Would, Will жана Always + -ing кыргызча: адаттар жөнүндө кантип айтабыз?
Habits: Would, Will, Always + -ing
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз азыркы жана өткөн мүнөздүү жүрүм-турумду will жана would менен сүрөттөй аласыз, would менен used to ортосунан тандай аласыз, ошондой эле жиниңизди келтирген адаттар жөнүндө always + -ing жана басым менен айтылган will / would аркылуу нааразычылык билдире аласыз.
Негизги ой
Present Simple (жөнөкөй учур чак) (She reads before bed) жана used to (I used to play the piano A2-28) адаттарды жөнөкөй факты катары сүрөттөйт. Бирок англис тилинде адатка түс кошкон жолдор да бар: адамдын мүнөзүн, жылуу эскерүүнү же нааразычылыкты көрсөткөн жолдор.
Бул жерде will жана would келечек жөнүндө айтпайт. Алар адам адатта эмне кыларын сүрөттөйт – аны алдын ала биле аласыз, анткени «ал ушундай адам». My grandmother would tell us stories every evening жылуу эскерүүнү тартат. He'll sit in front of the TV for hours мүнөздүү үлгүнү сүрөттөйт.
Always менен уланма форма кайталанган адатты тынымсыз болуп жаткандай көрсөтөт – жиниңизди келтирген адаттар так ушундай сезилет: You're always losing your keys!
Бул формаларды билдирүүдөн кийинки эмодзи-реакциялар сыяктуу элестетиңиз: адат ошол эле, бирок жөнөкөй жүз, жылуу жылмаюу же көздү айлантуу маанайды өзгөртөт.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча өткөн адат үчүн абдан ыңгайлуу форма бар: -чу («атам пицца алып келчү», «биз саат алтыда турчубуз»). Ал англисчедеги would жана used to экөөнө тең туура келет. Бирок бир айырма бар: кыргызча -чу абал этиштери менен да эркин колдонулат («наабайкананын үстүндө жашачубуз», «ал кафени жакшы көрчүмүн», «баарын билчү»), ал эми англисчеде узак абал үчүн would колдонулбайт: бул жерде used to гана, же Past Simple (жөнөкөй өткөн чак). Азыркы мүнөздүү жүрүм-турумду кыргызча көбүнчө жөн эле учур чак же -а берет менен айтабыз («саатап отура берет»); англисче бул жерде will кошулушу мүмкүн, бирок бул келечек эмес. Нааразычылык үчүн кыргызча да ушундай ык бар: «сөзүмдү бөлө бересиң!», «дайыма акча сурап жүрчү» – бул англисчедеги always + -ing формасына жакын.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Ар жума сайын атам үйгө пицца алып келчү. | Every Friday, my dad would bring home pizza. | «-чу» + кайталанган аракет → would (же used to) |
| Биз наабайкананын үстүндө жашачубуз. | We used to live above a bakery. | «-чу» + абал → used to гана (would эмес) |
| Мурун чачым узун эле. | I used to have long hair. | абал → used to |
| Ал ошол жерде саатап үн катпай отура берет. | She'll sit there for hours without saying a word. | мүнөздүү жүрүм-турум → will (келечек эмес) |
| Ал жаңылып жатса да, кечирим сурабайт. | He won't apologise, even when he's clearly wrong. | мүнөздүү баш тартуу → won't |
| Сен дайыма сөзүмдү бөлө бересиң! | You're always interrupting me! | «-а бересиң» (нааразычылык) → always + -ing |
| Ал дайыма карызга акча сурап жүрчү. | He was forever asking to borrow money. | Бул жерде да ушундай: уланма форма + кайталанган адат |
Кыскасы: «-чу» + аракет → would же used to; «-чу» + абал (жашоо, билүү, жакшы көрүү, ээ болуу) → used to же Past Simple; «-а берет» (мүнөз) → will; «дайыма … -а бересиң!» → always + -ing.
Түзүлүшү
| Формасы | Убакыт | Мисал |
|---|---|---|
| will + негизги форма | азыркы адат (мүнөздүү жүрүм-турум) | She'll often work late. |
| would + негизги форма | өткөн адат (кайталанган аракеттер) | We'd go fishing every Sunday. |
| used to + негизги форма | өткөн адат же өткөн абал | I used to live in Leeds. |
| be + always / constantly / forever + -ing | жинди келтирген адат (азыркы же өткөн) | He's always borrowing my charger. |
| басым менен will / would (кыскартылбайт) | мүнөздүү жүрүм-турумду сындоо | He will leave his socks on the floor! |
Would жана used to
| Кайталанган аракеттер | Өткөн абалдар (be, have, live, like, know, believe) | |
|---|---|---|
| used to | ✅ We used to swim in the lake. | ✅ I used to have long hair. |
| would | ✅ We'd swim in the lake. | колдонулбайт: I used to have long hair деңиз |
Тануу формалары
| Формасы | Мисал |
|---|---|
| won't (азыркы адат) | The kids won't eat anything green. |
| wouldn't (өткөн адат) | My dad wouldn't let us watch TV on school nights. |
Колдонулушу
1Кайталанган өткөн аракеттер үчүн would
Өткөндө кайра-кайра болгон аракеттер үчүн, көбүнчө сагынычтуу окуяларда, would + негизги форма колдонуңуз. Would адатта убакыт жана кырдаал түшүнүктүү болгондон кийин келет (көбүнчө аны used to же Past Simple менен баштайбыз). Ал көбүнчө 'd болуп кыскарат. Кыргызча бул жерде дээрлик дайыма «-чу».
