To Be (am, is, are) භාවිතය — සරල සිංහලෙන්
To Be: am / is / are
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට am, is සහ are පාවිච්චි කරලා කෙනෙක් කවුද, එයාගේ රැකියාව මොකක්ද, එයා කොහේ කෙනෙක්ද, එයාට වයස කීයද, එයාට කොහොමද දැනෙන්නේ, එයා කොහෙද ඉන්නේ කියලා ඉංග්රීසියෙන් කියන්න පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
සාමාන්ය ඉංග්රීසි වාක්යයකට ක්රියාපදයක් (verb) ඕනෑ. නමුත් සමහර වෙලාවට කිසිම ක්රියාවක් නැහැ: කවුරුවත් දුවන්නේ නැහැ, කන්නේ නැහැ, වැඩ කරන්නේ නැහැ. අපිට ඕනෑ කෙනෙක් කවුද, කොහොම කෙනෙක්ද, කොහෙද ඉන්නේ කියලා කියන්න විතරයි. එතකොටත් ඉංග්රීසියට ක්රියාපදයක් ඕනෑ. ඒ ක්රියාපදය තමයි be.
Be කියන්නේ පාලමක් කියලා හිතන්න. පාලමේ එක පැත්තක ඉන්නේ කෙනා හෝ තියෙන්නේ දේ. අනෙක් පැත්තේ තියෙන්නේ ඒ ගැන තොරතුර. She — is — a doctor. පාලම නැත්නම් වාක්යය ගඟට වැටෙනවා: “She a doctor” ඉංග්රීසි නෙවෙයි.
සිංහල කතා කරන අයට මෙතන වැදගත්ම දේ මේකයි: කතා කරන සිංහලේ මේ පාලම නැහැ. අපි “එයා දොස්තර කෙනෙක්”, “මම ශිෂ්යයෙක්” කියනවා, මැද ක්රියාපදයක් නැතුව. සිංහලෙන් ඒක සම්පූර්ණයෙන්ම හරි. ඉංග්රීසියේ නම් පාලම අනිවාර්යයි, ඒකත් උක්තයට (subject) කෙළින්ම පස්සේ.
වර්තමාන කාලයේ be වලට රූප තුනක් තියෙනවා: am, is සහ are. කලින් එන උක්තය අනුව තමයි මොන රූපයද කියලා තීරණය වෙන්නේ. මේ යුගල තුන මතක තියාගත්තොත්, පළවෙනි දවසේ ඉඳන්ම ඔබට වාක්ය සිය ගණනක් හදන්න පුළුවන්.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
කතා කරන සිංහලේ “මම ශිෂ්යයෙක්”, “කාමරේ පොඩියි” වගේ වාක්යවල be වගේ ක්රියාපදයක් නැහැ. තැනක් ගැන කියනකොට අපි ඉන්නවා (මිනිස්සු, සතුන්) හෝ තියෙනවා (දේවල්) පාවිච්චි කරනවා. ඉංග්රීසියේ මේ හැම එකකටම එකම ක්රියාපදය: am / is / are. හොඳ ආරංචියකුත් තියෙනවා: සිංහලේ -ක් / -එක් (ශිෂ්යයෙක්, දොස්තර කෙනෙක්, පොතක්) ඉංග්රීසියේ a / an වලට ඇත්තටම සමානයි. ඒ නිසා “මම ශිෂ්යයෙක්” → I am a student ලේසියෙන් මතක තියාගන්න පුළුවන්. අගට කිසිම දෙයක් නැති රූපය (“කාමරේ”, “පොත”) බොහෝ විට the වගේ වැඩ කරනවා: the room, the book.
