Spoken grammar: η γραμματική της αγγλικής κουβέντας (Sounds good, sort of, you are, are you?)
Spoken Grammar
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα καταλαβαίνετε και θα χρησιμοποιείτε τη γραμματική της πραγματικής κουβέντας: λέξεις που παραλείπονται στην αρχή, heads και tails, αόριστη γλώσσα, προφορικά discourse markers, σύντομες αντιδράσεις, εμφατικά tags, tags αντίδρασης με την ίδια πολικότητα, το be like / go για να μεταφέρετε λόγια και το though στο τέλος.
Η βασική ιδέα
Η γραπτή γραμματική είναι φτιαγμένη για έναν αναγνώστη που είναι μόνος του με τη σελίδα. Η προφορική γραμματική είναι φτιαγμένη για δύο ανθρώπους που μοιράζονται την ίδια στιγμή, βλέπουν τα ίδια πράγματα και μπορούν να διακόψουν ο ένας τον άλλον.
Επειδή μοιράζονται τόσα πολλά, οι ομιλητές παραλείπουν ό,τι είναι προφανές (Coffee?), ανακοινώνουν πρώτα το θέμα και μετά το σχολιάζουν (That restaurant, it's amazing) και δείχνουν συνεχώς τη στάση τους (well, I mean, sort of). Αυτό δεν είναι «κακή γραμματική». Είναι ένα άλλο σύστημα με δικούς του κανόνες, και όσοι μιλούν άνετα τους ακολουθούν με την ίδια ακρίβεια που οι συγγραφείς ακολουθούν τους δικούς τους.
Σκεφτείτε την κουβέντα σαν ένα παιχνίδι με μπάλα, όπου τη ρίχνετε ο ένας στον άλλον. Η μπάλα πρέπει να φτάνει με τη σωστή ταχύτητα και να πιάνεται εύκολα. Η προφορική γραμματική μαλακώνει, ανακοινώνει και ελέγχει, ώστε ο άλλος να πιάσει το μήνυμα και να το ρίξει πίσω. Ένας μαθητής που μιλάει μόνο με ολόκληρες, γραπτές προτάσεις ακούγεται σαν κάποιος που διαβάζει ένα γράμμα φωναχτά.
Ελληνικά και αγγλικά
Η ελληνική κουβέντα κάνει πολλά από αυτά με τον ίδιο τρόπο. Βάζουμε το θέμα μπροστά («Τον Γιάννη, τον είδες;») ή στο τέλος («Είναι πολύ καλός, ο αδερφός σου»), λέμε «κάπως», «και τέτοια», «γύρω στις εφτά», ξεκινάμε με «ε», «τέλος πάντων», «λοιπόν», και στις ιστορίες λέμε «και μου κάνει…», ακριβώς όπως το αγγλικό he goes. Το «πάντως» στο τέλος είναι το though.
Οι διαφορές είναι δύο. Πρώτον, τα ελληνικά συνήθως παραλείπουν το υποκείμενο, αλλά κρατούν το ρήμα («Είναι καλή ιδέα»). Τα αγγλικά παραλείπουν το υποκείμενο μαζί με το ρήμα, και μόνο στην αρχή (Good idea.). Δεύτερον, τα ελληνικά tags είναι αμετάβλητα («ε;», «έτσι δεν είναι;», «όχι;»), ενώ τα αγγλικά αλλάζουν ανάλογα με το βοηθητικό ρήμα και το υποκείμενο (isn't it? haven't you? are you?).
