SlowingoГраматика
C2 3 / 10

Граматика на говорниот англиски: Sounds good, heads и tails, sort of, you are, is it?

Spoken Grammar

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе ја разбирате и ќе ја користите граматиката на природниот разговор: испуштени зборови кога ситуацијата е јасна (Sounds good. Coffee?), heads и tails (That house, it's huge. He's lovely, your brother.), неодреден јазик (sort of, -ish, and stuff), дискурсни маркери (well, anyway, I mean, mind you, actually), кратки реакции (Fair enough. I suppose so.), привески за нагласување (You're mad, you are.) и привески со иста поларност за реакција (So you're leaving, are you?).

Главна идеја

Граматиката на пишаниот јазик е направена за читател што е сам со страницата. Граматиката на говорниот јазик е направена за двајца луѓе што го делат истиот момент, ги гледаат истите работи и можат да се прекинуваат.

Бидејќи соговорниците делат толку многу, тие го испуштаат очигледното (Coffee?), прво ја именуваат темата, па ја коментираат (That restaurant, it's amazing), и постојано покажуваат свој став (well, I mean, sort of). Тоа не е „лоша граматика“. Тоа е друг систем со свои правила, а луѓето што течно зборуваат ги следат тие правила исто толку прецизно како што писателите ги следат своите.

Замислете го разговорот како фрлање топка. Топката треба да стигне со вистинска брзина и да се фати лесно. Говорната граматика омекнува, најавува и проверува дали другиот може да ја фати пораката и да ја врати. Ученик што зборува само со целосни реченици од учебник звучи како некој што чита писмо на глас.

Македонски и англиски

Многу работи од говорниот англиски ги имаме и ние. И кај нас темата често ја кажуваме прво: „Тој нов ресторан, беше ли таму?“ И кај нас додаваме именка на крајот: „Многу е фин, брат ти.“ И кај нас користиме неодреден јазик: „некако“, „од прилика“, „и тоа“, „или нешто такво“.

Најголемата разлика е испуштањето. Кај нас заменката-подмет испаѓа во секој стил („Ќе дојдам“), а во „Штета е“ и „Студено е“ нема збор што одговара на it. Англискиот испушта само на почетокот на реченицата, само во разговор и само кога ситуацијата е јасна (Sounds good.). Но во средината на реченицата или пред is зборот it мора да стои: It's a shame, не Is a shame.

Втората разлика се привесоците. Нашето „нели?“ е секогаш исто. Англиските привесоци го повторуваат помошниот глагол и заменката (isn't it?, doesn't she?, have you?), а со иста поларност (So you're leaving, are you?) изразуваат реакција. Трето: нашите филери „значи“, „нормално“, „ајде“ немаат буквален англиски превод.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Звучи добро.Sounds good.тука е исто: испуштен подмет во разговор
Тоа новото кафуле на аголот, беше ли таму?That new café on the corner, have you been there yet?head: тука е исто
Многу е љубезен, брат ти.He's really kind, your brother.tail: тука е исто; заменката оди според лицето (he)
Некако сум уморен, искрено.I'm kind of tired, to be honest.неодреден јазик
Хотелот беше ужасен. Но, од друга страна, беше многу евтин.The hotel was terrible. Mind you, it was very cheap.mind you = но, да кажеме и тоа
Луд си ти, луд.You're mad, you are.нагласување со привесок
Значи, заминуваш, а?So you're leaving, are you?реакција: привесок со иста поларност

Накратко: испуштајте зборови само на почетокот и само во разговор; it пред is останува; привесокот го повторува помошниот глагол и заменката, а не е непроменливо „нели“; „значи“ и „нормално“ не се преведуваат збор по збор.

Форма

ОсобинаОбразецПример
испуштање на почетокотбез подмет / помошен глагол / it / thereSeen it already. Anyone sitting here?
headименска фраза + реченица со заменкаOur manager, she never…
tailреченица со заменка + именска фразаIt was brilliant, that film.
неодреден јазикsort of / kind of, -ish, and stuff, or somethingat seven-ish
дискурсни маркериwell, anyway, I mean, you know, right, mind you, actuallyAnyway, how was…?
кратки реакцииFair enough. I suppose so. I doubt it. Tell me about it!"Fair enough."
привесок за нагласувањереченица + заменка / именка + помошен глагол (иста поларност)You're mad, you are.
привесок за реакцијаSo / Oh + потврдна реченица + потврден привесокSo you're leaving, are you?
цитирањеbe like / go + наводникSo he goes, "…"
though на крајотреченица + thoughIt's a bit small, though.

