គុណកិរិយា Quickly, Well, Hard — គុណនាម ឬគុណកិរិយា? ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Adverbs: Quickly, Well, Hard
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចប្រាប់ថានរណាម្នាក់ធ្វើអ្វីមួយ យ៉ាងដូចម្ដេច ដោយប្រើគុណកិរិយាបង្ហាញរបៀប (adverb of manner៖ quickly, carefully, well, hard) ជ្រើសរើសរវាងគុណនាម និងគុណកិរិយា ដាក់គុណកិរិយានៅកន្លែងត្រឹមត្រូវ និងធ្វើឱ្យគុណនាមខ្លាំងជាង ឬខ្សោយជាង ដោយប្រើ very, really, extremely, quite, fairly, pretty និង rather។
គំនិតសំខាន់
គុណនាម និងគុណកិរិយា ទាំងពីរពិពណ៌នា ប៉ុន្តែវាពិពណ៌នារបស់ផ្សេងគ្នា។ គុណនាម (adjective) ពិពណ៌នា នាមសព្ទ គឺមនុស្ស ឬរបស់៖ a careful driver (អ្នកបើកបរដែលប្រុងប្រយ័ត្ន)។ គុណកិរិយាបង្ហាញរបៀប (adverb of manner) ពិពណ៌នា កិរិយាសព្ទ គឺសកម្មភាព និងរបៀបដែលគេធ្វើវា៖ She drives carefully. (នាងបើកបរដោយប្រុងប្រយ័ត្ន)។
សូមស្រមៃមើលអ្នកអត្ថាធិប្បាយកីឡាម្នាក់។ ពេលខ្លះនាងពិពណ៌នាកីឡាករ៖ a quick player, a careful player, a good player។ ពាក្យទាំងនោះជាគុណនាម។ ពេលខ្លះនាងពិពណ៌នាអ្វីដែលកីឡាករធ្វើ៖ He moves quickly. He passes the ball carefully. He plays well. ពាក្យទាំងនោះជាគុណកិរិយា។ ដើម្បីជ្រើសរើស សូមសួរខ្លួនឯងថា តើខ្ញុំកំពុងពិពណ៌នាមនុស្ស ឬរបស់ (she is careful) ឬរបៀបដែលគេធ្វើអ្វីមួយ (she works carefully)?
មានអន្ទាក់មួយ។ កិរិយាសព្ទខ្លះ ដូចជា look, feel, smell, sound, taste ច្រើនតែមិនពិពណ៌នាសកម្មភាពទេ។ វាពិពណ៌នាថាអ្វីមួយ ជា ឬ មើលទៅ យ៉ាងណា។ ដូច be ដែរ វាតាមដោយគុណនាម៖ You look tired. This soup smells good.
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរមិនប្ដូរទម្រង់ពាក្យទេ៖ ពាក្យ “ស្ងាត់” “លឿន” “ល្អ” អាចនៅក្រោយនាមសព្ទ (បន្ទប់ស្ងាត់) ឬនៅក្រោយកិរិយាសព្ទ (លេងស្ងាត់ៗ) ដោយមិនប្ដូរអ្វីសោះ។ ភាសាអង់គ្លេសភាគច្រើនថែម -ly ពេលពាក្យនោះពិពណ៌នាសកម្មភាព។ ជំនួយល្អមួយ៖ បើភាសាខ្មែរអាចនិយាយ ដោយ + គុណនាម (ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយសប្បាយចិត្ត) នោះភាសាអង់គ្លេសច្រើនត្រូវការគុណកិរិយា។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| អ្នកបើកបរប្រុងប្រយ័ត្ន | a careful driver | គុណនាមពិពណ៌នាមនុស្ស៖ ដូចគ្នា ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសដាក់វានៅមុខនាមសព្ទ |
| សូមបើកបរដោយប្រុងប្រយ័ត្ន | Please drive carefully. | “ដោយ” + គុណនាម ≈ គុណនាម + -ly |
| ក្មេងៗលេងស្ងាត់ៗ | The children were playing quietly. | ភាសាខ្មែរស្ទួនពាក្យ (ៗ) ភាសាអង់គ្លេសថែម -ly |
| នាងចម្អិនម្ហូបពូកែ | She cooks well. | “ល្អ” “ពូកែ” មិនប្ដូរ ប៉ុន្តែ good ក្លាយជា well |
| នំនេះមានរសជាតិឆ្ងាញ់ | This cake tastes delicious. | ចំណុចនេះដូចគ្នា៖ ក្រោយ taste, look, smell ប្រើគុណនាម |
