Will мен would-тың күрделі мағыналары қазақша: болжам, әдет, бас тарту, may well және may as well
Advanced Modal Meanings
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз will пен would модаль етістіктерін сенімді болжам үшін (That'll be the postman. You'll have heard the news.), біреудің әдеті мен қыңырлығы үшін (He would say that.) және бас тарту үшін (The door won't open.) қолдана аласыз; may/might/could well және may/might as well тіркестерін қолдана аласыз; келешекте can пен will be able to арасынан таңдай аласыз.
Негізгі идея
Модаль етістік (modal verb) сөйлеушінің көзқарасын көрсетеді: ол қаншалықты сенімді, біреу бір нәрсені істеуге қаншалықты ниетті, не әдеттегідей. B1–B2 деңгейінде сіз will пен would сөздерінің негізгі жұмыстарын үйрендіңіз. C1 деңгейінде көп қолданыстың артында тұрған бір ғана негізгі ойды көресіз.
Will сөзін сенімділік шеңбері ретінде елестетіңіз: «жағдай осындай — мен сенімдімін». Бұл сенімділік келешекке (It'll rain), қазіргі сәтке (That'll be Ella — тексермей-ақ сенімдімін), өткенге (You'll have heard — болғанына сенімдімін), біреудің мінезіне (She'll talk for hours) немесе біреудің еркіне (He won't listen — ол көнбейді) бағытталуы мүмкін. Would — сол шеңбер, тек бір қадам алысырақ: өткен шақта немесе сәл сенімсіздеу.
Сондықтан мағыналардың ұзын тізімін жаттамаңыз. Өзіңізден сұраңыз: сөйлеуші неге сенімді — немесе кім бір нәрсені істегісі келмей тұр?
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Қазақ тілінде болжамды көбіне шығар / болар («Бұл көршім шығар») немесе ғой шылауы («Бұл көршім ғой») білдіреді. Өткен туралы болжам -ған шығар / -ған боларсыз («Естіген боларсыз») — бұл will have + үшінші формаға жақын. Айырмашылық: «шығар» көбіне «сірә» деген күмәнді мағынада айтылады, ал ағылшынның болжамды will сөзі сабырлы әрі сенімді естіледі. Әдетті -а береді / -атыны бар («Сүлгісін еденге тастай береді») формалары білдіреді — екпінмен айтылған will сияқты. «Ол солай дейді ғой» тіркесі He would say that мағынасына өте жақын. Бас тартуды қазақша -май тұр / -май жатыр («Ноутбугім қосылмай тұр») не -ғысы келмейді береді; ағылшыншада заттың өзі де «көнбейді»: won't. Ықтималдық үшін әбден мүмкін = may well, ал «басқа амал жоқ» үшін (бәрібір) -а берейік / -а салайық = may as well. Ең үлкен айырмашылық: қазақтың -а аламын формасы қазіргі және келешек қабілетке бірдей жарайды, ал ағылшыншада жаңа келешек қабілет үшін will be able to керек.
| Қазақша | Мағынасы | Ағылшынша |
|---|---|---|
| Есік қағылып жатыр. Бұл көршім шығар. | қазір туралы болжам | That'll be my neighbour. |
| Тоғыз жарым болды, фильм басталып кеткен шығар. | өткен туралы болжам | The film will have started by now. |
| Ол сулы сүлгісін еденге тастай береді. | ызаландыратын әдет | He will leave his wet towels on the floor. |
| Ол солай дейді ғой. | одан күтетін нәрсе | He would say that. |
| Ноутбугім қосылмай тұр. | бас тарту (зат) | My laptop won't turn on. |
| Кешке жаңбыр жаууы әбден мүмкін. | ықтималдығы жоғары | It may well rain later. |
| Соңғы автобус кетіп қалды, жаяу кете берейік. | басқа амал жоқ | We might as well walk. |
| Осы курстан кейін келісімшарттарды ағылшынша оқи аласыз. | жаңа келешек қабілет | You'll be able to read contracts in English. |
Құрылым
Will және would: қазір және өткен туралы
| Мағынасы | Қазір / жалпы | Өткен |
|---|---|---|
| болжам | That'll be Ella. | You'll have heard the news. |
| сенімсіздеу болжам | She'd be about forty now. | That would have been in 2015. |
| әдет / қыңырлық | He will interrupt people. | She would keep calling me. |
| бас тарту | The car won't start. | He wouldn't tell me why. |
Тұрақты модаль тіркестер
| Тіркес | Мағынасы | Өткен түрі |
|---|---|---|
| may / might / could well + етістіктің негізгі түрі | ықтималдығы жоғары | may/might/could well have + үшінші форма |
| may / might as well + етістіктің негізгі түрі | бұдан жақсы амал жоқ, сондықтан… | might as well have + үшінші форма (= бекер болды) |
Келешек: can және be able to
| Түрі | Қолданылуы |
|---|---|
| can | қазір жасалған келісім мен шешім: I can see you on Friday. |
| will be able to | келешектегі жаңа қабілет не мүмкіндік: You'll be able to drive. |
| модаль + be able to | басқа модаль етістіктен кейін: I might be able to come. |
Қолданылуы
1Қазір туралы болжам: will + негізгі түрі
Білетініңізге сүйеніп, тексермей-ақ қазір рас деп сенімді түрде ойлайтын нәрсеңізді айту үшін will (әдетте 'll) қолданыңыз. Бұл сабырлы әрі қисынды естіледі. Would болжамды сенімсіздеу етеді, көбіне шамамен бағалау үшін. Болжамды will тек осы сабақта үйретіледі.
