To Be (am, is, are) հայերենով. բացատրություն և վարժություններ
To Be: am / is / are
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո անգլերենով կկարողանաք ասել, թե ով է մարդը, ինչ մասնագիտություն ունի, որտեղից է, քանի տարեկան է, ինչպես է իրեն զգում և որտեղ է գտնվում։ Դրա համար ձեզ պետք կգան am, is և are ձևերը։
Հիմնական գաղափար
Անգլերեն պատմողական նախադասությանը բայ է պետք։ Բայց երբեմն ոչ մի գործողություն չկա. ոչ ոք չի վազում, չի ուտում, չի աշխատում։ Պարզապես ուզում ենք ասել, թե ով է մեկը, ինչպիսին է կամ որտեղ է։ Անգլերենին այստեղ էլ է բայ պետք, և այդ բայը be-ն է («լինել»)։
Պատկերացրեք, որ be-ն կամուրջ է։ Մի ափին մարդն է կամ առարկան, մյուս ափին՝ տեղեկությունը նրա մասին։ She – is – a doctor. Առանց կամրջի նախադասությունն ընկնում է գետը. «She a doctor»-ը անգլերեն նախադասություն չէ։
Ներկա ժամանակում be-ն ունի երեք ձև՝ am, is և are։ Թե որն ընտրել, որոշում է նրանից առաջ կանգնած ենթական։ Սովորեք այս երեք զույգերը, և առաջին իսկ օրվանից հարյուրավոր նախադասություններ կկազմեք։
Հայերեն և անգլերեն
Լավ լուր. այստեղ հայերենը շատ է օգնում։ Հայերենում էլ կա «լինել» բայը՝ եմ, ես, է, ենք, եք, են, և մենք այն բաց չենք թողնում. «Նա բժիշկ է», «Սենյակը փոքր է», «Ծնողներս տանն են»։ Այնպես որ «կամուրջը» հայախոսները գրեթե չեն մոռանում։ Տարիքն էլ ենք «լինել»-ով ասում («25 տարեկան եմ»), ուստի have-ով սխալը («I have 20 years») մեզ համար բնորոշ չէ։ Դժվարություններն այլ տեղերում են։
Առաջին. նույն եմ / է / են-ով հայերենում կազմվում է նաև սովորական ներկան՝ «աշխատում եմ», «ապրում է», իսկ «համաձայն եմ»-ում նույնպես «եմ» կա։ Դրա համար շատերը am / is-ը դնում են գործողության բայի կողքին. «I am work», «I am agree»։ Անգլերենում, երբ գործողության բայ կա, be պետք չէ. I work, I agree։ Երկրորդ. հայերենում ենթական հաճախ բաց ենք թողնում, որովհետև բայն ինքն է ցույց տալիս դեմքը («Հոգնած է», «Գյումրիից ենք»), իսկ եղանակի և որոշ իրավիճակների մասին նախադասություններում ենթակա ընդհանրապես չկա՝ «Ցուրտ է», «Ուշ է», «Հեռու է»։ Անգլերեն նախադասությունն առանց ենթակայի չի լինում. She's tired. It's cold. Երրորդ. հայերենն ունի «մի»-ն, բայց մասնագիտության մասին ասում ենք առանց դրա՝ «Նա բժիշկ է», իսկ անգլերենում մեկ մարդու մասնագիտությունից առաջ պետք է a / an։ Չորրորդ. «նա»-ն հայերենում և՛ տղամարդ է, և՛ կին, իսկ անգլերենում պետք է ընտրել he կամ she։ Հինգերորդ. թվից հետո հայերենում գոյականը եզակի է («երեք ուսանող»), և «Նրանք բժիշկ են» նախադասության մեջ էլ «բժիշկ»-ը հաճախ եզակի է մնում։ Անգլերենում՝ three students, They are doctors։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Նա բժիշկ է։ | She is a doctor. | «է» = is, բայց անգլերենին պետք է նաև a |
| Այսօր հոգնած է։ | She's tired today. | հայերենում «նա»-ն կարելի է բաց թողնել, անգլերենում she-ն պարտադիր է |
| Ցուրտ է։ / Հեռու է։ | It's cold. / It's far. | հայերեն նախադասության մեջ ենթակա չկա, անգլերենում ենթական it-ն է |
