SlowingoՔերականություն
A2 10 / 38

Adverbs. quickly, well, hard. ածական, թե մակբայ անգլերենում

Adverbs: Quickly, Well, Hard

Այս էջում
  1. Նպատակ
  2. Հիմնական գաղափար
  3. Հայերեն և անգլերեն
  4. Կառուցվածք
  5. Գործածություն
  6. Հաճախակի սխալներ
  7. Թակարդներ հայախոսների համար
  8. Մի՛ շփոթեք
  9. Ուղղագրություն և արտասանություն
  10. Ոսկե կանոն
  11. Վարժություններ

Նպատակ

Այս դասից հետո կկարողանաք ասել, թե ինչպես է մեկը ինչ-որ բան անում՝ ձևի մակբայներով (quickly, carefully, well, hard), ընտրել ածականի և մակբայի միջև, մակբայը դնել նախադասության ճիշտ տեղում և ածականն ուժեղացնել կամ թուլացնել very, really, extremely, quite, fairly, pretty և rather բառերով։

Հիմնական գաղափար

Ածականն ու մակբայը երկուսն էլ նկարագրում են, բայց տարբեր բաներ։ Ածականը (adjective) նկարագրում է գոյականը՝ մարդուն կամ իրը. a careful driver։ Ձևի մակբայը (adverb of manner) նկարագրում է բայը՝ գործողությունը և այն, թե ինչպես է այն արվում. She drives carefully.

Պատկերացրեք սպորտային մեկնաբանի։ Երբեմն նա նկարագրում է խաղացողին՝ a quick player, a careful player, a good player։ Սրանք ածականներ են։ Երբեմն էլ նկարագրում է այն, ինչ խաղացողն անում է՝ He moves quickly. He passes the ball carefully. He plays well. Սրանք մակբայներ են։ Ընտրելուց առաջ հարցրեք ինքներդ ձեզ. նկարագրում եմ մարդո՞ւն կամ իրը (she is careful), թե՞ այն, թե ինչպես է նա ինչ-որ բան անում (she works carefully)։

Մի թակարդ էլ կա։ Որոշ բայեր՝ look, feel, smell, sound, taste, հաճախ գործողություն չեն նկարագրում։ Դրանք ցույց են տալիս, թե ինչպիսին է կամ ինչպիսին է թվում ինչ-որ բան։ Be-ի պես դրանցից հետո ածական է դրվում. You look tired. This soup smells good.

Հայերեն և անգլերեն

Հայերենում շատ ածականներ առանց որևէ փոփոխության աշխատում են նաև որպես մակբայ. «լավ երգիչ» – «լավ է երգում», «արագ մեքենա» – «արագ է քշում», «զգույշ վարորդ» – «զգույշ քշիր»։ Կան նաև հատուկ վերջավորություններ՝ «զգուշորեն», «ջանասիրաբար», «ուրախությամբ», բայց խոսքում հաճախ պարզապես ածականն ենք դնում։ Անգլերենում ձևը սովորաբար փոխվում է՝ careful → carefully, իսկ good-ը դառնում է well։ Այստեղից է գալիս ամենատարածված սխալը. «Շատ լավ է խոսում» → He speaks very good ❌։

Ուրիշ տարբերություններ էլ կան։ Տեսքի և զգացողության մասին հայերենում հաճախ գոյականով ենք խոսում («հոգնած տեսք ունես», «համեղ հոտ է գալիս»), իսկ անգլերենում դա բայ + ածական է՝ look tired, smell delicious։ «Ինձ լավ եմ զգում» նախադասության մեջ «ինձ» կա, իսկ անգլերենում feel-ից հետո myself չի դրվում։ Իսկ hard / hardly և late / lately զույգերում հայերենն օգնում է. դրանք տարբեր բառեր են մեզ մոտ էլ՝ «շատ աշխատել» և «հազիվ», «ուշ» և «վերջերս»։

