend him money unless he really needed it.
Nuk do t'i jepja para hua, përveç nëse do t'i duheshin vërtet.
e imagjinuar: Past Simple pas unless

Përdorni if … not, jo unless, kur rezultati është një reagim ndaj diçkaje që nuk ndodh, ose në pyetje: I'll be upset if she doesn't come. What will you do if the bus doesn't come?

2As long as, provided (that), on condition that = vetëm nëse

Këto lidhëza e bëjnë kushtin të rreptë: rezultati ndodh vetëm nëse plotësohet ky kusht, dhe ai që flet shpesh jep leje ose bën një marrëveshje. As long as / so long as është neutrale deri jozyrtare; provided (that) / providing (that) është më zyrtare; on condition that është zyrtare dhe tipike për marrëveshje e rregulla.

You can borrow my bike as long as you bring it back by six.
Mund ta marrësh biçikletën time, mjafton ta sjellësh deri në gjashtë.
«mjafton që» → as long as
So long as nobody gets hurt, I don't mind what you play.
Për sa kohë që nuk lëndohet askush, s'më intereson çfarë luani.
Provided that the funding is approved, construction will start in May.
Me kusht që të miratohet financimi, ndërtimi do të fillojë në maj.
zyrtare
We'll accept the offer providing the price includes delivery.
Do ta pranojmë ofertën me kusht që çmimi të përfshijë transportin.
The landlord agreed to lower the rent on condition that we stayed for two years.
Pronari pranoi ta ulte qiranë me kusht që të qëndronim dy vjet.
e kaluar: agreed → stayed

3In case = si masë paraprake

In case shpjegon pse bëjmë diçka tani: sepse diçka mund të ndodhë më vonë. Veprimin e bëjmë, ndodhë apo jo ngjarja. Përdorni një kohë të tashme për të ardhmen (jo will) dhe një kohë të kaluar kur folja kryesore është e kaluar. Kujdes: «në rast se» në shqip nuk është in case, por if.

Take an umbrella in case it rains.
Merr çadrën, se mund të bjerë shi.
e merr tani, bie apo s'bie shi
I always keep some cash in my wallet in case the card machine doesn't work.
Mbaj gjithmonë pak para në portofol, për çdo rast, se mund të mos punojë POS-i.
Save the document every few minutes in case your laptop crashes.
Ruaje dokumentin çdo disa minuta, se mos të bllokohet laptopi.
I wrote down her number in case I lost my phone.
Ia shkrova numrin në letër, se mos më humbiste telefoni.
e kaluar: wrote → lost
I'll bring a spare charger, just in case.
Do të marr edhe një karikues rezervë, për çdo rast.
«për çdo rast» = just in case

In case of + emër është tjetër gjë: është mënyrë zyrtare për të thënë «nëse ka», e përdorur në njoftime. In case of fire, do not use the lifts. (= nëse ka zjarr)

4Even if apo even though

Even if = ndodhë apo jo kjo, rezultati është i njëjtë. Kushti është i mundshëm ose i imagjinuar. Even though = although, por më e fortë, dhe informacioni është fakt. (Për although shih B1-26.)

I'm going to the beach even if it rains.
Do të shkoj në plazh edhe sikur të bjerë shi.
mund të bjerë, mund të mos bjerë
Even if you apologise, she won't forgive you.
Edhe sikur të kërkosh falje, ajo nuk do të të falë.
He wouldn't sell the car even if you offered him double.
Nuk do ta shiste makinën edhe sikur t'i ofroje dyfishin.
e imagjinuar: kohët e tipit 2
She finished the race even though she had hurt her ankle.
E mbaroi garën edhe pse e kishte lënduar kyçin e këmbës.
e kishte lënduar vërtet
Even though the hotel was expensive, it was worth every penny.
Edhe pse hoteli ishte i shtrenjtë, ia vlente çdo lek.
fakt

5Otherwise dhe or (else) – paralajmërimi

Përdorni otherwise ose or (else) pas një udhëzimi ose pohimi për të thënë çfarë do të ndodhë nëse ai nuk zbatohet. Or else tingëllon më e fortë, dhe e vetme në fund mund të tingëllojë si kërcënim.

Charge your phone now, otherwise it'll die during the trip.
Karikoje telefonin tani, përndryshe do të të fiket gjatë udhëtimit.
«përndryshe» = otherwise
We need to leave by eight. Otherwise, we'll get stuck in traffic.
Duhet të nisemi deri në tetë. Përndryshe, do të ngecim në trafik.
Hurry up, or we'll miss the start of the film.
Nxito, se do ta humbasim fillimin e filmit.
or = «se» / «përndryshe»
Be on time tomorrow, or else the boss will be furious.
Nesër eja në kohë, përndryshe shefi do të tërbohet.
Turn that music down, or else!
Ule atë muzikë, se do ta shohësh!
kërcënim jozyrtar; rezultati nuk thuhet

Otherwise me rezultate të imagjinuara në të kaluarën (I'm glad you called; otherwise I'd have waited all day) mësohet te C1-04.

