İngilizce Adverbs (Zarflar): Quickly, Well, Hard ve -ly Eki
Adverbs: Quickly, Well, Hard
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda adverbs of manner (durum zarfları: quickly, carefully, well, hard) ile birinin bir işi nasıl yaptığını söyleyebileceksiniz. Sıfat ile zarf arasında doğru seçimi yapabilecek, zarfı cümlede doğru yere koyabilecek ve sıfatları very, really, extremely, quite, fairly, pretty ve rather ile güçlendirip zayıflatabileceksiniz.
Temel Fikir
Sıfatlar da zarflar da bir şeyi niteler, ama farklı şeyleri. Sıfat (adjective) bir ismi, yani bir kişiyi ya da bir şeyi anlatır: a careful driver (dikkatli bir sürücü). Durum zarfı (adverb of manner) ise bir fiili, yani bir eylemi ve o eylemin nasıl yapıldığını anlatır: She drives carefully. (Dikkatli araba kullanıyor.)
Bir maç spikeri düşünün. Bazen oyuncuyu anlatır: a quick player, a careful player, a good player. Bunlar sıfattır. Bazen de oyuncunun ne yaptığını anlatır: He moves quickly. He passes the ball carefully. He plays well. Bunlar zarftır. Seçmeden önce kendinize sorun: Kişiyi ya da şeyi mi anlatıyorum (she is careful), yoksa bir işin nasıl yapıldığını mı (she works carefully)?
Bir tuzak var. Look, feel, smell, sound, taste gibi bazı fiiller çoğu zaman bir eylem anlatmaz; bir şeyin nasıl olduğunu ya da nasıl göründüğünü anlatır. Bu fiiller tıpkı be gibi sıfat alır: You look tired. This soup smells good.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede sıfat ve zarf çoğu zaman aynı kelimedir: "hızlı araba" da deriz, "hızlı sürüyor" da. İngilizcede ise eylemi anlatırken kelime çoğunlukla değişir ve -ly alır. Türkçedeki -ca / -ce ve -arak ekleri de bu işi görebilir, ama zorunlu değildir.
| Türkçe | Ne anlatıyor? | İngilizce |
|---|---|---|
| dikkatli bir sürücü | kişi (sıfat) | a careful driver |
| Dikkatli sür. | eylem (zarf) | Drive carefully. |
| sessiz-ce oynuyorlardı | eylem (zarf) | They were playing quietly. |
| iyi bir aşçı | kişi (sıfat) | a good cook |
| İyi yemek yapıyor. | eylem (zarf) | She cooks well. |
| Çok çalış-ıyor. | eylem (zarf) | She works hard. |
Türkçede "dikkatli" ve "iyi" kelimeleri iki işi de görür. İngilizcede ise eylemi anlatırken careful değil carefully, good değil well gerekir. Yani İngilizcede her zaman şunu sormalısınız: Bu kelime bir kişiyi mi, bir eylemi mi anlatıyor?
Yapı
Düzenli zarflar: sıfat + -ly
| Sıfat | Kural | Zarf |
|---|---|---|
| slow, quick, careful, quiet | + -ly | slowly, quickly, carefully, quietly |
| happy, easy, angry | sessiz harf + -y → -ily | happily, easily, angrily |
| gentle, terrible, simple | -le → -ly | gently, terribly, simply |
| automatic, dramatic | -ic → -ically | automatically, dramatically |
Düzensiz zarflar
| Sıfat | Zarf | Örnek |
|---|---|---|
| good | well | She sings well. |
| fast | fast | He drives fast. |
| hard | hard | They work hard. |
| late | late | The bus arrived late. |
| early | early | I got up early. |
Tuzaklar: benzer kelime, farklı anlam
| Kelime | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| hard | çok çabalayarak, sıkı | She studies hard. |
| hardly | neredeyse hiç, zar zor | I can hardly hear you. |
| late | geç | He came late. |
| lately | son zamanlarda | Have you seen her lately? |
Derece zarfları + sıfat ya da zarf
| Kelime | Güç | Örnek |
|---|---|---|
| extremely | aşırı, son derece | extremely cold |
| really / very | güçlü: çok | really tired, very quickly |
| quite | orta (UK): oldukça — çoğu zaman güçlü (US): epey | quite good |
| pretty | ortadan güçlüye (gündelik dil): epey | pretty good |
| rather | ortadan güçlüye; çoğu zaman olumsuz ya da şaşırtıcı bir şeyle (daha çok UK) | rather cold |
| fairly | orta: oldukça, fena değil | fairly easy |
Kullanımlar
1Durum zarfları: bir eylem nasıl yapılıyor?