ՀայերենԱնգլերենԻնչն է տարբեր
Զգույշ վարորդ է։ / Զգույշ է քշում։a careful driver / She drives carefully.հայերենում նույն բառը, անգլերենում -ly
Լավ խոհարար է։ / Լավ է եփում։She's a good cook. / She cooks well.«լավ» → good կամ well
Արագ է քշում։He drives fast.այստեղ նույնն է. fast բառը չի փոխվում
Հոգնած տեսք ունես։You look tired.look + ածական
Թխվածքը համեղ է։ / Համեղ համ ունի։This cake tastes delicious.taste + ածական, ոչ թե մակբայ
Ինձ լավ չեմ զգում։I don't feel well.feel-ից հետո myself չկա
Երեկ շատ աշխատեցի։ / Երեկ գիշեր հազիվ քնեցի։I worked hard. / I hardly slept.տարբեր բառեր. այստեղ նույնն է
Բավականին հեշտ էր։It was fairly / quite / pretty easy.«բավականին» ≠ enough

Կարճ ասած՝ եթե նկարագրում եք մարդուն կամ իրը, դրեք ածական, իսկ եթե գործողությունը՝ մակբայ (-ly, well), նույնիսկ եթե հայերենում երկու դեպքում էլ նույն բառն է։

Կառուցվածք

Կանոնավոր մակբայներ. ածական + -ly

ԱծականԿանոնՄակբայ
slow, quick, careful, quiet+ -lyslowly, quickly, carefully, quietly
happy, easy, angryբաղաձայն + -y → -ilyhappily, easily, angrily
gentle, terrible, simple-le → -lygently, terribly, simply
automatic, dramatic-ic → -icallyautomatically, dramatically

Անկանոն մակբայներ

ԱծականՄակբայՕրինակ
goodwellShe sings well.
fastfastHe drives fast.
hardhardThey work hard.
latelateThe bus arrived late.
earlyearlyI got up early.

Թակարդներ. նման բառեր, տարբեր իմաստ

ԲառԻմաստըՕրինակ
hardմեծ ջանքով, շատShe studies hard.
hardlyհազիվ, գրեթե չ-I can hardly hear you.
lateուշHe came late.
latelyվերջերսHave you seen her lately?

Աստիճանի մակբայներ + ածական կամ մակբայ

ԲառՈւժըՕրինակ
extremelyշատ-շատ ուժեղ («չափազանց», «սաստիկ»)extremely cold
really / veryուժեղ («շատ», «իսկապես»)really tired, very quickly
quiteմիջին (UK), հաճախ ուժեղ (US)quite good
prettyմիջինից ուժեղ (խոսակցական)pretty good
ratherմիջինից ուժեղ. հաճախ բացասական կամ անսպասելի բանի հետ (ավելի հաճախ UK)rather cold
fairlyմիջինfairly easy

Գործածություն

1Ձևի մակբայներ. ինչպես է արվում գործողությունը

Ձևի մակբայների մեծ մասը կազմվում է ածական + -ly սկզբունքով։ Դրանք նկարագրում են գործողությունը։

Please drive carefully.
Խնդրում եմ, զգույշ քշեք։
հայերենում «զգույշ», անգլերենում careful + -ly
The children were playing quietly in their room.
Երեխաները հանգիստ խաղում էին իրենց սենյակում։
«հանգիստ»՝ quiet → quietly
She smiled happily when she saw the results.
Արդյունքները տեսնելով՝ նա ուրախ ժպտաց։
happy → happily (y → i)
He closed the door gently.
Նա դուռը կամաց փակեց։
gentle → gently
The software updates automatically.
Ծրագիրը թարմացվում է ավտոմատ կերպով։
automatic → automatically

2Անկանոն մակբայներ. well, fast, hard, late, early

Good-ը դառնում է well։ Fast, hard, late և early բառերը նույն ձևն ունեն, ինչ ածականը։ Fastly բառ գոյություն չունի։