| Ελληνικά | Τι προσέχουμε | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Είναι καλή ιδέα. | φεύγουν μαζί υποκείμενο και ρήμα | Good idea. |
| Είναι πολύ καλός, ο αδερφός σου. | tail | He's really kind, your brother. |
| Έλα γύρω στις εφτά. | αόριστη γλώσσα | Come round at seven-ish. |
| Ώστε φεύγεις, ε; | tag αντίδρασης: ίδια πολικότητα | So you're leaving, are you? |
| Και μου κάνει «Εγώ δεν το πληρώνω». | μεταφορά λόγων σε ιστορία | So he goes, "I'm not paying for that." |
| Λίγο μικρό πάντως. | αντίθεση στο τέλος | It's a bit small, though. |
Δομή
Τα βασικά χαρακτηριστικά της προφορικής γραμματικής
| Χαρακτηριστικό | Τι γίνεται | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Ellipsis από την περίσταση | λείπει υποκείμενο / βοηθητικό / it / there στην αρχή | Seen it? Sounds good. |
| Head | ονοματική φράση πριν από την πρόταση, που την «πιάνει» μια αντωνυμία | My sister, she's a pilot. |
| Tail | ονοματική φράση μετά την πρόταση, που επαναλαμβάνει μια αντωνυμία | She's a pilot, my sister. |
| Αόριστη γλώσσα | προσέγγιση, μαλάκωμα, χαλαρή απαρίθμηση | sort of, kind of, -ish, and stuff, or something |
| Discourse markers | οργανώνουν την κουβέντα και δείχνουν στάση | well, anyway, I mean, you know, right, mind you, actually |
| Σύντομες αντιδράσεις | σύντομες απαντήσεις | Fair enough. Absolutely. I suppose so. |
| Εμφατικό tag | ίδια πολικότητα, σειρά δήλωσης, πτωτικός τόνος | You're mad, you are. |
| Tag αντίδρασης | ίδια πολικότητα, σειρά ερώτησης, συνήθως ανοδικός τόνος | So you're leaving, are you? |
| Μεταφορά λόγων | be like / go εισάγουν λόγια σε μια ιστορία | She was like, "No way!" |
| though στο τέλος | αντίθεση στο τέλος της πρότασης | It's small, though. |
Τι μπορεί να λείπει στο ellipsis της περίστασης
| Λείπει | Πλήρης μορφή | Προφορική μορφή |
|---|---|---|
| I | I don't know. | Don't know. |
| It / that + be | It's a good idea. | Good idea. |
| Βοηθητικό + you | Have you finished? | Finished? |
| Βοηθητικό + you | Do you want some? | Want some? |
| Is there / are there | Is there any milk left? | Any milk left? |
| Άρθρο (πολύ χαλαρό) | The car's outside. | Car's outside. |
Εξαφανίζονται μόνο λέξεις στην αρχή της πρότασης, και μόνο όταν ο ακροατής μπορεί να τις καταλάβει από την περίσταση.
Χρήση
1Ellipsis από την περίσταση
Όταν η περίσταση κάνει προφανείς τις λέξεις που λείπουν, οι ομιλητές τις παραλείπουν στην αρχή της πρότασης: συνήθως μια αντωνυμία-υποκείμενο, ένα βοηθητικό ρήμα, το it ή το there. Αυτό επεκτείνει τους κανόνες του ellipsis του C1-10, όπου οι λέξεις που έλειπαν είχαν ειπωθεί νωρίτερα στο κείμενο. Στα ελληνικά το υποκείμενο συνήθως λείπει, αλλά το ρήμα μένει· στα αγγλικά φεύγουν μαζί.
2Heads και tails
Ένα head βάζει το θέμα μπροστά, για να ξέρει ο ακροατής για τι μιλάτε· μετά το «πιάνει» μια αντωνυμία. Ένα tail προσθέτει την ονοματική φράση στο τέλος, για να γίνει σαφές σε τι αναφέρεστε ή για να τονίσει μια γνώμη. Τα tails είναι ιδιαίτερα συνηθισμένα με αξιολογήσεις. Προσέξτε την αντωνυμία: για πράγματα είναι πάντα it ή they, ποτέ he ή she.
3Αόριστη γλώσσα
Οι ομιλητές συχνά αποφεύγουν την ακρίβεια επίτηδες: για να ακουστούν φιλικοί, για να μην ακουστούν σχολαστικοί, ή επειδή η ακριβής λεπτομέρεια δεν έχει σημασία. Το -ish μπαίνει σε ώρες, αριθμούς, χρώματα και επίθετα. Τα and stuff, and things και or something κλείνουν μια λίστα από πράγματα ή δραστηριότητες, σαν το «και τέτοια» ή το «κάτι τέτοιο».
4Discourse markers στον προφορικό λόγο
Τα προφορικά discourse markers οργανώνουν την κουβέντα: ξεκινούν, αλλάζουν θέμα, διορθώνουν, ελέγχουν κοινή γνώση, προσθέτουν μια αντίθεση. Συνήθως μπαίνουν στην αρχή της πρότασης και έχουν λίγη λεξικογραφική σημασία, αλλά μεγάλη κοινωνική σημασία.
5Σύντομες αντιδράσεις και μαλακώματα
Οι ακροατές δείχνουν ότι παρακολουθούν, συμφωνούν ή δέχονται κάτι με σύντομες, σταθερές απαντήσεις. Πολλές από αυτές μαλακώνουν τη συμφωνία ή τη διαφωνία. Εδώ ανήκουν και οι ερωτήσεις-απαντήσεις όπως "Are you?" (A2-32).