Употреба

1Испуштање зборови според ситуацијата

Кога ситуацијата ги прави зборовите што недостасуваат очигледни, говорниците ги испуштаат од почетокот на реченицата – обично подметната заменка, помошниот глагол, it или there. Ова ги проширува правилата за елипса од лекцијата C1-10, каде зборовите што недостасуваат беа веќе кажани во текстот. Кај нас подметот може да испадне секаде, бидејќи глаголот го покажува лицето; на англиски испуштањето е само на почетокот и само во разговор.

Sounds good.
Звучи добро.
испуштено: It / That
Seen it already.
Веќе го гледав.
испуштено: I've
Coffee?
Кафе?
испуштено: Would you like
Told you so.
Ти реков!
испуштено: I
Anyone sitting here?
Седи ли некој тука?
испуштено: Is
Nice to see you again.
Мило ми е што пак се гледаме.
испуштено: It's

2Heads и tails

Head (темата напред) ја става темата на почетокот за соговорникот да знае за што зборувате; потоа ја зема заменка. Tail (именката на крајот) додава именска фраза на крајот, за да биде јасно на кого мислите или за да го нагласите мислењето. Tails се особено чести во оцени. Кај нас и двете се чести во говорот; само запомнете дека за предмети на англиски заменката е it или they, без оглед на родот на нашата именка.

That new café on the corner, have you been there yet?
Тоа новото кафуле на аголот, беше ли веќе таму?
head
Our manager, she never answers emails before ten.
Нашата менаџерка, таа никогаш не одговара на мејлови пред десет.
head + she
He's really kind, your brother.
Многу е љубезен, брат ти.
tail
It was brilliant, that film.
Беше одличен, тој филм.
tail: за предмет it
They're far too expensive, those headphones.
Премногу се скапи, тие слушалки.
tail: they

3Неодреден јазик

Говорниците често намерно избегнуваат прецизност: за да звучат пријателски, а не педантно, или затоа што точниот детаљ не е важен. -ish може да се додаде на часови, броеви, бои и придавки. And stuff, and things и or something завршуваат листа на работи или активности. Кај нас велиме „некако“, „од прилика“, „и тоа“, „или нешто такво“.

It's sort of a cross between a bike and a scooter.
Тоа е нешто како мешавина од велосипед и тротинет.
I'm kind of tired, to be honest.
Некако сум уморен, искрено.
kind of = некако
Come round at seven-ish.
Дојди некаде околу седум.
seven-ish
We just chatted about work and stuff.
Само си зборувавме за работа и такви работи.
and stuff
Bring a drink or something.
Донеси нешто за пиење или нешто такво.
or something

4Дискурсни маркери во говорот

Говорните дискурсни маркери го организираат разговорот: почнуваат, менуваат тема, поправаат, проверуваат заедничко знаење, додаваат контраст. Обично стојат на почетокот на реченицата и имаат малку речничко, а многу комуникативно значење. Нашите „па“, „ете“, „значи“, „знаеш“ имаат слична улога, но не се преведуваат збор по збор.

Well, I'm not sure that's a good idea.
Па, не сум сигурен дека тоа е добра идеја.
well: омекнува несогласување
Anyway, how was your weekend?
Туку, како ти помина викендот?
anyway: нова тема
She's lovely — I mean, she can be a bit loud, but she's lovely.
Многу е фина – мислам, понекогаш е малку гласна, но е фина.
I mean: поправка
You know that shop near the station? It's closing down.
Ја знаеш продавницата кај станицата? Се затвора.
you know: заедничко знаење
Right, let's get started.
Добро, ајде да почнеме.
right: почеток
The hotel was terrible. Mind you, it was very cheap.
Хотелот беше ужасен. Но, од друга страна, беше многу евтин.
mind you: контраст
"Is it far?" "Actually, it's only five minutes away."
„Далеку ли е?“ „Всушност, само пет минути.“
actually: спротивно на очекувањето

5Кратки реакции и омекнувачи

Слушателите со кратки готови одговори покажуваат дека следат, се согласуваат или прифаќаат. Многу од нив го омекнуваат согласувањето или несогласувањето. Тука спаѓаат и прашањата-одговори како "Are you?" (A2-32).

