SlowingoNgữ pháp
A1 2 / 32

Động từ to be (am, is, are) trong tiếng Anh: cách dùng và ví dụ

To Be: am / is / are

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể nói một người là ai, làm nghề gì, đến từ đâu, bao nhiêu tuổi, cảm thấy thế nào và đang ở đâu, bằng am, is và are.

Ý chính

Một câu khẳng định trong tiếng Anh cần có động từ. Nhưng có lúc chẳng có hành động nào cả: không ai chạy, ăn hay làm việc. Chúng ta chỉ muốn nói một người là ai, như thế nào, hoặc đang ở đâu. Ngay cả trong những câu như vậy, tiếng Anh vẫn cần một động từ, và động từ đó là be.

Hãy hình dung be như một cây cầu. Một bên cầu là người hoặc vật. Bên kia là thông tin về người hoặc vật đó. She — is — a doctor. Không có cầu, câu sẽ rơi xuống sông: "She a doctor" không phải là tiếng Anh đúng.

Đây là điểm quan trọng nhất với người Việt. Trong tiếng Việt, những câu như Tôi đói, Cô ấy rất đẹp hay Bố mẹ tôi ở nhà đã hoàn chỉnh mà không cần chữ "là". Tiếng Anh thì không: cây cầu be luôn phải có, dù phía sau là danh từ, tính từ hay nơi chốn.

Ở thì hiện tại, be có ba dạng: am, is và are. Chủ ngữ đứng trước quyết định bạn dùng dạng nào. Chỉ cần nhớ ba cặp này, ngay từ ngày đầu bạn đã có thể nói hàng trăm câu.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Nhiều người học nghĩ be = "là". Điều này chỉ đúng một phần. Trước danh từ, tiếng Việt cũng dùng là, giống tiếng Anh. Nhưng trước tính từ, tuổi và nơi chốn, tiếng Việt không cần "là", còn tiếng Anh vẫn bắt buộc phải có be.

Tiếng ViệtTiếng AnhKhác nhau ở đâu
Tôi là giáo viên.I'm a teacher.trước danh từ: "là" ≈ be; nghề nghiệp của một người cần thêm a/an
Tôi đói.I'm hungry.tiếng Việt: tính từ đứng ngay sau chủ ngữ; tiếng Anh: bắt buộc có be
Cô ấy rất đẹp.She's very beautiful.be đứng trước very
Bố mẹ tôi ở nhà.My parents are at home.nơi chốn: be + at / in / on + địa điểm
Con trai tôi sáu tuổi.My son is six (years old).tuổi: tiếng Việt không có động từ; tiếng Anh dùng be
Giày của tôi mới.My shoes are new.tiếng Việt không bắt buộc đánh dấu số nhiều; tiếng Anh: shoes + are
Trời lạnh. / Bây giờ là ba giờ.It's cold. / It's three o'clock.thời tiết và giờ giấc: chủ ngữ luôn là it

Vì vậy, mỗi khi câu tiếng Việt của bạn không có động từ, hãy dừng lại một chút và "bắc cầu": am, is hoặc are. Và đừng nghĩ ngược lại rằng câu nào có chữ "là" thì mới cần be.

Cấu trúc

Đại từ nhân xưng làm chủ ngữ (subject pronouns)

Tiếng Việt chọn đại từ theo tuổi tác và mối quan hệ (anh, chị, em, cô, chú…). Tiếng Anh đơn giản hơn nhiều: chỉ có một từ you cho mọi người nghe, dù là bạn bè hay ông bà.

Đại từTiếng ViệtDùng cho ai
Itôi, mình, em, anh, chị…người nói (luôn viết hoa)
youbạn, anh, chị, em, các bạn…người nghe: một người hoặc nhiều người
heanh ấy, ông ấy, cậu ấy…một người đàn ông hoặc một cậu bé
shecô ấy, chị ấy, bà ấy…một người phụ nữ hoặc một cô bé
itnó (thường không dịch)một đồ vật, một con vật, thời tiết, thời gian
wechúng tôi, chúng tangười nói + người khác (tiếng Anh không phân biệt chúng tôi và chúng ta)
theyhọ, chúng nónhững người hoặc những vật khác (số nhiều)

Am / is / are

Chủ ngữDạng đầy đủDạng rút gọn (contraction)
II amI'm
youyou areyou're
hehe ishe's
sheshe isshe's
itit isit's
wewe arewe're
theythey arethey're

Với danh từ cũng vậy: một người hoặc một vật → is (My brother is…, The car is…); hai trở lên → are (My parents are…, The keys are…).

Mẫu câu

Chủ ngữbeThông tin
Iama student.
Sheisfrom Brazil.
Theyareat home.

Cách dùng

1Giới thiệu và tên

Dùng be để nói một người là ai.

