Would, will dhe always + -ing për zakonet: si flasim për zakone në anglisht
Habits: Would, Will, Always + -ing
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të përshkruani sjelljen tipike në të tashmen dhe në të kaluarën me will dhe would, të zgjidhni mes would dhe used to, dhe të ankoheni për zakone që ju mërzitin me always + -ing dhe me një will / would të theksuar.
Ideja kryesore
Present Simple (e tashmja e thjeshtë: She reads before bed) dhe used to (I used to play the piano A2-28) i përshkruajnë zakonet si fakte të thjeshta. Por anglishtja ka edhe mënyra për t'u dhënë zakoneve ngjyrë: një tablo të karakterit të dikujt, një kujtim të ngrohtë ose acarim.
Këtu will dhe would nuk flasin për të ardhmen. Ato përshkruajnë çfarë bën zakonisht dikush – çfarë mund ta parashikoni, sepse «ai është i tillë». My grandmother would tell us stories every evening krijon një kujtim të ngrohtë. He'll sit in front of the TV for hours përshkruan një sjellje tipike.
Forma e vazhdueshme me always e merr një zakon që përsëritet dhe e tregon sikur ndodh gjithë kohën – pikërisht ashtu siç i ndiejmë zakonet që na mërzitin: You're always losing your keys!
Mendojini këto forma si reagime me emoji pas një mesazhi: zakoni është i njëjtë, por një fytyrë asnjanëse, një buzëqeshje e ngrohtë ose sytë nga qielli e ndryshojnë gjendjen shpirtërore.
Shqipja dhe anglishtja
Për zakonet e së kaluarës shqipja ka një kohë të vetme: të pakryerën. «Çdo të premte babai sillte pica» (veprim që përsëritej) dhe «Kisha flokë të gjata» (gjendje) – e njëjta kohë. Anglishtja i ndan: për veprime të përsëritura would ose used to, për gjendje vetëm used to (ose Past Simple). Dhe e pakryera shqipe nuk është Past Continuous (e kaluara e vazhdueshme): was bringing tregon një veprim në zhvillim, jo një zakon.
Për zakonet e tanishme shqipja përdor të tashmen, shpesh me «e ka zakon», «gjithmonë», «gjithë kohën». Kur jemi të mërzitur themi «Gjithë kohën më ndërpret!». Anglishtja këtu ka formën e vazhdueshme: You're always interrupting me!
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Çdo të premte babai sillte pica. | Every Friday, my dad would bring home pizza. | veprim i përsëritur → would |
| Kisha flokë të gjata. | I used to have long hair. | gjendje → used to, jo would |
| Banonim mbi një furrë buke. | We used to live above a bakery. | gjendje → used to |
| Mund të rrijë me orë të tëra pa folur. | She'll sit there for hours without saying a word. | sjellje tipike → will |
| Nuk kërkon kurrë falje. | He won't apologise. | refuzim tipik → won't |
| Gjithë kohën më ndërpret! | You're always interrupting me! | acarim → always + -ing |
| Gjyshja këndonte kur gatuante. | My grandmother would sing while she cooked. | këtu është njësoj: kujtim i ngrohtë |
Shkurt: e pakryera shqipe = would për veprime të përsëritura, por used to (ose Past Simple) për gjendje; «gjithë kohën» me acarim = always + -ing.