| Ժամը երեքն է։ | It's three o'clock. | հայերենում ենթական «ժամը»-ն է, անգլերենում՝ it |
| Նա (Անին) / նա (Արամը) / այն (հեռախոսը) | she / he / it | «նա»-ն սեռ չունի, անգլերենում մարդու համար ընտրում ենք he կամ she |
| Աշխատում եմ։ / Համաձայն եմ։ | I work. / I agree. | հայերենում «եմ» կա, անգլերենում am չի ավելանում. գործողության բայն ինքն է բավական |
| 25 տարեկան եմ։ | I'm 25. / I'm 25 years old. | այստեղ նույնն է՝ երկու լեզվում էլ «լինել». միայն «տարեկան»-ը մեկ բառ է, իսկ անգլերենում՝ years old |
| Սոված եմ։ | I'm hungry. | այստեղ նույնն է. ածական + «եմ» = I'm + ածական |
| Մրսում եմ։ / Շներից վախենում եմ։ | I'm cold. / I'm afraid of dogs. | հայերենում սրանք բայեր են, անգլերենում՝ be + ածական |
| Երեք ուսանող / Նրանք բժիշկ են։ | three students / They are doctors. | հայերենում թվից հետո և հաճախ «են»-ից առաջ եզակի է, անգլերենում՝ հոգնակի |
| Տանն եմ։ / Կայարանում են։ | I'm at home. / They're at the station. | այստեղ «տանը» և «-ում» վերջավորությունը at են, ոչ թե in |
Կարճ ասած՝ «լինել» բայը երկու լեզվում էլ կա, բայց անգլերենում ենթական երբեք բաց մի՛ թողեք (I, he, she, it, they…), մարդու համար ընտրեք he կամ she, մեկ մարդու մասնագիտությունից առաջ դրեք a / an, իսկ գործողության բայի կողքին am / is / are մի՛ ավելացրեք։
Կառուցվածք
Դերանունները ենթակայի դերում (subject pronouns)
| Դերանուն | Հայերեն | Ո՞ւմ կամ ինչն է ցույց տալիս |
|---|---|---|
| I | ես | խոսողին (միշտ մեծատառով) |
| you | դու, դուք | նրան, ում հետ խոսում ենք. մեկ մարդու կամ շատերին, և՛ «դու», և՛ «դուք» |
| he | նա | մեկ տղամարդու կամ տղայի |
| she | նա | մեկ կնոջ կամ աղջկա |
| it | այն, դա, սա (հաճախ՝ ոչինչ) | մեկ առարկա, մեկ կենդանի, եղանակը, ժամը |
| we | մենք | խոսողին և ուրիշներին |
| they | նրանք, դրանք | ուրիշ մարդկանց կամ առարկաների (հոգնակի) |
Am / is / are
| Ենթակա | Լրիվ ձև | Կրճատ ձև (contraction) | Հայերեն |
|---|---|---|---|
| I | I am | I'm | (ես) եմ |
| you | you are | you're | (դու) ես / (դուք) եք |
| he | he is | he's | (նա) է |
| she | she is | she's | (նա) է |
| it | it is | it's | (այն) է |
| we | we are | we're | (մենք) ենք |
| they | they are | they're | (նրանք) են |
Նույն կանոնը գործում է գոյականների հետ. մեկ մարդ կամ առարկա → is (My brother is…, The car is…), երկու և ավելի → are (My parents are…, The keys are…)։ Ուշադրություն դարձրեք թվերին. հայերենում թվից հետո գոյականը եզակի է («երկու բանալի»), իսկ անգլերենում՝ հոգնակի և are. two keys are…
Բառակարգ
| Ենթակա | be | Տեղեկություն |
|---|---|---|
| I | am | a student. |
| She | is | from Brazil. |
| They | are | at home. |
Հայերենում «եմ / է / են»-ը սովորաբար գալիս է տեղեկությունից հետո՝ նախադասության վերջում («Ծնողներս տանն են»), իսկ անգլերենում կարգը հաստատուն է՝ ենթակա, be, տեղեկություն. My parents are at home.