| គាត់មកយឺត / គាត់ដើរយឺតៗ | He came late. / He walked slowly. | “យឺត” មានពីរន័យ៖ late (ក្រោយម៉ោង) និង slowly (មិនលឿន) |
| ខ្ញុំស្ទើរតែមិនបានគេង | I hardly slept. | hardly មានន័យអវិជ្ជមានស្រាប់៖ គ្មាន not |
| ត្រជាក់ណាស់ / ត្រជាក់ខ្លាំងណាស់ | very cold / extremely cold | ភាសាខ្មែរដាក់ “ណាស់” នៅក្រោយ ភាសាអង់គ្លេសដាក់ very នៅមុខ |
| ខ្ញុំចូលចិត្តវាណាស់ | I really like it. / I like it very much. | very មិននៅមុខកិរិយាសព្ទទេ |
សរុបមក៖ ពាក្យខ្មែរមួយ (ល្អ ស្ងាត់ លឿន) អាចធ្វើការងារទាំងពីរ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសបែងចែក៖ ពិពណ៌នាមនុស្ស ឬរបស់ → គុណនាម ពិពណ៌នាសកម្មភាព → គុណកិរិយា (ភាគច្រើន -ly)។ ហើយ “ណាស់” នៅក្រោយ គឺ very / really នៅមុខ។
ទម្រង់
គុណកិរិយាទៀងទាត់៖ គុណនាម + -ly
| គុណនាម | ច្បាប់ | គុណកិរិយា |
|---|---|---|
| slow, quick, careful, quiet | + -ly | slowly, quickly, carefully, quietly |
| happy, easy, angry | ព្យញ្ជនៈ + -y → -ily | happily, easily, angrily |
| gentle, terrible, simple | -le → -ly | gently, terribly, simply |
| automatic, dramatic | -ic → -ically | automatically, dramatically |
គុណកិរិយាមិនទៀងទាត់
| គុណនាម | គុណកិរិយា | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| good | well | She sings well. |
| fast | fast | He drives fast. |
| hard | hard | They work hard. |
| late | late | The bus arrived late. |
| early | early | I got up early. |
អន្ទាក់៖ ពាក្យស្រដៀងគ្នា តែន័យខុសគ្នា
| ពាក្យ | អត្ថន័យ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| hard | ដោយខំប្រឹង | She studies hard. |
| hardly | ស្ទើរតែមិន | I can hardly hear you. |
| late | យឺត មិនទាន់ម៉ោង | He came late. |
| lately | ថ្មីៗនេះ | Have you seen her lately? |
គុណកិរិយាបង្ហាញកម្រិត + គុណនាម ឬគុណកិរិយា
| ពាក្យ | កម្រិត | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| extremely | ខ្លាំងបំផុត | extremely cold |
| really / very | ខ្លាំង | really tired, very quickly |
| quite | មធ្យម (UK) ច្រើនតែខ្លាំង (US) | quite good |
| pretty | មធ្យមទៅខ្លាំង (មិនផ្លូវការ) | pretty good |
| rather | មធ្យមទៅខ្លាំង ច្រើនមានន័យអវិជ្ជមាន ឬគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល (ប្រើច្រើនជាងនៅ UK) | rather cold |
| fairly | មធ្យម | fairly easy |
របៀបប្រើ
1គុណកិរិយាបង្ហាញរបៀប៖ គេធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងដូចម្ដេច
គុណកិរិយាបង្ហាញរបៀបភាគច្រើន = គុណនាម + -ly។ វាពិពណ៌នាសកម្មភាព។
2គុណកិរិយាមិនទៀងទាត់៖ well, fast, hard, late, early
Good ក្លាយជា well។ Fast, hard, late និង early មានទម្រង់ដូចគុណនាម។ គ្មានពាក្យ fastly ទេ។