Gabime të shpeshta

⚠️Unless you don't hurry, you'll be late.
✅Unless you hurry, you'll be late.
Gramatikisht është e saktë, por kuptimi del i gabuar: unless do të thotë tashmë «nëse nuk», prandaj kjo fjali thotë të kundërtën e asaj që doni.
❌Take a jacket in case it will be cold.
✅Take a jacket in case it's cold.
Pas in case: kohë e tashme për kuptimin e ardhshëm.
❌As long as you will call me, I'll be fine.
✅As long as you call me, I'll be fine.
Pas lidhëzave të kushtit nuk vihet will.
❌Provided that you will help me, I'll finish today.
✅Provided that you help me, I'll finish today.
Kusht real për të ardhmen: kohë e tashme.
❌Even you study hard, the exam will be difficult.
✅Even if you study hard, the exam will be difficult.
even vetëm nuk mund të lidhë dy fjali.
⚠️I'll take an umbrella if it rains. (meaning: just to be safe)
✅I'll take an umbrella in case it rains.
Gramatikisht është e saktë, por if do të thotë «vetëm kur bie vërtet shi». Masa paraprake kërkon in case.
⚠️Even if she was tired, she kept working. (she really was tired)
✅Even though she was tired, she kept working.
Gramatikisht është e saktë, por even if e bën të duket e pasigurt. Fakti kërkon even though.
⚠️I'll be very sad unless you come to my wedding.
✅I'll be very sad if you don't come to my wedding.
Gramatikisht është e saktë, por tingëllon e panatyrshme: për një reagim ndaj diçkaje që nuk ndodh përdorni if … not.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Në rast se» → in case. Në shqip «Në rast se ke ndonjë pyetje për rezervimin, na shkruaj» do të thotë thjesht «nëse ke pyetje». Kur e përktheni me in case, kuptimi ndryshon: in case do të thotë «për çdo rast, sepse mund të ndodhë». Për një kusht të zakonshëm përdorni if.

⚠️In case you have any questions about the booking, write to us.
✅If you have any questions about the booking, write to us.
Gramatikisht është e saktë, por in case do të thotë «si masë paraprake»; «në rast se» këtu = if

2. «Nëse nuk» → unless + not. «Muzeu është falas të dielave, nëse nuk ka ndonjë ekspozitë të veçantë.» Unless duket si përkthimi i «nëse», prandaj shqipfolësit shtojnë edhe not. Por unless e ka «nuk»-in brenda: folja pas saj është pohore. Ose përdorni if … not.

⚠️The museum is free on Sundays unless there isn't a special exhibition.
✅The museum is free on Sundays unless there's a special exhibition. ose The museum is free on Sundays if there isn't a special exhibition.
Gramatikisht është e saktë, por kuptimi del i kundërt: unless = nëse nuk

3. «Se mos do të…» → in case + will. «Se mos do të ikë prapë drita sonte, kam vënë qirinj në tavolinën e kuzhinës.» «Do të» e shqipes tërheq will. Pas in case (dhe pas as long as, provided, unless) anglishtja përdor të tashmen për të ardhmen.

❌In case the electricity will go off again tonight, I've put candles on the kitchen table.
✅In case the electricity goes off again tonight, I've put candles on the kitchen table.
pas in case: e tashme

4. «Edhe sikur» → even. «Edhe sikur dyqani të më bëjë ulje, nuk e blej atë divan.» Shqipja mund të thotë edhe «edhe po të…». Në anglisht even vetëm nuk lidh dy fjali: duhet even if (ose even though për një fakt).

❌Even the shop gives me a discount, I won't buy that sofa.
✅Even if the shop gives me a discount, I won't buy that sofa.
even vetëm nuk lidh dy fjali → even if

Mos i ngatërroni

in case apo if – Me if veproni vetëm kur ndodh ngjarja. Me in case veproni më parë, për çdo rast. (Fjalitë kushtore: shih A2-27, B1-06.)

I'll call you if I need help.
Do të të telefonoj nëse më duhet ndihmë.
vetëm kur më duhet ndihmë
I'll take your number in case I need help.
Do ta marr numrin tënd, për çdo rast, mund të më duhet ndihmë.
e marr tani, për çdo rast

even if apo even though – mundësi apo fakt.

Even if I get the job, I won't move.
Edhe sikur ta marr punën, nuk do të shpërngulem.
mund ta marr, mund të mos e marr
Even though I got the job, I didn't move.
Edhe pse e mora punën, nuk u shpërngula.
e mora vërtet

unless apo if … not – zakonisht i njëjti kuptim, por if … not është zgjedhja e natyrshme për ndjenjat, pyetjet dhe rezultatet që varen nga diçka që nuk ndodh.

Unless the price drops, we can't afford it.
Nëse nuk bie çmimi, nuk e përballojmë dot.
= if the price doesn't drop
I'd be surprised if he didn't apply.
Do të habitesha po të mos aplikonte.
jo «unless he applied»

Imagjinimi me suppose / supposing / what if mësohet te B2-21. Kushtet zyrtare dhe të fshehura (should you need…, but for…, given…) janë te C1-03 dhe C1-04.

