Implied Conditions: Given, Without, Otherwise, If Anything – kushtet e fshehura në anglisht
Implied Conditions: Given, Without, Otherwise, If Anything
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të shprehni një kusht pa një fjali të plotë me if – me without, with, given, otherwise / or else, assuming (that) dhe on the assumption that – do të përdorni shprehje të shkurtra si if so, if not, if anything dhe if in doubt, dhe do të bëni kërkesa të sjellshme me if you'll… / if you would….
Ideja kryesore
Çdo fjali kushtore ka dy pjesë: kushtin dhe rezultatin. Zakonisht kushti shkruhet qartë, me if. Por shpesh ai shkruhet me bojë të padukshme.
Without your help, I'd have failed. Nuk ka if – por kuptimi është «po të mos më kishe ndihmuar». I was ill; otherwise I'd have come. Kuptimi është «po të mos kisha qenë i sëmurë».
Si e lexoni bojën e padukshme? Shikoni rezultatin. Kur gjeni would, could ose might (+ have) dhe nuk ka if, diku fshihet një kusht: në një shprehje me without, with ose given, në një fjalë si otherwise, ose te vetë kryefjala (A true friend would…).
Shprehjet e shkurtra me if punojnë anasjelltas: if duket, por pjesa tjetër e fjalisë është zhdukur – If so…, If not…, If in doubt…. Detyra juaj është të plotësoni atë që mungon.
Shqipja dhe anglishtja
Këtu shqipja ju ndihmon shumë: edhe ne i fshehim kushtet. Themi «Pa ndihmën tënde do të kisha dështuar», «Me pak më shumë praktikë…», «Në vendin tënd…», «përndryshe», «nëse po», «po qe nevoja». Ndryshimet janë te koha e foljes dhe te disa shprehje fikse. Së pari, në shqip «do të vija» shpesh përdoret si për të tashmen, ashtu edhe për të kaluarën joreale («Isha i sëmurë, përndryshe do të vija»), kurse anglishtja i ndan: would come për të tashmen, would have come për të kaluarën. Së dyti, «nëse po» nuk bëhet if yes në tekst zyrtar, por if so. Së treti, «nëse do të…» për të ardhmen nuk bëhet if… will; will pas if do të thotë «jeni i gatshëm», si te kërkesa e sjellshme If you'll follow me… – në shqip thjesht «Ju lutem, më ndiqni».
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Pa ndihmën tënde, do të kisha dështuar në kurs. | Without your help, I'd have failed the course. | këtu është njësoj: kushti fshihet te «pa» |
| Me pak më shumë praktikë, mund të bëheshe profesionist. | With a bit more practice, you could be a professional. | këtu është njësoj |
| Nuk e kisha pasaportën, përndryshe do të kisha shkuar me ta. | I didn't have my passport. Otherwise, I'd have gone with them. | e kaluar joreale: would have + V3 |
| Punoj këtë fundjavë, përndryshe do të vija me ju. | I'm working this weekend; otherwise I'd come with you. | e tashme joreale: would + forma bazë |
| Nëse po, ejani në piknik. | If so, come to the barbecue. | jo if yes |
| Nëse të duhet ndonjë gjë, më merr në telefon. | If you need anything, call me. | pas if e tashme, jo will |
| Ju lutem, më ndiqni. | If you'll follow me, … | sjellshmëria me if you'll |
| Duke supozuar se moti mbetet i mirë, do të hamë jashtë. | Assuming the weather stays good, we'll eat outside. | këtu është pothuajse njësoj |
Shkurt: kur shihni would / could / might (have) pa if, kërkoni kushtin e fshehur; për të kaluarën joreale duhet would have, edhe kur në shqip themi «do të vija».