6Tags για έμφαση
Σε αντίθεση με τα question tags (B1-15), ένα εμφατικό tag κρατά την ίδια πολικότητα, έχει σειρά δήλωσης (αντωνυμία + βοηθητικό) και δεν ρωτάει τίποτα. Δυναμώνει μια γνώμη, σαν το ελληνικό «σου λέω». Είναι ανεπίσημο και κυρίως βρετανικό· στη θέση της αντωνυμίας μπορεί να μπει ολόκληρο ουσιαστικό.
7Tags με την ίδια πολικότητα για αντίδραση και έκπληξη
Μια καταφατική πρόταση μπορεί επίσης να πάρει ένα καταφατικό tag με σειρά ερώτησης, συνήθως με ανοδικό τόνο. Δεν ελέγχει μια πληροφορία· αντιδρά σε κάτι που μόλις μάθατε ή προσέξατε: ενδιαφέρον, έκπληξη ή, με πιο κοφτό τόνο, ενόχληση ή πρόκληση, σαν το ελληνικό «Ώστε…, ε;». Η πρόταση συχνά ξεκινά με So ή Oh. Αυτό το μοτίβο χρησιμοποιείται σχεδόν μόνο με καταφατικές προτάσεις.
8Be like / go και though στο τέλος
Όταν λένε μια ιστορία, οι ομιλητές συχνά εισάγουν τα λόγια ή την αντίδραση κάποιου με be like ή go αντί για say. Το be like μπορεί να μεταφέρει λόγια, σκέψεις ή μια στάση· είναι πολύ ανεπίσημο και συνηθισμένο στους νεότερους. Το go είναι συχνά σε ενεστώτα, ακόμα και σε μια ιστορία του παρελθόντος, όπως το ελληνικό «και μου κάνει…», και κάνει την ιστορία ζωντανή. Το though στο τέλος μιας πρότασης προσθέτει αντίθεση σε ό,τι μόλις ειπώθηκε, σαν ένα but στο τέλος ή σαν το ελληνικό «πάντως»· είναι πολύ πιο συνηθισμένο στον προφορικό λόγο από το although. Κρατήστε και τα τρία έξω από τον επίσημο γραπτό λόγο.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. «Είναι αργά» → is late. Στα ελληνικά το υποκείμενο συνήθως λείπει, αλλά το ρήμα μένει. Στα αγγλικά, αν παραλείψετε το υποκείμενο, πρέπει να φύγει μαζί και το ρήμα· αλλιώς κρατήστε και τα δύο.
2. Γένος σε head και tail. Στα ελληνικά λέμε «Αυτή η σούπα, είναι υπέροχη» και σκεφτόμαστε «αυτή». Στα αγγλικά τα πράγματα δεν έχουν γένος: η αντωνυμία για τη σούπα, την ταινία ή την πόλη είναι it.
3. Το αμετάβλητο «έτσι δεν είναι;» → isn't it? Το ελληνικό tag μένει ίδιο σε κάθε πρόταση. Το αγγλικό tag επαναλαμβάνει το βοηθητικό ρήμα και την αντωνυμία της πρότασης.
4. «Κάπως» → somehow. Το ελληνικό «κάπως κουρασμένος» σημαίνει kind of / sort of / a bit tired. Το somehow σημαίνει «με κάποιον τρόπο», «δεν ξέρω πώς».
Μην τα μπερδεύετε
question tag, εμφατικό tag και tag αντίδρασης — Ένα question tag αλλάζει πολικότητα και ελέγχει· ένα εμφατικό tag κρατά την πολικότητα, έχει σειρά δήλωσης και σχολιάζει· ένα tag αντίδρασης κρατά την πολικότητα, έχει σειρά ερώτησης και αντιδρά. Δείτε B1-15.
ellipsis από την περίσταση και ellipsis από το κείμενο — Το ellipsis από το κείμενο παραλείπει λέξεις που έχουν ήδη ειπωθεί (C1-10)· το ellipsis από την περίσταση παραλείπει λέξεις που είναι προφανείς από την κατάσταση.
actually και at the moment — Το actually δείχνει αντίθεση με ό,τι πιστεύει κάποιος· δεν είναι χρονική λέξη.
Ορθογραφία και προφορά
- Τα heads λέγονται με δικό τους τονισμό και ακολουθεί μια μικρή παύση: That house (παύση) it's huge.
- Τα tails λέγονται γρήγορα και χαμηλά, σαν δεύτερη σκέψη: He's lovely, your brother.
