Slowingoგრამატიკა
B1 36 / 39

მდგომარეობის ზმნები Continuous-ში: I think თუ I'm thinking, She's being silly

State Verbs in the Continuous: She's Being Silly

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ be being + ზედსართავის გამოყენებას დროებითი ქცევისთვის (You're being silly) და გაარჩევთ, როდის აღწერს ისეთი ზმნები, როგორიცაა think, have, see, taste, smell, feel, look და weigh, მდგომარეობას (simple ფორმა) და როდის – მოქმედებას (continuous ფორმა შესაძლებელია).

მთავარი იდეა

A1-23-ში ისწავლეთ, რომ მდგომარეობის ზმნები (know, like, want, believe) ჩვეულებრივ continuous-ში არ დგას. მდგომარეობა ქანდაკებას ჰგავს: ის უბრალოდ არის. არაფერი ხდება, არავინ არაფერს აკეთებს და მას „შუა“ არ აქვს, რომლის შიგნითაც იქნებოდით. Continuous მოცეკვავისთვისაა: ვიღაც რაღაცას აკეთებს, ეს დაიწყო და დამთავრდება.

მაგრამ ბევრი ხშირი ზმნა შეიძლება ქანდაკებაც იყოს და მოცეკვავეც – მნიშვნელობის მიხედვით. I have a car ქანდაკებაა (ფლობა). I'm having lunch მოცეკვავეა (მოქმედება). The soup tastes salty ქანდაკებაა (ასეთია). The chef is tasting the soup მოცეკვავეა (მზარეული ამას განზრახ აკეთებს).

ამიტომ წესი ის კი არ არის, რომ „ეს ზმნები -ing-ს არასოდეს იღებს“. წესი კითხვაა: ეს მდგომარეობაა თუ განზრახ მოქმედება? თუ ვიღაც ამას აქტიურად აკეთებს, continuous სწორია. be-ც კი შეიძლება „ცეკვავდეს“: She's silly (მისი ხასიათი) და She's being silly (მისი ქცევა ახლა).

ქართული და ინგლისური

ქართულ აწმყოს ცალკე continuous ფორმა არ აქვს: „ვფიქრობ“ არის I think-იც და I'm thinking-იც, „ვსადილობთ“ – we have lunch-იც და we're having lunch-იც. ამიტომ ფორმა ქართულიდან არ ჩანს – აზრი უნდა შეამოწმოთ: აზრია, ფლობაა, თვისებაა (→ simple) თუ ახლა მიმდინარე, განზრახ მოქმედება (→ continuous)?

ზოგან ქართული სხვადასხვა ზმნით გეხმარებათ: „ჰყავს / აქვს“ (ფლობა) და „სადილობს“, „შხაპს იღებს“ (მოქმედება) – ინგლისურად ორივე have-ია; „გემო აქვს“, „მლაშეა“ (თვისება) და „სინჯავს“ (მოქმედება) – ინგლისურად ორივე taste-ია; „მესმის, რასაც გულისხმობ“ და „ექიმთან მივდივარ“ – ორივე see. სუნისთვის ქართულად „ვგრძნობ“ ან „სუნი მცემს“ ითქმის, ინგლისურად კი შემთხვევით შეგრძნებულ სუნზე ჩვეულებრივ can smell. დროებითი ქცევისთვის ქართულში ცალკე ფორმა არ არის („დღეს სულელურად იქცევი“, „ნუ ჭირვეულობ“); ინგლისურად be being + ზედსართავი გვჭირდება.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ვფიქრობ, რომ მართალი ხარ.I think you're right.აზრი → simple
ახალ სამსახურზე ვფიქრობ.I'm thinking about a new job.ქართულად იგივე ფორმა; განზრახვა, ფიქრის პროცესი → continuous
ორი ძმა ჰყავს.She has two brothers.ფლობა, ოჯახი → simple
ახლა ვსადილობთ.We're having lunch.ქართულად ცალკე ზმნა; ინგლისურად have + continuous
მესმის, რასაც გულისხმობ.I see what you mean.გაგება → simple
ოთხზე ექიმთან მივდივარ.I'm seeing the doctor at four.შეხვედრა → continuous
წვნიანი ცოტა მლაშეა.This soup tastes a bit salty.თვისება → taste + ზედსართავი, simple
მზარეული წვნიანს სინჯავს.The chef is tasting the soup.განზრახ მოქმედება → continuous
ბოლის სუნი მცემს.I can smell smoke.შემთხვევით შეგრძნება → can smell
სულელურად იქცევი.You're being silly.დროებითი ქცევა → be being + ზედსართავი
თავს დაღლილად ვგრძნობ.I feel tired. / I'm feeling tired.აქ ერთნაირია: ორივე ფორმა სწორია

მოკლედ: ქართული აწმყო ფორმას არ გიკარნახებთ. აზრი, ფლობა, თვისება → simple; ახლა მიმდინარე განზრახ მოქმედება → continuous; დროებითი ქცევა → be being + ზედსართავი.

