Прилози на англиски: quickly, well, hard – придавка или прилог?
Adverbs: Quickly, Well, Hard
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да кажете како некој нешто прави – со прилози за начин како quickly, carefully, well, hard. Ќе знаете да изберете меѓу придавка и прилог, да го ставите прилогот на вистинското место во реченицата и да ја засилите или ослабите придавката со very, really, extremely, quite, fairly, pretty и rather.
Главна идеја
И придавката и прилогот опишуваат, но опишуваат различни работи. Придавката (adjective) опишува именка – човек или предмет: a careful driver. Прилогот за начин (adverb of manner) опишува глагол – дејство и тоа како се врши: She drives carefully.
Замислете спортски коментатор. Понекогаш го опишува играчот: a quick player, a careful player, a good player. Тоа се придавки. Понекогаш опишува што прави играчот: He moves quickly. He passes the ball carefully. He plays well. Тоа се прилози. Пред да изберете, прашајте се: дали опишувам човек или предмет (she is careful) или начинот на кој нешто се прави (she works carefully)?
Има и една замка. Некои глаголи – look, feel, smell, sound, taste – често не опишуваат дејство, туку какво нешто е или какво изгледа. Како и be, по нив доаѓа придавка: You look tired. This soup smells good.
Македонски и англиски
Тука имате предност: и македонскиот прави разлика меѓу придавка и прилог. „Внимателен“ е придавка, „внимателно“ е прилог; „брз“ и „брзо“, „тивок“ и „тивко“. Англиското -ly ја врши истата работа како нашето „-о“.
Разликата почнува кај „добро“. Кај нас „добро“ е и придавка („добро вино“) и прилог („пее добро“). На англиски се два збора: good за предметот, well за дејството. Втора разлика: кај нас велиме „убаво мириса“, „звучи одлично“, „чудно има вкус“ – со прилог. Англиските smell, sound, taste, look и feel тука опишуваат состојба и бараат придавка: smells nice, sounds great, tastes strange. Трета разлика: нашето „многу“ оди и со глагол („многу ми недостигаш“, „многу работи“), а англиското very стои само пред придавка или прилог. И на крај, „напорно работи“ е works hard, не hardly – hardly значи „едвај“.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Таа е внимателна возачка. | She is a careful driver. | придавка – тука е исто |
| Таа вози внимателно. | She drives carefully. | „-о“ → -ly – тука е исто |
| Тој свири добро. | He plays well. | „добро“ за дејство → well, не good |
| Не зборувај толку брзо! | Don't talk so fast! | fast е без наставка; fastly не постои |
| Таа работи напорно. | She works hard. | „напорно“ → hard; hardly = „едвај“ |
| Изгледаш уморно. | You look tired. | кај нас често прилог, на англиски придавка |
| Тортата чудно има вкус. | The cake tastes strange. | taste + придавка |
| Тука се чувствувам безбедно. | I feel safe here. | feel + придавка, без myself |
| Многу ми недостигаш. | I miss you very much. | very не стои пред глагол |
| Филмот беше прилично добар. | The film was pretty good. | „прилично“ ≈ pretty |
Накратко: начинот на дејството е -ly, како нашето „-о“, а „добро“ за дејство е well; по look, feel, smell, sound, taste (состојба) доаѓа придавка, иако кај нас велиме „убаво мириса“ или „изгледаш уморно“.
Форма
Правилни прилози: придавка + -ly
| Придавка | Правило | Прилог |
|---|---|---|
| slow, quick, careful, quiet | + -ly | slowly, quickly, carefully, quietly |
| happy, easy, angry | согласка + -y → -ily | happily, easily, angrily |
| gentle, terrible, simple | -le → -ly | gently, terribly, simply |
| automatic, dramatic | -ic → -ically | automatically, dramatically |
Неправилни прилози
| Придавка | Прилог | Пример |
|---|---|---|
| good | well | She sings well. |
| fast | fast | He drives fast. |
| hard | hard | They work hard. |
| late | late | The bus arrived late. |
| early | early | I got up early. |
Замки: слични зборови, различно значење
| Збор | Значење | Пример |
|---|---|---|
| hard | напорно, со многу труд | She studies hard. |
| hardly | едвај, речиси воопшто не | I can hardly hear you. |
| late | доцна, не на време | He came late. |
| lately | во последно време | Have you seen her lately? |
Прилози за степен пред придавка или прилог
| Збор | Јачина | Пример |
|---|---|---|
| extremely | многу силно | extremely cold |
| really / very | силно | really tired, very quickly |
| quite | средно (UK), често силно (US) | quite good |
| pretty | од средно до силно (неформално) | pretty good |
| rather | од средно до силно; често за нешто лошо или изненадувачко (почесто во UK) | rather cold |
| fairly | средно | fairly easy |
Употреба
1Прилози за начин: како се врши дејството
Повеќето прилози за начин се придавка + -ly. Тие го опишуваат дејството, како нашите прилози на „-о“.