Forma
Kushte të fshehura
| Shprehja | Shembull | If e fshehur |
|---|---|---|
| without + emër | Without your help, I'd have failed. | if you hadn't helped me |
| with + emër | With more practice, you could win. | if you practised more |
| given + emër | Given more time, we could have done it. | if we had been given more time |
| otherwise / or else | I was ill; otherwise I'd have come. | if I hadn't been ill |
| in your position / a true friend… | In your position, I'd wait. | if I were in your position |
Shprehje të shkurtra me if
| Shprehja | Kuptimi |
|---|---|
| if so / if not | nëse është kështu / nëse nuk është kështu |
| if anything | nëse ka ndonjë ndryshim, ai shkon në drejtimin e kundërt («madje», «përkundrazi») |
| if in doubt / if necessary / if possible | kur nuk jeni të sigurt / kur duhet / kur është e mundur |
| mbiemër, if not + mbiemër më i fortë | ndoshta edhe… (difficult, if not impossible); ndonjëherë megjithëse jo… (useful, if not exciting) |
Will dhe would pas if
| Modeli | Kuptimi | Shembull |
|---|---|---|
| if you'll + forma bazë | nëse jeni të gatshëm (udhëzim i sjellshëm) | If you'll follow me, … |
| if you would + forma bazë | kërkesë e sjellshme, më zyrtare | If you would sign here, … |
| if + won't | nëse (ai) refuzon | If he won't listen, … |
Paraqitja e një supozimi
| Shprehja | Regjistri | Shembull |
|---|---|---|
| assuming (that) + fjali | neutral | Assuming the train is on time, … |
| on the assumption that + fjali | zyrtar | …on the assumption that sales would grow. |
Përdorimi
1Kushte të fshehura: without, with, given, in your position
Një grup emëror mund ta mbajë kushtin. Without = «po të mos…»; with = «po të kishte / nëse ka»; given = «po të (na) jepej». Edhe vetë kryefjala mund ta fshehë kushtin (A true friend would…), si dhe një paskajore me to në një model fiks (To hear him talk, …). Folja e rezultatit – would, could, might – tregon që situata është e imagjinuar.
2Otherwise dhe or else me rezultate të imagjinuara
Otherwise dhe or (else) do të thonë «përndryshe», «po të mos ishte ashtu» ose «po të mos kishte ndodhur ajo». Për paralajmërime për të ardhmen (Hurry, or you'll miss the bus) shih B2-03. Në nivelin C1 ato sjellin edhe rezultate joreale: would për të tashmen, would have për të kaluarën. Në shqip «përndryshe do të vija» vlen për të dyja; në anglisht duhet të zgjidhni.
3If so, if not, if anything, if in doubt
Këto shprehje të shkurtra zëvendësojnë një fjali të tërë. If so dhe if not i referohen fjalisë së mëparshme. If anything korrigjon një ide: e vërteta shkon në drejtimin e kundërt, ose është edhe më e fortë – në shqip «madje», «përkundrazi». If in doubt, if necessary dhe if possible e lënë jashtë kryefjalën dhe be. Mes dy mbiemrave if not zakonisht do të thotë «ndoshta edhe»; mund të thotë edhe «megjithëse jo» (shih «Mos i ngatërroni»).
4If you'll… / if you would…: gatishmëria dhe sjellshmëria
Zakonisht will nuk vihet në një fjali me if për të ardhmen. Por kur will ose would do të thotë jam i gatshëm, mund të vihet. If you'll… dhe If you would… janë mënyra të sjellshme për t'i kërkuar dikujt të bëjë diçka; won't do të thotë «refuzon». Will është i mundur edhe kur fjalia me if tregon një rezultat që vjen pas veprimit kryesor: I'll lend you the money if it will help.
5Assuming (that), on the assumption that
Assuming (that) («duke supozuar se», «me kusht që») paraqet një kusht që e besoni të vërtetë dhe ndërton mbi të një plan ose argument. On the assumption that («me supozimin se») është më zyrtare dhe e zakonshme në raporte. Si if, edhe assuming zakonisht merr të tashmen për të ardhmen. Në argumentim, supposing paraqet një mundësi për t'u shqyrtuar; e gjithë tema, me suppose dhe what if, është te B2-21.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Përndryshe do të vija» → otherwise I would come (për të kaluarën). Në shqip «do të + e pakryer» shërben shpesh edhe për të kaluarën joreale: «Ishte ditëlindja e motrës, përndryshe do të vija në koncert». Në anglisht kjo ngjarje e kaluar do would have + V3. Pa have, fjalia flet për të tashmen dhe nuk përputhet me kontekstin.
2. «Pa autobusin e natës…» → without + would (për të kaluarën). E njëjta gjë ndodh pas without: «Pa autobusin e natës, gjysma e të ftuarve nuk do të ktheheshin dot në shtëpi pas dasmës të shtunën e kaluar». «Nuk do të ktheheshin» tingëllon krejt e natyrshme në shqip, por last Saturday kërkon rezultatin e kaluar.
3. «Nëse do t'ju duhet…» → if you will need. Në shqip themi «Nëse do t'ju duhet ndonjë dokument tjetër, na shkruani». «Do të» kthehet në will. Pas if anglishtja do të tashmen; will pas if do të thotë «jeni të gatshëm», si te If you'll follow me.
4. «Nëse po, …» → if yes. Në shqip «Nëse po, …» dhe «Nëse jo, …» janë normale edhe në tekst zyrtar. Elira i shkruan një bujtine në Berat: «A ka ballkon dhoma? Nëse po, e marrim për tri netë». Në anglisht if yes gjendet në mesazhe të shpejta, por në një email rezervimi ose pune forma standarde është if so.