2Аракеттер жана абалдар үчүн used to
Used to кайталанган аракеттер үчүн да, өткөн абалдар үчүн да колдонулат жана азыр баары башкача экенин баса белгилейт. Would узак өткөн абалдар үчүн колдонулбайт: have, live, know, like же бир жерде be. (Көп жолу кайталанган абал болот: On Sundays the streets would be empty.) Кыргызча бул жерде да «-чу» турушу мүмкүн («жашачубуз»), ошондуктан этиштин маанисин караңыз.
3Азыркы мүнөздүү жүрүм-турум үчүн will
Бирөө адатта эмне кыларын сүрөттөө үчүн will + негизги форма колдонуңуз. Ал көбүнчө often, sometimes, for hours жана always менен келет. Won't мүнөздүү баш тартууну сүрөттөйт. Кыргызча бул жерде көбүнчө жөнөкөй учур чак же «-а берет» турат, жана келечек маанисин бербейт.
4Always / constantly / forever + уланма форма
Always, constantly же forever менен келген уланма форма адат абдан көп кайталанарын жана көбүнчө жинди келтирерин көрсөтөт. Тактооч be менен -ing формасынын ортосуна коюлат. Бул учур чакта да, өткөн чакта да иштейт. Ал таң калыштуу же жагымдуу адатты да сүрөттөй алат, бирок көбүнчө нааразычылык билдирет. Кыргызча «-а бересиң», «-ып жүрөт», «-ып жүрчү» ушундай маанини берет.
5Сындоо үчүн басым менен айтылган will / would
Will же would басым менен жана кыскартылбай айтылса, сүйлөгөн адам бирөөнүн бир нерсени кайра-кайра, көбүнчө атайылап кыла бергенине нааразы. Басым менен айтылган would ушул эле түзүлүштө бирөөгө мүнөздүү болгон бир аракетти сындай алат (He would say that!); бул C1-14 сабагында уланат.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «Билчү», «жакшы көрчүмүн» → would know / would like. Кыргызча -чу формасы кайталанган аракеттер менен да, абалдар менен да эркин колдонулат: «Кочкордогу айыл мектебинде иштеп жүргөндө таежем бардык балдардын ата-энесинин атын билчү», «Өспүрүм кезимде рэпти жакшы көрчүмүн». Мектепте «-чу = would» деп жаттап алгандыктан, абал этиштерине да would кошулуп калат. Know, like, love, have, be, live сыяктуу абалдар үчүн used to же Past Simple колдонуңуз.
2. «Барчу эле» → was used to go. Оозеки кыргызчада өткөн адат көп учурда -чу эле деп айтылат: «Атам студент кезинде гезит сатчу эле». Эле сөзү was / were болуп которулуп, was used to walk деген ката чыгат. Бирок be used to такыр башка нерсе: «көнүп калуу» (B1-21 караңыз), жана андан кийин -ing келет. Өткөн адат үчүн was жок, жөн эле used to же would.
3. «Дайыма … -ып жатат» → always is doing. Кыргызча тактооч баяндоочтун алдында, бүт этиш тобунан мурун турат: «Кошунанын баласы дайыма таңкы саат алтыда комуз чертип жатат». Ошондуктан always сөзү is сөзүнүн алдына коюлуп калат. Англисчеде always көмөкчү этиштен кийин турат: is always + -ing.
Чаташтырбаңыз
would (өткөн адат) жана would (шарттуу) – Маанини контекст чечет. Адат would чыныгы өткөндү сүрөттөйт; шарттуу would элестетилген кырдаалды сүрөттөйт B1-06. Кыргызча айырма даана: «-чу» жана «-мак элем».
would жана used to – Used to аракеттер жана абалдар үчүн колдонулат жана нерселер өзгөргөнүн көрсөтөт A2-28, B1-21; would кайталанган аракеттер үчүн гана.
always + Present Simple жана always + уланма форма – Present Simple менен always нейтралдуу жыштыкты билдирет A1-15. Уланма форма менен ал сезим кошот.