2Неправилни прилози: well, fast, hard, late, early
Good станува well. Fast, hard, late и early имаат иста форма како придавката. Зборот fastly не постои.
3Замки: hard и hardly, late и lately
Hardly значи „едвај, речиси воопшто не“, а lately значи „во последно време“. Тие не се прилози од hard и late. Hardly обично стои пред главниот глагол (или по can, be и другите помошни глаголи).
4Придавка по глаголи за состојба, прилог по дејство
По be, look, feel, smell, sound, taste и seem користете придавка: тука овие глаголи опишуваат состојба. По глаголи што опишуваат дејство користете прилог. Well може да биде и придавка со значење „здрав“ (I don't feel well). Други такви глаголи (get, become, go, turn) се во лекцијата B1-32.
5Местото на прилогот за начин
Прилогот за начин обично стои по глаголот или по глаголот и предметот. Не ставајте го меѓу глаголот и предметот. Кај нас „течно“ може да стои и пред предметот („течно зборува јапонски“), на англиски не може.
6Прилози за степен: very, really, extremely, quite, fairly, pretty, rather
Овие зборови стојат пред придавка или друг прилог и покажуваат колку е силно нешто. Quite е незгоден: во британскиот англиски често значи „прилично, но не многу“ (quite good = сосема во ред), а во американскиот обично „многу“. Pretty е неформален збор, чест и во британскиот и во американскиот англиски; значи приближно исто што и quite или малку повеќе – како нашето „прилично“. Rather е малку посилно од fairly, почесто е во британскиот англиски и често оди со нешто лошо или изненадувачко (rather cold, rather expensive). Fairly е најслабото од четирите.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Зборува добро“ → speaks good. Кај нас „добро“ е ист збор во „добро кафе“ и во „добро готви“. Затоа на англиски лесно излегува good и таму каде што се опишува дејство. Good опишува именка; за начинот на дејството користете well.
2. „Звучиш тажно“, „чудно има вкус“ → sound sadly, taste strangely. Кај нас по „звучи“, „мириса“ и „има вкус“ обично стои прилог на „-о“. Англиските sound, smell и taste тука работат како be: по нив доаѓа придавка. Проверете се: дали истото може да го кажете со is?
3. „Многу ми недостигаш“ → I miss you very. Нашето „многу“ оди и со придавка („многу убав“) и со глагол („многу работи“, „многу ми недостигаш“). Англиското very стои само пред придавка или прилог. Со глагол кажете very much или a lot на крајот, или really пред глаголот.
4. „Внимателно го меси тестото“ → прилог пред предметот. Кај нас редот на зборовите е слободен, па прилогот лесно застанува пред предметот: „внимателно го меси тестото“, „брзо ја реши задачата“. На англиски прилогот не стои меѓу глаголот и предметот: прво предметот, па прилогот.
Не мешајте
good и well – Good е придавка: опишува именка или стои по be, look, sound. Well е прилогот од good – и придавка со значење „здрав“. Кај нас и двете се често „добро“, затоа внимавајте.
look + придавка и look at + прилог – Look (= изгледа) бара придавка. Look at (= гледа) е дејство, па бара прилог. Кај нас тоа се два глагола: „изгледа“ и „гледа“.
прилози за начин и прилози за честота – Always, often, never кажуваат колку често и стојат пред главниот глагол. Видете A1-15.
Правопис и изговор
- Наставката -ly е ненагласена /li/. Нагласокот останува таму каде што бил во придавката: careful → carefully, happy → happily.