3អន្ទាក់៖ hard និង hardly, late និង lately
Hardly មានន័យថា “ស្ទើរតែមិន” ហើយ lately មានន័យថា “ថ្មីៗនេះ”។ វាមិនមែនជាគុណកិរិយារបស់ hard និង late ទេ។ Hardly ជាធម្មតានៅមុខកិរិយាសព្ទមេ (ឬនៅក្រោយ can, be និងកិរិយាសព្ទជំនួយផ្សេងទៀត)។
4គុណនាមក្រោយ linking verb គុណកិរិយាក្រោយកិរិយាសព្ទសកម្មភាព
ក្រោយ be, look, feel, smell, sound, taste និង seem សូមប្រើ គុណនាម៖ នៅទីនេះ កិរិយាសព្ទទាំងនេះពិពណ៌នាស្ថានភាព (គេហៅថា linking verb)។ ក្រោយកិរិយាសព្ទសកម្មភាព សូមប្រើ គុណកិរិយា។ Well ក៏អាចជាគុណនាមដែលមានន័យថា “សុខសប្បាយ មិនឈឺ” ដែរ (I don't feel well)។ linking verb ផ្សេងទៀត (get, become, go, turn) មាននៅក្នុង B1-32។
5ទីតាំងរបស់គុណកិរិយាបង្ហាញរបៀប
គុណកិរិយាបង្ហាញរបៀបជាធម្មតានៅក្រោយកិរិយាសព្ទ ឬនៅក្រោយកិរិយាសព្ទ + កម្ម។ កុំដាក់វានៅចន្លោះកិរិយាសព្ទ និងកម្មរបស់វា។ ចំណុចនេះស្រដៀងនឹងភាសាខ្មែរ៖ និយាយភាសាជប៉ុនស្ទាត់។
6គុណកិរិយាបង្ហាញកម្រិត៖ very, really, extremely, quite, fairly, pretty, rather
ពាក្យទាំងនេះនៅ មុខ គុណនាម ឬគុណកិរិយាមួយទៀត ហើយបង្ហាញថាវាខ្លាំងប៉ុណ្ណា។ ភាសាខ្មែរដាក់ “ណាស់” “ខ្លាំងណាស់” នៅក្រោយ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសដាក់នៅមុខ។ Quite ពិបាកបន្តិច៖ ក្នុង British English វាច្រើនមានន័យថា “ល្មម ប៉ុន្តែមិនខ្លាំងទេ” (quite good = មិនអីទេ) ក្នុង American English វាច្រើនមានន័យថា “ណាស់”។ Pretty ជាពាក្យមិនផ្លូវការ ប្រើញឹកញាប់ក្នុង British English និង American English។ វាមានន័យប្រហែល quite ឬខ្លាំងជាងបន្តិច។ Rather ខ្លាំងជាង fairly បន្តិច។ វាប្រើច្រើនជាងក្នុង British English ហើយច្រើនទៅជាមួយរឿងអវិជ្ជមាន ឬគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល (rather cold, rather expensive)។ Fairly ខ្សោយជាងគេក្នុងចំណោមពាក្យទាំងបួននេះ។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “ល្អ” “ពូកែ” សម្រាប់សកម្មភាព ភាសាខ្មែរនិយាយ ក្រុមយើងលេងល្អណាស់ ដោយប្រើពាក្យ “ល្អ” ដូចគ្នាសម្រាប់មនុស្ស និងសម្រាប់សកម្មភាព។ ភាសាអង់គ្លេសបែងចែក៖ a good team ប៉ុន្តែ play well។
2. ភ្លេចថែម -ly ភាសាខ្មែរដាក់គុណនាមនៅក្រោយកិរិយាសព្ទដោយមិនប្ដូរអ្វីសោះ (គាត់ឆ្លើយទូរស័ព្ទគួរសម)។ ដូច្នេះអ្នករៀនច្រើនប្រើគុណនាមនៅកន្លែងគុណកិរិយា។ បើអ្នកអាចនិយាយ “ដោយ…” ឬ “យ៉ាង…” ក្នុងភាសាខ្មែរ សូមគិតដល់ -ly។
3. “very” នៅមុខកិរិយាសព្ទ ភាសាខ្មែរនិយាយ ខ្ញុំចូលចិត្តបទនេះណាស់ ឬ ខ្ញុំពិតជាចូលចិត្ត…។ អ្នករៀនខ្លះបកប្រែ “ណាស់” ជា very ហើយដាក់វានៅមុខកិរិយាសព្ទ។ Very ទៅតែជាមួយគុណនាម ឬគុណកិរិយាប៉ុណ្ណោះ។ ជាមួយកិរិយាសព្ទ សូមប្រើ really នៅមុខ ឬ very much នៅខាងចុង។
4. “យឺត” = late ឬ slowly? ភាសាខ្មែរប្រើ “យឺត” ទាំងសម្រាប់ “មកដល់ក្រោយម៉ោង” (មកយឺត) និង “មិនលឿន” (ដើរយឺតៗ)។ ភាសាអង់គ្លេសមានពាក្យពីរ៖ late និង slowly។
កុំច្រឡំ
