SlowingoГрамматика
B2 18 / 30

Would, will және always + -ing қазақша: әдеттер туралы қалай айтамыз? «-атын», «-а береді»

Habits: Would, Will, Always + -ing

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз біреудің қазір және бұрын әдетте не істейтінін will және would арқылы сипаттай аласыз, would пен used to арасынан дұрыс таңдау жасай аласыз, ал ызаландыратын әдеттерге наразылықты always + -ing және екпінмен айтылған will / would арқылы білдіре аласыз.

Негізгі идея

Present Simple (жай осы шақ: She reads before bed) мен used to (I used to play the piano A2-28) әдеттерді жай факт ретінде сипаттайды. Бірақ ағылшын тілінде әдетке бояу қосатын тәсілдер де бар: адамның мінезін көрсететін сурет, жылы естелік немесе ыза.

Мұнда will мен would келешек туралы айтпайды. Олар біреудің әдетте не істейтінін сипаттайды, яғни алдын ала болжауға болатын нәрсені, өйткені «ол сондай адам». My grandmother would tell us stories every evening жылы естелікті суреттейді. He'll sit in front of the TV for hours әдеттегі көріністі сипаттайды.

Always сөзі бар созылыңқы форма қайталанатын әдетті үздіксіз болып жатқандай көрсетеді, ал ызаландыратын әдеттер дәл солай сезіледі: You're always losing your keys!

Бұл формаларды хабарламаға қойылатын эмодзи-реакциялар деп елестетіңіз: әдет бірдей, бірақ жай бет, жылы күлкі немесе көз алартып қарау көңіл күйді өзгертеді.

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Бұл тақырыпта қазақ тілінің дайын құралдары көп. Өткендегі әдетті -атын / -етін береді: «пицца әкелетін», «тауықтарға жем беретінбіз». Бірақ «-атын» өткендегі күйге де жарайды: «шашым ұзын болатын», «наубайхананың үстінде тұратынбыз». Ағылшыншада бұл екеуі бөлінеді: қайталанған іс-әрекет үшін would де, used to да болады, ал күй үшін тек used to (немесе Past Simple). Қазіргі әдеттегі мінезді қазақша көбіне -а / -е береді тіркесімен айтамыз: «сағаттап отыра береді» → She'll sit there for hours. Ызаландыратын әдетті де қазақша «үнемі … -а бересің», «-ып жүретін» деп айтамыз; ағылшыншада бұл always / forever + -ing. Есіңізде болсын: қазақшада осы шақта «бол» етістігі жоқ, ал ағылшыншада always тұрған сөйлемде де be керек: You're always…

ҚазақшаМағынасыАғылшынша
Әр жұма сайын әкем үйге пицца әкелетін.қайталанған ісEvery Friday, my dad would bring home pizza.
Бұрын шашым ұзын болатын.өткендегі күйI used to have long hair.
Ол сол жерде сағаттап отыра береді.қазіргі әдеттегі мінезShe'll sit there for hours.
Сөзімді үнемі бөле бересің!ызаландыратын әдетYou're always interrupting me!
Ол үнемі қарызға ақша сұрап жүретін.ызаландыратын өткен әдетHe was forever asking to borrow money.
Римде тұрсақ, күнде кешке далада тамақтанар едік.қиял, әдет емесIf we lived in Rome, we'd eat outside every evening.

Құрылым

ФормаУақытМысал
will + негізгі түріқазіргі әдет (әдеттегі мінез)She'll often work late.
would + негізгі түріөткендегі әдет (қайталанған іс-әрекет)We'd go fishing every Sunday.
used to + негізгі түріөткендегі әдет немесе өткендегі күйI used to live in Leeds.
be + always / constantly / forever + -ingызаландыратын әдет (осы немесе өткен шақ)He's always borrowing my charger.
екпінмен айтылатын will / would (қысқармайды)әдеттегі мінезді сынауHe will leave his socks on the floor!