| සිංහල | ඉංග්රීසි | වෙනස |
|---|---|---|
| මම ශිෂ්යයෙක්. | I am a student. | -යෙක් → a; සිංහලේ ක්රියාපදයක් නැහැ, ඉංග්රීසියට am ඕනෑ |
| එයා දොස්තර කෙනෙක්. | She is a doctor. | “එයා” → he හෝ she; is උක්තයට කෙළින්ම පස්සේ |
| මම ගෙදර ඉන්නවා. | I'm at home. | ඉන්නවා → am |
| මගේ යතුරු බෑග් එකේ තියෙනවා. | My keys are in my bag. | තියෙනවා → are |
| මට අවුරුදු 25යි. | I'm 25. / I'm 25 years old. | “මට” → I am; වයසට have නෙවෙයි |
| මට බඩගිනියි. | I'm hungry. | “මට … -යි” → I am + නාම විශේෂණය |
| අද සීතලයි. | It's cold today. | සිංහලේ උක්තයක් නැහැ → ඉංග්රීසියට it ඕනෑ |
| මම එකඟයි. | I agree. | agree ක්රියාපදයක් → am දාන්නේ නැහැ |
තවත් දෙයක්: කතා කරන සිංහලේ “එයා” පිරිමි කෙනාටත් ගැහැනු කෙනාටත් එකයි (ලිඛිත සිංහලේ “ඔහු” සහ “ඇය” වෙනස් වුණත්). ඉංග්රීසියේ හැම පාරම he හෝ she තෝරන්න ඕනෑ.
ව්යුහය
උක්ත සර්වනාම (subject pronouns)
| ඉංග්රීසි | සිංහල | කාටද කියන්නේ |
|---|---|---|
| I | මම | කතා කරන කෙනා; හැම විටම ලොකු අකුරෙන් (capital) ලියනවා |
| you | ඔබ, ඔයා, ඔයාලා, උඹ | අහගෙන ඉන්න කෙනා: එක්කෙනෙක් හෝ කිහිප දෙනෙක්; ගෞරවය කොයි මට්ටමේ වුණත් එකම you |
| he | එයා, ඔහු (පිරිමි) | එක පිරිමි කෙනෙක් හෝ පිරිමි ළමයෙක් |
| she | එයා, ඇය (ගැහැනු) | එක ගැහැනු කෙනෙක් හෝ ගැහැනු ළමයෙක් |
| it | ඒක, මේක | එක දෙයක්, එක සතෙක්, කාලගුණය, වෙලාව |
| we | අපි | මම + වෙන අය |
| they | එයාලා, ඒවා | වෙන අය හෝ දේවල් (බහුවචනය) |
Am / is / are
| උක්තය | සම්පූර්ණ රූපය | කෙටි රූපය (contraction) |
|---|---|---|
| I | I am | I'm |
| you | you are | you're |
| he | he is | he's |
| she | she is | she's |
| it | it is | it's |
| we | we are | we're |
| they | they are | they're |
නාම පද එක්කත් මේ රටාවම වැඩ කරනවා: එක කෙනෙක් හෝ එක දෙයක් → is (My brother is…, The car is…); දෙකක් හෝ ඊට වැඩි → are (My parents are…, The keys are…).
වාක්ය රටාව
| උක්තය | be | තොරතුර |
|---|---|---|
| I | am | a student. |
| She | is | from Brazil. |
| They | are | at home. |
මතක තියාගන්න: සිංහලේ ක්රියාපදය වාක්යයේ අගට එනවා (“මම ගෙදර ඉන්නවා”). ඉංග්රීසියේ පිළිවෙළ වෙනස්: මුලින් උක්තය, ඊට කෙළින්ම පස්සේ be, ඊට පස්සේ තොරතුර: I'm at home.
භාවිතය
1අනන්යතාව සහ නම
කෙනෙක් කවුද කියලා කියන්න be පාවිච්චි කරන්න.
2රැකියාව
එක කෙනෙක්ගේ රැකියාව කියනකොට a හෝ an ඕනෑ. සිංහලෙනුත් අපි “ගුරුවරයෙක්”, “දොස්තර කෙනෙක්” කියලා -ක් / -එක් දානවා, ඒ නිසා මේක ලේසියි. දෙන්නෙක් හෝ ඊට වැඩි අයගේ රැකියාව බහුවචනයෙන් එනවා, a / an නැතුව.
3ජාතිකත්වය සහ කෙනෙක් කොහේ කෙනෙක්ද
be + ජාතිකත්වය හෝ be + from + රට / නගරය පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ “ජපානයේ කෙනෙක්”, “ලාගෝස්වල අය” වගේ යෙදුම් මෙතන from වෙනවා.