Forma
| Forma | Koha | Shembull |
|---|---|---|
| will + forma bazë | zakon i tanishëm (sjellje tipike) | She'll often work late. |
| would + forma bazë | zakon i kaluar (veprime të përsëritura) | We'd go fishing every Sunday. |
| used to + forma bazë | zakon i kaluar ose gjendje e kaluar | I used to live in Leeds. |
| be + always / constantly / forever + -ing | zakon që mërzit (e tashme ose e kaluar) | He's always borrowing my charger. |
| will / would e theksuar (pa formë të shkurtër) | kritikë e sjelljes tipike | He will leave his socks on the floor! |
Would apo used to
| Veprime të përsëritura | Gjendje të kaluara (be, have, live, like, know, believe) | |
|---|---|---|
| used to | ✅ We used to swim in the lake. | ✅ I used to have long hair. |
| would | ✅ We'd swim in the lake. | nuk përdoret: thoni I used to have long hair |
Mohoret
| Forma | Shembull |
|---|---|
| won't (zakon i tanishëm) | The kids won't eat anything green. |
| wouldn't (zakon i kaluar) | My dad wouldn't let us watch TV on school nights. |
Përdorimi
1Would për veprime të përsëritura në të kaluarën
Përdorni would + forma bazë për veprime që ndodhnin vazhdimisht në të kaluarën, shpesh në tregime plot nostalgji. Would zakonisht vjen pasi koha dhe situata janë bërë të qarta (shpesh me used to ose me Past Simple). Zakonisht shkurtohet në 'd. Në shqip: e pakryera.
2Used to për veprime dhe gjendje
Used to shkon për veprime të përsëritura dhe për gjendje të kaluara, dhe thekson që tani gjërat kanë ndryshuar. Would nuk përdoret për gjendje të gjata të kaluara si have, live, know, like ose be në një vend. (Një gjendje që përsëritet në shumë raste është e mundur: On Sundays the streets would be empty.) Në shqip e pakryera shkon për të dyja – në anglisht jo.
3Will për sjelljen tipike të tanishme
Përdorni will + forma bazë për të përshkruar çfarë bën zakonisht dikush, si pjesë e karakterit të tij. Është e zakonshme me often, sometimes, for hours dhe always. Won't përshkruan një refuzim tipik. Në shqip: e tashmja, shpesh me «e ka zakon», «mund të…».
4Always / constantly / forever + forma e vazhdueshme
Forma e vazhdueshme me always, constantly ose forever tregon që një zakon është shumë i shpeshtë dhe, zakonisht, të mërzit. Ndajfolja vjen mes be dhe formës -ing. Punon në të tashmen dhe në të kaluarën. Mund të përshkruajë edhe një zakon të papritur ose të këndshëm, por acarimi është më i zakonshëm. Në shqip: «gjithë kohën», «vazhdimisht», «përherë».
5Will / would e theksuar për kritikë
Kur will ose would theksohet dhe nuk shkurtohet, folësi është i mërzitur që dikush vazhdon të bëjë diçka, shpesh me qëllim. E njëjta strukturë me would të theksuar mund të kritikojë një veprim të vetëm, tipik për dikë (He would say that!); ky përdorim zhvillohet te C1-14.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. E pakryera → Past Continuous. «Gjatë pushimeve të shkollës, gjyshja na gatuante byrek çdo të diel». E pakryera shqipe ngjan me Past Continuous, prandaj del was baking. Por was baking tregon një veprim në zhvillim në një moment, jo një zakon. Për veprime të përsëritura: would ose used to.
2. E pakryera për gjendje → would. «Ajo shtëpia e vjetër prej guri në Berat i përkiste familjes së gjyshit». Kush e ka mësuar që e pakryera = would, e përdor edhe këtu. Por «i përkiste» është gjendje, jo veprim i përsëritur. Për gjendje: used to ose Past Simple.
3. «E ka zakon të…» → has the habit to. «Klea e ka zakon të shkruajë mesazhe gjatë filmit». Fjalë për fjalë del has the habit to. Në anglisht habit merr of + -ing; për një sjellje tipike që të mërzit, më natyrshëm: always + -ing ose will.
Mos i ngatërroni
would (zakon i kaluar) apo would (kushtore) – Vendos konteksti. Would i zakonit përshkruan një të kaluar reale; would kushtor përshkruan një situatë të imagjinuar B1-06.
would apo used to – Used to shkon për veprime dhe gjendje dhe tregon që gjërat kanë ndryshuar A2-28, B1-21; would është për veprime të përsëritura.
always + Present Simple apo always + forma e vazhdueshme – Me Present Simple, always thjesht tregon shpeshtësinë A1-15. Me formën e vazhdueshme shton emocion.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Would i zakonit zakonisht shkurtohet në të folur: we'd /wiːd/, she'd /ʃiːd/. Edhe will i zakonit shkurtohet: she'll /ʃiːl/.