Would және used to

Қайталанған іс-әрекетӨткендегі күй (be, have, live, like, know, believe)
used to✅ We used to swim in the lake.✅ I used to have long hair.
would✅ We'd swim in the lake.қолданылмайды: I used to have long hair деңіз

Болымсыз түрлері

ФормаМысал
won't (қазіргі әдет)The kids won't eat anything green.
wouldn't (өткендегі әдет)My dad wouldn't let us watch TV on school nights.

Қолданылуы

1Өткенде қайталанған іс-әрекет үшін would

Өткенде қайта-қайта болған іс-әрекеттер үшін, көбіне сағынышпен айтылатын әңгімелерде, would + негізгі түрін қолданыңыз. Would әдетте уақыт пен жағдай анық болғаннан кейін келеді (көбіне алдымен used to немесе Past Simple арқылы көрініс сипатталады). Ол әдетте 'd болып қысқарады.

When I was little, we used to spend every summer at my aunt's farm. We'd get up at six and feed the chickens.
Кішкентай кезімде жаз сайын тәтемнің фермасында болатынбыз. Таңғы алтыда тұрып, тауықтарға жем беретінбіз.
алдымен used to көріністі сипаттайды, сосын would жалғастырады; екеуі де «-атынбыз»
Every Friday, my dad would bring home pizza.
Әр жұма сайын әкем үйге пицца әкелетін.
«-етін»: қайталанған іс → would
At university, we'd stay up all night talking about music.
Университетте оқып жүргенде түні бойы ұйықтамай, музыка туралы әңгімелесетінбіз.
My grandmother would sing while she cooked.
Әжем тамақ пісіріп жүріп ән салатын.
жылы естелік
My dad wouldn't let us watch TV on school nights.
Әкем сабақ бар күндері кешке теледидар көруге рұқсат бермейтін.
«-мейтін» → wouldn't

2Іс-әрекет пен күй үшін used to

Used to қайталанған іс-әрекетке де, өткендегі күйге де жарайды және қазір жағдайдың басқаша екенін көрсетеді. Would ұзақ созылған өткендегі күйлер үшін (have, live, know, like немесе бір жерде be) қолданылмайды. (Көп рет қайталанған жағдай үшін болады: On Sundays the streets would be empty.) Қазақтың «-атын» формасы екеуіне де жарайды, сондықтан өзіңізден сұраңыз: бұл іс-әрекет пе, әлде күй ме?

I used to have long hair.
Бұрын шашым ұзын болатын.
күй: «болатын» → used to, would емес
We used to live above a bakery.
Бұрын наубайхананың үстіндегі пәтерде тұратынбыз.
күй → used to
I used to love that café.
Бұрын сол кафені қатты жақсы көретінмін.
күй
On Sundays the streets would be empty.
Жексенбі күндері көшелер қаңырап бос қалатын.
әр жексенбі қайталанған жағдай → would be

3Қазіргі әдеттегі мінез үшін will

Біреудің әдеттегі мінезін сипаттау үшін will + негізгі түрін қолданыңыз. Ол often, sometimes, for hours және always сөздерімен жиі келеді. Won't әдеттегі бас тартуды білдіреді. Қазақша мұнда көбіне «-а береді» немесе жай осы-келер шақ айтылады; ағылшыншадағы will келешек емес, мінез.

She'll sit there for hours without saying a word.
Ол сол жерде үн-түнсіз сағаттап отыра береді.
«-а береді»: әдеттегі мінез → will, келешек емес
My cat will wait by the door when she hears my car.
Мысығым көлігімнің дыбысын естісе, есіктің алдында күтіп отырады.
will: әдет; ағылшыншада үй жануарына көбіне she / he айтылады
A good teacher will always find time for questions.
Жақсы мұғалім сұрақтарға әрқашан уақыт табады.
мінезге тән нәрсе
He won't apologise, even when he's clearly wrong.
Ол анық қателессе де, кешірім сұрамайды.
won't: әдеттегі бас тарту
Teenagers will sleep until noon if you let them.
Жасөспірімдерді өз еркіне жіберсең, түске дейін ұйықтай береді.
«-а береді» → will sleep

4Always / constantly / forever + созылыңқы форма

always, constantly немесе forever сөзі бар созылыңқы форма әдеттің өте жиі және көбіне ызаландыратын екенін көрсетеді. Үстеу be мен -ing формасының арасына қойылады. Ол осы шақта да, өткен шақта да жұмыс істейді. Таңғалдыратын не жағымды әдетті де сипаттай алады, бірақ көбіне ызаны білдіреді.

