Adverb (क्रियाविशेषण): Quickly, Well, Hard — सजिलो नेपालीमा
Adverbs: Quickly, Well, Hard
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं कसैले कुनै काम कसरी गर्छ भन्न तरिका जनाउने क्रियाविशेषण (adverbs of manner: quickly, carefully, well, hard) प्रयोग गर्न, विशेषण (adjective) र क्रियाविशेषण (adverb) बीच सही छनोट गर्न, क्रियाविशेषणलाई वाक्यमा सही ठाउँमा राख्न, र very, really, extremely, quite, fairly, pretty र rather बाट विशेषणलाई बलियो वा कमजोर बनाउन सक्नुहुनेछ।
मुख्य विचार
विशेषण र क्रियाविशेषण दुवैले वर्णन गर्छन्, तर फरक कुराको। विशेषण ले नाम को, अर्थात् व्यक्ति वा वस्तुको वर्णन गर्छ: a careful driver। तरिका जनाउने क्रियाविशेषण ले क्रिया को, अर्थात् कामको र त्यो काम कसरी हुन्छ भन्ने कुराको वर्णन गर्छ: She drives carefully.
एक जना खेल कमेन्टेटर कल्पना गर्नुहोस्। कहिलेकाहीँ उनी खेलाडीको वर्णन गर्छिन्: a quick player, a careful player, a good player। यी शब्दहरू विशेषण हुन्। कहिलेकाहीँ उनी खेलाडीले गर्ने कामको वर्णन गर्छिन्: He moves quickly. He passes the ball carefully. He plays well. यी शब्दहरू क्रियाविशेषण हुन्। छान्नुअघि आफैँलाई सोध्नुहोस्: म व्यक्ति वा वस्तुको वर्णन गर्दै छु (she is careful), कि उसले काम गर्ने तरिकाको (she works carefully)?
एउटा पासो छ। केही क्रिया, जस्तै look, feel, smell, sound, taste, प्रायः कुनै काम जनाउँदैनन्। यिनले कुनै कुरा कस्तो छ वा कस्तो देखिन्छ / लाग्छ भन्ने जनाउँछन्। be जस्तै, यिनपछि विशेषण आउँछ: You look tired. This soup smells good.
नेपाली र अङ्ग्रेजी
नेपालीमा प्रायः एउटै शब्द विशेषण र क्रियाविशेषण दुवैको काम गर्छ: “राम्रो केटा” र “राम्रो गाउँछ”, “छिटो गाडी” र “छिटो दौडन्छ”। कहिलेकाहीँ -सँग, -री वा -एर थपिन्छ (ध्यानसँग, राम्ररी, ध्यान दिएर), तर यो अनिवार्य छैन। अङ्ग्रेजीमा भने क्रियाको वर्णन गर्न प्रायः अलग रूप चाहिन्छ: careful → carefully, good → well। दोस्रो फरक: नेपालीमा क्रियाविशेषण क्रियाभन्दा ठीक अगाडि आउँछ (“अङ्ग्रेजी राम्ररी बोल्छिन्”); अङ्ग्रेजीमा तरिका जनाउने क्रियाविशेषण प्रायः क्रिया र कर्मपछि आउँछ: She speaks English well. तेस्रो: नेपालीको धेरै ले very र a lot / very much दुवैको काम गर्छ, र क्रियासँग पनि आउँछ (“धेरै मन पर्छ”); अङ्ग्रेजीको very ले भने विशेषण वा क्रियाविशेषणलाई मात्र बलियो बनाउँछ। look, feel, taste को कुरामा भने दुई भाषा मिल्छन्: “थाकेको देखिन्छौ”, “मीठो छ” मा पनि विशेषण नै छ।
| नेपाली | अर्थ | अङ्ग्रेजी |
|---|---|---|
| उनी ध्यान दिने चालक हुन्। | विशेषण: व्यक्तिको वर्णन | She is a careful driver. |
| उनी ध्यानसँग गाडी चलाउँछिन्। | क्रियाविशेषण: कामको वर्णन | She drives carefully. |
| उनी राम्रो गायक हुन्। | राम्रो = good | He is a good singer. |
| उनी राम्रो गाउँछन्। | उही राम्रो = well | He sings well. (good होइन) |
| ऊ छिटो दौडन्छ। | एउटै शब्द: अङ्ग्रेजीमा पनि | He runs fast. (fastly होइन) |
| उनी जापानी भाषा फरर बोल्छिन्। | क्रियाविशेषण क्रियाअघि | She speaks Japanese fluently. (अन्त्यमा) |
| मलाई मःम धेरै मन पर्छ। | धेरै + क्रिया | I really like momo. / I like momo very much. |
| म कडा मेहनत गर्छु। | धेरै प्रयास | I work hard. |
| तपाईंको आवाज मुस्किलले सुनिन्छ। | झन्डै सुनिँदैन | I can hardly hear you. |