Durum zarflarının çoğu sıfat + -ly ile yapılır. Eylemi anlatırlar.
2Düzensiz zarflar: well, fast, hard, late, early
Good zarf olunca well olur. Fast, hard, late ve early ise sıfatla aynı biçimdedir. Fastly diye bir kelime yoktur.
3Tuzaklar: hard ve hardly, late ve lately
Hardly "neredeyse hiç", lately ise "son zamanlarda" demektir. Bunlar hard ve late kelimelerinin zarfı değildir. Hardly genellikle asıl fiilden önce (ya da can, be ve diğer yardımcı fiillerden sonra) gelir.
4Bağlama fiillerinden sonra sıfat, eylem fiillerinden sonra zarf
Be, look, feel, smell, sound, taste ve seem bir durumu anlatıyorsa arkalarından sıfat gelir. Eylem fiillerinden sonra ise zarf gelir. Well "sağlıklı, iyi" anlamında sıfat da olabilir (I don't feel well). Diğer bağlama fiilleri (get, become, go, turn) B1-32 dersinde.
5Durum zarfının yeri
Durum zarfı genellikle fiilden sonra ya da fiil + nesneden sonra gelir. Fiil ile nesnesinin arasına girmez. Türkçede zarf fiilin hemen önünde durur ("İngilizceyi akıcı konuşuyor"); İngilizcede ise nesne fiile yapışık kalır, zarf en sona gider.
6Derece zarfları: very, really, extremely, quite, fairly, pretty, rather
Bu kelimeler bir sıfattan ya da başka bir zarftan önce gelir ve onun ne kadar güçlü olduğunu gösterir. Quite kafa karıştırır: İngiliz İngilizcesinde çoğu zaman "oldukça, ama çok değil" demektir (quite good = fena değil); Amerikan İngilizcesinde ise genellikle "çok" anlamına gelir. Pretty gündelik dilde kullanılır; hem İngiliz hem Amerikan İngilizcesinde yaygındır ve quite ile hemen hemen aynı, belki biraz daha güçlü bir anlam taşır. Rather, fairly'den biraz daha güçlüdür; daha çok İngiliz İngilizcesinde kullanılır ve çoğu zaman olumsuz ya da şaşırtıcı bir şeyle gelir (rather cold, rather expensive). Fairly dördünün en zayıfıdır.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. Sıfatı zarf yerine kullanmak. Türkçede "açık", "iyi", "güzel", "yavaş" hem bir şeyi hem bir eylemi anlatabilir: "açık bir yazı" / "açık yazmak", "iyi bir uyku" / "iyi uyumak". Bu yüzden İngilizcede de sıfatı olduğu gibi fiilin arkasına koymak çok doğal gelir.
2. Zarfı fiilin hemen yanına koymak. Türkçede zarf fiilin hemen önünde durur: "Kahvesini yavaş yavaş içiyor", "Soruyu doğru cevapladı". Bu sırayı İngilizceye taşıyınca zarf fiil ile nesnenin arasına girer. İngilizcede nesne fiilden ayrılmaz.
3. "Çok çalışmak" için "hardly" demek. "Hard" kelimesini öğrenince "-ly" eklemek mantıklı görünür. Ama hardly tam tersini söyler: "neredeyse hiç". I hardly work "Neredeyse hiç çalışmıyorum" demektir.
4. "Geç" için "lately" demek. "Geç kalktım" derken lately kullanmak yaygın bir hatadır. Lately "son zamanlarda" demektir.
5. "-ly" kuralını fazla uygulamak. "-ly" ekini öğrendikten sonra her yere eklemek de yaygındır. Oysa look, sound, smell, taste bir durumu anlatıyorsa, tıpkı Türkçedeki "güzel görünüyorsun" gibi, sıfat alır.
Karıştırılmasın
good ve well — Good bir sıfattır: bir ismi anlatır ya da be, look, sound fiillerinden sonra gelir. Well ise good kelimesinin zarfıdır; ayrıca "sağlıklı, iyi" anlamında sıfat da olabilir.
look + sıfat ve look at + zarf — Look (= görünmek) sıfat alır. Look at (= bakmak) bir eylemdir, bu yüzden zarf alır.
durum zarfları ve sıklık zarfları — Always, often, never ne sıklıkla olduğunu söyler ve asıl fiilden önce gelir. Bkz. A1-15.