good និង well — Good ជាគុណនាម៖ វាពិពណ៌នានាមសព្ទ ឬនៅក្រោយ be, look, sound។ Well ជាគុណកិរិយារបស់ good ហើយក៏ជាគុណនាមដែលមានន័យថា “មិនឈឺ” ដែរ។ ភាសាខ្មែរប្រើ “ល្អ” សម្រាប់ទាំងអស់។
look + គុណនាម និង look at + គុណកិរិយា — Look (= មើលទៅ) តាមដោយគុណនាម។ Look at (= សម្លឹងមើល) ជាសកម្មភាព ដូច្នេះវាតាមដោយគុណកិរិយា។
គុណកិរិយាបង្ហាញរបៀប និងគុណកិរិយាប្រាប់ភាពញឹកញាប់ — Always, often, never ប្រាប់ថា ញឹកញាប់ប៉ុណ្ណា ហើយនៅមុខកិរិយាសព្ទមេ។ មើល A1-15។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- -ly មិនសង្កត់ទេ៖ /li/។ ការសង្កត់សំឡេងនៅដដែលដូចក្នុងគុណនាម៖ careful → carefully, happy → happily (សង្កត់ព្យាង្គទីមួយ)។ ភាសាខ្មែរសង្កត់ព្យាង្គចុងក្រោយ ប៉ុន្តែកុំនិយាយ “care-ful-LY” ឬ “hap-pi-LY”។ សូមនិយាយ “CARE-fully”, “HAP-pily”។
- គុណនាមដែលបញ្ចប់ដោយ -l (រួមទាំង -ful) គ្រាន់តែថែម -ly ដូច្នេះមាន -lly៖ careful → carefully, beautiful → beautifully, real → really, final → finally។
- -y → -ily៖ easy → easily, busy → busily។ ករណីលើកលែង៖ shy → shyly; dry → dryly (ឬ drily នៅ UK)។
- -ic → -ically បញ្ចេញសំឡេង /ɪkli/៖ automatically /ˌɔːtəˈmætɪkli/។ ករណីលើកលែង៖ public → publicly។
- friendly, lovely, lonely, silly បញ្ចប់ដោយ -ly ប៉ុន្តែជា គុណនាម។ ដើម្បីពិពណ៌នាសកម្មភាព សូមនិយាយ in a friendly way។
- well និង carefully មានសំឡេង /l/ នៅចុងព្យាង្គ។ ភាសាខ្មែរមាន “ល” ចុងពាក្យដែរ (ពេល) ប៉ុន្តែក្នុងពាក្យអង់គ្លេស អ្នករៀនខ្លះទម្លាក់វាចោល ឬប្ដូរវាជាស្រៈ។ សូមដាក់ចុងអណ្ដាតនៅអញ្ចាញធ្មេញខាងលើ ហើយទុកវានៅទីនោះ។
- hardly /ˈhɑːdli/ មាន /d/ និង /l/ ជាប់គ្នា។ កុំទម្លាក់ /d/ ចោល បើមិនដូច្នោះទេ វាស្ដាប់ទៅមិនច្បាស់។ fast /fɑːst/ (UK), /fæst/ (US) បញ្ចប់ដោយ /st/៖ ភាសាខ្មែរគ្មានព្យញ្ជនៈចុងពាក្យជាប់គ្នាទេ ដូច្នេះសូមហាត់ /s/ ជាសំឡេងខ្យល់ពិតប្រាកដ ហើយបន្ទាប់មក /t/ ខ្លី។ កុំនិយាយ “fah” ឬ “fat”។
ច្បាប់មាស
ពិពណ៌នា មនុស្ស ឬរបស់ → គុណនាម។ ពិពណ៌នា របៀបដែលគេធ្វើសកម្មភាព → គុណកិរិយា (ភាគច្រើន -ly)។ ចាំថា good → well ហើយ hard, fast, late, early មិនប្ដូរទេ។ ក្រោយ be, look, feel, sound, smell, taste ពេលវាពិពណ៌នាស្ថានភាព សូមប្រើគុណនាម។ ហើយ “ណាស់” នៅក្រោយក្នុងភាសាខ្មែរ គឺ very / really នៅមុខក្នុងភាសាអង់គ្លេស។
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើគុណកិរិយារបស់ពាក្យក្នុងវង់ក្រចក។
-
She closed the door (quiet).
-
My brother plays the guitar very (good).
-
They worked (hard) to finish the project.
-
The baby is sleeping (peaceful).
-
He answered (angry).
-
The doors open (automatic).
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយដែលត្រូវនឹងអត្ថន័យ។
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ This milk smells ….
