Used To: өнгөрсөн зуршлыг англиар хэрхэн хэлэх вэ
Used To: Past Habits
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та өнгөрсөнд тогтмол хийдэг байсан зүйл, удаан хугацаанд үнэн байсан ч одоо өөрчлөгдсөн нөхцөл байдлын тухай used to, didn't use to, never used to-гоор ярьж чадна.
Гол санаа
Хоёр хуваасан дэлгэц төсөөлөөрэй. Зүүн талд нь тэр үе: бага насны та, хуучин гудамж тань, хуучин зуршил тань. Баруун талд нь одоо. Used to бол хоёр хагасын хоорондох шугам. I used to live in a small village гэхэд та нэг дор хоёр зүйл хэлж байна: өнгөрсөнд үнэн байсан, бас одоо үнэн биш байх.
«Гэхдээ одоо биш» гэж нэмэх шаардлагагүй – used to үүнийг аль хэдийн илтгэнэ.
Used to дахин дахин болдог байсан зүйл (зуршил) эсвэл удаан хугацаанд үнэн байсан зүйлийг (байдал) хардаг. Нэг удаагийн үйл явдлыг тайлбарладаггүй. Нэг агшны нэг үйлдэлд Past Simple (энгийн өнгөрсөн цаг) хэрэглэнэ: I went to Paris in 2015.
Used to одоо цагийн хэлбэргүй. Одоогийн зуршилд Present Simple (энгийн одоо цаг): I usually walk to work.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор өнгөрсний зуршлыг «-даг байсан» гэж хэлдэг: «Би өдөр бүр сургууль руугаа алхдаг байсан». Энэ нь англи used to-тэй сайн таарна. Нэг удаагийн үйл явдлыг монголоор «-сан» («очсон») гэдэг – англиар Past Simple. Энд монгол хэл танд тусална. Харин хоёр газар болгоомжтой байгаарай. Нэгдүгээрт, «-даг» дагавар нь одоогийн зуршилд ч («алхдаг») байдаг тул use to-г одоо цагт хэрэглэх хүсэл төрдөг – англиар одоогийн зуршилд Present Simple. Хоёрдугаарт, «байсан» гэдгийг was гэж орчуулах нь элбэг, гэвч used to-д was байхгүй. Асуулт, үгүйсгэлд англиар did хэрэгтэй: «Чи хаана амьдардаг байсан бэ?» = Where did you use to live?
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Би өдөр бүр сургууль руугаа алхдаг байсан. | I used to walk to school every day. | «-даг байсан» → used to + үндсэн хэлбэр |
| Би урт үстэй байсан. | I used to have long hair. | байдал: одоо биш → used to have |
| Энэ гудамжинд кино театр байдаг байсан. | There used to be a cinema on this street. | there used to be |
| Би өмнө нь кофенд дургүй байсан. | I didn't use to like coffee. | үгүйсгэл: didn't use, d-гүй |
| Чи хаана амьдардаг байсан бэ? | Where did you use to live? | асуулт: did + use to |
| Би өчигдөр фитнест очсон. | I went to the gym yesterday. | энд адилхан: нэг удаа «-сан» → Past Simple |
| Одоо би ажилдаа ихэвчлэн машинаар явдаг. | I usually drive to work. | одоогийн «-даг» → Present Simple, use to биш |
| Би Ромд зургаан жил амьдарсан. | I lived in Rome for six years. | тодорхой хугацаа → Past Simple |
Товчхондоо: «-даг байсан» = used to; нэг удаагийн «-сан» = Past Simple; одоогийн «-даг» = Present Simple; асуулт, үгүйсгэлд did … use to.
Бүтэц
| Хэлбэр | Жишээ |
|---|---|
| Батлах | I / you / he / she / we / they used to play tennis. |
| Үгүйсгэх | I didn't use to like vegetables. |
| Үгүйсгэх (хүчтэй, их түгээмэл) | He never used to eat breakfast. |
| Тийм / үгүй асуулт | Did you use to have a pet? |
| Асуух үгтэй асуулт | Where did you use to live? |
| Богино хариулт | Yes, I did. / No, I didn't. |
Used уу, use уу?
| did-гүй | did / didn't-ийн дараа |
|---|---|
| I used to · She used to · I never used to | didn't use to · Did you use to…? |
Used to + үндсэн хэлбэр – бүх өгүүлэгдэхүүнтэй ижил хэлбэр: үндсэн үйл үгэнд -s, -ed, -ing байхгүй.
| Зөв | Буруу |
|---|---|
| She used to work here. | She used to worked here. |
| They used to be neighbours. | They used to being neighbours. |
There used to be – өнгөрсөнд нэг газарт юу байсныг хэлнэ: There used to be a cinema here.