I'm Daniel.
Mình là Daniel. / Tên mình là Daniel.
Emma is my sister.
Emma là chị gái tôi.
sister có thể là chị gái hoặc em gái
We are friends.
Chúng tôi là bạn bè.
They're my neighbours.
Họ là hàng xóm của tôi.
neighbours (UK), neighbors (US)

2Nghề nghiệp

Nói nghề của một người, tiếng Anh dùng a hoặc an. Tiếng Việt chỉ nói "là giáo viên", không có từ nào tương đương với a, nhưng trong tiếng Anh a/an là bắt buộc. Với hai người trở lên, dùng danh từ số nhiều và không có mạo từ (article).

I'm a teacher.
Tôi là giáo viên.
tiếng Anh bắt buộc có a
I am a student.
Tôi là sinh viên. / Tôi là học sinh.
student dùng cho cả học sinh và sinh viên
She is a doctor.
Cô ấy là bác sĩ.
She's an engineer.
Chị ấy là kỹ sư.
an đứng trước một nguyên âm (tính theo âm, không theo chữ)
He is a nurse.
Anh ấy là y tá.
My parents are doctors.
Bố mẹ tôi đều là bác sĩ.
số nhiều: doctors, không có a/an

3Quốc tịch và quê quán

Dùng be + quốc tịch hoặc be + from + quốc gia/thành phố. Tiếng Việt nói "đến từ", nhưng tiếng Anh không cần động từ come ở đây: chỉ cần be from.

I'm Canadian.
Tôi là người Canada.
người Canada = Canadian (một từ, viết hoa)
She's from Japan.
Cô ấy đến từ Nhật Bản.
đến từ = is from
We are from a small town near Madrid.
Chúng tôi đến từ một thị trấn nhỏ gần Madrid.
My grandparents are from Lagos.
Ông bà tôi quê ở Lagos.

4Tuổi

Tuổi dùng be + số (+ years old), không dùng have. Tiếng Việt nói "Tôi 25 tuổi" mà không có động từ nào; tiếng Anh phải có be. (Số đếm: xem A1-04.)

I'm 25.
Tôi 25 tuổi.
không có động từ trong tiếng Việt; tiếng Anh cần am
My son is six years old.
Con trai tôi sáu tuổi.
Our cat is twelve.
Con mèo nhà tôi mười hai tuổi.

5Cảm giác và trạng thái cơ thể

Những từ như hungry (đói), thirsty (khát), cold (lạnh), hot (nóng), tired (mệt) và afraid (sợ) là tính từ, nên chúng đứng sau be. Tiếng Việt cũng dùng những từ này nhưng không cần "là"; tiếng Anh thì bắt buộc có be.

I'm hungry.
Tôi đói.
tiếng Việt không có động từ; tiếng Anh cần am
She's tired today.
Hôm nay cô ấy mệt.
We are very happy.
Chúng tôi rất vui.
thứ tự: are + very + happy
The children are cold.
Bọn trẻ thấy lạnh.
tiếng Việt có thể dùng "thấy"; tiếng Anh: be cold
I'm afraid of dogs.
Tôi sợ chó.
"sợ" là động từ trong tiếng Việt, nhưng tiếng Anh dùng be afraid of: cần am và of

6Miêu tả

Dùng be + tính từ để miêu tả người và vật. Giống tiếng Việt, tính từ tiếng Anh không đổi dạng khi danh từ ở số nhiều.

The room is small.
Căn phòng nhỏ.
Your house is beautiful.
Nhà bạn đẹp quá.
My shoes are new.
Giày của tôi mới.
shoes số nhiều → are
He's tall and friendly.
Anh ấy cao và thân thiện.
My brother is tall.
Anh trai tôi cao.
brother có thể là anh trai hoặc em trai

7Nơi chốn

Dùng be + nơi chốn để nói ai đó hoặc vật gì đó đang ở đâu. Tiếng Việt dùng "ở" hoặc "nằm ở"; tiếng Anh dùng be cùng với giới từ at / in / on.

I'm at work.
Tôi đang ở chỗ làm.
at work = ở chỗ làm, đang làm việc
My keys are in my bag.
Chìa khóa của tôi ở trong túi.
keys số nhiều → are
Paris is in France.
Paris nằm ở Pháp.
"nằm ở" → chỉ cần is in
They're at the station.
Họ đang ở nhà ga.
My parents are at home.
Bố mẹ tôi ở nhà.

8It cho thời tiết, thời gian và đồ vật

Câu khẳng định tiếng Anh luôn cần chủ ngữ, kể cả khi không có "ai" thật sự. Khi đó tiếng Anh dùng it. Tiếng Việt thường nói Trời lạnh, Bây giờ là ba giờ hoặc chỉ Ở trên bàn; tiếng Anh không được bỏ it.