4වයස
ඉංග්රීසියේ වයස කියන්නේ be + අංකය (+ years old) එක්ක. have පාවිච්චි කරන්නේ නැහැ. සිංහලේ “මට අවුරුදු 25යි” කියන්නේ මට එක්ක, ඒ නිසා “I have 25 years” කියලා කියන්න පෙළඹෙනවා; ඒක වැරදියි. (අංක ගැන: A1-04 බලන්න.)
5දැනීම් සහ ශරීරයේ තත්ත්වය
hungry (බඩගිනි), thirsty (තිබහ), cold (සීතල), hot (රස්නෙ), tired (මහන්සි) සහ afraid (බය) ඉංග්රීසියේ නාම විශේෂණ (adjectives), ඒ නිසා ඒවා එන්නේ be වලින් පස්සේ. සිංහලේ අපි මේවා “මට බඩගිනියි”, “එයාට මහන්සියි” වගේ -ට එක්ක කියනවා. ඉංග්රීසියේ හැම විටම I am / she is + නාම විශේෂණය.
6විස්තර
මිනිස්සු සහ දේවල් විස්තර කරන්න be + නාම විශේෂණය පාවිච්චි කරන්න. ඉංග්රීසි නාම විශේෂණය ඒකවචනයටත් බහුවචනයටත් එකයි: new, new shoes.
7තැන
කෙනෙක් හෝ දෙයක් කොහෙද තියෙන්නේ කියලා කියන්න be + තැන පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ මිනිස්සුන්ට ඉන්නවා, දේවල්වලට තියෙනවා; ඉංග්රීසියේ දෙකටම am / is / are. තැන පෙන්නන -ේ / -ට වගේ අගවල් වෙනුවට ඉංග්රීසියේ at / in / on (prepositions) වචනයට කලින් එනවා.
8කාලගුණය, වෙලාව සහ දේවල් සඳහා it
ඉංග්රීසි වාක්යයකට උක්තයක් අනිවාර්යයි, ඇත්ත “කෙනෙක්” නැති වුණත්. එතකොට it පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ “අද සීතලයි”, “වෙලාව තුනයි”, “මේසේ උඩ තියෙනවා” කියනකොට උක්තයක් ඕනෑ නැහැ; ඉංග්රීසියේ it අතහරින්න බැහැ.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “සමන් අද හරිම බිසී” → Saman very busy today. කතා කරන සිංහලේ “එයා දොස්තර කෙනෙක්”, “සමන් අද හරිම බිසී” වගේ වාක්යවල මැද ක්රියාපදයක් නැහැ. වචනයෙන් වචනයට පරිවර්තනය කළොත් is / are නැතිව යනවා. ඉංග්රීසියේ පාලම හැම විටම ඕනෑ.
2. “තාත්තාට අවුරුදු 52යි” → 52 years. සිංහලේ වයස කියන්නේ -ට එක්ක (“තාත්තාට අවුරුදු 52යි”). ඒ නිසා සමහර අය have දානවා; ඒක සුලභ වැරදිවල තියෙනවා. be හරියට දැම්මත්, “අවුරුදු” කියන වචනය නිසා years විතරක් කියලා old අමතක වෙනවා. ඉංග්රීසියේ අංකය විතරක් කියන්න, නැත්නම් සම්පූර්ණයෙන්ම years old කියන්න.
3. “එයා” → he ද she ද? කතා කරන සිංහලේ “එයා” පිරිමි කෙනාටත් ගැහැනු කෙනාටත් එකයි, ක්රියාපදයෙනුත් වෙනසක් පේන්නේ නැහැ. ඒ නිසා එකම කතාවක he සහ she මාරු වෙනවා. ඉංග්රීසියේ හැම පාරම තෝරන්න: පිරිමි → he, ගැහැනු → she, දෙයක් හෝ සතෙක් → it.
4. “අද හුළඟයි” → Very windy today. සිංහලේ කාලගුණය සහ වෙලාව ගැන කියනකොට උක්තයක් නැහැ (“නුවරඑළියේ අද හරිම හුළඟයි”, “දැන් හතරයි”). ඉංග්රීසියට it සහ is දෙකම ඕනෑ.