5. «Nëse ka gjë, …» → if anything. «Do të jemi në plazh gjithë pasditen; nëse ka gjë, çelësin rezervë e ka Besniku» – në shqip «nëse ka gjë» është krejt e natyrshme dhe përkthehet lehtë me if anything. Por if anything vetëm do të thotë «madje / përkundrazi» dhe korrigjon një ide. Për «nëse ndodh diçka» duhet një fjali e plotë.
Mos i ngatërroni
Given (= duke pasur parasysh) apo given (= po të jepej) – Me një fakt të njohur, given do të thotë «duke pasur parasysh» dhe nuk ka kusht. Me more / the chance, do të thotë «po të (më) jepej», dhe rezultati merr would.
If not (= përndryshe) apo if not (= ndoshta edhe) – Në fillim të fjalisë if not do të thotë «nëse jo». Mes dy fjalëve të ngjashme (dy mbiemrave, dy numrave) do të thotë «ndoshta edhe», si «në mos» në shqip.
If not mes mbiemrave mund të thotë edhe «megjithëse jo»: a useful, if not exciting, course = i dobishëm, megjithëse jo emocionues. Vendos konteksti. Për ta shmangur paqartësinë, shkruesit e kujdesshëm përdorin shpesh perhaps even ose though not.
If you'll wait… (kërkesë) apo If you wait… (kusht) – If you'll wait here është një udhëzim i sjellshëm. If you wait here është një kusht real me rezultat në të ardhmen.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Vini presje pas një shprehjeje me without / with / given në fillim të fjalisë dhe pas if so / if not / if anything në fillim: If so, come along.
- If not mes mbiemrave zakonisht shkruhet mes presjeve: a difficult, if not impossible, task.
- Me otherwise, vini pikëpresje ose pikë përpara kur bashkon dy fjali: I was ill; otherwise I'd have come. Presja para otherwise është e zakonshme në shkrimin jozyrtar.
- Te If you'll follow me, you'll është i dobët, i shkurtër, me një zanore të ngjashme me «ë»; zëri bie me mirësjellje në fund.
- Assuming /əˈsjuːmɪŋ/ (UK), /əˈsuːmɪŋ/ (US): theksi bie te rrokja e dytë, jo te e para; -ing mbaron me /ŋ/, pa shtuar një «g» të dëgjueshme në fund.
Rregulli i artë
Një kusht mund të fshihet te without, with, given, otherwise ose te vetë kryefjala: kur shihni would / could / might (have) pa if, kërkoni kushtin e fshehur – dhe për të kaluarën përdorni would have, edhe kur në shqip themi «do të vija». Shprehjet e shkurtra if so, if not, if anything, if in doubt zëvendësojnë një fjali të tërë, dhe will / would pas if zakonisht tregon gatishmëri ose mirësjellje.
Ushtrime
A. Forma
Rishkruani çdo fjali pa një fjali të plotë me if. Përdorni fjalët e dhëna dhe ruani kuptimin.
-
Rishkruani duke përdorur "Without": If the volunteers hadn't helped, the festival would have been cancelled.
-
Rishkruani duke përdorur "Given": If we had been given another week, we could have tested the app properly.
-
Rishkruani duke përdorur "With": If the team had a bigger budget, it could hire two more designers.
-
Rishkruani duke përdorur "In your position": If I were you, I would ask for a written contract.
-
Bashkojini duke përdorur "otherwise": I was working that weekend. If I hadn't been, I would have come to the wedding.
-
Rishkruani duke përdorur "If so": Have you already paid the deposit? If you have, please send us the receipt.
-
Rishkruani duke përdorur "on the assumption that": The budget was approved because the board assumed that sales would grow by 5%.
-
Rishkruani si kërkesë të sjellshme duke filluar me "If you would": Please sign the form at the bottom, and then we can process your application today.
B. Kuptimi
Lexoni situatën dhe zgjidhni fjalinë më të mirë.
-
Një koleg thotë se printeri i ri është më i shpejtë se i vjetri. Ju mendoni se në fakt është më i ngadaltë. Cila përgjigje është e saktë?if anything: the truth goes the other way
-
Cila fjali përshkruan një rezultat të imagjinuar, jo atë që ndodhi në të vërtetë?would have shows the hidden condition: if you hadn't helped me
-
Cila fjali tregon një fakt dhe jo një kusht?given + a known fact = considering
-
Një recepsioniste i flet një vizitori. Cili është udhëzimi i sjellshëm?if you'll = if you are willing to: a polite request
-
Një email zyrtar për një klient. Cila është më e përshtatshme?if yes is informal; if so is the standard form
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim gramatikor ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
If you will need any help with the installation, just call our technical team on the number below.
-
My laptop crashed last night; otherwise I would finish the report well before the deadline.