"I'd rather leave early to avoid the traffic." "Fair enough."
„Подобро да тргнам порано за да ја избегнам гужвата.“ „Во ред, разбирам.“
fair enough = прифаќам ја причината
"Shall we just order pizza?" "I suppose so."
„Да нарачаме само пица?“ „Може, ајде.“
I suppose so: неволна согласност
"Do you think it'll rain?" "I doubt it."
„Мислиш ли дека ќе врне?“ „Не верувам.“
"It was a long meeting." "Tell me about it!"
„Беше долг состанок.“ „Кому велиш!“
Tell me about it! = и јас го знам тоа

6Привесоци за нагласување

За разлика од обичниот привесок (B1-15), привесокот за нагласување ја задржува истата поларност, има ред на зборови како изјавна реченица (заменка + помошен глагол) и ништо не прашува. Го засилува мислењето. Неформален е и главно британски; наместо заменка може да стои и именка. Кај нас тоа го правиме со повторување: „Луд си ти, луд.“

You're mad, you are.
Луд си ти, луд.
нагласување, не прашање
She's a good cook, Maria is.
Добра готвачка е таа, Марија.
со именка
It's freezing, it is.
Леден студ е, леден.

7Привесоци со иста поларност за реакција и изненадување

Потврдна реченица може да добие и потврден привесок со ред на зборови како во прашање, обично со растечка интонација. Тој не проверува информација; реагира на нешто што штотуку сте го слушнале или забележале – интерес, изненадување или, со поостар тон, незадоволство или предизвик. Реченицата често почнува со So или Oh. Се користи речиси само со потврдни реченици. Кај нас велиме „Значи…, а?“ или „Аха, значи…?“

So you're leaving, are you?
Значи, заминуваш, а?
изненадување
Oh, you've finished already, have you? That was quick.
О, веќе заврши, а? Тоа беше брзо.
So this is your new flat, is it?
Значи ова е твојот нов стан, а?
интерес
You think that's funny, do you?
Смешно ти е тоа, а?
поостар тон: предизвик

8Цитирање и though на крајот

Кога раскажуваат, говорниците често ги воведуваат нечии зборови или реакција со be like или go наместо say. Be like може да пренесе зборови, мисли или став; многу е неформално и често кај помладите говорници. Go често е во сегашно време дури и во приказна за минатото, што ја прави приказната жива. Though на крајот на реченицата додава контраст на тоа што штотуку е кажано, како нашето „додуша“ или „сепак“ на крајот: „Мал е, додуша.“

And she was like, "Are you serious?"
А таа вика: „Сериозно?“
be like
So he goes, "I'm not paying for that."
И тој вели: „Јас тоа нема да го платам.“
go во сегашно време
Nice flat. It's a bit small, though.
Убав стан. Малку е мал, додуша.
though на крајот
"The film was far too long." "The music was great, though."
„Филмот беше предолг.“ „Музиката беше одлична, сепак.“

Чести грешки

❌Is a good idea.
✅Good idea. или It's a good idea.
Пред is не се испушта it: испуштете ги двата збора или ниту еден.
❌She's really kind, your brother.
✅He's really kind, your brother.
Заменката во tail мора да одговара на именката: brother → he.
❌Have finished?
✅Finished? или Have you finished?
Испуштете ги и подметот и помошниот глагол или ниту еден од нив.
⚠️Sounds good. (in an academic essay)
✅This is a reasonable proposal.
Граматички е точно, но испуштањето е само за разговор, не за академски текст.
⚠️You're mad, aren't you? (to emphasise, not to ask)
✅You're mad, you are.
Граматички е точно, но aren't you прашува; за нагласување привесокот ја задржува истата поларност.
⚠️Actually, it is raining. (meaning "at the moment")
✅It's raining at the moment.
Граматички е точно, но actually значи „всушност“, а не „во моментов“.
⚠️"Fair enough." (to someone's bad news)
✅"Oh no, I'm sorry to hear that."
Граматички е точно, но Fair enough значи „прифаќам ја причината“ и звучи ладно по лоша вест.