ფორმა

be being + ზედსართავი

ხასიათი / ჩვეული თვისება (მდგომარეობა)ქცევა ახლა (მოქმედება)
He is rude. (ყოველთვის)He's being rude. (ახლა, განზრახ)
You are very kind.You're being very kind today.
She isn't usually difficult.She's being difficult this morning.

ზედსართავი ჩვეულებრივ ქცევას აღწერს, რომელსაც ადამიანი აკონტროლებს: silly, rude, kind, careful, generous, polite, difficult, lazy, stupid, honest, selfish. არა tall, ill, tired, hungry, happy.

ორმნიშვნელოვანი ზმნები

ზმნამდგომარეობა (simple)მოქმედება (continuous შესაძლებელია)
thinkაზრი: I think it's a good idea.განხილვა, ფიქრი: I'm thinking about a new job.
haveფლობა, ურთიერთობები, ავადმყოფობა: She has two brothers.მოქმედებები, გამოცდილება: We're having dinner.
seeთვალით დანახვა, გაგება: I see what you mean.შეხვედრა, პაემნები, ვიზიტი: I'm seeing the dentist at four.
taste / smellროგორია რაღაც: It tastes sweet.განზრახ გასინჯვა: He's smelling the milk.
feelაზრი: I feel we should wait.შეხება: She's feeling the fabric.
lookგარეგნობა: You look tired.look at / look for: What are you looking at?
weighრამდენს იწონის: The bag weighs 20 kilos.აწონვა: She's weighing the flour.

მნიშვნელობის ტესტი: ვიღაც აქტიურად აკეთებს რაღაცას, რაც დაიწყო და დამთავრდება? → continuous შესაძლებელია. უბრალოდ ასეა? → simple.

გამოყენება

1be being + ზედსართავი – დროებითი ქცევა

am / is / are being + ზედსართავი გამოიყენეთ იმისთვის, თუ როგორ იქცევა ვინმე ახლა, ხშირად – ჩვეულებრივი ხასიათისგან განსხვავებულად. ხშირად საყვედურს ან შენიშვნას ჰგავს.

You're being silly. It's only a spider.
ნუ სულელობ, ეს უბრალოდ ობობაა.
ქცევა ახლა → being
He's not usually rude — he's just being difficult because he's tired.
ჩვეულებრივ უხეში არ არის, უბრალოდ დაღლილია და ჭირვეულობს.
ხასიათი → is; ქცევა ახლა → being
You're being very generous tonight. What's the occasion?
დღეს საღამოს ძალიან გულუხვი ხარ. რა ხდება, რას აღნიშნავ?
დღევანდელი ქცევა
Am I being unreasonable?
ხომ არ ვიქცევი უსამართლოდ?
ქართულად „ვიქცევი“ → am I being
The kids were being very quiet, so I went to check on them.
ბავშვები უცნაურად ჩუმად იყვნენ, ამიტომ წავედი, ვნახე, რას აკეთებდნენ.
Past Continuous: was / were being

2think – აზრი თუ ფიქრის პროცესი

Think (that) = აზრი გაქვთ: მდგომარეობაა, simple ფორმა. Think about / of = ფიქრობთ, განიხილავთ: მოქმედებაა, continuous შესაძლებელია. ქართულად ორივე „ვფიქრობ“-ია.

I think you're right.
ვფიქრობ, მართალი ხარ.
აზრი → simple
What do you think of my new haircut?
როგორ მოგწონს ჩემი ახალი ვარცხნილობა?
აზრს კითხულობს → simple
I'm thinking about changing my job.
სამსახურის გამოცვლაზე ვფიქრობ.
განიხილავს → continuous
"You look worried." "I was thinking about the exam."
„შეწუხებული ჩანხარ.“ „გამოცდაზე ვფიქრობდი.“
ფიქრის პროცესი წარსულში
"Is Sam coming tonight?" "I think so."
„სემი დღეს მოდის?“ „მგონი, კი.“
I think so = „მგონი, კი“
"Will you take the job?" "I'm still thinking about it."
„სამსახურს დათანხმდები?“ „ჯერ კიდევ ვფიქრობ.“
ფიქრი ჯერ გრძელდება

3have – ფლობა თუ მოქმედება და გამოცდილება

Have ფლობის, ოჯახის, ურთიერთობებისა და ავადმყოფობის მნიშვნელობით მდგომარეობაა. Have მყარ გამოთქმებში მოქმედებისა და გამოცდილებისთვის – have lunch, have a shower, have a party, have a good time, have a baby – მოქმედებაა. ქართულად ასეთ გამოთქმებს ხშირად ცალკე ზმნა შეესაბამება.