| तिमी थाकेको देखिन्छौ। | देखिनु + विशेषण | You look tired. |
निष्कर्ष: नेपाली शब्द उही भए पनि अङ्ग्रेजीमा सोध्नुहोस्: वर्णन व्यक्ति वा वस्तुको हो कि कामको? कामको हो भने क्रियाविशेषण, र त्यो प्रायः वाक्यको अन्त्यतिर।
संरचना
नियमित क्रियाविशेषण: विशेषण + -ly
| विशेषण | नियम | क्रियाविशेषण |
|---|---|---|
| slow, quick, careful, quiet | + -ly | slowly, quickly, carefully, quietly |
| happy, easy, angry | व्यञ्जन + -y → -ily | happily, easily, angrily |
| gentle, terrible, simple | -le → -ly | gently, terribly, simply |
| automatic, dramatic | -ic → -ically | automatically, dramatically |
अनियमित क्रियाविशेषण
| विशेषण | क्रियाविशेषण | उदाहरण |
|---|---|---|
| good | well | She sings well. |
| fast | fast | He drives fast. |
| hard | hard | They work hard. |
| late | late | The bus arrived late. |
| early | early | I got up early. |
पासो: उस्तै शब्द, फरक अर्थ
| शब्द | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|
| hard | धेरै मेहनत गरेर | She studies hard. |
| hardly | झन्डै … होइन, मुस्किलले | I can hardly hear you. |
| late | समयमा होइन, ढिलो | He came late. |
| lately | आजकल, हालसालै | Have you seen her lately? |
मात्रा जनाउने क्रियाविशेषण (adverbs of degree) + विशेषण वा क्रियाविशेषण
| शब्द | कति बलियो | उदाहरण |
|---|---|---|
| extremely | एकदमै बलियो | extremely cold |
| really / very | बलियो | really tired, very quickly |
| quite | मध्यम (UK) — प्रायः बलियो (US) | quite good |
| pretty | मध्यमदेखि बलियो (अनौपचारिक) | pretty good |
| rather | मध्यमदेखि बलियो; प्रायः नकारात्मक वा अचम्मको कुरा (UK मा बढी) | rather cold |
| fairly | मध्यम | fairly easy |
प्रयोग
1तरिका जनाउने क्रियाविशेषण: काम कसरी हुन्छ
धेरैजसो तरिका जनाउने क्रियाविशेषण विशेषण + -ly हुन्। यिनले कामको वर्णन गर्छन्।
2अनियमित क्रियाविशेषण: well, fast, hard, late, early
Good को क्रियाविशेषण well हो। Fast, hard, late र early को रूप विशेषणकै जस्तो हुन्छ। fastly भन्ने शब्दै छैन।
3पासो: hard र hardly, late र lately
Hardly को अर्थ “झन्डै … होइन” हो, र lately को अर्थ “आजकल, हालसालै” हो। यी hard र late का क्रियाविशेषण होइनन्। Hardly प्रायः मुख्य क्रियाभन्दा अगाडि आउँछ (वा can, be र अरू सहायक क्रियापछि)।
4Linking verb पछि विशेषण, कामपछि क्रियाविशेषण
be, look, feel, smell, sound, taste र seem पछि विशेषण प्रयोग गर्नुहोस्: यहाँ यी क्रियाले अवस्था जनाउँछन्। काम जनाउने क्रियापछि क्रियाविशेषण प्रयोग गर्नुहोस्। Well “सन्चो” को अर्थमा विशेषण पनि हो (I don't feel well)। अरू linking verb (get, become, go, turn) B1-32 मा छन्।
5तरिका जनाउने क्रियाविशेषणको ठाउँ
तरिका जनाउने क्रियाविशेषण प्रायः क्रियापछि, वा क्रिया + कर्मपछि आउँछ। यसलाई क्रिया र कर्मको बीचमा नराख्नुहोस्।
6मात्रा जनाउने क्रियाविशेषण: very, really, extremely, quite, fairly, pretty, rather