Замки за говорителите на македонски

1. „Се стемнува“, „Не врне веќе“ → Is getting dark, is not raining. Кај нас „Штета е“, „Се стемнува“, „Не врне веќе“ се целосни реченици, без збор што одговара на англиското it. Говорниот англиски навистина испушта зборови, но само цели групи на почетокот (Pity you can't come.), никогаш само it пред is. Или испуштете ги двата збора, или кажете ги двата.

❌Is getting dark already, so let's turn back before we reach the second glacial lake on Pelister.
✅It's getting dark already, so let's turn back before we reach the second glacial lake on Pelister.
„Се стемнува“ → It's getting dark
❌We can leave the umbrellas in the car, because is not raining in Bitola any more.
✅We can leave the umbrellas in the car, because it's not raining in Bitola any more.
„не врне“ → it's not raining: it стои и во средината на реченицата

2. „…, нели?“ → isn't it за сè. Нашето „нели?“ е секогаш исто, без разлика на глаголот и подметот. Затоа на англиски лесно се лепи isn't it? на секоја реченица. Англискиот привесок го повторува помошниот глагол и подметот од реченицата.

❌Your grandmother doesn't use the lift in your building in Aerodrom any more, isn't it?
✅Your grandmother doesn't use the lift in your building in Aerodrom any more, does she?
doesn't use → does she
❌We can bring our dog to the wine tasting in Tikvesh, isn't it?
✅We can bring our dog to the wine tasting in Tikvesh, can't we?
can → can't we

3. „Значи…“ → It means. Кај нас „значи“ е еден од најчестите говорни филери: „Значи, бев на станица и…“, „Значи, ќе се видиме во шест?“. Преведено, излегува It means или Means, што на англиски значи само „значи (дека)“ и звучи чудно. Филерот на англиски е So, Well или I mean.

⚠️It means, I was waiting at the bus station in Gostivar for an hour, and then the driver told us the bus was full.
✅So I was waiting at the bus station in Gostivar for an hour, and then the driver told us the bus was full. или So, I was waiting at the bus station in Gostivar for an hour, and then the driver told us the bus was full.
Граматички е точно, но it means не е филер; за почеток на приказна → So
⚠️"We're meeting at the cinema, not at the café." "It means, we'll see each other at six?"
✅"We're meeting at the cinema, not at the café." "So we'll see each other at six?"
Граматички е точно, но звучи како толкување; за проверка → So

4. „Нормално!“ → Normally. Кај нас „Нормално!“ значи „Секако!“ или „Се разбира!“. Англиското normally значи само „обично, вообичаено“. Како одговор кој значи „секако“ користете Of course!, Sure! или Definitely!

⚠️"Are you coming to Bojan's birthday party on Friday?" "Normally! I've already bought him a present."
✅"Are you coming to Bojan's birthday party on Friday?" "Of course! I've already bought him a present." или "Are you coming to Bojan's birthday party on Friday?" "Sure! I've already bought him a present."
Граматички е точно, но normally значи „обично“, а не „секако“.

Не мешајте

обичен привесок, привесок за нагласување и привесок за реакција – Обичниот привесок (B1-15) ја менува поларноста и бара потврда. Привесокот за нагласување ја задржува поларноста и има ред на зборови како изјавна реченица. Привесокот за реакција ја задржува поларноста и има ред на зборови како прашање.

It's cold, isn't it?
Студено е, нели?
бара согласност
It's cold, it is.
Студено е, студено.
нагласување
So it's cold out there, is it?
Значи студено е надвор, а?
реакција на она што го слушнавте

испуштање според ситуацијата и испуштање според текстот – Испуштање според текстот (C1-10) ги испушта зборовите што се веќе кажани. Испуштање според ситуацијата ги испушта зборовите што ги покажува самата ситуација.