2Өткен туралы болжам: will have + үшінші форма
Will have + үшінші форма бір нәрсе әлдеқашан болды деген сенімді ойды білдіреді, көбіне by now не already сөздерімен. Would have — шамамен бағалауға арналған сенімсіздеу түрі. (Келешекке қатысты Future Perfect B2-01 сабағында.)
3Әдет және қыңырлық: will және would
Will қазіргі әдеттегі мінез-құлықты, would өткендегі әдетті сипаттайды (B2-17). Will не would екпінмен айтылса, сын білдіреді: адам ызаландыратын бір нәрсені қасарысып істей береді. He would say that (екпінді would) «оның кім екенін ескерсек, одан дәл осыны күтуге болады» дегенді білдіреді. You would! — «саған тән нәрсе ғой».
4Бас тарту: won't және wouldn't
Won't (қазір) және wouldn't (өткенде, бір рет не қайталап) адамның бір нәрсені істеуден бас тартатынын көрсетеді. Машиналар мен заттар да, ерік-жігері бар сияқты, «көнбей» қоюы мүмкін.
5May / might / could well және may / might as well
May well, might well және could well «ықтималдығы жоғары» дегенді білдіреді — жалғыз may сөзінен күштірек: қазақша «әбден мүмкін». May as well және might as well «бұдан жақсы амал жоқ, сондықтан солай істейік» дегенді білдіреді — сәл еріксіз ұсыныс. Might as well have + үшінші форма өткендегі әрекеттің бекер болғанын айтады. Ықтималдықтың басқа тәсілдері үшін B2-26 қараңыз.
6Келешек: can және will be able to
Бір нәрсені қазір келісіп не шешіп жатсаңыз, келешек үшін can қолданыңыз. Әлі жоқ, бірақ болатын қабілет не мүмкіндік үшін will be able to қолданыңыз. Басқа модаль етістіктен кейін әрқашан be able to қолданыңыз. be able to сөзінің басқа шақтағы түрлері A2-24 сабағында.
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «-ған шығар» → will + негізгі түрі. «Жетіп қалған шығар» деген болжамда «-ған» іс аяқталды дейді. Ағылшыншада «шығар» сөзін will деп береміз де, аяқталғанын көрсетуді ұмытып кетеміз. Аяқталған іс туралы болжам үшін will have + үшінші форма керек.
2. «-ғысы келмейді» → doesn't want to. Қазақша «Терезе жабылғысы келмейді», «Машина оталғысы келмейді» деп айта береміз. Сөзбе-сөз аударсақ, зат адам сияқты бір нәрсені «қаламайды». Ағылшыншада заттың «көнбеуі» үшін әдеттегі түрі — won't (өткенде wouldn't).
3. «-а аламын» → can, келешектегі жаңа қабілет үшін. Қазақтың «-а аламын» формасы қазірге де, келешекке де жарайды: «Ота жасалған соң, атам таяқсыз жүре алады». Ағылшыншада can келешекте тек қазір жасалған келісім үшін табиғи. Әлі жоқ, кейін пайда болатын қабілет үшін will be able to қолданыңыз.
Шатастырмаңыз
may well және may as well — May well = ықтималдығы жоғары («әбден мүмкін»). May as well = бұдан жақсы ісіміз жоқ, сондықтан солай істейік («-а берейік»).
болжамды will және келешек will — Болжамды will қазір немесе өткен туралы; келешек will кейін болатын нәрсе туралы (A2-04).
won't (келешек) және won't (бас тарту) — Қайсысы екенін контекст пен екпін көрсетеді. Бас тарту мағынасындағы won't әдетте екпінмен айтылады және көбіне шағыммен бірге келеді.