You speak English really well.
Իսկապես լավ եք խոսում անգլերեն։
«լավ» գործողության մասին → well, ոչ թե good
Don't talk so fast — I can't follow you.
Այդքան արագ մի՛ խոսիր, չեմ հասցնում հետևել։
fast-ը չի փոխվում
My parents worked hard all their lives.
Ծնողներս ամբողջ կյանքում շատ են աշխատել։
«շատ աշխատել» → work hard
The plane landed late because of the fog.
Մառախուղի պատճառով ինքնաթիռը ուշ վայրէջք կատարեց։
late = ուշ
We left early because of the traffic.
Խցանումների պատճառով շուտ դուրս եկանք։
early-ն էլ չի փոխվում

3Թակարդներ. hard, թե hardly, late, թե lately

Hardly նշանակում է «հազիվ, գրեթե չ-», իսկ lately՝ «վերջերս»։ Դրանք hard-ի և late-ի մակբայները չեն։ Hardly-ն սովորաբար դրվում է հիմնական բայից առաջ (կամ can-ից, be-ից և այլ օժանդակ բայերից հետո)։

I worked hard yesterday.
Երեկ շատ աշխատեցի։
մեծ ջանքով
I hardly slept last night.
Երեկ գիշեր հազիվ քնեցի։
գրեթե չքնեցի. hardly-ն արդեն ժխտական իմաստ ունի
I can hardly hear you.
Հազիվ եմ լսում ձեզ։
hardly-ն can-ից հետո է
She arrived late.
Նա ուշ եկավ։
ոչ ժամանակին
Have you seen Mia lately?
Վերջերս Միային տեսե՞լ ես։
կայուն արտահայտություն Present Perfect-ով (ներկա կատարյալ), տե՛ս A2-16

4Ածական՝ կապակցող բայերից հետո, մակբայ՝ գործողության բայերից հետո

Be, look, feel, smell, sound, taste և seem բայերից հետո դրեք ածական. այստեղ այս բայերը վիճակ են նկարագրում։ Գործողության բայերից հետո դրեք մակբայ։ Well-ը կարող է լինել նաև ածական՝ «առողջ» իմաստով (I don't feel well)։ Ուրիշ կապակցող բայերի (get, become, go, turn) մասին տե՛ս B1-32։

You look tired.
Հոգնած տեսք ունես։
look = թվալ → ածական
She looked at me angrily.
Նա բարկացած նայեց ինձ։
look at = գործողություն → մակբայ
This cake tastes delicious.
Այս թխվածքը շատ համեղ է։
հայերենում «համեղ է», անգլերենում taste + ածական
That sounds great!
Հիանալի է հնչում։
sound + ածական
I don't feel well today.
Այսօր ինձ լավ չեմ զգում։
well = առողջ (ածական). անգլերենում myself չկա
The flowers smell lovely.
Ծաղիկները հաճելի բուրմունք ունեն։
smell + ածական

5Ձևի մակբայի տեղը

Ձևի մակբայը սովորաբար դրվում է բայից հետո կամ բայ + խնդիր կապակցությունից հետո։ Մի՛ դրեք այն բայի և խնդրի միջև։ Հայերենում մակբայը սովորաբար բայից առաջ է («սահուն խոսում է»), իսկ անգլերենում՝ բայից կամ խնդրից հետո։

She speaks Japanese fluently.
Նա ազատ խոսում է ճապոներեն։
անգլերենում՝ բայ + խնդիր + մակբայ
He answered the question correctly.
Նա ճիշտ պատասխանեց հարցին։
the question-ից հետո՝ correctly
They walked slowly to the station.
Նրանք դանդաղ քայլեցին դեպի կայարան։
Read the instructions carefully.
Ուշադիր կարդացեք հրահանգները։
հայերենում մակբայն առաջ է, անգլերենում՝ վերջում