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • in case shkruhet gjithmonë me dy fjalë. Just in case është shprehje e ngulitur e shpeshtë në fund të fjalisë.
  • provided dhe providing janë të dyja të sakta; that pas tyre nuk është i detyrueshëm.
  • unless /ənˈles/: theksi bie te rrokja e dytë, kurse zanorja e parë është e dobët – një /ə/ shumë afër «ë»-së shqipe.
  • provided /prəˈvaɪdɪd/: theksi bie te vi. r angleze nuk është as «r», as «rr» e shqipes: gjuha nuk prek qiellzën.
  • otherwise /ˈʌðəwaɪz/ (UK), /ˈʌðərwaɪz/ (US): theksi bie te rrokja e parë. /ð/ është «dh» e shqipes – këtu keni avantazh. /w/ nuk është «v»: rrumbullakosni buzët.
  • Te or else theksohet else, kurse or është e dobët: Be careful, or else.

Rregulli i artë

Zgjidhni lidhëzën sipas kuptimit: unless = përveç nëse, as long as / provided = vetëm nëse, in case = për çdo rast, even if = nuk ka rëndësi, otherwise / or (else) = përndryshe, ja rezultati. Për kuptimin e ardhshëm përdorni pas këtyre lidhëzave një kohë të tashme, jo will. Dhe «në rast se» është if, jo in case.

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni fjalën që mungon ose rishkruani fjalinë.

  1. Plotësoni me formën e saktë: Take a sandwich in case you (get) hungry.
  2. Plotësoni: I won't go ___ you come with me. …
  3. Plotësoni me formën e saktë: We'll start the meeting at nine provided everyone (arrive) on time.
  4. Plotësoni: She left early ___ the traffic was bad. …
  5. Rishkruajeni me unless: If you don't leave now, you'll miss the bus.
  6. Rishkruajeni me otherwise: Set an alarm. If you don't, you'll oversleep.

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen që i përshtatet kuptimit.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'm going to the concert … I have to go alone.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: He went to the party … he was exhausted.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Write down the address … you forget it.
  4. Zgjidhni përgjigjen e saktë: You can come to the meeting … you don't interrupt.
  5. Zgjidhni mundësinë më zyrtare për një kontratë: The flat is rented … no pets are kept.
  6. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'll be disappointed .

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. Unless you don't study, you won't pass.
  2. Pack some water in case you will get thirsty.
  3. Even though it rains tomorrow, the match will go ahead.
  4. You can stay out late as long as you text me.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë me: as long as, even if, in case, otherwise, unless.

Before the hike
Mia: We're leaving at six tomorrow. Set your alarm, 17 you'll oversleep.
Leo: Fine. Should I bring a raincoat?
Mia: Yes, bring one 18 the weather changes. It often does in the mountains.
Leo: And what if it's raining when we wake up?
Mia: We'll still go, 19 it's a storm. A bit of rain is fine.
Leo: OK. Can my brother come too?
Mia: Sure, 20 he can walk fifteen kilometres!
Leo: He can. He'll come 21 he's tired after work.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani dy gjëra që i keni gjithmonë me vete dhe pse, duke përdorur in case.
  2. Shkruani një rregull për dikë që merr hua diçka tuajën, duke përdorur as long as ose provided.
  3. Shkruani një gjë që nuk do ta bënit kurrë, duke përdorur even if.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A2-27 Zero dhe First Conditional: fjalitë kushtore me if, unless dhe when në anglisht
    When she (arrive), I'll call you.
  2. B1-06 Second Conditional në anglisht: «po të kisha…, do të…» i shpjeguar në shqip
    If I (have) more time, I'd learn to play the piano.
  3. B1-26 Although, despite apo however? Lidhëzat e kundërshtimit në anglisht
    ___ the rain, we went for a walk. …
  4. B2-02 Mixed Conditionals: fjalitë kushtore të përziera në anglisht, të shpjeguara në shqip
    If I had saved more money last year, I (be) on holiday now.
Përgjigjet

A. Forma

  1. get
  2. unless
  3. arrives
  4. in case
  5. Unless you leave now, you'll miss the bus. / You'll miss the bus unless you leave now.
  6. Set an alarm. Otherwise, you'll oversleep. / Set an alarm, otherwise you'll oversleep.

B. Kuptimi

  1. even if
  2. even though
  3. in case
  4. as long as
  5. on condition that
  6. if she doesn't call

C. Gjeni gabimin

  1. Unless you study, you won't pass. / If you don't study, you won't pass.
  2. Pack some water in case you get thirsty.
  3. Even if it rains tomorrow, the match will go ahead.
  4. ✓ You can stay out late as long as you text me.

D. Në kontekst

  1. otherwise / or / or else
  2. in case / just in case
  3. unless
  4. as long as / so long as / provided / providing / provided that / providing that
  5. even if / even though

E. Radha juaj

  1. I always carry a power bank in case my phone dies. I keep a pen in my bag in case I need to sign something.
  2. You can borrow my car as long as you fill up the tank before you bring it back.
  3. I would never go skydiving, even if someone paid me a lot of money.

F. Përsëritje e përzier

  1. arrives / has arrived
  2. had
  3. Despite
  4. would be / could be / might be
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play