Жазылуы мен айтылуы
- That'll /ˈðætl/ және it'll /ˈɪtl/ сөйлеуде қалыпты; жазбада бейресми. That'll сөзіндегі /æ/ қазақтың ә дыбысына өте жақын — бұл сізге оңай. Бастағы /ð/ үшін тілдің ұшын тістердің арасына сәл шығарыңыз; оны з не д деп айтпаңыз.
- Will have сөйлеуде әдетте қысқарады: You'll have heard /juːl əv hɜːd/. Ортадағы /ə/ қазақтың қысқа ы дыбысына жақын, ал heard сөзіндегі /ɜː/ — ерін домалақталмайтын, тіл ортада тұратын ұзын дыбыс; оны «херд» деп е-мен айтпаңыз.
- Екпін мағынаны өзгертеді: He'll leave his towels on the floor (бейтарап әдет) және He will leave his towels on the floor (сын). Екпінді түрі ешқашан қысқартылмайды.
- Won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) don't сөзімен ұйқасады: дауысты дыбыс екі бөліктен тұрады, ерін соңында домалақталады. Ол want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US) сөзінен басқа. Бастағы /w/ дыбысын в деп айтпаңыз: ерінді домалақтаңыз.
- may as well және might as well тіркестерінде as әлсіз айтылады: /əz/.
Алтын ереже
Will пен would сенімділік пен ерік-жігерді білдіреді: қазір туралы (will) не өткен туралы (will have + үшінші форма) сенімді болжам, әдет, қыңырлық не бас тарту. Would — алысырақ не сенімсіздеу түрі. May well = ықтималдығы жоғары; may as well = бұдан жақсы амал жоқ. Есте сақтаңыз: «-ған шығар» → will have done; жаңа келешек қабілет мағынасындағы «-а аламын» → will be able to.
Жаттығулар
A. Құрылым
Әр сөйлемді берілген модаль етістікпен не тіркеспен қайта жазыңыз. Мағынасын сақтаңыз.
-
Болжамды «will» арқылы қайта жазыңыз: I'm sure that's the postman at the door.
-
«will have» арқылы қайта жазыңыз: I assume you've heard that Marco is leaving.
-
«won't» арқылы қайта жазыңыз: The car refuses to start, however often I try.
-
«might as well» арқылы қайта жазыңыз: There's no better option than walking, because the last bus has gone.
-
«could well» арқылы қайта жазыңыз: It's quite likely that the new rules will affect small businesses.
-
«might as well» арқылы қайта жазыңыз: Nobody listened to me, so it was pointless for me to go to the meeting.
-
«might» және «be able to» арқылы қайта жазыңыз: Perhaps it will be possible for me to leave early on Friday.
B. Мағына
Жағдайды оқып, жақсырақ сөйлемді таңдаңыз.
-
Досыңыз менеджердің кешігуге басқа біреуді кінәлағанын айтады. Сіз мұны оған тән нәрсе деп ойлайсыз. Қай жауап келеді?екпінді would: одан дәл осыны күтуге болады
-
Дүкендер жабық, басқа істейтін ештеңе жоқ. Қай ұсыныс келеді?may as well = басқа амал жоқ; may well = ықтимал
-
Досыңызға жаңбыр жаууы әбден мүмкін екенін ескертесіз. Қай сөйлем осыны айтады?might well = ықтималдығы жоғары
-
Мұғалім курстан кейін оқушыларда пайда болатын жаңа дағдыны сипаттайды. Осы мағынаға қай сөйлем дұрыс?жаңа келешек қабілет үшін will be able to; келешектегі can келісімдерге арналған
-
Қай сөйлем жай келешекті емес, бас тартуды сипаттайды?шағыммен келген бас тарту мағынасындағы won't
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
When I finish this course next summer, I will can read most technical documents in English without a dictionary.
-
It's already half past nine, so the film will start by now; let's wait for the next showing instead.
-
The kids are bored and it's still raining, so we may as well to take them to the cinema this afternoon.
-
I'm sure you'll have see the plans for the new office, so I won't go through them in detail today.
-
I can meet you for lunch on Friday, but I'll need to leave by two for a meeting with a client.
D. Мәтін ішінде
Хатты оқып, нөмірленген сөйлемдерді осы сабақтағы модаль мағыналармен қайта жазыңыз.
Hi Nadia,
(18) I'm sure you have already heard that we've changed suppliers. (19) The new company has an annoying habit: it sends things late every single month. (20) I phoned them twice this morning, but they refused to give me a delivery date. (21) I'm confident that the van is stuck in traffic at this moment, as the motorway is closed. (22) It's quite likely that the delivery will be delayed until next week. (23) There's no better option, so let's postpone the training session. (24) Once the new system is set up, it will be possible for us to track every order online.