6Աստիճանի մակբայներ. very, really, extremely, quite, fairly, pretty, rather

Այս բառերը դրվում են ածականից կամ մեկ այլ մակբայից առաջ և ցույց են տալիս, թե որքան ուժեղ է այն։ Quite-ը բարդ է. բրիտանական անգլերենում այն հաճախ նշանակում է «բավականին, բայց ոչ շատ» (quite good = նորմալ), իսկ ամերիկյան անգլերենում սովորաբար՝ «շատ»։ Pretty-ն խոսակցական է և տարածված և՛ բրիտանական, և՛ ամերիկյան անգլերենում. նշանակում է մոտավորապես նույնը, ինչ quite-ը, կամ մի փոքր ավելի ուժեղ։ Rather-ը մի քիչ ավելի ուժեղ է, քան fairly-ն։ Այն ավելի տարածված է բրիտանական անգլերենում և հաճախ գալիս է բացասական կամ անսպասելի բանի հետ (rather cold, rather expensive)։ Fairly-ն այս չորսից ամենաթույլն է։ Հայերենում այս բոլորը հաճախ մեկ բառ են՝ «բավականին»։

The exam was extremely difficult.
Քննությունը չափազանց դժվար էր։
I'm really sorry I'm late.
Իսկապես ներողություն, որ ուշացա։
The hotel was quite nice, but a bit noisy.
Հյուրանոցը բավականին լավն էր, բայց մի քիչ աղմկոտ։
UK. = fairly nice
The test was fairly easy.
Թեստը բավականին հեշտ էր։
fairly = միջին ուժի
He speaks very slowly.
Նա շատ դանդաղ է խոսում։
աստիճանի մակբայ + ձևի մակբայ
The film was pretty good.
Ֆիլմը բավականին լավն էր։
խոսակցական. quite good
I'm pretty sure the shop closes at six.
Գրեթե վստահ եմ, որ խանութը վեցին է փակվում։
It's rather cold in here. Can I close the window?
Այստեղ բավականին ցուրտ է։ Կարո՞ղ եմ պատուհանը փակել։
rather. հաճախ բացասական մտքի հետ
The tickets were rather expensive.
Տոմսերը բավականին թանկ էին։
ավելի տարածված է UK անգլերենում

Հաճախակի սխալներ

❌She drives very careful.
✅She drives very carefully.
drive-ը գործողություն է → մակբայ։
❌He speaks English very good.
✅He speaks English very well.
Գործողությունների համար good → well։
❌She speaks fluently English.
✅She speaks English fluently.
Մակբայը մի՛ դրեք բայի և խնդրի միջև։
❌You look beautifully.
✅You look beautiful.
look (= թվալ) բայից հետո ածական է։
❌I work very hardly.
✅I work very hard.
hardly նշանակում է «գրեթե չ-»։
❌He drives too fastly.
✅He drives too fast.
fast-ն արդեն մակբայ է։
❌He arrived lately again.
✅He arrived late again.
lately = վերջերս. ոչ ժամանակին = late։
❌The music sounds loudly.
✅The music sounds loud.
sound (= թվալ) + ածական։

Թակարդներ հայախոսների համար

1. «Լավ է խոսում» → speaks good. Հայերենում «լավ», «զգույշ», «հանգիստ» բառերը միաժամանակ ածական են և մակբայ. «Տիգրանն ուզում է տատիկի պես լավ եփել սովորել», «Նարեկը մեքենան շատ զգույշ կայանեց»։ Անգլերենում գործողության մասին պետք է մակբայ՝ well, carefully։

❌Tigran wants to learn to cook as good as his grandmother.
✅Tigran wants to learn to cook as well as his grandmother.
եփելը գործողություն է → as well as
❌Narek parked the car very careful between two trucks.
✅Narek parked the car very carefully between two trucks.
park-ը գործողություն է → careful + -ly

2. «Ինձ լավ եմ զգում» → feel myself. Հայերենում «զգալ» բայի հետ դնում ենք «ինձ», «քեզ», «իրեն». «Քեզ լա՞վ ես զգում»։ Անգլերենում վիճակի իմաստով feel-ից հետո անդրադարձ դերանուն չի դրվում. feel + ածական։

❌Do you feel yourself OK? You're very pale.
✅Do you feel OK? You're very pale.
feel + ածական, առանց yourself

3. «Բավականին» → enough. «Բավականին մաքուր էր» նախադասության մեջ «բավականին»-ը նշանակում է «միջինից լավ»։ Բառը նման է «բավական»-ին, ուստի շատերը թարգմանում են enough։ Բայց enough-ը նշանակում է «այնքան, որքան պետք է» և դրվում է ածականից հետո։ «Բավականին»-ի իմաստով ասեք fairly / quite / pretty / rather։