You're always interrupting me!
Сөзімді үнемі бөле бересің!
«үнемі … -а бересің» → always + -ing; are түсіп қалмайды
My neighbour is constantly playing loud music.
Көршім музыканы үнемі қатты қоя береді.
constantly: ыза
He was forever asking to borrow money.
Ол үнемі қарызға ақша сұрап жүретін.
«-ып жүретін» → was forever asking
She's always forgetting her password.
Ол құпиясөзін үнемі ұмыта береді.
My brother is always buying me little presents.
Ағам маған үнемі кішкентай сыйлықтар алып береді.
жағымды, бірақ таңғалдыратын әдет; brother = аға немесе іні

5Сын үшін екпінмен айтылатын will / would

Will немесе would екпінмен айтылып, қысқармаса, сөйлеуші біреудің бір нәрсені қайта-қайта, көбіне әдейі істейтініне ашуланып тұрады. Екпінмен айтылған would біреуге тән бір әрекетті де сынай алады (He would say that!); бұл қолданыс C1-14 сабағында дамытылады. Қазақша мұндай ызаны көбіне «әйтеуір», «-а береді ғой», «-ып тастайды» береді.

He will leave his socks everywhere!
Шұлықтарын әйтеуір жан-жаққа шашып тастайды!
will екпінмен: наразылық
She will keep calling me during dinner.
Кешкі ас үстінде маған қоңырау шала береді ғой!
will екпінмен
My old flatmate would leave the door unlocked every single night.
Бұрынғы пәтерлесім күн сайын түнде есікті құлыптамай кететін.
would екпінмен; flatmate (UK), roommate (US)
My brother will tell everyone my secrets!
Інім әйтеуір менің сырларымды бәріне айтып қояды!
will екпінмен

Жиі кездесетін қателер

❌When I was a child, I would have a dog.
✅When I was a child, I used to have a dog. немесе When I was a child, I had a dog.
would өткендегі күй үшін қолданылмайды.
❌When we were students, we would live in a tiny flat.
✅When we were students, we used to live in a tiny flat. немесе When we were students, we lived in a tiny flat.
live мұнда күй. flat (UK) = apartment (US)
❌You are losing always your keys.
✅You're always losing your keys.
always be сөзінен кейін, -ing формасының алдында тұрады.
❌He's always borrow my charger.
✅He's always borrowing my charger.
Созылыңқы формаға -ing керек.
❌Every summer we would to go camping.
✅Every summer we would go camping.
would + негізгі түрі, to жоқ.
❌Yesterday he would call me three times.
✅Yesterday he called me three times.
would бір реттік оқиғаны емес, біраз уақыт бойғы әдетті сипаттайды.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «-атын» → would, күй үшін де. Қазақтың «-атын» формасы іс-әрекетке де («жем беретінбіз»), күйге де («үлкен балконымыз болатын», «атам мұғалім болатын») жарайды. Мектепте «-атын = would» деп жаттаған соң, would күй туралы сөйлемге де қойылып кетеді. Күй үшін used to немесе Past Simple қолданыңыз.

❌In our old flat in Almaty, we would have a huge balcony.
✅In our old flat in Almaty, we used to have a huge balcony. немесе In our old flat in Almaty, we had a huge balcony.
❌My grandfather would be a history teacher in Shymkent.
✅My grandfather used to be a history teacher in Shymkent. немесе My grandfather was a history teacher in Shymkent.