Хэрэглээ
1Өнгөрсний зуршил – тогтмол хийдэг байсан зүйл
Одоо болохоо больсон, өнгөрсөнд давтагддаг байсан үйлдэлд used to + үндсэн хэлбэр хэрэглэнэ. Монголоор «-даг байсан».
2Өнгөрсний байдал – удаан хугацаанд үнэн байсан зүйл
Used to нь өөрчлөгдсөн нөхцөл байдалд, be, have, live, like, know гэх мэт үйл үгтэй ч ажиллана. Монголоор энд ихэвчлэн зүгээр «байсан», «-тай байсан» гэдэг.
3Үгүйсгэл – didn't use to / never used to
Өнгөрсөнд үнэн биш байсан, болдоггүй байсан ч одоо өөр болсон зүйлд didn't use to (did-ийн дараа d-гүй) хэрэглэнэ. Never used to ижил утгатай бөгөөд ярианд их түгээмэл. Монголоор «-даггүй байсан», «дургүй байсан».
4Асуулт – Did you use to…?
Асуултыг Did + өгүүлэгдэхүүн + use to + үндсэн хэлбэр-ээр бүтээнэ. did эсвэл didn't-ээр хариулна. Монголоор асуух сул үг төгсгөлд ирдэг («… үздэг байсан уу?»), англиар did эхэнд.
5Used to эсвэл Past Simple
Давтагдсан, өөрчлөгдсөн үйлдэл, удаан хугацааны байдалд used to. Тодорхой цагт болсон нэг үйлдэлд, хэдэн удаа эсвэл яг хэр удаан гэдгийг хэлэхдээ Past Simple. Past Simple мөн өнгөрсний зуршлыг, ялангуяа цагийн үгтэй, илэрхийлж болох тул зуршилд ч зөв. Монголоор: «-даг байсан» ба «-сан».
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. Одоогийн «-даг» → use to. «-даг байсан» = used to гэж цээжилсний дараа одоогийн «-даг»-ийг ч use to гэж орчуулах нь элбэг: «Биднийг очих бүрд эмээ маань боорцог шарж өгдөг». Use to одоо цагийн хэлбэргүй. Одоогийн зуршилд Present Simple (usually-тэй ч болно).
2. «… -даг байсан» → was used to + үндсэн хэлбэр. «Байсан»-г was гэж орчуулаад used to-тэй нийлүүлэх нь элбэг: «Аав маань бага байхдаа ах нартайгаа хонь хариулдаг байсан». Used to-д was байхгүй (be used to бол өөр бүтэц: B1-21).
3. «Аль … -даг байсан бэ?» → did-гүй асуулт. Монголоор асуух үг, сул үг нэмэхэд л асуулт болдог: «Чи Дарханд сурч байхдаа аль дотуур байранд амьдардаг байсан бэ?». Англиар асуултад did заавал, араас нь use to.
4. «… жил … -ж байсан» → used to + тодорхой хугацаа. Монголоор «Бат үндэсний сур харвааны багийг арван хоёр жил дасгалжуулж байсан» гэдгийг used to гэж орчуулах нь элбэг. Хугацаа нь яг тодорхой бол англиар Past Simple энгийн сонголт.
Бүү андуураарай
used to (өнгөрсний зуршил) эсвэл usually (одоогийн зуршил) – Used to зөвхөн өнгөрсний тухай. Одоогийн зуршилд Present Simple, ихэвчлэн usually-тэй. A1-15-ийг үзнэ үү. Монголоор «-даг байсан» ба «-даг».
used to + үйл үг эсвэл be / get used to – Be used to something = «энэ надад хэвийн, танил». Энэ өөр бүтэц бөгөөд B1-21-д бий.
used to эсвэл өнгөрсний зуршлын would – Түүхэнд would ч давтагдсан өнгөрсний үйлдлийг илэрхийлж болно, гэхдээ байдлыг биш. B2-17-г үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- used to «yoost-tuh» шиг: /ˈjuːstə/ (UK, US). s нь /z/ биш /s/, d сонсогдохгүй.