-
Given a little more experience, she can have become an excellent manager in that company.
-
Finish your breakfast quickly, otherwise you miss the bus and arrive late for school again.
-
If anything, the second edition of the dictionary is harder to use than the first one was.
D. Në kontekst
Lexoni mesazhin. Rishkruani fjalitë me numër duke përdorur fjalët e dhëna.
Hi all, a quick update before Monday's client meeting. (19) If the figures are correct, we'll finish the project two weeks early. That's great news, but we still need to be careful. (20) Sam spotted the error in last month's report. If he hadn't, we would have lost the client. (21) The new software has helped us a lot. If we didn't have it, we would still be entering data by hand. (22) Are you all free on Monday afternoon? If you aren't, let me know today. (23) If you aren't sure about something, ask Mia before you send it to the client.
Thanks, everyone!
-
Rishkruani (19) duke filluar me "Assuming".
-
Rishkruani (20) si një fjali të vetme duke përdorur "otherwise".
-
Rishkruani (21) duke filluar me "Without".
-
Rishkruani (22) duke përdorur "If not".
-
Rishkruani (23) duke filluar me "If in doubt".
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani 2–3 fjali për të falënderuar një mentor ose një koleg. Përdorni Without… dhe një kusht tjetër të fshehur (with, given ose otherwise).
-
Shkruani një email të shkurtër (2–3 fjali) për një klient në lidhje me datën e dorëzimit. Përdorni Assuming…, If so ose If not, dhe një kërkesë të sjellshme me if you would.
-
Dikush thotë: "Working from home makes people lazy." Përgjigjuni me dy fjali, duke përdorur If anything dhe mbiemër, if not + mbiemër më i fortë.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
C1-03 Formal Conditionals: Should you need, Were I to, Had I known, But for – fjalitë kushtore zyrtare Rishkruani duke filluar me "Had it not been for": If it hadn't been for the rain, we would have won.
-
C1-03 Formal Conditionals: Should you need, Were I to, Had I known, But for – fjalitë kushtore zyrtare Rishkruani duke filluar me "Should": If you have any questions, please contact me.
-
B2-03 Unless, as long as, in case, even if: lidhëzat e kushtit në anglisht përtej if Cila fjali do të thotë që e merrni çadrën për çdo rast, si masë paraprake?in case = as a precaution; if = only when it actually rains
Përgjigjet
A. Forma
- Without the volunteers' help, the festival would have been cancelled. / Without the volunteers, the festival would have been cancelled.
- Given another week, we could have tested the app properly.
- With a bigger budget, the team could hire two more designers.
- In your position, I would ask for a written contract.
- I was working that weekend; otherwise I would have come to the wedding. / I was working that weekend. Otherwise, I would have come to the wedding.
- Have you already paid the deposit? If so, please send us the receipt.
- The budget was approved on the assumption that sales would grow by 5%.
- If you would sign the form at the bottom, we can process your application today.
B. Kuptimi
- It isn't quicker. If anything, it's slower than the old one.
- Without your help, I would have failed the exam.
- Given the weather, we decided to stay at home.
- If you'll take a seat, Ms Novak will be with you shortly.
- Is the venue free on 3 June? If so, please send us a quote.
C. Gjeni gabimin
- If you need any help with the installation, just call our technical team on the number below. / Should you need any help with the installation, just call our technical team on the number below.
- My laptop crashed last night; otherwise I would have finished the report well before the deadline.
- Given a little more experience, she could have become an excellent manager in that company. / Given a little more experience, she might have become an excellent manager in that company.
- Finish your breakfast quickly, otherwise you'll miss the bus and arrive late for school again.
- ✓ If anything, the second edition of the dictionary is harder to use than the first one was.
D. Në kontekst
- Assuming the figures are correct, we'll finish the project two weeks early. / Assuming that the figures are correct, we'll finish the project two weeks early.
- Sam spotted the error in last month's report; otherwise we would have lost the client.
- Without the new software, we would still be entering data by hand.
- Are you all free on Monday afternoon? If not, let me know today.
- If in doubt, ask Mia before you send anything to the client. / If in doubt, ask Mia before you send it to the client.
E. Radha juaj
- Without your advice in my first year, I would probably have left the company. Given the chance, I'd like to do the same for our new trainees.
- Assuming the samples arrive on Thursday, we will deliver the final design on 2 June. If not, we will contact you at once, and I would be grateful if you would confirm the new date by Friday.
- If anything, people who work from home tend to work longer hours. For many of them, switching off at the end of the day is difficult, if not impossible.
F. Përsëritje e përzier
- Had it not been for the rain, we would have won.
- Should you have any questions, please contact me.
- Take an umbrella in case it rains later.