- Τα εμφατικά tags πέφτουν στον τόνο· τα tags αντίδρασης συνήθως ανεβαίνουν. Στα ελληνικά το «ε;» είναι η ίδια λέξη σε κάθε περίπτωση· στα αγγλικά το tag αλλάζει μορφή, και η μελωδία του αλλάζει τη σημασία.
- Τα discourse markers συχνά αδυνατίζουν: you know /jəˈnəʊ/ (UK), /jəˈnoʊ/ (US), kind of /ˈkaɪndə/, sort of /ˈsɔːtə/ (UK), /ˈsɔːrdə/ (US). Τα φωνήεντα γίνονται ουδέτερα /ə/· μην τα προφέρετε καθαρά όπως στα ελληνικά. Δείτε T-01.
- Στον γραπτό διάλογο, χωρίστε ένα head ή ένα tail με κόμμα: Lovely people, the neighbours.
Χρυσός κανόνας
Στην κουβέντα, πείτε αυτό που χρειάζεται ο ακροατής, όχι κάθε λέξη: παραλείψτε ό,τι κάνει προφανές η περίσταση, ανακοινώστε το θέμα και χρησιμοποιήστε μικρές λέξεις (well, I mean, sort of) για να διαχειριστείτε τη σχέση. Κρατήστε αυτά τα χαρακτηριστικά για τον προφορικό λόγο και τα ανεπίσημα μηνύματα.
Ασκήσεις
A. Δομή
Ξαναγράψτε κάθε πρόταση σε φυσικά προφορικά αγγλικά, με το χαρακτηριστικό που σας δίνεται.
-
Ellipsis από την περίσταση: Have you seen my keys anywhere?
-
Ένα tail, για να τονίσετε τη γνώμη σας: Your sister is very funny.
-
Ένα head: Have you tried the new gym on Park Road?
-
Ένα εμφατικό tag, για να δυναμώσετε τη γνώμη σας: He's clever.
-
Μια αντίδραση σε είδηση που μόλις ακούσατε, με "So" και tag της ίδιας πολικότητας: You've bought a new car.
-
"though" στο τέλος της δεύτερης πρότασης: The hotel was lovely. But it was a long way from the beach.
B. Σημασία
Διαβάστε την περίσταση και διαλέξτε την απάντηση ή την πρόταση που ταιριάζει καλύτερα.
-
Μια συνάδελφος λέει: "I can't come tonight — I've got a deadline." Δέχεστε τον λόγο της. Ποια απάντηση ταιριάζει;το Fair enough δέχεται έναν λόγο· το Tell me about it = έντονη συμφωνία από εμπειρία
-
Τελειώσατε τη συζήτηση για ένα πρόβλημα στη δουλειά και θέλετε να περάσετε σε νέο θέμα. Ποια πρόταση ταιριάζει;το anyway αλλάζει ή κλείνει ένα θέμα
-
Μια φίλη λέει: "You must be exhausted after that flight." Εσείς νιώθετε μια χαρά, κάτι που εκείνη δεν περιμένει. Ποια απάντηση ταιριάζει;το actually διορθώνει μια προσδοκία
-
Ο έφηβος γιος σας λέει ότι συγύρισε το δωμάτιό του. Είστε έκπληκτοι και λίγο ειρωνικοί. Ποια πρόταση ταιριάζει;ίδια πολικότητα, σειρά ερώτησης = αντίδραση, όχι έλεγχος
-
Θέλετε να δυναμώσετε τη γνώμη σας για έναν φίλο, όχι να ρωτήσετε κάτι. Ποια πρόταση ταιριάζει;εμφατικό tag: ίδια πολικότητα, σειρά δήλωσης
-
Ο επίλογος μιας ακαδημαϊκής εργασίας. Ποια πρόταση ταιριάζει;το ellipsis και η αόριστη γλώσσα ανήκουν στον προφορικό λόγο
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
Is a shame you can't come to the barbecue on Saturday — we'll really miss you.
-
He's a brilliant teacher, my sister; all her students say she makes maths fun.
-
Want some more cake, or are you saving room for the cheese?
-
Have finished with the laptop? I need it for a video call in five minutes.
-
Has gone home already? I wanted to ask him about the report before the weekend.
D. Μέσα σε κείμενο
Αυτός ο διάλογος ακούγεται σαν γραπτό κείμενο. Ξαναγράψτε τα αριθμημένα σημεία σε φυσικό προφορικό λόγο, όπως λέει η οδηγία.
Mia: (18) Is there any coffee left?
Sam: No, I'm afraid not. There's some tea. (19) But it's the herbal kind.
