SlowingoГраматика
A2 10 / 38

Прилози на англиски: quickly, well, hard – придавка или прилог?

Adverbs: Quickly, Well, Hard

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да кажете како некој нешто прави – со прилози за начин како quickly, carefully, well, hard. Ќе знаете да изберете меѓу придавка и прилог, да го ставите прилогот на вистинското место во реченицата и да ја засилите или ослабите придавката со very, really, extremely, quite, fairly, pretty и rather.

Главна идеја

И придавката и прилогот опишуваат, но опишуваат различни работи. Придавката (adjective) опишува именка – човек или предмет: a careful driver. Прилогот за начин (adverb of manner) опишува глагол – дејство и тоа како се врши: She drives carefully.

Замислете спортски коментатор. Понекогаш го опишува играчот: a quick player, a careful player, a good player. Тоа се придавки. Понекогаш опишува што прави играчот: He moves quickly. He passes the ball carefully. He plays well. Тоа се прилози. Пред да изберете, прашајте се: дали опишувам човек или предмет (she is careful) или начинот на кој нешто се прави (she works carefully)?

Има и една замка. Некои глаголи – look, feel, smell, sound, taste – често не опишуваат дејство, туку какво нешто е или какво изгледа. Како и be, по нив доаѓа придавка: You look tired. This soup smells good.

Македонски и англиски

Тука имате предност: и македонскиот прави разлика меѓу придавка и прилог. „Внимателен“ е придавка, „внимателно“ е прилог; „брз“ и „брзо“, „тивок“ и „тивко“. Англиското -ly ја врши истата работа како нашето „-о“.

Разликата почнува кај „добро“. Кај нас „добро“ е и придавка („добро вино“) и прилог („пее добро“). На англиски се два збора: good за предметот, well за дејството. Втора разлика: кај нас велиме „убаво мириса“, „звучи одлично“, „чудно има вкус“ – со прилог. Англиските smell, sound, taste, look и feel тука опишуваат состојба и бараат придавка: smells nice, sounds great, tastes strange. Трета разлика: нашето „многу“ оди и со глагол („многу ми недостигаш“, „многу работи“), а англиското very стои само пред придавка или прилог. И на крај, „напорно работи“ е works hard, не hardly – hardly значи „едвај“.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Таа е внимателна возачка.She is a careful driver.придавка – тука е исто
Таа вози внимателно.She drives carefully.„-о“ → -ly – тука е исто
Тој свири добро.He plays well.„добро“ за дејство → well, не good
Не зборувај толку брзо!Don't talk so fast!fast е без наставка; fastly не постои
Таа работи напорно.She works hard.„напорно“ → hard; hardly = „едвај“
Изгледаш уморно.You look tired.кај нас често прилог, на англиски придавка
Тортата чудно има вкус.The cake tastes strange.taste + придавка
Тука се чувствувам безбедно.I feel safe here.feel + придавка, без myself
Многу ми недостигаш.I miss you very much.very не стои пред глагол
Филмот беше прилично добар.The film was pretty good.„прилично“ ≈ pretty

Накратко: начинот на дејството е -ly, како нашето „-о“, а „добро“ за дејство е well; по look, feel, smell, sound, taste (состојба) доаѓа придавка, иако кај нас велиме „убаво мириса“ или „изгледаш уморно“.

Форма

Правилни прилози: придавка + -ly

ПридавкаПравилоПрилог
slow, quick, careful, quiet+ -lyslowly, quickly, carefully, quietly
happy, easy, angryсогласка + -y → -ilyhappily, easily, angrily
gentle, terrible, simple-le → -lygently, terribly, simply
automatic, dramatic-ic → -icallyautomatically, dramatically

Неправилни прилози

ПридавкаПрилогПример
goodwellShe sings well.
fastfastHe drives fast.
hardhardThey work hard.
latelateThe bus arrived late.
earlyearlyI got up early.

Замки: слични зборови, различно значење

ЗборЗначењеПример
hardнапорно, со многу трудShe studies hard.
hardlyедвај, речиси воопшто неI can hardly hear you.
lateдоцна, не на времеHe came late.
latelyво последно времеHave you seen her lately?

Прилози за степен пред придавка или прилог

ЗборЈачинаПример
extremelyмногу силноextremely cold
really / veryсилноreally tired, very quickly
quiteсредно (UK), често силно (US)quite good
prettyод средно до силно (неформално)pretty good
ratherод средно до силно; често за нешто лошо или изненадувачко (почесто во UK)rather cold
fairlyсредноfairly easy

Употреба

1Прилози за начин: како се врши дејството

Повеќето прилози за начин се придавка + -ly. Тие го опишуваат дејството, како нашите прилози на „-о“.