Best,
Owen
-
(18) сөйлемін «will have» арқылы қайта жазыңыз.
-
(19) сөйлемін ызаландыратын әдетті білдіретін екпінді «will» арқылы бір сөйлем етіп қайта жазыңыз.
-
(20) сөйлемін «wouldn't» арқылы қайта жазыңыз.
-
(21) сөйлемін болжамды «will» арқылы қайта жазыңыз.
-
(22) сөйлемін «may well», «might well» не «could well» арқылы қайта жазыңыз.
-
(23) сөйлемін «might as well» не «may as well» арқылы қайта жазыңыз.
-
(24) сөйлемін «be able to» арқылы қайта жазыңыз.
E. Сіздің кезегіңіз
Ағылшынша жазыңыз.
-
Өзіңіз танитын үш адам дәл қазір не істеп жатқанын немесе не бітіріп қойғанын болжап айтыңыз. Болжамды will сөзін (+ негізгі түрі не + be + -ing) кемінде екі рет, ал will have + үшінші форманы бір рет қолданыңыз.
-
Біреудің ызаландыратын әдетіне 2–3 сөйлеммен шағымданыңыз. Екпінді will сөзін қазір туралы бір рет, екпінді would сөзін өткен туралы бір рет қолданыңыз.
-
Жоспарларыңыз бұзылды (пойыз тоқтатылды, мейрамхана жабық). 2–3 сөйлем жазыңыз: might as well арқылы бір еріксіз ұсыныс, may well не could well арқылы бір ықтимал нәтиже және will be able to арқылы бір келешек мүмкіндік.
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
B2-06 Must have, can't have, might have қазақша: өткен туралы болжам Өткен туралы қорытынды жасайтын модаль етістікпен қайта жазыңыз: I'm almost certain she left her phone at home.
-
B2-17 Would, will және always + -ing қазақша: әдеттер туралы қалай айтамыз? «-атын», «-а береді» Қай сөйлем өткендегі әдет туралы жылы естелікті сипаттайды?өткенде қайталанған іс үшін would + негізгі түрі
-
C1-08 Hedging қазақша: It seems that, appear to, apparently, allegedly арқылы абайлап айту «appear» сөзін қолданып, сенімділігі азырақ етіп қайта жазыңыз: The results prove that the drug works.
Жауаптар
A. Құрылым
- That'll be the postman at the door.
- You'll have heard that Marco is leaving.
- The car won't start, however often I try.
- The last bus has gone, so we might as well walk. / We might as well walk, because the last bus has gone.
- The new rules could well affect small businesses.
- Nobody listened to me, so I might as well not have gone to the meeting. / Nobody listened to me, so I might as well have stayed at home.
- I might be able to leave early on Friday.
B. Мағына
- Well, he would say that, wouldn't he?
- The shops are shut, so we may as well go home.
- Take an umbrella; it might well rain later.
- After this course, you'll be able to read contracts in English.
- She won't answer her phone; I've called five times.
C. Қатені табыңыз
- When I finish this course next summer, I'll be able to read most technical documents in English without a dictionary.
- It's already half past nine, so the film will have started by now; let's wait for the next showing instead. / It's already half past nine, so the film must have started by now; let's wait for the next showing instead.
- The kids are bored and it's still raining, so we may as well take them to the cinema this afternoon.
- I'm sure you'll have seen the plans for the new office, so I won't go through them in detail today.
- ✓ I can meet you for lunch on Friday, but I'll need to leave by two for a meeting with a client.
D. Мәтін ішінде
- You'll have heard that we've changed suppliers. / You'll already have heard that we've changed suppliers.
- The new company will send things late every single month.
- I phoned them twice this morning, but they wouldn't give me a delivery date.
- The van will be stuck in traffic at the moment, as the motorway is closed.
- The delivery may well be delayed until next week. / The delivery might well be delayed until next week. / The delivery could well be delayed until next week.
- We might as well postpone the training session. / We may as well postpone the training session.
- Once the new system is set up, we'll be able to track every order online.
E. Сіздің кезегіңіз
- It's nearly midnight in Seoul, so my cousin will be asleep. My parents will be watching the news, as they always do at this time. My sister will have finished her last exam by now.
- My flatmate will leave his dirty dishes in the sink for days. His last flatmate told me he would do exactly the same in their old place.
- Our train's been cancelled, so we might as well have dinner here at the station. The next one could well be full. If we book online now, though, we'll be able to get seats on the eight o'clock.
F. Аралас қайталау
- She must have left her phone at home.
- When I was a child, my grandfather would tell us stories every evening.
- The results appear to show that the drug works. / The results appear to suggest that the drug works. / It appears that the drug works.
