Spoken Grammar sa Ingles: Sounds Good, Heads at Tails, Sort Of, You're Mad, You Are
Spoken Grammar
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang unawain at gamitin ang gramatika ng totoong usapan: mga salitang inaalis sa simula, heads at tails, vague language, mga discourse marker sa pagsasalita, response tokens, emphatic tags, same-polarity reaction tags, ang quotative na be like / go at ang though sa dulo.
Ang Pangunahing Ideya
Ginawa ang nakasulat na gramatika para sa mambabasang nag-iisa kasama ang pahina. Ginawa naman ang pasalitang gramatika para sa dalawang taong magkasama sa iisang sandali, nakakakita ng parehong mga bagay, at puwedeng sumabad sa isa't isa.
Dahil marami silang pinagsasaluhan, inaalis ng mga nag-uusap ang halata (Coffee?), inaanunsiyo muna ang paksa bago magkomento (That restaurant, it's amazing), at laging ipinapakita ang saloobin nila (well, I mean, sort of). Hindi ito "maling gramatika". Ibang sistema ito na may sariling tuntunin, at kasingtumpak ng pagsunod ng manunulat sa tuntunin niya ang pagsunod ng mahuhusay na nagsasalita sa mga tuntuning ito.
Isipin ang usapan bilang laro ng saluhan. Dapat dumating ang bola sa tamang bilis at madaling saluhin. Pinalalambot, inaanunsiyo at sinusuri ng pasalitang gramatika ang mensahe, para masalo ito ng kausap at maibato pabalik. Ang nag-aaral na buo at pang-sulat na pangungusap lang ang sinasabi ay parang taong nagbabasa nang malakas ng liham.
Filipino at Ingles
Magandang balita: gamay na natin ang karamihan nito sa sariling wika. Sanay tayong mag-alis ng halata (Kape?), mag-anunsiyo ng paksa gamit ang 'yung ('Yung bagong café sa kanto, napuntahan mo na?), at magdagdag ng tail (Ang bait niya, 'yung kuya mo). Ang mga sa mga alas-siyete ay ang -ish; ang parang sa kuwento ay malapit sa be like; at ang nga lang sa dulo ay though. Dalawang malaking pagkakaiba lang. Una, iisa at hindi nagbabago ang 'di ba? natin, pero sa Ingles, nakadepende sa pangungusap ang tag (aren't you?, won't you?, didn't she?). Pangalawa, walang kasarian ang siya, kaya dapat tumugma ang he o she sa head o tail.
| Filipino | Ingles | Pansinin |
|---|---|---|
| Kape? | Coffee? | pareho: inalis ang halata |
| 'Yung manager namin, hindi siya sumasagot ng email bago mag-alas-diyes. | Our manager, she never answers emails before ten. | head |
| Ang bait niya, 'yung kuya mo. | He's really kind, your brother. | tail; siya → he |
| Pumunta ka mga alas-siyete. | Come round at seven-ish. | mga → -ish |
| Tapos siya, parang, "Seryoso ka?" | And she was like, "Are you serious?" | quotative |
| Maganda ang apartment. Medyo maliit nga lang. | Nice flat. It's a bit small, though. | contrast sa dulo |
| Sasama ka, 'di ba? | You're coming, aren't you? | nagbabago ang tag sa Ingles |
Anyo
Pangunahing katangian ng pasalitang gramatika
| Katangian | Ano ang nangyayari | Halimbawa |
|---|---|---|
| Situational ellipsis | inaalis ang simuno / auxiliary / it / there sa simula | Seen it? Sounds good. |
| Head | noun phrase bago ang clause, sinusundan ng pronoun | My sister, she's a pilot. |
| Tail | noun phrase pagkatapos ng clause, inuulit ang pronoun | She's a pilot, my sister. |
| Vague language | pagtatantiya, pagpapalambot, maluwag na listahan | sort of, kind of, -ish, and stuff, or something |
| Discourse markers | nag-aayos ng usapan at nagpapakita ng saloobin | well, anyway, I mean, you know, right, mind you, actually |
| Response tokens | maiikling reaksiyon | Fair enough. Absolutely. I suppose so. |
| Emphatic tag | parehong polarity, ayos ng pahayag, pababang tono | You're mad, you are. |
| Reaction tag | parehong polarity, ayos ng tanong, karaniwang pataas na tono | So you're leaving, are you? |
| Quotative | be like / go para ipakilala ang sinabi sa kuwento | She was like, "No way!" |
| Though sa dulo | contrast na idinadagdag sa dulo | It's small, though. |
Ano ang puwedeng alisin sa situational ellipsis
| Inalis | Buong anyo | Pasalitang anyo |
|---|---|---|
| I | I don't know. | Don't know. |
| It / that + be | It's a good idea. | Good idea. |
| Auxiliary + you | Have you finished? | Finished? |
| Auxiliary + you | Do you want some? | Want some? |
| Is there / are there | Is there any milk left? | Any milk left? |
| Pantukoy (napakakaswal) | The car's outside. | Car's outside. |
Sa simula lang ng clause nawawala ang mga salita, at kapag kaya lang itong mabawi ng nakikinig mula sa sitwasyon.