यी शब्द विशेषण वा अर्को क्रियाविशेषणभन्दा अगाडि आउँछन् र त्यो कति बलियो छ भन्ने देखाउँछन्। Quite अलि गाह्रो छ: बेलायती अङ्ग्रेजीमा यसको अर्थ प्रायः “ठिकै, तर धेरै होइन” हुन्छ (quite good = ठिकै); अमेरिकी अङ्ग्रेजीमा प्रायः “धेरै”। Pretty अनौपचारिक हो र बेलायती तथा अमेरिकी दुवै अङ्ग्रेजीमा धेरै प्रयोग हुन्छ; यसको अर्थ लगभग quite जस्तै वा अलि बलियो हुन्छ। Rather fairly भन्दा अलि बलियो हुन्छ। यो बेलायती अङ्ग्रेजीमा बढी प्रयोग हुन्छ, र प्रायः नकारात्मक वा अचम्मको कुरासँग आउँछ (rather cold, rather expensive)। चारमध्ये सबैभन्दा कमजोर fairly हो।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “राम्रो” → good। नेपालीमा “राम्रो” ले व्यक्ति पनि वर्णन गर्छ (“राम्रो शिक्षक”) र काम पनि (“राम्रो पढाउनुहुन्छ”)। त्यसैले अङ्ग्रेजीमा कामको वर्णन गर्दा पनि good भनिन्छ। कामका लागि well चाहिन्छ।
2. “राम्ररी थाहा छ” → very well क्रियाअघि। नेपालीमा क्रियाविशेषण क्रियाभन्दा ठीक अगाडि आउँछ: “बिकासलाई भक्तपुर जाने बाटो राम्ररी थाहा छ”, “मलाई स्कुलको पहिलो दिन राम्ररी याद छ”। यही क्रममा अङ्ग्रेजी बनाउँदा very well क्रियाअघि पुग्छ। अङ्ग्रेजीमा very well क्रिया र कर्मपछि, वाक्यको अन्त्यतिर आउँछ।
3. “धेरै मन पर्छ” → very like। नेपालीमा “धेरै” क्रियासँग पनि आउँछ: “अनितालाई दालभात धेरै मन पर्छ”। तर अङ्ग्रेजीको very ले विशेषण वा क्रियाविशेषणलाई मात्र बलियो बनाउँछ (very good, very slowly), क्रियालाई होइन। क्रियासँग really (क्रियाअघि) वा very much (वाक्यको अन्त्यमा) प्रयोग गर्नुहोस्।
4. “कडा मेहनत” → hardly। धेरैले -ly थपेपछि क्रियाविशेषण बन्छ भनेर सिकेका हुन्छन्, त्यसैले “कडा मेहनत गरेर पढ्यो” लाई studied hardly बनाउँछन्। तर hardly को अर्थ उल्टो हुन्छ: “झन्डै पढेन”। धेरै मेहनतका लागि hard नै प्रयोग गर्नुहोस्।
नझुक्किनुहोस्
good र well — Good विशेषण हो: यसले नामको वर्णन गर्छ, वा be, look, sound पछि आउँछ। Well good को क्रियाविशेषण हो, र “सन्चो” को अर्थमा विशेषण पनि हो। नेपालीमा तीनवटै अवस्थामा “राम्रो” वा “सन्चो” भनिन्छ, त्यसैले वाक्यको काम हेर्नुहोस्।
look + विशेषण र look at + क्रियाविशेषण — Look (= देखिनु) पछि विशेषण आउँछ। Look at (= हेर्नु) काम हो, त्यसैले यसपछि क्रियाविशेषण आउँछ।
तरिका जनाउने र आवृत्ति जनाउने क्रियाविशेषण — Always, often, never ले कति पटक भन्ने जनाउँछन्, र मुख्य क्रियाभन्दा अगाडि आउँछन्। A1-15 हेर्नुहोस्।
हिज्जे र उच्चारण
- -ly मा जोड पर्दैन: /li/। जोड विशेषणकै ठाउँमा रहन्छ: careful → carefully, happy → happily (जोड पहिलो अक्षरमा)।
- -l (र -ful) मा टुङ्गिने विशेषणमा सिधै -ly थपिन्छ, त्यसैले -lly हुन्छ: careful → carefully, beautiful → beautifully, real → really, final → finally।
- -y → -ily: easy → easily, busy → busily। अपवाद: shy → shyly; dry → dryly (UK मा drily पनि)।
- -ic → -ically, उच्चारण /ɪkli/: automatically /ˌɔːtəˈmætɪkli/। अपवाद: public → publicly।
- friendly, lovely, lonely, silly को अन्त्यमा -ly भए पनि यी विशेषण हुन्। कामको वर्णन गर्न in a friendly way भन्नुहोस्।
- well को /w/ मा तल्लो ओठमा दाँत छुँदैन: ओठ गोलो पारेर अगाडि ल्याउनुहोस् र तुरुन्तै खोल्नुहोस्। “भेल” वा “बेल” जस्तो नभन्नुहोस्।
- carefully, fluently, fairly को /f/ मा माथिल्लो दाँतले तल्लो ओठ हल्का छुन्छ र हावा रगडिँदै निस्कन्छ। नेपालीको “फ” जस्तो दुवै ओठबाट हावा फुटाउने ध्वनि होइन।
- early /ˈɜːli/ को /ɜː/ नेपालीमा छैन: मुख अलिकति खोल्नुहोस्, ओठ खुकुलो राख्नुहोस्, जिब्रो बीचमा राखेर स्वर लम्ब्याउनुहोस्।
- hard /hɑːd/ र hardly /ˈhɑːdli/ मा /ɑː/ लामो र खुला स्वर हो। hardly मा /d/ र /l/ को बीचमा स्वर नथप्नुहोस्।
सुनौलो नियम