"Who wants tea?" "I do."
„Кој сака чај?“ „Јас.“
според текстот: I do (want tea)
Want some tea?
Сакаш чај?
според ситуацијата: Do you

actually и at the moment – Actually покажува спротивно на очекуваното („всушност“). At the moment значи „во моментов“. Кај нас „актуелно“ звучи слично на actually, но значи нешто друго.

I thought he was Australian, but actually he's from New Zealand.
Мислев дека е Австралиец, но всушност е од Нов Зеланд.
actually = всушност
He's living in Auckland at the moment.
Во моментов живее во Окленд.
at the moment = сега

Правопис и изговор

  • Во you are на крајот на привесокот за нагласување are е силно: /ɑː/ (UK). Во обичен привесок интонацијата паѓа (бара согласност) или се крева (вистинско прашање); во привесок за реакција (are you?) обично се крева.
  • Mind you /ˈmaɪnd juː/ звучи речиси како mine-djoo: /d/ и /j/ се спојуваат. Did you и would you исто.
  • Kind of и sort of во брз говор звучат како kinda /ˈkaɪndə/ и sorta /ˈsɔːtə/. Пишувајте ги така само во многу неформални пораки; видете T-01.
  • -ish се пишува со цртичка по броеви (seven-ish), а често без неа по придавки (greenish, tallish).
  • though /ðəʊ/: врвот на јазикот меѓу забите, звучно /ð/, не нашето „д“; gh не се изговара. Не мешајте го со through /θruː/ и thought /θɔːt/.
  • Well на почетокот: /w/ со заоблени усни, не нашето „в“, и темно /l/ на крајот.

Златно правило

Говорниот англиски не е расипан пишан англиски: тоа е систем со свои правила. Испуштајте зборови само на почетокот и само кога ситуацијата е јасна, ставете ја темата напред или именката на крајот, омекнувајте со sort of, well, I mean. И запомнете: it пред is не испаѓа сам, привесокот не е непроменливо „нели“, а „значи“ и „нормално“ на англиски се so и of course.

Вежби

A. Форма

Напишете ги речениците повторно според упатството.

  1. Испуштање според ситуацијата: Have you seen my keys anywhere?
  2. Tail, за да го нагласите вашето мислење: Your sister is very funny.
  3. Head: Have you tried the new gym on Park Road?
  4. Привесок за нагласување, за да го засилите мислењето: He's clever.
  5. Реакција на вест што штотуку сте ја слушнале, со "So" и привесок со иста поларност: You've bought a new car.
  6. "though" на крајот на втората реченица: The hotel was lovely. But it was a long way from the beach.

B. Значење

Прочитајте ја ситуацијата и изберете ја подобрата реченица.

  1. Колешка вели: "I can't come tonight — I've got a deadline." Ја прифаќате нејзината причина. Кој одговор одговара?
  2. Завршивте со разговорот за проблем на работа и сакате да преминете на нова тема. Што одговара?
  3. Пријателка вели: "You must be exhausted after that flight." Вие сте добро, а тоа не е она што таа го очекува. Кој одговор одговара?
  4. Синот тинејџер ви вели дека ја средил собата. Изненадени сте и малку ироични. Што одговара?
  5. Сакате да го засилите вашето мислење за пријател, а не да прашате. Што одговара?
  6. Заклучок на академски есеј. Што одговара?

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. Is a shame you can't come to the barbecue on Saturday — we'll really miss you.
  2. He's a brilliant teacher, my sister; all her students say she makes maths fun.
  3. Want some more cake, or are you saving room for the cheese?
  4. Have finished with the laptop? I need it for a video call in five minutes.
  5. Has gone home already? I wanted to ask him about the report before the weekend.

D. Во контекст

Прочитајте го разговорот и направете ги нумерираните делови поприродни за говор.