She has two brothers and a sister.
ორი ძმა და ერთი და ჰყავს.
ფლობა, ოჯახი → simple
I have a terrible cold.
საშინლად გაციებული ვარ.
ავადმყოფობა → simple
We're having lunch. Can I call you back?
ვსადილობთ. მოგვიანებით გადმოგირეკავ, კარგი?
„ვსადილობთ“ → we're having lunch
Are you having a good time?
კარგად ერთობით?
გამოცდილება ახლა → continuous
My sister is having a baby in May.
ჩემს დას მაისში ბავშვი ეყოლება.
ბავშვს ელოდება

4see – დანახვა თუ შეხვედრა

See = თვალით შეამჩნიოთ ან გაიგოთ: მდგომარეობაა. თვალით დანახვისას ხშირად can see-ს ვამბობთ. See = შეხვდეთ, ეწვიოთ (მაგალითად, ექიმს) ან რომანტიკული ურთიერთობა გქონდეთ: მოქმედებაა, შეთანხმებებისთვის ხშირად continuous-ში.

I can see the sea from my window.
ჩემი ფანჯრიდან ზღვა ჩანს.
თვალით → can see
I see what you mean.
მესმის, რასაც გულისხმობ.
გაგება → simple
I'm seeing the doctor at four.
ოთხ საათზე ექიმთან მივდივარ.
შეხვედრა → continuous
They've been seeing each other for six months.
ექვსი თვეა, ერთმანეთს ხვდებიან.
ქართულად აწმყო; ინგლისურად Present Perfect Continuous (განგრძობითი აწმყო სრული)

5taste, smell – როგორია თუ გასინჯვა

Taste და smell + ზედსართავი (ან like + არსებითი სახელი) აღწერს, როგორია რაღაც: მდგომარეობაა. როცა ვინმე რაღაცას განზრახ სინჯავს, ეს მოქმედებაა. რასაც უნებურად ამჩნევთ, მასზე თქვით can smell / can taste.

This soup tastes a bit salty.
ეს წვნიანი ცოტა მლაშეა.
თვისება → tastes
The chef is tasting the soup.
მზარეული წვნიანს სინჯავს.
„სინჯავს“ → is tasting
Your perfume smells lovely.
შენს სუნამოს სასიამოვნო სუნი აქვს.
„სუნი აქვს“ → smells
Why are you smelling the milk? Is it off?
რძეს რატომ ყნოსავ? გაფუჭდა?
UK: off = გაფუჭებული
I can smell smoke.
ბოლის სუნი მცემს.
შეამჩნია და არა განზრახ → can smell

6feel, look, weigh

Feel + ზედსართავი (როგორ გრძნობთ თავს) შეიძლება იყოს simple-იც და continuous-იც, თითქმის სხვაობის გარეშე. Feel (that) = მჯერა – მდგომარეობაა; feel = შეხება – მოქმედება. Look + ზედსართავი (გარეგნობა) მდგომარეობაა, მაგრამ „ახლა“-ს მნიშვნელობით continuous-იც ხშირია: You're looking well. Look at / for მოქმედებაა. Weigh = რამდენს იწონის – მდგომარეობა; weigh = აწონვა – მოქმედება.

I feel tired.
თავს დაღლილად ვგრძნობ.
ასევე: I'm feeling tired
I feel that we should wait a few days.
ვფიქრობ, რამდენიმე დღე უნდა მოვიცადოთ.
აზრი → simple
The doctor was feeling my wrist for a pulse.
ექიმი მაჯაზე პულსს მისინჯავდა.
შეხება → continuous
You look tired. Did you sleep badly?
დაღლილი ჩანხარ. ცუდად გეძინა?
გარეგნობა → look + ზედსართავი
The baby weighs four kilos.
ბავშვი ოთხ კილოს იწონის.
წონა → simple
The shop assistant is weighing the cheese.
გამყიდველი ყველს წონის.
აწონვა → continuous