Yazım ve Telaffuz
- -ly vurgusuzdur ve /li/, yani "li" gibi okunur. Vurgu sıfattaki yerinde kalır: careful → carefully, happy → happily (vurgu ilk hecede).
- -l ile (-ful dahil) biten sıfatlar sadece -ly alır, böylece -lly olur: careful → carefully, beautiful → beautifully, real → really, final → finally.
- -y → -ily: easy → easily, busy → busily. İstisnalar: shy → shyly; dry → dryly (UK'de drily de olur).
- -ic → -ically, /ɪkli/ yani "ikli" gibi okunur: automatically /ˌɔːtəˈmætɪkli/ "otımetikli". İstisna: public → publicly.
- friendly, lovely, lonely, silly -ly ile biter ama sıfattır. Bir eylemi anlatmak için in a friendly way (dostça bir şekilde) deyin.
Altın Kural
Bir kişiyi ya da şeyi anlatıyorsanız sıfat, bir eylemin nasıl yapıldığını anlatıyorsanız zarf (çoğunlukla -ly) kullanın. Unutmayın: good → well; hard, fast, late, early değişmez. Be, look, feel, sound, smell, taste bir durumu anlatıyorsa sıfat alır. Türkçede aynı kelime iki işi görse de İngilizcede seçim yapmak zorundasınız.
Alıştırmalar
A. Yapı
Parantezdeki sıfatı doğru zarfa çevirerek boşluğa yazın.
-
She closed the door (quiet).
-
My brother plays the guitar very (good).
-
They worked (hard) to finish the project.
-
The baby is sleeping (peaceful).
-
He answered (angry).
-
The doors open (automatic).
B. Anlam
Anlama göre doğru kelimeyi seçin.
-
Doğru olanı seçin: This milk smells ….
-
Doğru olanı seçin: I can … hear you — the music is too loud.
-
Doğru olanı seçin: The bus came … again, so I missed the start of the film.
-
Doğru olanı seçin: The answer was … simple.
-
Zarfla yeniden yazın: He is a careful driver. He drives .
-
Quite ile hemen hemen aynı anlama gelen gündelik kelimeyi seçin: The party was … good.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
He reads very slow.
-
She speaks very well English.
-
Don't drive so fastly!
-
You look really tired today.
D. Bağlam İçinde
Mesajı parantezdeki kelimelerin doğru biçimiyle tamamlayın: sıfat mı, zarf mı?
Hi Sam! My new job is going 17 (good). My boss is 18 (real) nice, and the work isn't too difficult. I work 19 (hard), but I always leave the office 20 (early) on Fridays. The only problem: my colleague talks very 21 (loud) on the phone, and I can 22 (hard) think!
E. Sıra Sende
-
Bir işi nasıl yaptığınızla ilgili iki cümle yazın: iyi yaptığınız bir şey ve kötü yaptığınız bir şey.
-
Bir arkadaşınızı bir sıfat ve bir zarfla anlatın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-15 İngilizce Sıklık Zarfları (Adverbs of Frequency): Always, Usually, Never Always kelimesini doğru yere koyun: She is late for class.
-
A2-08 İngilizce As… As, Too ve Enough Kullanımı: Eşitlik, Fazlalık ve Yeterlilik Enough kelimesini doğru yere koyun: The room isn't (big) for ten people.
-
A2-06 İngilizce Comparatives (Karşılaştırma Sıfatları): -er, More ve Than Kullanımı My sister is a (careful) driver than me.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- quietly
- well
- hard
- peacefully
- angrily
- automatically
B. Anlam
- bad
- hardly
- late
- extremely
- carefully
- pretty
C. Hatayı Bul
- He reads very slowly.
- She speaks English very well.
- Don't drive so fast!
- ✓ You look really tired today.
D. Bağlam İçinde
- well
- really
- hard
- early
- loudly
- hardly
E. Sıra Sende
- I cook quite well. I sing really badly!
- My friend Ana is very calm. She always speaks slowly and quietly.
F. Karışık Tekrar
- She is always late for class.
- The room isn't big enough for ten people.
- more careful