- Кај долгите зборови нагласокот не е таму каде што би очекувале: automatically /ˌɔːtəˈmætɪkli/ – au-to-MA-ti-cal-ly. Кај нас нагласокот е на третиот слог од крајот, па лесно се нагласува погрешен слог; тука нагласокот е на третиот слог од почетокот.
- -ic → -ically се изговара /ɪkli/: al не се слуша. Исклучок: public → publicly.
- Придавките на -l (и -ful) само добиваат -ly, па се пишува -lly: careful → carefully, beautiful → beautifully, real → really, final → finally. Двојното l не значи двојно или подолго л.
- -y → -ily: easy → easily, busy → busily. Исклучоци: shy → shyly; dry → dryly (UK и drily).
- well /wel/: македонскиот нема глас /w/. Заокружете ги усните како за у, а забите да не ја допираат долната усна – инаку зборот звучи како „вел“.
- hard /hɑːd/ и hardly /ˈhɑːdli/: на почетокот лесен издишан h, не нашето грлено х. На крајот на hard /d/ останува звучно – кај нас крајната согласка обезвучува, па лесно се вели [hart]. Англиското r не е трепетлив: врвот на јазикот не удира, а во британскиот изговор r пред согласка, како во hard, воопшто не се изговара.
- friendly, lovely, lonely, silly завршуваат на -ly, но се придавки. За дејство кажете in a friendly way.
Златно правило
Опишувате човек или предмет → придавка. Опишувате како се врши дејството → прилог (обично -ly, како нашето „-о“). Запомнете: good → well, но hard, fast, late, early остануваат исти. По be, look, feel, sound, smell, taste, кога опишуваат состојба, доаѓа придавка – иако кај нас велиме „звучи одлично“ или „изгледаш уморно“.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точната форма на зборот во заградата.
-
She closed the door (quiet).
-
My brother plays the guitar very (good).
-
They worked (hard) to finish the project.
-
The baby is sleeping (peaceful).
-
He answered (angry).
-
The doors open (automatic).
B. Значење
Изберете го точниот одговор или препишете ја реченицата.
-
Изберете го точниот одговор: This milk smells ….
-
Изберете го точниот одговор: I can … hear you — the music is too loud.
-
Изберете го точниот одговор: The bus came … again, so I missed the start of the film.
-
Изберете го точниот одговор: The answer was … simple.
-
Препишете ја со прилог: He is a careful driver. He drives .
-
Изберете го неформалниот збор што значи приближно исто што и quite: The party was … good.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
He reads very slow.
-
She speaks very well English.
-
Don't drive so fastly!
-
You look really tired today.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во пораката со точната форма на зборот во заградата.
Hi Sam! My new job is going 17 (good). My boss is 18 (real) nice, and the work isn't too difficult. I work 19 (hard), but I always leave the office 20 (early) on Fridays. The only problem: my colleague talks very 21 (loud) on the phone, and I can 22 (hard) think!
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за себе и за вашите пријатели.
-
Напишете две реченици за тоа како правите работи: една работа што ја правите добро и една што ја правите лошо.
-
Опишете еден пријател со една придавка и еден прилог.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-15 Always, usually, never: прилози за честота на англиски – објаснување и вежби Ставете го always на вистинското место: She is late for class.
-
A2-08 As … as, too и enough на англиски: исто, премногу, доволно Ставете го enough на вистинското место: The room isn't (big) for ten people.
-
A2-06 Компаратив на англиски: bigger, more beautiful и than My sister is a (careful) driver than me.
Одговори
A. Форма
- quietly
- well
- hard
- peacefully
- angrily
- automatically
B. Значење
- bad
- hardly
- late
- extremely
- carefully
- pretty
C. Најдете ја грешката
- He reads very slowly.
- She speaks English very well.
- Don't drive so fast!
- ✓ You look really tired today.
D. Во контекст
- well
- really
- hard
- early
- loudly
- hardly
E. Ваш ред е
- I cook quite well. I sing really badly!
- My friend Ana is very calm. She always speaks slowly and quietly.
F. Мешано повторување
- She is always late for class.
- The room isn't big enough for ten people.
- more careful