❌The rooms at our guesthouse in Dilijan were enough clean, but the Wi-Fi was slow.
✅The rooms at our guesthouse in Dilijan were fairly clean, but the Wi-Fi was slow. կամ The rooms at our guesthouse in Dilijan were quite clean, but the Wi-Fi was slow. կամ The rooms at our guesthouse in Dilijan were pretty clean, but the Wi-Fi was slow.
«բավականին» → fairly / quite / pretty. enough-ը դրվում է ածականից հետո (տե՛ս A2-08)

4. «Գրեթե չենք լսում» → hardly + not. Hardly-ն թարգմանում ենք «գրեթե չ-», և հայերենում բայը ժխտական է. «Նոր հարևաններին գրեթե չենք լսում»։ Բայց hardly-ն արդեն ժխտական իմաստ ունի, ուստի դրանից հետո բայը դրական է։

❌The new neighbours are very quiet. We hardly don't hear them.
✅The new neighbours are very quiet. We hardly hear them. կամ The new neighbours are very quiet. We hardly ever hear them.
hardly + դրական բայ. երկու ժխտում չի լինում

Մի՛ շփոթեք

good, թե well – Good-ը ածական է. նկարագրում է գոյականը կամ գալիս է be, look, sound բայերից հետո։ Well-ը good-ի մակբայն է, ինչպես նաև ածական՝ «առողջ» իմաստով։ Հայերենում երեքն էլ «լավ» է։

She's a good cook.
Նա լավ խոհարար է։
ածական + գոյական
She cooks well.
Նա լավ է եփում։
մակբայ գործողությունից հետո
I'm not well.
Լավ չեմ։ / Վատ եմ զգում։
= հիվանդ եմ

look + ածական, թե look at + մակբայ – Look-ը (= թվալ, տեսք ունենալ) ածական է պահանջում։ Look at-ը (նայել) գործողություն է, ուստի մակբայ է պահանջում։

He looks happy.
Երջանիկ տեսք ունի։
տեսք → ածական
He looked at the photo sadly.
Նա տխուր նայեց լուսանկարին։
նայել → մակբայ

ձևի մակբայներ, թե հաճախականության մակբայներ – Always, often, never բառերը ցույց են տալիս, թե որքան հաճախ, և դրվում են հիմնական բայից առաջ։ Տե՛ս A1-15։

I always drive carefully.
Ես միշտ զգույշ եմ քշում։
հաճախականությունը՝ բայից առաջ, ձևը՝ հետո

Ուղղագրություն և արտասանություն

  • -ly-ը անշեշտ է՝ /li/։ Շեշտը մնում է այնտեղ, որտեղ ածականում էր. CAREful → CAREfully, HAPpy → HAPpily։ Հայերենի սովորությամբ շեշտը մի՛ տեղափոխեք վերջին վանկի վրա. «քերֆուլի՛» չէ։
  • -l-ով (նաև -ful-ով) վերջացող ածականներին պարզապես ավելանում է -ly, ու ստացվում է -lly. careful → carefully, beautiful → beautifully, real → really, final → finally։
  • -y → -ily. easy → easily, busy → busily։ Բացառություններ. shy → shyly, dry → dryly (UK-ում նաև drily)։
  • -ic → -ically, արտասանվում է /ɪkli/. automatically /ˌɔːtəˈmætɪkli/։ Գրված -al-ը չի արտասանվում։ Բացառություն. public → publicly։
  • friendly, lovely, lonely, silly բառերը վերջանում են -ly-ով, բայց ածականներ են։ Գործողությունը նկարագրելու համար ասեք in a friendly way։
  • well-ի /w/-ն հայերենում չկա. շրթունքները կլորացրեք և առաջ մղեք, իսկ ներքևի շրթունքը ատամներին մի՛ հպեք. սա «վ» չէ, այլապես well-ը կհնչի որպես «վել»։
  • hard /hɑːd/ և hardly /ˈhɑːdli/. d-ի և l-ի միջև «ը» մի՛ ավելացրեք («հարդըլի»)։ Հայերենում բաղաձայնների կուտակման մեջ հաճախ չգրված «ը» ենք արտասանում, իսկ անգլերենում այս բառը երկու վանկ ունի։