5. “අපි එකඟයි” → We are agree. සිංහලේ “එකඟයි” තත්ත්වයක් වගේ කියන නිසා ඉංග්රීසියෙනුත් am / is / are දාන්න පෙළඹෙනවා. නමුත් agree කියන්නේම සම්පූර්ණ ක්රියාපදයක් (work, like වගේ), ඒ නිසා ඊට කලින් be එන්නේ නැහැ.
පටලවා ගන්න එපා
be සහ have — be කියන්නේ කෙනෙක් කවුද, කොහොම තත්ත්වයකද කියලා; have කියන්නේ කාට මොනවද තියෙන්නේ කියලා. සිංහලේ අයිතිය “මට … තියෙනවා” කියලා කියනවා, ඒක have. බඩගින්න හෝ වයස නම් be එක්ක, have එක්ක නෙවෙයි. A1-14 බලන්න.
it's සහ its — it's = it is; its = ඒකේ (දෙයක හෝ සතෙකුගේ). A1-08 බලන්න.
be සහ ක්රියාව පෙන්වන ක්රියාපද (action verbs) — වාක්යයේ ක්රියාවක් පෙන්වන ක්රියාපදයක් තියෙනවා නම්, ප්රධාන ක්රියාපදය ඒකයි; be එකතු කරන්නේ නැහැ. A1-12 බලන්න.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- කෙටි රූපයක (contraction) තියෙන apostrophe (') ලකුණ නැති වුණු අකුරේ තැනට එනවා: I am → I'm, she is → she's, they are → they're.
- කතාවේදී සහ අවිධිමත් ලිවීමේදී කෙටි රූප සාමාන්යයි. විධිමත් ලිවීමේදී සම්පූර්ණ රූප පාවිච්චි කරන්න.
- I වාක්යය මැද වුණත් හැම විටම ලොකු අකුරෙන් ලියනවා. ජාතිකත්වයත් ලොකු අකුරෙන් පටන් ගන්නවා: I'm Sri Lankan, She's Canadian.
- is, he's, she's වල අගට එන්නේ /z/ ශබ්දය. ඒක /s/ වගේම දිවේ තුඩ උඩ දත් පිටිපස්සේ තියාගෙන කියන්නේ, නමුත් උගුරේ හඬ (buzz) දිගටම තියෙනවා. ඇඟිල්ල උගුරේ තියලා බලන්න: /z/ කියනකොට කම්පනයක් දැනෙනවා. සිංහලේ මේ ශබ්දය සාමාන්යයෙන් නැති නිසා බොහෝ දෙනා ඒක [s] හෝ [dʒ] (ජ) කරනවා; එහෙම කරන්න එපා. it's /ɪts/ වල අගට නම් එන්නේ හඬ නැති /s/.
- she's /ʃiːz/ වල පළවෙනි ශබ්දය /ʃ/, /s/ නෙවෙයි. කතා කරන සිංහලේ ශ, ෂ, ස බොහෝ විට එකම [s] වගේ ඇහෙන නිසා she සහ see එක වගේ ඇහෙන්න පුළුවන්. /ʃ/ කියන්න දිව ටිකක් පිටිපස්සට අරන්, තොල් ටිකක් රවුම් කරලා ඉස්සරහට දාන්න.
- he's /hiːz/ සහ his /hɪz/ වල ස්වර වෙනස්. සිංහලේ ඉ සහ ඊ අතර දිග වෙනසක් තියෙන නිසා මේක ඔබට ලේසියි. නමුත් ඉංග්රීසියේ වෙනස දිග විතරක් නෙවෙයි: /iː/ කියනකොට තොල් හිනාවෙනවා වගේ දෙපැත්තට ඇදෙනවා, දිව තදයි; /ɪ/ කෙටියි, දිව ලිහිල්, ටිකක් පහළට.
- am අවධාරණයෙන් කියනකොට /æm/ ඇහෙනවා. මේ ස්වරය සිංහලේ “ඇ” ට හරිම ළඟයි, ඒ නිසා මේක ඔබට ලේසියි.