Գործածություն
1Ինքնություն և անուններ
be-ով ասում ենք, թե ով է մեկը։
2Մասնագիտություններ
Մեկ մարդու մասնագիտությունից առաջ անգլերենը դնում է a կամ an։ Հայերենում ասում ենք «Ուսուցիչ եմ»՝ առանց «մի»-ի, այդ պատճառով a / an-ը հեշտությամբ կորչում է։ Երկու և ավելի մարդու դեպքում օգտագործեք հոգնակին՝ առանց հոդի։
3Ազգություն և ծագում
Օգտագործեք be + ազգություն կամ be + from + երկիր / քաղաք։ Հայերեն -ից վերջավորությունն այստեղ from է։
4Տարիք
Անգլերենում տարիքն ասում ենք be + թիվ (+ years old) կառույցով։ Have այստեղ չի օգտագործվում։ Հայերենն էլ է այսպես ասում («25 տարեկան եմ»)։ Միայն հիշեք. «տարեկան»-ը մեկ բառ է, իսկ անգլերենում՝ երկու՝ years old։ Եթե ասում եք years, old-ը մի՛ մոռացեք, կամ ասեք միայն թիվը։ (Թվեր. տե՛ս A1-04։)
5Զգացումներ և ֆիզիկական վիճակ
hungry (սոված), thirsty (ծարավ), cold (ցուրտ, մարդու մասին՝ «մրսում եմ»), hot (շոգ, տաք), tired (հոգնած) և afraid (վախեցած, afraid of = վախենալ …-ից) բառերը ածականներ են, ուստի դրվում են be-ից հետո։ «Սոված եմ», «Ծարավ եմ», «Հոգնած եմ» հայերենում էլ են կառուցվում այսպես՝ ածական + «եմ»։ Բայց «մրսում եմ»-ը և «վախենում եմ»-ը հայերենում բայեր են, իսկ անգլերենում դրանք էլ be + ածական են։
6Նկարագրություն
be + ածական-ով նկարագրում ենք մարդկանց և առարկաները։ Այստեղ հայերենը նույն կերպ է աշխատում՝ ածական + «է / են»։
7Տեղ
be + տեղ-ով ասում ենք, թե որտեղ է մեկը կամ ինչ-որ բան։ Հայերեն -ում-ը հաճախ in է, բայց կայուն արտահայտություններում՝ at. «տանն եմ» → at home (առանց the-ի), «աշխատանքի եմ» → at work, «կայարանում» → at the station։
8It եղանակի, ժամի և առարկաների մասին
Անգլերեն պատմողական նախադասությանը ենթակա է պետք նույնիսկ այն ժամանակ, երբ իրական «գործող անձ» չկա։ Այդ դեպքում ենթական it-ն է։ Հայերենում ասում ենք «Ցուրտ է», «Ուշ է»՝ առանց ենթակայի, իսկ անգլերենում it-ը պարտադիր է։ Ժամի մասին հայերենում ենթակա կա («Ժամը երեքն է»), բայց անգլերենն այստեղ էլ է it դնում։ Առարկայի մասին խոսելիս նույնպես it ենք ասում։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Եմ»-ը գործողության բայի կողքին. Հայերենի ներկան կազմվում է նույն «եմ / է / են»-ով, ինչ «լինել»-ը. «Տատիկս ամեն կիրակի ամբողջ ընտանիքի համար ճաշ է պատրաստում», «Ամուսինն էլ է համաձայն»։ Բառացի թարգմանելիս բայի կողքին հայտնվում է is / am։ Անգլերենում գործողության բայը (cook, agree, live, work) ինքն է բավական, be չի ավելանում։ (Այս ձևերը. տե՛ս A1-12։)
2. Նախադասություն առանց ենթակայի. «Եկեք տաքսի վերցնենք, ոտքով շատ հեռու է»։ «Հեռու է», «Ուշ է», «Շոգ է» նախադասություններում հայերենում ենթակա չկա, և բառացի թարգմանությունը սկսվում է is-ով։ Անգլերենում ենթական պարտադիր է. եղանակի, ժամի, հեռավորության և իրավիճակի մասին այն it-ն է։