In the office kitchen
Mia: (18) Is there any coffee left?
Sam: No, I'm afraid not. There's some tea. (19) But it's the herbal kind.
Mia: Oh well. (20) It sounds like a tea day, then. Oh, and (21) the new manager is really nice.
Sam: Yes, she's lovely. (22) She is a little shy, I think. In the meeting yesterday, (23) she said, "Honestly, I'm terrified of presentations," and everyone relaxed.
Mia: Ha! By the way, (24) did you say that the machine is broken again?
Sam: Yes, again. Right, I'd better get back to my desk. (25) I will see you at the meeting at about three.
  1. Направете ја (18) разговорна, со испуштање според ситуацијата.
  2. Напишете ја (19) повторно со "though" на крајот.
  3. Направете ја (20) разговорна, испуштајќи го подметот.
  4. Напишете ја (21) повторно со tail.
  5. Во (22) заменете го "a little" со говорен неодреден јазик.
  6. Прераскажете ја (23) како жива приказна, со "go" или "be like".
  7. Напишете ја (24) повторно како реакција на вест, со "So" и привесок со иста поларност.
  8. Направете ја (25) разговорна: испуштете го подметот и користете "-ish".

E. Ваш ред е

Напишете на англиски.

  1. Пријател вели: "I'm moving to Canada next month!" Одговорете во 2–3 говорни реченици. Употребете прашање-одговор или привесок за реакција, една кратка реакција и еден дискурсен маркер како I mean или well.
  2. Раскажете му на пријател за минатиот викенд во 2–3 говорни реченици. Употребете еден tail, еден неодреден израз (-ish, sort of, and stuff) и though на крајот.
  3. Раскажете кус момент од смешна приказна во 2–3 говорни реченици. Употребете head, најмалку еднаш be like или go и anyway за да се вратите на главното.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. C1-10 Ellipsis и substitution на англиски: I didn't, but John did; I hope not; I'd love to – испуштање и замена
    Скратете го одговорот со замена: "Are you coming to the party?" "I hope that I'm coming to the party."
  2. B1-15 Question tags на англиски: …, isn't it? – англиското „нели“
    Напишете ја како предлог со привесок: Let's start.
Одговори

A. Форма

  1. Seen my keys anywhere?
  2. She's very funny, your sister.
  3. The new gym on Park Road, have you tried it?
  4. He's clever, he is.
  5. So you've bought a new car, have you?
  6. The hotel was lovely. It was a long way from the beach, though.

B. Значење

  1. Fair enough, maybe next time.
  2. Anyway, what time does the film start tonight?
  3. Actually, I feel fine. I slept the whole way.
  4. So you've finally tidied your room, have you?
  5. Honestly, you're an absolute genius, you are.
  6. This appears to be a sensible proposal.

C. Најдете ја грешката

  1. It's a shame you can't come to the barbecue on Saturday — we'll really miss you. / Shame you can't come to the barbecue on Saturday — we'll really miss you.
  2. She's a brilliant teacher, my sister; all her students say she makes maths fun.
  3. ✓ Want some more cake, or are you saving room for the cheese?
  4. Have you finished with the laptop? I need it for a video call in five minutes. / Finished with the laptop? I need it for a video call in five minutes.
  5. Has he gone home already? I wanted to ask him about the report before the weekend. / Gone home already? I wanted to ask him about the report before the weekend.

D. Во контекст

  1. Any coffee left?
  2. It's the herbal kind, though.
  3. Sounds like a tea day, then.
  4. She's really nice, the new manager.
  5. She's kind of shy, I think. / She's sort of shy, I think.
  6. she goes, "Honestly, I'm terrified of presentations," and everyone relaxed / she was like, "Honestly, I'm terrified of presentations," and everyone relaxed
  7. So the machine's broken again, is it?
  8. See you at the meeting at three-ish. / See you at the meeting at threeish.

E. Ваш ред е

  1. Oh, are you? Wow, good for you! I mean, I'll miss you, but it sounds amazing.
  2. It was brilliant, that party. We just danced and chatted and stuff till one-ish. The music was a bit loud, though.
  3. My neighbour, she knocks on my door at midnight, and she's like, "Have you seen my cat?" We search the whole building. Anyway, the cat was asleep on her own sofa the whole time.

F. Мешано повторување

  1. I hope so.
  2. Let's start, shall we?
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play