Please drive carefully.
Те молам, вози внимателно.
careful → carefully
The children were playing quietly in their room.
Децата тивко си играа во својата соба.
She smiled happily when she saw the results.
Среќно се насмевна кога ги виде резултатите.
happy → happily
He closed the door gently.
Нежно ја затвори вратата.
gentle → gently
The software updates automatically.
Програмата се ажурира автоматски.
automatic → automatically

2Неправилни прилози: well, fast, hard, late, early

Good станува well. Fast, hard, late и early имаат иста форма како придавката. Зборот fastly не постои.

You speak English really well.
Многу добро зборуваш англиски.
„добро“ за дејство → well, не good
Don't talk so fast — I can't follow you.
Не зборувај толку брзо, не можам да те следам.
брзо → fast, не fastly
My parents worked hard all their lives.
Моите родители цел живот работеа напорно.
напорно → hard
The plane landed late because of the fog.
Авионот слета доцна поради маглата.
We left early because of the traffic.
Тргнавме рано поради сообраќајот.

3Замки: hard и hardly, late и lately

Hardly значи „едвај, речиси воопшто не“, а lately значи „во последно време“. Тие не се прилози од hard и late. Hardly обично стои пред главниот глагол (или по can, be и другите помошни глаголи).

I worked hard yesterday.
Вчера работев напорно.
со многу труд
I hardly slept last night.
Синоќа речиси воопшто не спиев.
hardly = речиси воопшто не
I can hardly hear you.
Едвај те слушам.
She arrived late.
Таа стигна доцна.
не на време
Have you seen Mia lately?
Дали си ја видел Мија во последно време?
со Present Perfect, видете A2-16

4Придавка по глаголи за состојба, прилог по дејство

По be, look, feel, smell, sound, taste и seem користете придавка: тука овие глаголи опишуваат состојба. По глаголи што опишуваат дејство користете прилог. Well може да биде и придавка со значење „здрав“ (I don't feel well). Други такви глаголи (get, become, go, turn) се во лекцијата B1-32.

You look tired.
Изгледаш уморно.
кај нас прилог, на англиски look = изгледа → придавка
She looked at me angrily.
Ме погледна лутито.
look at е дејство → прилог
This cake tastes delicious.
Оваа торта е многу вкусна.
кај нас и „има прекрасен вкус“; на англиски придавка
That sounds great!
Тоа звучи одлично!
кај нас прилог, на англиски придавка
I don't feel well today.
Денеска не се чувствувам добро.
well = здрав (придавка)
The flowers smell lovely.
Цвеќињата мирисаат прекрасно.
lovely е придавка

5Местото на прилогот за начин

Прилогот за начин обично стои по глаголот или по глаголот и предметот. Не ставајте го меѓу глаголот и предметот. Кај нас „течно“ може да стои и пред предметот („течно зборува јапонски“), на англиски не може.

She speaks Japanese fluently.
Таа течно зборува јапонски.
глагол + предмет + прилог
He answered the question correctly.
Точно одговори на прашањето.
They walked slowly to the station.
Полека одеа пеш до станицата.
Read the instructions carefully.
Прочитајте ги упатствата внимателно.

6Прилози за степен: very, really, extremely, quite, fairly, pretty, rather

Овие зборови стојат пред придавка или друг прилог и покажуваат колку е силно нешто. Quite е незгоден: во британскиот англиски често значи „прилично, но не многу“ (quite good = сосема во ред), а во американскиот обично „многу“. Pretty е неформален збор, чест и во британскиот и во американскиот англиски; значи приближно исто што и quite или малку повеќе – како нашето „прилично“. Rather е малку посилно од fairly, почесто е во британскиот англиски и често оди со нешто лошо или изненадувачко (rather cold, rather expensive). Fairly е најслабото од четирите.

The exam was extremely difficult.
Испитот беше исклучително тежок.
I'm really sorry I'm late.
Навистина ми е жал што доцнам.
The hotel was quite nice, but a bit noisy.
Хотелот беше сосема пристоен, но малку бучен.
UK: quite nice = во ред, не многу убав
The test was fairly easy.
Тестот беше релативно лесен.
fairly е најслабото
He speaks very slowly.
Зборува многу бавно.
прилог за степен + прилог за начин
The film was pretty good.
Филмот беше прилично добар.
неформално
I'm pretty sure the shop closes at six.
Прилично сум сигурен дека продавницата затвора во шест.
It's rather cold in here. Can I close the window?
Доста е студено овде. Може ли да го затворам прозорецот?
rather: често за нешто непријатно
The tickets were rather expensive.
Билетите беа доста скапи.
почесто во британскиот англиски

Чести грешки

❌She drives very careful.
✅She drives very carefully.
Возењето е дејство, па треба прилог.
❌He speaks English very good.
✅He speaks English very well.
За дејство good станува well.
❌She speaks fluently English.
✅She speaks English fluently.
Не ставајте го прилогот меѓу глаголот и предметот.
❌You look beautifully.
✅You look beautiful.
look (= изгледа) бара придавка.
❌I work very hardly.
✅I work very hard.
hardly значи „едвај, речиси не“.
❌He drives too fastly.
✅He drives too fast.
fast веќе е прилог.
❌He arrived lately again.
✅He arrived late again.
lately = во последно време; доцна = late.
❌The music sounds loudly.
✅The music sounds loud.
sound (= звучи) + придавка.