3. A / an-ը մոռացվում է. Հայերենն ունի «մի»-ն, բայց մասնագիտության կամ «ինչպիսի՞ մարդ» հարցի պատասխանում այն սովորաբար չենք դնում. «Մեր նոր հարևանը լուսանկարիչ է», «Դու հիանալի ընկեր ես»։ Անգլերենում մեկ մարդու կամ առարկայի (հաշվելի գոյական, եզակի) առաջ դրվում է a կամ an՝ ածականից առաջ, եթե ածական կա։
4. Եզակի՝ թվից հետո և «են»-ից առաջ. Հայերենում ասում ենք «երեք ուսանող», «շատ մարդ»՝ եզակի, իսկ «Դպրոցական ընկերներս հիմա բոլորն էլ ինժեներ են» նախադասության մեջ «ինժեներ»-ը նույնպես եզակի է։ Անգլերենում երկուսից սկսած գոյականը հոգնակի է (-s), և are-ից հետո մասնագիտությունն էլ է հոգնակի։
5. He, թե she. «Նա»-ն հայերենում սեռ չունի, այդ պատճառով արագ խոսելիս he-ն և she-ն հաճախ խառնվում են։ Անգլերենում տղամարդու մասին ասում ենք he, կնոջ մասին՝ she։
Մի՛ շփոթեք
be, թե have – Be-ն ասում է, թե ով կամ ինչպիսին է մեկը, have-ը՝ թե ինչ ունի նա։ Տե՛ս A1-14։
it's, թե its – it's = it is, its = իր, նրա (առարկայի կամ կենդանու)։ Տե՛ս A1-08։
be, թե գործողության բայեր (action verbs) – Երբ նախադասության մեջ գործողության բայ կա, այն է գլխավոր բայը, և be չենք ավելացնում։ Տե՛ս A1-12։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Կրճատ ձևում (contraction) ապաթարցը (') փոխարինում է բաց թողնված տառին. I am → I'm, she is → she's, they are → they're։
- Կրճատ ձևերը սովորական են խոսքում և ոչ պաշտոնական գրավոր տեքստում։ Պաշտոնական տեքստում գրեք լրիվ ձևերը։
- I-ը միշտ գրվում է մեծատառով, նույնիսկ նախադասության մեջտեղում։ Մեծատառով են գրվում նաև ազգությունները, լեզուները և շաբաթվա օրերը. I'm Canadian, Armenian food, It's Monday։ Հայերենում «ես», «հայկական», «երկուշաբթի» գրում ենք փոքրատառով, ուստի հաճախ սխալվում ենք. «i'm», «armenian», «monday»։
- they're, their և there հնչում են նույն կերպ՝ /ðeə/ (UK), /ðer/ (US)։ /ð/ հնչյունը հայերենում չկա. լեզվի ծայրը թեթևակի դրեք ատամների արանքում և ձայն տվեք։ Մի՛ փոխարինեք «դ»-ով կամ «զ»-ով։ Միայն they're-ն է նշանակում they are։
- you're-ը և your-ը հաճախ նույն կերպ են հնչում։ Միայն you're-ն է նշանակում you are։
- Շեշտված am-ում /æm/ հնչյուն է, որը հայերենում չկա. բերանը լայն բացեք, ինչպես «ա»-ի ժամանակ, իսկ լեզուն պահեք առջևում, ինչպես «է»-ի ժամանակ։ Արագ խոսքում am-ը, are-ը և was-ը թուլանում են. We are friends-ում ձայնավորը դառնում է /ə/։ Այս հնչյունը ձեզ ծանոթ է, այն մոտ է հայերեն «ը»-ին, բայց անգլերենում այսպես թուլանում են շատ ավելի շատ վանկեր։
- he, his, happy բառերի /h/-ը նույնն է, ինչ հայերեն «հ»-ն։ Այստեղ առավելություն ունեք. մի՛ փոխարինեք այն «խ»-ով։
- Անգլերեն r-ը ոչ «ր» է, ոչ «ռ». լեզվի ծայրը ետ է քաշվում և ոչ մի տեղի չի դիպչում։ Բրիտանական are-ում (/ɑː/) r-ն ընդհանրապես չի լսվում։
- Շեշտված վանկի սկզբում անգլերեն t-ն և k-ն շնչեղ են (teacher, tired, cold). դրանք մոտ են հայերեն «թ»-ին և «ք»-ին, ոչ թե «տ»-ին և «կ»-ին։