Gamit
1Situational Ellipsis
Kapag halata na sa sitwasyon ang mga nawawalang salita, inaalis ito ng mga nagsasalita sa simula ng pangungusap — karaniwang subject pronoun, auxiliary, it o there. Pinalalawak nito ang mga tuntunin ng ellipsis sa C1-10, kung saan nasabi na sa teksto ang mga nawawalang salita.
2Heads at Tails
Inilalagay ng head ang paksa sa unahan para malaman ng nakikinig kung ano ang pinag-uusapan; saka ito sinusundan ng pronoun — tulad ng 'yung… natin. Idinadagdag naman ng tail ang noun phrase sa dulo para linawin ang tinutukoy o idiin ang opinyon. Lalo na karaniwan ang tail kasama ang pagtatasa.
3Vague Language
Madalas sinasadya ng mga nagsasalita na hindi maging eksakto: para maging magiliw, para hindi magmukhang sobrang metikuloso, o dahil hindi mahalaga ang eksaktong detalye. Puwedeng idikit ang -ish sa oras, numero, kulay at adjective. Tinatapos ng and stuff, and things at or something ang listahan ng mga bagay o gawain.
4Discourse Markers sa Pagsasalita
Pinamamahalaan ng mga pasalitang discourse marker ang usapan: pagsisimula, pagpapalit ng paksa, pagtatama, pagsusuri ng pinagsasaluhang kaalaman, pagdaragdag ng contrast. Karaniwang nasa simula sila ng clause, at kaunti ang kahulugan nila sa diksiyonaryo pero malaki ang kahulugang panlipunan.
5Response Tokens at Pampalambot
Ipinapakita ng nakikinig na sumusunod siya, sumasang-ayon o tumatanggap sa pamamagitan ng maiikli at nakapirming sagot. Pinalalambot ng marami sa mga ito ang pagsang-ayon o pagtutol. Kasama rin dito ang reply questions tulad ng "Are you?" (A2-32).
6Tags para sa Diin
Hindi tulad ng question tags (B1-15), pareho ang polarity ng emphatic tag, nasa ayos ng pahayag ito (pronoun + auxiliary) at walang itinatanong. Pinalalakas nito ang opinyon. Impormal ito at pangunahing UK; puwedeng ipalit sa pronoun ang buong pangngalan.
7Same-Polarity Tags para sa Reaksiyon at Gulat
Puwede ring magkaroon ng positibong question tag sa ayos ng tanong ang positibong pahayag, karaniwang may pataas na tono. Hindi nito sinusuri ang impormasyon; tumutugon ito sa kasasabi o kapapansin mo lang — interes, gulat, o, sa mas matalim na tono, inis o paghamon. Madalas nagsisimula ang pangungusap sa So o Oh. Halos sa positibong pahayag lang ginagamit ang pattern na ito.
8Quotatives at Though sa Dulo
Kapag nagkukuwento, madalas ipinapakilala ng mga nagsasalita ang sinabi o reaksiyon ng isang tao gamit ang be like o go sa halip na say. Puwedeng mag-ulat ng salita, iniisip o saloobin ang be like — tulad ng parang natin; napakaimpormal ito at karaniwan sa mga nakababata. Madalas nasa present tense ang go, kahit nasa kuwento ng nakaraan, kaya buhay ang dating ng kuwento. Nagdaragdag ng contrast sa kasasabi lang ang though sa dulo ng clause, parang but na nasa hulihan — ang nga lang natin; mas karaniwan ito sa pagsasalita kaysa although. Huwag gamitin ang tatlong ito sa pormal na pagsusulat.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. 'Di ba? → isn't it? para sa lahat. Iisa at hindi nagbabago ang 'di ba? natin, kaya madalas maging isn't it? ang lahat ng tag. Sa Ingles, nakadepende ang tag sa auxiliary at simuno ng pangungusap. Kung ayaw mong mag-isip, ang ligtas at impormal na right? ay puwede sa kahit anong pangungusap.
2. Siya sa head o tail. Walang kasarian ang siya, kaya kapag inaanunsiyo natin ang paksa — 'Yung kuya ko, seaman siya — madaling mapili ang maling pronoun. Dapat tumugma ang he / she sa head o tail.