2. «Үнемі ұмытасың» → be түсіп қалады. Қазақша осы шақта «бол» етістігі жоқ: «Сен үнемі менің туған күнімді ұмытып жүресің!» Сондықтан always бар сөйлемде are / is жоғалып кетеді. Ағылшыншада созылыңқы форма be + -ing: be ешқашан түспейді.

❌You always forgetting my birthday!
✅You're always forgetting my birthday!
❌Erlan constantly checking his phone at dinner.
✅Erlan is constantly checking his phone at dinner.

3. «-ып жүреді» → always жоқ созылыңқы форма. Қазақтың «-ып жүр» формасы әрі «қазір жүріп жатыр», әрі «әдетте істейді» деген мағына береді: «Ол менің зарядтағышымды алып жүреді». Ағылшыншада always жоқ созылыңқы форма тек «қазір, осы кезеңде» деп түсініледі. Ызаландыратын әдет болса, always / constantly қосыңыз.

⚠️(Әріптесіңіз сіздің зарядтағышыңызды үнемі алып кетеді.) My colleague is taking my charger.
✅My colleague is always taking my charger.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ «дәл қазір алып жатыр» деп түсініледі; әдетке ызаны always береді.

Шатастырмаңыз

would (өткендегі әдет) және would (шартты сөйлем) — Мағынаны контекст шешеді. Әдет мағынасындағы would шын болған өткенді сипаттайды; шартты would қиялдағы жағдайды сипаттайды B1-06. Қазақшада бұлар әртүрлі: «-атын» және «-ар еді».

When we lived in Rome, we'd eat outside every evening.
Римде тұрған кезімізде күнде кешке далада тамақтанатынбыз.
«-атынбыз»: шын болған әдет
If we lived in Rome, we'd eat outside every evening.
Римде тұрсақ, күнде кешке далада тамақтанар едік.
«-ар едік»: қиял

would және used to — Used to іс-әрекетке де, күйге де жарайды және жағдайдың өзгергенін көрсетеді A2-28, B1-21; would қайталанған іс-әрекет үшін.

I used to be shy.
Бұрын ұялшақ едім.
күй → used to
I used to hide behind my mum when visitors came.
Қонақ келгенде анамның артына тығылатынмын.
іс-әрекет: would hide да болады; mum (UK), mom (US)

always + Present Simple және always + созылыңқы форма — Present Simple шағында always бейтарап жиілікті білдіреді A1-15. Созылыңқы формада ол сезім қосады.

He always takes the bus.
Ол әрқашан автобуспен жүреді.
бейтарап факт
He's always taking my seat!
Ол үнемі менің орныма отырып алады!
ыза

Жазылуы мен айтылуы

  • Әдет мағынасындағы would сөйлеуде әдетте қысқарады: we'd /wiːd/, she'd /ʃiːd/. Соңғы /d/ дыбысын анық айтыңыз: әйтпесе we'd дәл we сияқты естіледі. Әдет мағынасындағы will де қысқарады: she'll /ʃiːl/.
  • Сын білдіргенде қысқартпаңыз, will не would сөзін күшті екпінмен айтыңыз: He will /hiː ˈwɪl/, She would /ʃiː ˈwʊd/.
  • always + созылыңқы форма үлгісінде екпін көбіне always немесе forever сөзіне түседі: You're always late! Қазақ тіліндегідей соңғы буынға емес, бірінші буынға екпін түсіріңіз.
  • won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) don't сөзімен ұйқасады: бұл бір дыбыстан екіншісіне сырғып өтетін қосарлы дауысты (дифтонг). want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US) сөзінің дауыстысы басқа. won't сөзін «вонт» деп жай о дыбысымен айтсаңыз, ол want сияқты естіліп кетеді.

Алтын ереже

Will (осы шақ) және would (өткен шақ) біреудің әдетте не істейтінін сипаттай алады; қайталанған іс-әрекет үшін would, өткендегі күй үшін used to қолданыңыз. Әдет сізді ызаландырса, always + -ing немесе екпінмен айтылған will / would қосыңыз. Қазақтың «-атын» формасы күйге де жарайды, ал ағылшынның would сөзі жарамайды.