ხშირი შეცდომები

❌She's being tall.
✅She's tall.
be being + ზედსართავი ისეთი ქცევისთვისაა, რომელსაც ადამიანი აკონტროლებს; სიმაღლე ქცევა არ არის.
⚠️I'm thinking it's a great idea.
✅I think it's a great idea.
აზრისთვის simple ფორმა გამოიყენეთ. „I'm thinking…“ არაფორმალურ მეტყველებაში ისმის გაუბედავი აზრისთვის, მაგრამ ჩვეულებრივი ფორმა არ არის.
❌I'm having a new car.
✅I have a new car.
ფლობა = მდგომარეობა. ასევე სწორია: I've got a new car.
❌I'm seeing what you mean.
✅I see what you mean.
see = გაგება: მდგომარეობა.
❌This bag is weighing fifteen kilos.
✅This bag weighs fifteen kilos.
რამდენს იწონის = მდგომარეობა.
⚠️I'm smelling gas.
✅I can smell gas.
უნებური შეგრძნებისთვის ჩვეულებრივი ფორმაა can smell. Continuous ზოგჯერ ისმის არაფორმალურ მეტყველებაში.
❌He's being ill today.
✅He's ill today.
ავადმყოფობა ქცევა არ არის: being არ გამოიყენება.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ლევანი ახლა შხაპს იღებს“ → Levan has a shower now. ქართულ აწმყოს continuous ფორმა არ აქვს, ამიტომ ახლა მიმდინარე მოქმედებაზეც ხშირად simple გვისხლტება. have dinner, have a shower მოქმედებაა – ახლა მიმდინარე მოქმედებისთვის be having.

⚠️Look, Levan has a shower now, so he'll call you back in ten minutes.
✅Look, Levan is having a shower now, so he'll call you back in ten minutes.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ has a shower ჩვევას ან ფლობას აღწერს; ახლა მიმდინარე მოქმედება → is having

2. „ვფიქრობ, რომ…“ → I'm thinking that… ქართულად „ვფიქრობ“ ერთი ფორმაა – აზრისთვისაც და ფიქრის პროცესისთვისაც. ინგლისურად აზრი მდგომარეობაა: I think (that)…

⚠️I'm thinking that the blue jacket suits you better.
✅I think the blue jacket suits you better.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ აზრისთვის ჩვეულებრივი ფორმაა I think

3. „ახლა ორი სასტუმრო აქვს“ → is owning. „ახლა“ და „ამჟამად“ continuous-ს გვკარნახობს, მაგრამ ფლობა, წონა და თვისება მდგომარეობაა – „ახლაც“ simple ფორმით ითქმის.

❌These days my uncle is owning two small hotels in Batumi.
✅These days my uncle owns two small hotels in Batumi.
ფლობა = მდგომარეობა → owns

4. „სუნს ვგრძნობ“ → I'm feeling a smell. ქართულად სუნს „ვგრძნობთ“. ინგლისურად feel შეხებას ან განცდას ნიშნავს; უნებურად შეგრძნებულ სუნზე თქვით can smell.

⚠️I'm feeling a smell of burning — did you leave the iron on?
✅I can smell burning — did you leave the iron on?
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ინგლისურად სუნს feel-ით არ ვამბობთ; ბუნებრივია can smell

არ აგერიოთ

is თუ is being – Is ჩვეულ თვისებას აღწერს; is being – ქცევას ახლა, ხშირად უჩვეულოს.

My neighbour is noisy.
ჩემი მეზობელი ხმაურიანია.
ასეთია
My neighbour is being noisy tonight.
ჩემი მეზობელი დღეს საღამოს ხმაურობს.
მხოლოდ დღეს საღამოს

I feel / I'm feeling – გრძნობებსა და ჯანმრთელობასთან ორივე სწორია და თითქმის ერთსა და იმავეს ნიშნავს. არცერთი არ ჩათვალოთ შეცდომად.

I'm feeling much better, thanks.
გაცილებით უკეთ ვარ, მადლობა.
ასევე სწორია: I feel much better

be being + ზედსართავი თუ ვნებითი გვარი – Is being + past participle (მესამე ფორმა) ვნებითი გვარის continuous ფორმაა (იხ. B1-11) და არა ქცევა.

The bridge is being repaired.
ხიდი რემონტდება.
ვნებითი გვარი: ვიღაც აკეთებს

არაფორმალური გამოთქმები, როგორიცაა I'm loving it და I'm hearing that…, იხ. C2-01; სასაუბრო სტილზე მეტი – C2-03.