Жазылышы жана айтылышы
- Адат маанисиндеги would сүйлөгөндө көбүнчө кыскарат: we'd /wiːd/, she'd /ʃiːd/. Адат маанисиндеги will да кыскарат: she'll /ʃiːl/.
- Сындоо үчүн кыскартпаңыз жана will же would сөзүн катуу басым менен айтыңыз: He will /hiː ˈwɪl/, She would /ʃiː ˈwʊd/.
- would сөзүндө l окулбайт: /wʊd/. Биринчи тыбыш /w/ кыргыз тилинде жок: аны в деп айтпаңыз. Эриндериңизди томолоктоп, алдыга чыгарыңыз; тиштер эринге тийбейт.
- always + уланма форма үлгүсүндө басым көбүнчө always же forever сөзүнө түшөт: You're always late! Басым биринчи муунда; кыргызча адатка салып аны акыркы муунга жылдырбаңыз.
- won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) don't сөзү менен уйкашат. want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US) сөзүндөгү үндүү башка.
Алтын эреже
Will (азыр) жана would (өткөндө) бирөөнүн адатта эмне кыларын сүрөттөй алат; would кайталанган аракеттер үчүн, used to өткөн абалдар үчүн. Адат жиниңизди келтирсе, always + -ing же басым менен айтылган will / would кошуңуз. Эсиңизде болсун: кыргызча «-чу» абал этиши менен келсе, англисчеде used to колдонуңуз.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Кашаадагы көрсөтмө боюнча туура форманы жазыңыз.
-
Every Sunday my grandfather (take) us to the park. (would колдонуңуз)
-
My dog (bark) at anyone who rings the bell. (will колдонуңуз)
-
Always менен жинди келтирген адатка айлантыңыз: He interrupts me.
-
Forever менен жинди келтирген өткөн адатка айлантыңыз: She complained about the food.
-
My son (eat) anything green. (won't колдонуңуз)
-
Used to колдонуңуз: I / have / long hair
B. Мааниси
Туура жоопту тандаңыз.
-
Туура жоопту тандаңыз: When I was a kid, I … have a bike with a red seat.
-
Туура жоопту тандаңыз: Every morning, my grandad … walk to the shop.
-
Сүйлөгөн адам эмнени сезип жатат? «You're always leaving the lights on!» …
-
«He will leave the door open!» (will басым менен айтылат) Бул эмнени билдирет? …
-
Кайсы сүйлөм элестетилген кырдаал жөнүндө?
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
You are complaining always about your job.
-
When we were students, we would live in a tiny flat.
-
On Saturdays we would to play football in the park.
-
My grandmother would sing while she cooked.
D. Текстте
Текстти толуктаңыз. Кашаадагы сөздөрдү колдонуп, туура форманы жазыңыз.
When I was little, we 16 (use to / spend) every summer at my aunt's farm. She 17 (use to / have) three dogs and a very old horse. Every morning we 18 (would / get up) at six and feed the chickens. My cousin Leo was 19 (always / lose) his boots — it drove my aunt crazy! Even now, when I visit, she 20 (will / sit) on the porch for hours, telling stories about those days.
E. Сиздин кезегиңиз
Англисче жазыңыз.
-
Бала кезиңизде ар дем алыш күнү кылчу бир нерсе жөнүндө эки сүйлөм жазыңыз.
-
Өзүңүз тааныган бирөөнүн жиниңизди келтирген адатын always + -ing менен сүрөттөңүз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
A2-28 Used To кыргызча: «-чу» англисче – өткөндөгү адаттар you use to walk to school?
-
B1-21 Used to, be used to, get used to кыргызча: «-чумун», «көнүп калгам» жана «көнүп баратам» I'm not used to (get up) so early.
-
B2-16 Regret, Mean, Go On, Need, Like кыргызча: -ing же to болгондо мааниси кантип өзгөрөт? Sorry, I didn't mean (interrupt) you.
Жооптор
A. Түзүлүшү
- would take / 'd take
- will bark / 'll bark
- He's always interrupting me. / He is always interrupting me.
- She was forever complaining about the food.
- won't eat
- I used to have long hair.
B. Мааниси
- used to
- would
- annoyed
- an annoying habit
- If we lived by the sea, we'd swim every day.
C. Катаны табыңыз
- You're always complaining about your job. / You are always complaining about your job.
- When we were students, we used to live in a tiny flat. / When we were students, we lived in a tiny flat.
- On Saturdays we would play football in the park. / On Saturdays we'd play football in the park.
- ✓ My grandmother would sing while she cooked.
D. Текстте
- used to spend
- used to have
- would get up / 'd get up
- always losing
- will sit / 'll sit
E. Сиздин кезегиңиз
- On Saturday mornings, my brother and I would watch cartoons in our pyjamas. Then we'd go to the market with Dad.
- My flatmate is always leaving dirty cups in the sink.
F. Аралаш кайталоо
- Did
- getting up
- to interrupt