Ոսկե կանոն

Նկարագրում եք մարդուն կամ իրը → ածական։ Նկարագրում եք, թե ինչպես է արվում գործողությունը → մակբայ (սովորաբար -ly)։ Հիշեք. good → well, իսկ hard, fast, late, early բառերը չեն փոխվում։ be, look, feel, sound, smell, taste բայերից հետո, երբ դրանք վիճակ են նկարագրում, դրեք ածական։ Եվ հայերեն «լավ»-ը գործողության մասին միշտ well է։

Վարժություններ

A. Կառուցվածք

Փակագծերում տրված բառից կազմեք ճիշտ ձևը։

  1. She closed the door (quiet).
  2. My brother plays the guitar very (good).
  3. They worked (hard) to finish the project.
  4. The baby is sleeping (peaceful).
  5. He answered (angry).
  6. The doors open (automatic).

B. Իմաստ

Ընտրեք ճիշտ պատասխանը կամ լրացրեք նախադասությունը։

  1. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: This milk smells ….
  2. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I can … hear you — the music is too loud.
  3. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: The bus came … again, so I missed the start of the film.
  4. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: The answer was … simple.
  5. Վերաշարադրեք մակբայով: He is a careful driver. He drives .
  6. Ընտրեք խոսակցական բառը, որը մոտավորապես նույնն է նշանակում, ինչ quite-ը: The party was … good.

C. Գտեք սխալը

Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։

  1. He reads very slow.
  2. She speaks very well English.
  3. Don't drive so fastly!
  4. You look really tired today.

D. Համատեքստում

Կարդացեք նամակը և փակագծերում տրված բառից կազմեք ճիշտ ձևը։

A message to a friend
Hi Sam! My new job is going 17 (good). My boss is 18 (real) nice, and the work isn't too difficult. I work 19 (hard), but I always leave the office 20 (early) on Fridays. The only problem: my colleague talks very 21 (loud) on the phone, and I can 22 (hard) think!

E. Ձեր հերթն է

Գրեք անգլերենով։

  1. Գրեք երկու նախադասություն այն մասին, թե ինչպես եք անում բաները. մի բան, որ լավ եք անում, և մի բան, որ վատ եք անում։
  2. Նկարագրեք ընկերոջը մեկ ածականով և մեկ մակբայով։

F. Խառը կրկնություն

Կրկնեք նախորդ դասերը։

  1. A1-15 Always, usually, never. հաճախականության մակբայները հայերենով
    always-ը դրեք ճիշտ տեղում: She is late for class.
  2. A2-08 As … as, too և enough հայերենով. հավասար, չափազանց, բավական
    enough-ը դրեք ճիշտ տեղում: The room isn't (big) for ten people.
  3. A2-06 Comparatives. համեմատական աստիճան անգլերենում (bigger, more beautiful)
    My sister is a (careful) driver than me.
Պատասխաններ

A. Կառուցվածք

  1. quietly
  2. well
  3. hard
  4. peacefully
  5. angrily
  6. automatically

B. Իմաստ

  1. bad
  2. hardly
  3. late
  4. extremely
  5. carefully
  6. pretty

C. Գտեք սխալը

  1. He reads very slowly.
  2. She speaks English very well.
  3. Don't drive so fast!
  4. ✓ You look really tired today.

D. Համատեքստում

  1. well
  2. really
  3. hard
  4. early
  5. loudly
  6. hardly

E. Ձեր հերթն է

  1. I cook quite well. I sing really badly!
  2. My friend Ana is very calm. She always speaks slowly and quietly.

F. Խառը կրկնություն

  1. She is always late for class.
  2. The room isn't big enough for ten people.
  3. more careful
Android հավելվածՍովորեք ընթացքում Google Play