3. For a while sa telepono. Sa telepono, karaniwang sinasabi sa Pilipinas ang For a while, ma'am o Wait for a while para sa sandali lang o please hold. Naiintindihan ito sa Philippine English, pero sa ibang bansa, "nang matagal-tagal" ang ibig sabihin ng for a while — hindi "sandali". Sa natural na pasalitang Ingles, Hold on a moment, Just a sec o One moment, please.
Huwag Ipagkamali
question tag, emphatic tag at reaction tag — Nagpapalit ng polarity at sumusuri ang question tag; pareho ang polarity, nasa ayos ng pahayag at nagkokomento ang emphatic tag; pareho ang polarity, nasa ayos ng tanong at tumutugon ang reaction tag. Tingnan ang B1-15.
situational ellipsis at textual ellipsis — Inaalis ng textual ellipsis ang mga salitang nasabi na (C1-10); inaalis ng situational ellipsis ang mga salitang halata sa sitwasyon.
actually at at the moment — Hudyat ng contrast sa paniniwala ng isang tao ang actually; hindi ito salitang pampanahon. Sa Taglish, madalas itong pampuno sa simula ng pangungusap — pero hindi ito kailanman nangangahulugang ngayon.
Baybay at Bigkas
- May sariling tono ang head, sinusundan ng maikling hinto: That house (hinto) it's huge.
- Mabilis at mababa ang tono ng tail, parang pahabol: He's lovely, your brother.
- Pababa ang tono ng emphatic tag; karaniwang pataas ang reaction tag. Sa 'di ba? natin, karaniwang pataas — kaya ingatan ang pababang tono sa emphatic tag.
- Madalas pinaiikli ang discourse markers: you know /jəˈnəʊ/ (UK), /jəˈnoʊ/ (US); kind of /ˈkaɪndə/; sort of /ˈsɔːtə/ (UK), /ˈsɔːrdə/ (US). Mahinang /ə/ ang huling patinig. Tingnan ang T-01.
- Sa nakasulat na diyalogo, ihiwalay ng kuwit ang head o tail: Lovely people, the neighbours.
Gintong Tuntunin
Sa usapan, sabihin ang kailangan ng nakikinig, hindi ang bawat salita: alisin ang halata sa sitwasyon, ianunsiyo ang paksa, at gumamit ng maliliit na salita — well, I mean, sort of — para alagaan ang ugnayan. Itugma ang tag at ang pronoun sa pangungusap: hindi laging isn't it? ang 'di ba?, at hindi laging she ang siya. Para sa pagsasalita at impormal na mensahe lang ang mga katangiang ito.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Isulat muli ang bawat pangungusap bilang natural na pasalitang Ingles, gamit ang katangiang ibinigay.
-
Situational ellipsis: Have you seen my keys anywhere?
-
Tail, para idiin ang opinyon mo: Your sister is very funny.
-
Head: Have you tried the new gym on Park Road?
-
Emphatic tag, para palakasin ang opinyon mo: He's clever.
-
Reaksiyon sa balitang kararinig mo lang, gamit ang "So" at same-polarity tag: You've bought a new car.
-
"Though" sa dulo ng ikalawang pangungusap: The hotel was lovely. But it was a long way from the beach.
B. Kahulugan
Basahin ang sitwasyon at piliin ang sagot o pangungusap na pinakaangkop dito.
-
Sabi ng isang katrabaho, "I can't come tonight — I've got a deadline." Tinatanggap mo ang dahilan niya. Aling sagot ang bagay?tumatanggap ng dahilan ang Fair enough; Tell me about it = matinding pagsang-ayon mula sa karanasan
-
Tapos mo nang pag-usapan ang isang problema sa trabaho at gusto mong lumipat sa bagong paksa. Alin ang bagay?nagpapalit o nagsasara ng paksa ang anyway
-
Sabi ng kaibigan, "You must be exhausted after that flight." Ayos ang pakiramdam mo, na hindi niya inaasahan. Aling sagot ang bagay?itinatama ng actually ang inaasahan
-
Sinabi ng anak mong teenager na nilinis na niya ang kuwarto niya. Nagulat ka at medyo nang-aasar. Alin ang bagay?parehong polarity, ayos ng tanong = reaksiyon, hindi pagsusuri
-
Gusto mong palakasin ang opinyon mo tungkol sa isang kaibigan, hindi magtanong. Alin ang bagay?emphatic tag: parehong polarity, ayos ng pahayag
-
Ang konklusyon ng isang akademikong essay. Alin ang bagay?para sa pagsasalita ang ellipsis at vague language
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
Is a shame you can't come to the barbecue on Saturday — we'll really miss you.
-
He's a brilliant teacher, my sister; all her students say she makes maths fun.
-
Want some more cake, or are you saving room for the cheese?