Замки за говорителите на македонски

1. „Зборува добро“ → speaks good. Кај нас „добро“ е ист збор во „добро кафе“ и во „добро готви“. Затоа на англиски лесно излегува good и таму каде што се опишува дејство. Good опишува именка; за начинот на дејството користете well.

❌After two years of night shifts at the call centre in Skopje, Bojan handles angry customers really good.
✅After two years of night shifts at the call centre in Skopje, Bojan handles angry customers really well.
дејство → well
❌My grandfather in Prilep still fixes old radios surprisingly good for a man of eighty-five.
✅My grandfather in Prilep still fixes old radios surprisingly well for a man of eighty-five.
„добро поправа“ → fixes well

2. „Звучиш тажно“, „чудно има вкус“ → sound sadly, taste strangely. Кај нас по „звучи“, „мириса“ и „има вкус“ обично стои прилог на „-о“. Англиските sound, smell и taste тука работат како be: по нив доаѓа придавка. Проверете се: дали истото може да го кажете со is?

❌Marija, you sound a bit sadly on the phone tonight; did something go wrong at the bank today?
✅Marija, you sound a bit sad on the phone tonight; did something go wrong at the bank today?
sound + придавка
❌The tap water in our new flat in Veles tastes a bit strangely, so we only drink it after boiling.
✅The tap water in our new flat in Veles tastes a bit strange, so we only drink it after boiling.
taste + придавка

3. „Многу ми недостигаш“ → I miss you very. Нашето „многу“ оди и со придавка („многу убав“) и со глагол („многу работи“, „многу ми недостигаш“). Англиското very стои само пред придавка или прилог. Со глагол кажете very much или a lot на крајот, или really пред глаголот.

❌Since Kristina moved to Melbourne for her master's, her little brother misses her very and calls her every weekend.
✅Since Kristina moved to Melbourne for her master's, her little brother misses her very much and calls her every weekend. или Since Kristina moved to Melbourne for her master's, her little brother really misses her and calls her every weekend.
very не оди сам со глагол
❌Our team very appreciated the free pizza on the last day of the sprint.
✅Our team really appreciated the free pizza on the last day of the sprint. или Our team appreciated the free pizza on the last day of the sprint very much.
really + глагол

4. „Внимателно го меси тестото“ → прилог пред предметот. Кај нас редот на зборовите е слободен, па прилогот лесно застанува пред предметот: „внимателно го меси тестото“, „брзо ја реши задачата“. На англиски прилогот не стои меѓу глаголот и предметот: прво предметот, па прилогот.

❌Every morning at five, my aunt at the bakery in Kumanovo kneads carefully the dough for the pastries before the first customers arrive.
✅Every morning at five, my aunt at the bakery in Kumanovo kneads the dough for the pastries carefully before the first customers arrive. или Every morning at five, my aunt at the bakery in Kumanovo carefully kneads the dough for the pastries before the first customers arrive.
глагол + предмет + прилог
❌Nikola solved quickly the last task on the maths matura and still had forty minutes left.
✅Nikola solved the last task on the maths matura quickly and still had forty minutes left. или Nikola quickly solved the last task on the maths matura and still had forty minutes left.
прилогот не стои меѓу глаголот и предметот

Не мешајте

good и well – Good е придавка: опишува именка или стои по be, look, sound. Well е прилогот од good – и придавка со значење „здрав“. Кај нас и двете се често „добро“, затоа внимавајте.

She's a good cook.
Таа е добра готвачка.
придавка + именка
She cooks well.
Таа готви добро.
прилог по дејството
I'm not well.
Не ми е добро.
well = здрав

look + придавка и look at + прилог – Look (= изгледа) бара придавка. Look at (= гледа) е дејство, па бара прилог. Кај нас тоа се два глагола: „изгледа“ и „гледа“.

He looks happy.
Изгледа среќен.
He looked at the photo sadly.
Тажно ја погледна фотографијата.

прилози за начин и прилози за честота – Always, often, never кажуваат колку често и стојат пред главниот глагол. Видете A1-15.