- we're /wɪə/ (UK), /wɪr/ (US) වල /w/ සහ very වල /v/ ඉංග්රීසියේ වෙනස් ශබ්ද දෙකක්; සිංහලේ දෙකටම එකම “ව”. /w/ කියනකොට දත් තොල්වල වදින්නේ නැහැ: තොල් රවුම් කරලා ඉස්සරහට දාලා ඉක්මනට අරින්න. /v/ කියනකොට උඩ දත් යට තොලේ හෙමින් තියනවා.
- they're, their සහ there එකම විදිහට ඇහෙනවා: /ðeə/ (UK), /ðer/ (US). /ð/ කියන්න දිවේ තුඩ දත් දෙපෙළ අතරට සැහැල්ලුවෙන් දාලා, හඬත් එක්කම හුළඟ යවන්න. ඒක “ද” නෙවෙයි: “ද” කියනකොට හුළඟ නවතිනවා, /ð/ වල නවතින්නේ නැහැ. මේ තුනෙන් they are කියන තේරුම තියෙන්නේ they're වලට විතරයි.
- you're සහ your බොහෝ විට එක වගේ ඇහෙනවා. you are කියන තේරුම තියෙන්නේ you're වලට විතරයි.
- නාම පදවලින් පස්සේ is කතාවේදී සහ අවිධිමත් ලිවීමේදී බොහෝ විට කෙටි වෙනවා: My name's Anna. The coffee's hot. නමුත් /s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ වගේ ශබ්දයකින් ඉවර වෙන නාම පදවලින් පස්සේ (bus, box, church වගේ) සම්පූර්ණ රූපය ලියන්න: The bus is late.
රන් රීතිය
උක්තය විස්තරයකට, රැකියාවකට, තැනකට හෝ වයසකට සම්බන්ධ කරන්න ඕනෑ, නමුත් වාක්යයේ ක්රියාව පෙන්වන ක්රියාපදයක් නැද්ද? be පාවිච්චි කරන්න: I → am, he / she / it / එක දෙයක් → is, you / we / they / දේවල් ගොඩක් → are. සිංහලේ පාලමක් නැති වුණත්, ඉංග්රීසියේ පාලම (be) හැම විටම උක්තයට කෙළින්ම පස්සේ එනවා.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
be වල නිවැරදි රූපය දාලා වාක්ය සම්පූර්ණ කරන්න.
-
I a student.
-
My mother a nurse.
-
We from Mexico.
-
It hot today.
-
The books on the desk.
-
කෙටි රූපය (contraction) ලියන්න: they are
B. අර්ථය
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … Friday!
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: My parents … at home.
-
වයස කියන නිවැරදි වාක්යය තෝරන්න: …
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … a pilot.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
He 30 years old.
-
I have hungry.
-
She is doctor.
-
My brothers are tall.
D. පාඨය තුළ
සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න.
Lina: Hi! I 15 Lina. And he 16 my friend Tom.
Tom: Hello! We 17 from Dublin.
Ana: Nice to meet you. 18 cold in here!
Lina: Yes! And I 19 hungry. The food is over there.
E. ඔබේ වාරය
ඔබ ගැනත් ඔබේ යාළුවෙක් ගැනත් ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබ ගැන වාක්ය තුනක් ලියන්න: ඔබේ නම, ඔබේ රැකියාව හෝ ඉගෙනීම, සහ ඔබ කොහේ කෙනෙක්ද කියලා.
-
යාළුවෙක් ගැන වාක්ය දෙකක් ලියන්න: එයාගේ වයස සහ එයා අද කොහොමද කියලා.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A1-01 ඉංග්රීසි වාක්යයක් හැදෙන හැටි (Subject + Verb + Object) — සරල සිංහලෙන් වචන නිවැරදි පිළිවෙළට තියන්න: happy / are / we
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- am
- is
- are
- is
- are
- they're
B. අර්ථය
- It's
- are
- I am 30.
- He's
C. වැරැද්ද සොයන්න
- He is 30 years old. / He's 30 years old.
- I am hungry. / I'm hungry.
- She is a doctor. / She's a doctor.
- ✓ My brothers are tall.
D. පාඨය තුළ
- am / 'm
- is / 's
- are / 're
- It's / It is
- am / 'm
E. ඔබේ වාරය
- I'm Sara. I'm a student. I'm from Brazil.
- My friend Leo is 28. He's tired today.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- We are happy.