-
Have finished with the laptop? I need it for a video call in five minutes.
-
Has gone home already? I wanted to ask him about the report before the weekend.
D. Sa Konteksto
Parang nakasulat na teksto ang dating ng usapang ito. Isulat muli ang mga may numerong bahagi bilang natural na pananalita, ayon sa tagubilin.
Mia: (18) Is there any coffee left?
Sam: No, I'm afraid not. There's some tea. (19) But it's the herbal kind.
Mia: Oh well. (20) It sounds like a tea day, then. Oh, and (21) the new manager is really nice.
Sam: Yes, she's lovely. (22) She is a little shy, I think. In the meeting yesterday, (23) she said, "Honestly, I'm terrified of presentations," and everyone relaxed.
Mia: Ha! By the way, (24) did you say that the machine is broken again?
Sam: Yes, again. Right, I'd better get back to my desk. (25) I will see you at the meeting at about three.
-
Gawing kaswal ang (18) gamit ang situational ellipsis.
-
Isulat muli ang (19) gamit ang "though" sa dulo.
-
Gawing kaswal ang (20) sa pag-aalis ng simuno.
-
Isulat muli ang (21) gamit ang tail.
-
Sa (22), palitan ang "a little" ng pasalitang vague language.
-
Ikuwento muli ang (23) bilang buhay na kuwento, gamit ang quotative na "go" o "be like".
-
Isulat muli ang (24) bilang reaksiyon sa balita, gamit ang "So" at same-polarity tag.
-
Gawing kaswal ang (25): alisin ang simuno at gamitin ang "-ish".
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles.
-
Sabi ng kaibigan, "I'm moving to Canada next month!" Sumagot sa 2–3 pasalitang pangungusap. Gumamit ng reply question o reaction tag, isang response token, at isang discourse marker tulad ng I mean o well.
-
Ikuwento sa kaibigan ang nakaraang weekend sa 2–3 pasalitang pangungusap. Gumamit ng isang tail, isang vague language (-ish, sort of, and stuff) at though sa dulo.
-
Ikuwento ang isang sandali mula sa nakakatawang pangyayari sa 2–3 pasalitang pangungusap. Gumamit ng head, ng be like o go nang kahit isang beses, at ng anyway para bumalik sa punto.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
C1-10 Ellipsis at Substitution sa Ingles: Yes, I Am, I Hope Not, I'd Love To Paikliin ang sagot gamit ang substitution: "Are you coming to the party?" "I hope that I'm coming to the party."
-
B1-15 Question Tags sa Ingles: Isn't It, Don't You — Ang "Di Ba?" ng Ingles Isulat muli bilang mungkahi na may question tag: Let's start.
Mga sagot
A. Anyo
- Seen my keys anywhere?
- She's very funny, your sister.
- The new gym on Park Road, have you tried it?
- He's clever, he is.
- So you've bought a new car, have you?
- The hotel was lovely. It was a long way from the beach, though.
B. Kahulugan
- Fair enough, maybe next time.
- Anyway, what time does the film start tonight?
- Actually, I feel fine. I slept the whole way.
- So you've finally tidied your room, have you?
- Honestly, you're an absolute genius, you are.
- This appears to be a sensible proposal.
C. Hanapin ang Mali
- It's a shame you can't come to the barbecue on Saturday — we'll really miss you. / Shame you can't come to the barbecue on Saturday — we'll really miss you.
- She's a brilliant teacher, my sister; all her students say she makes maths fun.
- ✓ Want some more cake, or are you saving room for the cheese?
- Have you finished with the laptop? I need it for a video call in five minutes. / Finished with the laptop? I need it for a video call in five minutes.
- Has he gone home already? I wanted to ask him about the report before the weekend. / Gone home already? I wanted to ask him about the report before the weekend.
D. Sa Konteksto
- Any coffee left?
- It's the herbal kind, though.
- Sounds like a tea day, then.
- She's really nice, the new manager.
- She's kind of shy, I think. / She's sort of shy, I think.
- she goes, "Honestly, I'm terrified of presentations," and everyone relaxed / she was like, "Honestly, I'm terrified of presentations," and everyone relaxed
- So the machine's broken again, is it?
- See you at the meeting at three-ish. / See you at the meeting at threeish.
E. Ikaw Naman
- Oh, are you? Wow, good for you! I mean, I'll miss you, but it sounds amazing.
- It was brilliant, that party. We just danced and chatted and stuff till one-ish. The music was a bit loud, though.
- My neighbour, she knocks on my door at midnight, and she's like, "Have you seen my cat?" We search the whole building. Anyway, the cat was asleep on her own sofa the whole time.
F. Halo-halong Balik-aral
- I hope so.
- Let's start, shall we?