Жаттығулар

A. Құрылым

Жақшадағы нұсқау бойынша сөйлемді толықтырыңыз немесе өзгертіңіз.

  1. Every Sunday my grandfather (take) us to the park. (would қолданыңыз)
  2. My dog (bark) at anyone who rings the bell. (will қолданыңыз)
  3. always арқылы ызаландыратын әдетке айналдырыңыз: He interrupts me.
  4. forever арқылы өткендегі ызаландыратын әдетке айналдырыңыз: She complained about the food.
  5. My son (eat) anything green. (won't қолданыңыз)
  6. used to қолданыңыз: I / have / long hair

B. Мағына

Мағынасына қарай дұрыс жауапты таңдаңыз немесе сұраққа жауап беріңіз.

  1. Дұрыс жауапты таңдаңыз: When I was a kid, I … have a bike with a red seat.
  2. Дұрыс жауапты таңдаңыз: Every morning, my grandad … walk to the shop.
  3. Сөйлеуші не сезінеді? "You're always leaving the lights on!" …
  4. "He will leave the door open!" (will екпінмен айтылады) Бұл нені білдіреді? …
  5. Қай сөйлем қиялдағы жағдай туралы?

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. You are complaining always about your job.
  2. When we were students, we would live in a tiny flat.
  3. On Saturdays we would to play football in the park.
  4. My grandmother would sing while she cooked.

D. Мәтін ішінде

Мәтінді оқып, жақшадағы сөздерді дұрыс түрге қойыңыз.

Summers at the farm
When I was little, we 16 (use to / spend) every summer at my aunt's farm. She 17 (use to / have) three dogs and a very old horse. Every morning we 18 (would / get up) at six and feed the chickens. My cousin Leo was 19 (always / lose) his boots — it drove my aunt crazy! Even now, when I visit, she 20 (will / sit) on the porch for hours, telling stories about those days.

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. Бала кезіңізде әр демалыс сайын істейтін бір ісіңіз туралы екі сөйлем жазыңыз.
  2. Өзіңіз білетін біреудің ызаландыратын әдетін always + -ing арқылы сипаттаңыз.

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. A2-28 Used To қазақша: «баратынмын», «тұратынмын» ағылшынша қалай айтылады?
    you use to walk to school?
  2. B1-21 Used to, be used to, get used to қазақша: «-атынмын», «үйренгенмін», «үйреніп келемін»
    I'm not used to (get up) so early.
  3. B2-16 Regret, mean, go on, need, like қазақша: -ing пе, әлде to ма?
    Sorry, I didn't mean (interrupt) you.
Жауаптар

A. Құрылым

  1. would take / 'd take
  2. will bark / 'll bark
  3. He's always interrupting me. / He is always interrupting me.
  4. She was forever complaining about the food.
  5. won't eat
  6. I used to have long hair.

B. Мағына

  1. used to
  2. would
  3. annoyed
  4. an annoying habit
  5. If we lived by the sea, we'd swim every day.

C. Қатені табыңыз

  1. You're always complaining about your job. / You are always complaining about your job.
  2. When we were students, we used to live in a tiny flat. / When we were students, we lived in a tiny flat.
  3. On Saturdays we would play football in the park. / On Saturdays we'd play football in the park.
  4. ✓ My grandmother would sing while she cooked.

D. Мәтін ішінде

  1. used to spend
  2. used to have
  3. would get up / 'd get up
  4. always losing
  5. will sit / 'll sit

E. Сіздің кезегіңіз

  1. On Saturday mornings, my brother and I would watch cartoons in our pyjamas. Then we'd go to the market with Dad.
  2. My flatmate is always leaving dirty cups in the sink.

F. Аралас қайталау

  1. Did
  2. getting up
  3. to interrupt
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play