მართლწერა და გამოთქმა

  • being ორმარცვლიანია: /ˈbiːɪŋ/. პირველი ხმოვანი გრძელია, ბოლოს /ŋ/ – g ცალკე არ ისმის. You're being silly-ში მახვილი ზედსართავზე დასვით: you're being silly.
  • ხასიათისა და ქცევის დასაპირისპირებლად მახვილი being-ზე დასვით: He isn't rude — he's being rude. ქართულში მახვილი სუსტია, ამიტომ ეს ხაზგასმა ცალკე ივარჯიშეთ.
  • weigh /weɪ/ ზუსტად ისე ჟღერს, როგორც way; weighs = ways. gh არ წარმოითქმის. /w/ ქართულში არ არის: ტუჩები მრგვალდება და წინ იწევს, ქვედა ტუჩი კბილებს არ ეხება – ნუ იტყვით „ვ“-ს.
  • taste /teɪst/: tastes /teɪsts/-ით მთავრდება. თანხმოვნების ასეთი ჯგუფი ქართულად მოლაპარაკეებისთვის ადვილია – უბრალოდ ხმოვანს ნუ ჩაამატებთ. თავკიდური t ჰაერის ნაკადით ითქმის, ქართული თ-ს მსგავსად, და არა ტ-ით.

ოქროს წესი

იკითხეთ: ეს მდგომარეობაა თუ განზრახ მოქმედება? მდგომარეობა (აზრი, ფლობა, როგორია რაღაც) simple ფორმას იღებს; მოქმედება შეიძლება continuous-ში იყოს – think, have, see, taste და weigh-თანაც კი. Be being + ზედსართავი მხოლოდ ქცევისთვის გამოიყენეთ და არა მუდმივი თვისებებისთვის ან ისეთი მდგომარეობებისთვის, როგორიცაა tall ან ill. ქართული აწმყო ფორმას არ გიკარნახებთ – აზრი შეამოწმეთ.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

  1. Stop it — you (be) silly! You're not usually like this.
  2. We (have) a party on Saturday. Can you come?
  3. I (think) about selling my car.
  4. This cake (taste) amazing.
  5. She (have) long dark hair.
  6. The vet (weigh) the dog at the moment.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … that's a great idea.
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: We … each other — it's still quite new.
  3. აირჩიეთ სწორი პასუხი: Sorry, I … very tired today.
  4. მდგომარეობაა (state) თუ მოქმედება (activity)? "Why are you smelling your shirt?"
  5. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … much better today.

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. I'm having two sisters.
  2. This suitcase is weighing twenty kilos.
  3. The children are being very quiet today.
  4. She is being hungry.

D. კონტექსტში

ფრჩხილებში მოცემული ზმნები ჩასვით სწორი ფორმით.

A phone call
Mum: Hi! What 16 you (do)?
Leo: We 17 (have) dinner. Dad 18 (taste) the sauce right now. He says it 19 (taste) too salty.
Mum: And where's your sister?
Leo: She 20 (have) a shower.
Mum: OK. I 21 (think) I'll call back later, then.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად თქვენზე და თქვენს გარემოზე.

  1. დაწერეთ ორი წინადადება have-ით: ერთი იმაზე, რაც გაქვთ, მეორე – იმ საქმიანობაზე, რასაც ამ კვირაში აკეთებთ.
  2. დაწერეთ წინადადება ვინმეზე, ვინც დღეს უჩვეულოდ იქცევა. გამოიყენეთ be being.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A1-23 Present Simple თუ Present Continuous? I work თუ I'm working – სხვაობა ქართულად
    I usually (walk) to work, but today I (take) the bus.
  2. B1-02 For, Since, How Long: Present Perfect Simple თუ Continuous? სხვაობა ქართულად
    I (know) her for ten years.
  3. B1-01 Present Perfect Continuous: „ორი საათია გელოდები“ ინგლისურად
    I'm tired because I (work) in the garden all day.
პასუხები

A. ფორმა

  1. are being
  2. are having
  3. am thinking
  4. tastes
  5. has / has got
  6. is weighing

B. მნიშვნელობა

  1. think
  2. are seeing
  3. am
  4. activity
  5. feel / am feeling

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. I have two sisters. / I've got two sisters.
  2. This suitcase weighs twenty kilos.
  3. ✓ The children are being very quiet today.
  4. She is hungry. / She's hungry.

D. კონტექსტში

  1. are … doing
  2. are having
  3. is tasting
  4. tastes
  5. is having
  6. think

E. თქვენი ჯერი

  1. I have an old bike. This week I'm having guitar lessons every evening.
  2. My cat is being very friendly today — she probably wants food.

F. შერეული გამეორება

  1. walk … am taking
  2. have known
  3. have been working / have worked
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play