व्यक्ति वा वस्तुको वर्णन → विशेषण। काम कसरी हुन्छ भन्ने वर्णन → क्रियाविशेषण (प्रायः -ly)। याद राख्नुहोस्: good → well, र hard, fast, late, early बदलिँदैनन्। be, look, feel, sound, smell, taste ले अवस्था जनाउँदा यिनपछि विशेषण आउँछ। नेपालीमा “राम्रो” भने पनि कामका लागि अङ्ग्रेजीमा well।
अभ्यास
A. संरचना
कोष्ठकमा दिइएको शब्दलाई सही रूपमा लेख्नुहोस्।
-
She closed the door (quiet).
-
My brother plays the guitar very (good).
-
They worked (hard) to finish the project.
-
The baby is sleeping (peaceful).
-
He answered (angry).
-
The doors open (automatic).
B. अर्थ
अर्थ हेरेर सही शब्द छान्नुहोस्।
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: This milk smells ….
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: I can … hear you — the music is too loud.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: The bus came … again, so I missed the start of the film.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: The answer was … simple.
-
क्रियाविशेषण प्रयोग गरेर फेरि लेख्नुहोस्: He is a careful driver. He drives .
-
quite सँग लगभग उस्तै अर्थ दिने अनौपचारिक शब्द छान्नुहोस्: The party was … good.
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
He reads very slow.
-
She speaks very well English.
-
Don't drive so fastly!
-
You look really tired today.
D. पाठभित्र
कोष्ठकका शब्दलाई सही रूपमा राखेर सन्देश पूरा गर्नुहोस्।
Hi Sam! My new job is going 17 (good). My boss is 18 (real) nice, and the work isn't too difficult. I work 19 (hard), but I always leave the office 20 (early) on Fridays. The only problem: my colleague talks very 21 (loud) on the phone, and I can 22 (hard) think!
E. तपाईंको पालो
आफ्नोबारे अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
तपाईं कामहरू कसरी गर्नुहुन्छ भनेर दुईवटा वाक्य लेख्नुहोस्: एउटा तपाईंले राम्रोसँग गर्ने काम र अर्को नराम्रोसँग गर्ने काम।
-
आफ्नो एक जना साथीको वर्णन एउटा विशेषण र एउटा क्रियाविशेषण प्रयोग गरेर गर्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
A1-15 Always, Usually, Never: कति पटक भन्ने — सजिलो नेपालीमा always लाई सही ठाउँमा राख्नुहोस्: She is late for class.
-
A2-08 As… As, Too र Enough को प्रयोग — सजिलो नेपालीमा enough लाई सही ठाउँमा राख्नुहोस्: The room isn't (big) for ten people.
-
A2-06 Comparatives: Bigger, More Beautiful — दुई कुराको तुलना सजिलो नेपालीमा My sister is a (careful) driver than me.
उत्तरहरू
A. संरचना
- quietly
- well
- hard
- peacefully
- angrily
- automatically
B. अर्थ
- bad
- hardly
- late
- extremely
- carefully
- pretty
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- He reads very slowly.
- She speaks English very well.
- Don't drive so fast!
- ✓ You look really tired today.
D. पाठभित्र
- well
- really
- hard
- early
- loudly
- hardly
E. तपाईंको पालो
- I cook quite well. I sing really badly!
- My friend Ana is very calm. She always speaks slowly and quietly.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- She is always late for class.
- The room isn't big enough for ten people.
- more careful