- Հայերենում շեշտը վերջին վանկին է, իսկ անգլերենում շատ բառեր շեշտվում են առաջին վանկին. DOC-tor, TEACH-er, NEIGH-bour։ Բայց en-gi-NEER-ը շեշտվում է վերջին վանկին։
- Գոյականից հետո is-ը խոսքում և ոչ պաշտոնական գրավոր տեքստում հաճախ կրճատվում է. My name's Anna. The coffee's hot. Եթե գոյականը վերջանում է շչական հնչյունով՝ /s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ (օրինակ՝ bus, box, church), գրեք լրիվ ձևը. The bus is late.
Ոսկե կանոն
Գործողության բայ չկա, և ուզում եք ենթական կապել նկարագրության, մասնագիտության, տեղի կամ տարիքի հետ։ Օգտագործեք be. I → am, he / she / it / մեկ առարկա → is, you / we / they / մի քանի առարկա → are։ Ենթական երբեք բաց մի՛ թողեք (որտեղ հայերենում պարզապես «Հոգնած է» կամ «Ցուրտ է», անգլերենում պետք է She's, It's), իսկ գործողության բայի կողքին am / is / are մի՛ դրեք։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
1–5 նախադասություններում լրացրեք բաց թողնված բառը։
-
I a student.
-
My mother a nurse.
-
We from Mexico.
-
It hot today.
-
The books on the desk.
-
Գրեք կրճատ ձևը: they are
B. Իմաստ
Ընտրեք ճիշտ տարբերակը։
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: … Friday!
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: My parents … at home.
-
Ընտրեք տարիքի մասին ճիշտ նախադասությունը: …
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: … a pilot.
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
He 30 years old.
-
I have hungry.
-
She is doctor.
-
My brothers are tall.
D. Համատեքստում
Կարդացեք երկխոսությունը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։
Lina: Hi! I 15 Lina. And he 16 my friend Tom.
Tom: Hello! We 17 from Dublin.
Ana: Nice to meet you. 18 cold in here!
Lina: Yes! And I 19 hungry. The food is over there.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով ձեր և ձեր ընկերոջ մասին։
-
Գրեք երեք նախադասություն ձեր մասին՝ ձեր անունը, աշխատանքը կամ ուսումնական հաստատությունը և թե որտեղից եք։
-
Գրեք երկու նախադասություն ընկերոջ մասին՝ նրա տարիքը և ինչպես է նա այսօր։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասը։
-
A1-01 Անգլերեն նախադասության բառակարգը. ենթակա, բայ, խնդիր (Subject + Verb + Object) Դասավորեք բառերը ճիշտ հերթականությամբ: happy / are / we
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- am
- is
- are
- is
- are
- they're
B. Իմաստ
- It's
- are
- I am 30.
- He's
C. Գտեք սխալը
- He is 30 years old. / He's 30 years old.
- I am hungry. / I'm hungry.
- She is a doctor. / She's a doctor.
- ✓ My brothers are tall.
D. Համատեքստում
- am / 'm
- is / 's
- are / 're
- It's / It is
- am / 'm
E. Ձեր հերթն է
- I'm Sara. I'm a student. I'm from Brazil.
- My friend Leo is 28. He's tired today.
F. Խառը կրկնություն
- We are happy.