It's cold today.
Hôm nay trời lạnh.
"trời" → it's
It is three o'clock.
Bây giờ là ba giờ.
giờ giấc: luôn dùng it is, không dùng now is
It's Monday.
Hôm nay là thứ Hai.
"Where's my phone?" "It's on the table."
"Điện thoại của tôi đâu rồi?" "Ở trên bàn ấy."
tiếng Việt chỉ cần "Ở trên bàn"; tiếng Anh cần it's

Lỗi thường gặp

❌She a doctor.
✅She is a doctor.
Phải có cây cầu be.
❌I have 20 years.
✅I am 20 (years old).
Tuổi dùng be, không dùng have.
❌I am hunger.
✅I am hungry.
Sau be dùng tính từ (hungry), không dùng danh từ (hunger).
❌He is engineer.
✅He is an engineer.
Nghề nghiệp của một người cần a/an.
❌My friends is here.
✅My friends are here.
Chủ ngữ số nhiều → are.
❌Is cold today.
✅It is cold today.
Câu cần có chủ ngữ it.
❌I is happy.
✅I am happy.
I luôn đi với am.
❌I am agree.
✅I agree.
agree đã là động từ, không cần be. Xem A1-12.

Bẫy dành cho người Việt

1. Quên "bắc cầu" trước tính từ và nơi chốn. Trong tiếng Việt, Tôi buồn ngủ, Em trai tôi sợ bóng tối, Mẹ tôi ở chợ là câu hoàn chỉnh. Nếu dịch từng chữ, be sẽ biến mất. Hãy nhớ: be không chỉ là "là"; nó bắt buộc cả trước tính từ và nơi chốn.

❌I sleepy.
✅I'm sleepy.
❌My little brother afraid of the dark.
✅My little brother is afraid of the dark.
"sợ" là động từ, nhưng afraid là tính từ: cần be.
❌My mother at the market.
✅My mother is at the market.

2. Thêm be vào trước động từ hành động. Vì nghĩ "I am" = "tôi", nhiều người đặt am trước mọi động từ. Nhưng agree, live, work đã là động từ, nên không cần am / is. Xem A1-12.

❌I am live in Hanoi.
✅I live in Hanoi.
❌She is work in a bank.
✅She works in a bank.
Động từ hành động với she cần thêm -s: xem A1-12.

3. Nghề nghiệp thiếu a/an. Tiếng Việt nói "Bố tôi là tài xế", không có từ nào giống a. Trong tiếng Anh, nghề của một người luôn cần a hoặc an.

❌My father is driver.
✅My father is a driver.
❌My aunt is accountant.
✅My aunt is an accountant.
an trước nguyên âm.

4. Quên đánh dấu số nhiều. Tiếng Việt không bắt buộc đánh dấu số nhiều: "bạn tôi" có thể là một người hoặc nhiều người. Trong tiếng Anh, số nhiều phải hiện rõ: danh từ thêm -s và động từ là are.

❌My classmates is very friendly.
✅My classmates are very friendly.
❌They are my friend.
✅They are my friends.

5. "Bây giờ là…", "Hôm nay…" mà thiếu it. Người Việt hay lấy "bây giờ" hoặc "hôm nay" làm chủ ngữ. Với giờ giấc và thời tiết, tiếng Anh dùng it.

❌Now is ten o'clock.
✅It's ten o'clock now.
⚠️Today is very hot.
✅It's very hot today.
Câu này không sai ngữ pháp, nhưng khi nói về thời tiết, người bản xứ thường nói It's… today.

Đừng nhầm lẫn

be và have — Be nói một người là ai hoặc đang thế nào; have nói một người sở hữu cái gì. Xem A1-14.

I'm hungry.
Tôi đói.
trạng thái: be, không nói "I have hunger"
I have a car.
Tôi có một chiếc xe hơi.
sở hữu: xem A1-14

it's và its — it's = it is; its = của nó. Xem A1-08.

It's a big dog.
Đó là một con chó to.
The dog is in its bed.
Con chó đang nằm trong ổ của nó.
its = của nó

be và động từ hành động (action verbs) — Khi câu đã có động từ hành động, động từ đó là động từ chính, và bạn không thêm be. Xem A1-12.