- Për kritikë mos e shkurtoni, dhe thoni will ose would me theks të fortë: He will /hiː ˈwɪl/, She would /ʃiː ˈwʊd/.
- would fillon me /w/: rrumbullakosni buzët si për «u» dhe mos e thoni «v». Shqipja nuk e ka këtë tingull.
- Te modeli always + forma e vazhdueshme, theksi shpesh bie te always ose forever: You're always late!
- won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) rimon me don't. want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US) ka zanore tjetër.
Rregulli i artë
Will (e tashme) dhe would (e kaluar) mund të përshkruajnë çfarë bën zakonisht dikush; përdorni would për veprime të përsëritura dhe used to për gjendje të kaluara – edhe pse në shqip të dyja janë në të pakryerën. Shtoni always + -ing ose një will / would të theksuar kur zakoni ju mërzit.
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur ose rishkruani fjalitë.
-
Every Sunday my grandfather (take) us to the park. (përdorni would)
-
My dog (bark) at anyone who rings the bell. (përdorni will)
-
Ktheni në zakon që mërzit, me always: He interrupts me.
-
Ktheni në zakon të kaluar që mërziste, me forever: She complained about the food.
-
My son (eat) anything green. (përdorni won't)
-
Përdorni used to: I / have / long hair
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: When I was a kid, I … have a bike with a red seat.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: Every morning, my grandad … walk to the shop.
-
Si ndihet folësi? "You're always leaving the lights on!" …
-
"He will leave the door open!" (will është i theksuar) Çfarë do të thotë? …
-
Cila fjali flet për një situatë të imagjinuar?
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
You are complaining always about your job.
-
When we were students, we would live in a tiny flat.
-
On Saturdays we would to play football in the park.
-
My grandmother would sing while she cooked.
D. Në kontekst
Lexoni tekstin dhe vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
When I was little, we 16 (use to / spend) every summer at my aunt's farm. She 17 (use to / have) three dogs and a very old horse. Every morning we 18 (would / get up) at six and feed the chickens. My cousin Leo was 19 (always / lose) his boots — it drove my aunt crazy! Even now, when I visit, she 20 (will / sit) on the porch for hours, telling stories about those days.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy fjali për diçka që e bënit çdo fundjavë kur ishit fëmijë.
-
Përshkruani një zakon që ju mërzit te dikush që njihni, me always + -ing.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-28 Used To në shqip: zakonet e së kaluarës dhe e pakryera («shkoja», «kisha») you use to walk to school?
-
B1-21 Used to, be used to apo get used to? «Dikur…», «jam mësuar me…», «po mësohem me…» në anglisht I'm not used to (get up) so early.
-
B2-16 Regret, mean, go on, need, like + -ing apo to? Dallimi në kuptim, i shpjeguar në shqip Sorry, I didn't mean (interrupt) you.
Përgjigjet
A. Forma
- would take / 'd take
- will bark / 'll bark
- He's always interrupting me. / He is always interrupting me.
- She was forever complaining about the food.
- won't eat
- I used to have long hair.
B. Kuptimi
- used to
- would
- annoyed
- an annoying habit
- If we lived by the sea, we'd swim every day.
C. Gjeni gabimin
- You're always complaining about your job. / You are always complaining about your job.
- When we were students, we used to live in a tiny flat. / When we were students, we lived in a tiny flat.
- On Saturdays we would play football in the park. / On Saturdays we'd play football in the park.
- ✓ My grandmother would sing while she cooked.
D. Në kontekst
- used to spend
- used to have
- would get up / 'd get up
- always losing
- will sit / 'll sit
E. Radha juaj
- On Saturday mornings, my brother and I would watch cartoons in our pyjamas. Then we'd go to the market with Dad.
- My flatmate is always leaving dirty cups in the sink.
F. Përsëritje e përzier
- Did
- getting up
- to interrupt