Mia: Oh well. (20) It sounds like a tea day, then. Oh, and (21) the new manager is really nice.
Sam: Yes, she's lovely. (22) She is a little shy, I think. In the meeting yesterday, (23) she said, "Honestly, I'm terrified of presentations," and everyone relaxed.
Mia: Ha! By the way, (24) did you say that the machine is broken again?
Sam: Yes, again. Right, I'd better get back to my desk. (25) I will see you at the meeting at about three.
-
Κάντε την (18) χαλαρή με ellipsis από την περίσταση.
-
Ξαναγράψτε την (19) με "though" στο τέλος.
-
Κάντε την (20) χαλαρή παραλείποντας το υποκείμενο.
-
Ξαναγράψτε την (21) με tail.
-
Στην (22), αντικαταστήστε το "a little" με προφορική αόριστη γλώσσα.
-
Πείτε ξανά την (23) σαν ζωντανή ιστορία, με "go" ή "be like".
-
Ξαναγράψτε την (24) ως αντίδραση σε είδηση, με "So" και tag της ίδιας πολικότητας.
-
Κάντε την (25) χαλαρή: παραλείψτε το υποκείμενο και χρησιμοποιήστε "-ish".
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Ένας φίλος λέει: "I'm moving to Canada next month!" Απαντήστε σε 2–3 προφορικές προτάσεις. Χρησιμοποιήστε μια ερώτηση-απάντηση ή ένα tag αντίδρασης, μία σύντομη αντίδραση και ένα discourse marker όπως I mean ή well.
-
Πείτε σε έναν φίλο για το περασμένο Σαββατοκύριακο σε 2–3 προφορικές προτάσεις. Χρησιμοποιήστε ένα tail, μία αόριστη έκφραση (-ish, sort of, and stuff) και ένα though στο τέλος.
-
Πείτε μια στιγμή από μια αστεία ιστορία σε 2–3 προφορικές προτάσεις. Χρησιμοποιήστε ένα head, τουλάχιστον μία φορά be like ή go, και anyway για να γυρίσετε στο θέμα.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
C1-10 Ellipsis και substitution: I think so, I hope not, I'd love to, but John did Συντομέψτε την απάντηση με substitution: "Are you coming to the party?" "I hope that I'm coming to the party."
-
B1-15 Question Tags στα αγγλικά: …, isn't it; Το «έτσι δεν είναι;» των αγγλικών Ξαναγράψτε αυτή την εισήγηση με question tag: Let's start.
Λύσεις
A. Δομή
- Seen my keys anywhere?
- She's very funny, your sister.
- The new gym on Park Road, have you tried it?
- He's clever, he is.
- So you've bought a new car, have you?
- The hotel was lovely. It was a long way from the beach, though.
B. Σημασία
- Fair enough, maybe next time.
- Anyway, what time does the film start tonight?
- Actually, I feel fine. I slept the whole way.
- So you've finally tidied your room, have you?
- Honestly, you're an absolute genius, you are.
- This appears to be a sensible proposal.
C. Βρείτε το λάθος
- It's a shame you can't come to the barbecue on Saturday — we'll really miss you. / Shame you can't come to the barbecue on Saturday — we'll really miss you.
- She's a brilliant teacher, my sister; all her students say she makes maths fun.
- ✓ Want some more cake, or are you saving room for the cheese?
- Have you finished with the laptop? I need it for a video call in five minutes. / Finished with the laptop? I need it for a video call in five minutes.
- Has he gone home already? I wanted to ask him about the report before the weekend. / Gone home already? I wanted to ask him about the report before the weekend.
D. Μέσα σε κείμενο
- Any coffee left?
- It's the herbal kind, though.
- Sounds like a tea day, then.
- She's really nice, the new manager.
- She's kind of shy, I think. / She's sort of shy, I think.
- she goes, "Honestly, I'm terrified of presentations," and everyone relaxed / she was like, "Honestly, I'm terrified of presentations," and everyone relaxed
- So the machine's broken again, is it?
- See you at the meeting at three-ish. / See you at the meeting at threeish.
E. Σειρά σας
- Oh, are you? Wow, good for you! I mean, I'll miss you, but it sounds amazing.
- It was brilliant, that party. We just danced and chatted and stuff till one-ish. The music was a bit loud, though.
- My neighbour, she knocks on my door at midnight, and she's like, "Have you seen my cat?" We search the whole building. Anyway, the cat was asleep on her own sofa the whole time.
F. Μικτή επανάληψη
- I hope so.
- Let's start, shall we?