I always drive carefully.
Секогаш возам внимателно.
честота пред глаголот, начин по него

Правопис и изговор

  • Наставката -ly е ненагласена /li/. Нагласокот останува таму каде што бил во придавката: careful → carefully, happy → happily.
  • Кај долгите зборови нагласокот не е таму каде што би очекувале: automatically /ˌɔːtəˈmætɪkli/ – au-to-MA-ti-cal-ly. Кај нас нагласокот е на третиот слог од крајот, па лесно се нагласува погрешен слог; тука нагласокот е на третиот слог од почетокот.
  • -ic → -ically се изговара /ɪkli/: al не се слуша. Исклучок: public → publicly.
  • Придавките на -l (и -ful) само добиваат -ly, па се пишува -lly: careful → carefully, beautiful → beautifully, real → really, final → finally. Двојното l не значи двојно или подолго л.
  • -y → -ily: easy → easily, busy → busily. Исклучоци: shy → shyly; dry → dryly (UK и drily).
  • well /wel/: македонскиот нема глас /w/. Заокружете ги усните како за у, а забите да не ја допираат долната усна – инаку зборот звучи како „вел“.
  • hard /hɑːd/ и hardly /ˈhɑːdli/: на почетокот лесен издишан h, не нашето грлено х. На крајот на hard /d/ останува звучно – кај нас крајната согласка обезвучува, па лесно се вели [hart]. Англиското r не е трепетлив: врвот на јазикот не удира, а во британскиот изговор r пред согласка, како во hard, воопшто не се изговара.
  • friendly, lovely, lonely, silly завршуваат на -ly, но се придавки. За дејство кажете in a friendly way.

Златно правило

Опишувате човек или предмет → придавка. Опишувате како се врши дејството → прилог (обично -ly, како нашето „-о“). Запомнете: good → well, но hard, fast, late, early остануваат исти. По be, look, feel, sound, smell, taste, кога опишуваат состојба, доаѓа придавка – иако кај нас велиме „звучи одлично“ или „изгледаш уморно“.

Вежби

A. Форма

Дополнете ги речениците со точната форма на зборот во заградата.

  1. She closed the door (quiet).
  2. My brother plays the guitar very (good).
  3. They worked (hard) to finish the project.
  4. The baby is sleeping (peaceful).
  5. He answered (angry).
  6. The doors open (automatic).

B. Значење

Изберете го точниот одговор или препишете ја реченицата.

  1. Изберете го точниот одговор: This milk smells ….
  2. Изберете го точниот одговор: I can … hear you — the music is too loud.
  3. Изберете го точниот одговор: The bus came … again, so I missed the start of the film.
  4. Изберете го точниот одговор: The answer was … simple.
  5. Препишете ја со прилог: He is a careful driver. He drives .
  6. Изберете го неформалниот збор што значи приближно исто што и quite: The party was … good.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. He reads very slow.
  2. She speaks very well English.
  3. Don't drive so fastly!
  4. You look really tired today.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во пораката со точната форма на зборот во заградата.

A message to a friend
Hi Sam! My new job is going 17 (good). My boss is 18 (real) nice, and the work isn't too difficult. I work 19 (hard), but I always leave the office 20 (early) on Fridays. The only problem: my colleague talks very 21 (loud) on the phone, and I can 22 (hard) think!

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за себе и за вашите пријатели.

  1. Напишете две реченици за тоа како правите работи: една работа што ја правите добро и една што ја правите лошо.
  2. Опишете еден пријател со една придавка и еден прилог.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-15 Always, usually, never: прилози за честота на англиски – објаснување и вежби
    Ставете го always на вистинското место: She is late for class.
  2. A2-08 As … as, too и enough на англиски: исто, премногу, доволно
    Ставете го enough на вистинското место: The room isn't (big) for ten people.
  3. A2-06 Компаратив на англиски: bigger, more beautiful и than
    My sister is a (careful) driver than me.
Одговори

A. Форма

  1. quietly
  2. well
  3. hard
  4. peacefully
  5. angrily
  6. automatically

B. Значење

  1. bad
  2. hardly
  3. late
  4. extremely
  5. carefully
  6. pretty

C. Најдете ја грешката

  1. He reads very slowly.
  2. She speaks English very well.
  3. Don't drive so fast!
  4. ✓ You look really tired today.

D. Во контекст

  1. well
  2. really
  3. hard
  4. early
  5. loudly
  6. hardly

E. Ваш ред е

  1. I cook quite well. I sing really badly!
  2. My friend Ana is very calm. She always speaks slowly and quietly.

F. Мешано повторување

  1. She is always late for class.
  2. The room isn't big enough for ten people.
  3. more careful
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play