I'm a student.
Tôi là sinh viên.
be: giới thiệu bản thân
I study English.
Tôi học tiếng Anh.
động từ hành động: không có am

Chính tả và phát âm

  • Dấu nháy (') trong dạng rút gọn thay cho chữ cái bị lược bỏ: I am → I'm, she is → she's, they are → they're.
  • Dạng rút gọn rất phổ biến khi nói và trong văn viết thân mật. Trong văn viết trang trọng, hãy dùng dạng đầy đủ.
  • I (tôi) luôn viết hoa, kể cả ở giữa câu. Từ chỉ quốc tịch cũng luôn viết hoa: I'm Canadian, She's Vietnamese.
  • Âm cuối rất quan trọng. Tiếng Việt không có âm /z/ hay /s/ ở cuối từ, nên người Việt hay nuốt mất âm này: she's nghe thành she, he's nghe thành he. Hãy giữ một tiếng "rung" nhẹ /z/ ở cuối, giống tiếng ong kêu "zzz". Chính âm nhỏ ấy là cây cầu: thiếu nó, She's tired nghe như She tired.
  • Mẹo: nối âm cuối sang nguyên âm phía sau. She's a doctor đọc liền thành she-za doctor; It's on the table đọc liền thành it-son the table. Nối âm giúp bạn không bỏ mất âm cuối.
  • it's /ɪts/ kết thúc bằng cụm phụ âm /ts/. Tiếng Việt không có cụm phụ âm ở cuối từ, nên đừng bỏ /t/ hay /s/.
  • is đọc là /ɪz/: âm cuối là /z/ có rung, không phải /s/.
  • she's /ʃiːz/ bắt đầu bằng âm /ʃ/: tròn môi và đẩy môi ra phía trước, lưỡi lùi về sau một chút. Nếu đọc như âm "x" của tiếng Việt, she's sẽ nghe giống sees.
  • they're, their và there đọc giống nhau: /ðeə/ (UK), /ðer/ (US). Âm /ð/ không phải "đ" và cũng không phải "d" của tiếng Việt: đặt đầu lưỡi nhẹ giữa hai hàm răng rồi phát âm cho cổ họng rung. Chỉ they're mới có nghĩa là they are.
  • you're và your thường đọc giống nhau. Chỉ you're mới có nghĩa là you are.
  • Đừng thêm thanh điệu: I'm, is, are là những âm tiết ngắn, nhẹ, không lên giọng hay xuống giọng như dấu sắc, dấu huyền.
  • Sau danh từ, is thường được rút gọn khi nói và trong văn viết thân mật: My name's Anna. The coffee's hot. Nếu danh từ tận cùng bằng âm "xì" — /s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ (như bus, box, church) — hãy viết dạng đầy đủ: The bus is late.

Quy tắc vàng

Không có động từ hành động, mà bạn muốn nối chủ ngữ với một lời miêu tả, nghề nghiệp, nơi chốn hay tuổi? Hãy dùng be: I → am, he / she / it / một vật → is, you / we / they / nhiều vật → are. Tiếng Việt nói Tôi đói mà không cần "là", nhưng tiếng Anh thì không được thiếu cây cầu: I'm hungry.

Luyện tập

A. Hình thức

Điền dạng đúng của be.

  1. I a student.
  2. My mother a nurse.
  3. We from Mexico.
  4. It hot today.
  5. The books on the desk.
  6. Viết dạng rút gọn: they are

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án đúng.

  1. Chọn đáp án đúng: … Friday!
  2. Chọn đáp án đúng: My parents … at home.
  3. Chọn câu đúng để nói về tuổi: …
  4. Chọn đáp án đúng: … a pilot.

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. He 30 years old.
  2. She very tall.
  3. She is doctor.
  4. My brothers are tall.

D. Trong ngữ cảnh

Điền từ thích hợp vào đoạn hội thoại.

At a party
Lina: Hi! I 15 Lina. And he 16 my friend Tom.
Tom: Hello! We 17 from Dublin.
Ana: Nice to meet you. 18 cold in here!
Lina: Yes! And I 19 hungry. The food is over there.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh về bạn và một người bạn.

  1. Viết ba câu về bạn: tên, công việc hoặc trường học, và bạn đến từ đâu.
  2. Viết hai câu về một người bạn: tuổi của người đó và hôm nay người đó thế nào.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của bài trước.

  1. A1-01 Cấu trúc câu tiếng Anh cơ bản: trật tự từ chủ ngữ, động từ, tân ngữ (Sentence Basics)
    Sắp xếp các từ thành câu: happy / are / we
Đáp án

A. Hình thức

  1. am
  2. is
  3. are
  4. is
  5. are
  6. they're

B. Ý nghĩa

  1. It's
  2. are
  3. I am 30.
  4. He's

C. Tìm lỗi sai

  1. He is 30 years old. / He's 30 years old.
  2. She is very tall. / She's very tall.
  3. She is a doctor. / She's a doctor.
  4. ✓ My brothers are tall.

D. Trong ngữ cảnh

  1. am / 'm
  2. is / 's
  3. are / 're
  4. It's / It is
  5. am / 'm

E. Đến lượt bạn

  1. I'm Sara. I'm a student. I'm from Brazil.
  2. My friend Leo is 28. He's tired today.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. We are happy.
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play