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ I can … hear you — the music is too loud.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ The bus came … again, so I missed the start of the film.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ The answer was … simple.
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើគុណកិរិយា៖ He is a careful driver. He drives .
-
ជ្រើសរើសពាក្យមិនផ្លូវការ ដែលមានន័យប្រហែល quite៖ The party was … good.
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
He reads very slow.
-
She speaks very well English.
-
Don't drive so fastly!
-
You look really tired today.
D. ក្នុងបរិបទ
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើគុណនាម ឬគុណកិរិយារបស់ពាក្យក្នុងវង់ក្រចក។
Hi Sam! My new job is going 17 (good). My boss is 18 (real) nice, and the work isn't too difficult. I work 19 (hard), but I always leave the office 20 (early) on Fridays. The only problem: my colleague talks very 21 (loud) on the phone, and I can 22 (hard) think!
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេរប្រយោគពីរអំពីរបៀបដែលអ្នកធ្វើអ្វីៗ៖ រឿងមួយដែលអ្នកធ្វើបានល្អ និងរឿងមួយដែលអ្នកធ្វើមិនសូវល្អ។
-
ពិពណ៌នាមិត្តម្នាក់ ដោយប្រើគុណនាមមួយ និងគុណកិរិយាមួយ។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
A1-15 Always, usually, never (គុណកិរិយាប្រាប់ភាពញឹកញាប់) — ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ ដាក់ always នៅកន្លែងត្រឹមត្រូវ៖ She is late for class.
-
A2-08 As … as, too និង enough — “ដូច” “ពេក” និង “គ្រប់គ្រាន់” ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ ដាក់ enough នៅកន្លែងត្រឹមត្រូវ៖ The room isn't (big) for ten people.
-
A2-06 Comparatives (bigger, more beautiful) — ការប្រៀបធៀបដោយ “ជាង” ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ My sister is a (careful) driver than me.
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- quietly
- well
- hard
- peacefully
- angrily
- automatically
B. អត្ថន័យ
- bad
- hardly
- late
- extremely
- carefully
- pretty
C. រកកំហុស
- He reads very slowly.
- She speaks English very well.
- Don't drive so fast!
- ✓ You look really tired today.
D. ក្នុងបរិបទ
- well
- really
- hard
- early
- loudly
- hardly
E. វេនរបស់អ្នក
- I cook quite well. I sing really badly!
- My friend Ana is very calm. She always speaks slowly and quietly.
F. រំលឹកចម្រុះ
- She is always late for class.
- The room isn't big enough for ten people.
- more careful