- use to (did-ийн дараа) яг адилхан сонсогдоно: /ˈjuːstə/. Зөвхөн бичлэг өөрчлөгдөнө.
- Энгийн use үйл үг өөр: use /juːz/, used /juːzd/: I used a knife. Энд /z/ – монгол «з» биш: «с» хэлэх байрлалаас хоолойгоо дуугаргаарай.
- Эгшгийн өмнө to арай тод: I used to eat → /ˈjuːstu ˈiːt/.
- Үгүйсгэлд өргөлт ихэвчлэн didn't эсвэл never дээр: «I didn't use to like it.» «I never used to cook.»
- /uː/ бол урт эгшиг: уруулаа дугуйлж, богино u-гаас удаан сунгаарай. Монгол хэлэнд урт, богино эгшиг байдаг нь энд тустай.
Алтан дүрэм
Used to + үндсэн хэлбэр = өнгөрсөнд тогтмол болдог эсвэл удаан хугацаанд үнэн байсан, одоо ихэвчлэн өөр болсон. did / didn't-ийн дараа use to гэж бичнэ. Нэг үйл явдал эсвэл хэдэн удаа гэвэл Past Simple. Санаарай: «-даг байсан» = used to (was-гүй), одоогийн «-даг» = Present Simple.
Дасгал
A. Бүтэц
1–3-р даалгаварт used to хэрэглээрэй.
-
I (live) in a small village when I was a child.
-
you use to have a bike?
-
She didn't to like spicy food.
-
never-ээр үгүйсгэх хэлбэрт оруулна уу: I used to eat vegetables.
-
Асуулт зохионо уу: where / you / did / live / use to
-
there used to be-ээр нөхөөрэй: a park here, but now it's a car park.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: We … my aunt twice last month.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: My grandfather … a farm with fifty cows.
-
Аль өгүүлбэр нь одоо үнэн биш гэсэн утгатай вэ?
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Now I … take the bus.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
He used to plays football.
-
Did they used to work together?
-
I used to go to Mexico last summer.
-
There used to be a lot of trees in this street.
D. Нөхцөл байдалд
Өгүүллэгийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
When I was a teenager, I 15 (spend) every weekend at the skate park. I 16 (not / like) school very much, and my teachers 17 (say) I was lazy. Then, in 2015, I 18 (find) a part-time job in a bike shop, and everything changed. Now I own the shop! People often ask me, "19 you (think) about your future when you were young?" The honest answer is no.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Бага байхдаа байсан, одоо байхгүй болсон хоёр зуршлынхаа тухай бичнэ үү.
-
Хотынхоо тухай нэг өгүүлбэр бичнэ үү: өмнө нь байсан, одоо байхгүй болсон зүйл.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-28 Past Simple монголоор: дүрмийн бус үйл үг, did ба didn't "Did you see the match?" "Yes, I (see) it at a friend's house."
-
A2-18 Present Perfect + for, since: «… жил амьдарч байна»-г англиар зөв хэлэх нь I (live) in Berlin since 2020.
-
A2-02 Past Simple эсвэл Past Continuous? When, while-ийн ялгааг монголоор тайлбарлав I (walk) home when it started to rain.
Хариулт
A. Бүтэц
- used to live
- Did
- use
- I never used to eat vegetables.
- Where did you use to live?
- There used to be
B. Утга
- visited
- used to have
- I used to live in Paris.
- usually
C. Алдааг олоорой
- He used to play football.
- Did they use to work together?
- I went to Mexico last summer.
- ✓ There used to be a lot of trees in this street.
D. Нөхцөл байдалд
- used to spend / spent
- didn't use to like / never used to like / didn't like
- used to say / said
- found
- Did … use to think / Did … think
E. Таны ээлж
- I used to watch cartoons every morning. I used to hate carrots.
- There used to be a big market near the station.
F. Холимог давталт
- saw
- have lived / have been living
- was walking
