For, since, How long: Present Perfect Simple эсвэл Continuous? Монголоор тайлбарлав
For, Since, How Long — Simple or Continuous?
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та for, since, How long…?-оор нөхцөл байдал хэр удаан үргэлжилснийг хэлж, Present Perfect Simple (I've read), Continuous (I've been reading) хоёроос зөвийг нь сонгож чадна.
Гол санаа
Өнгөрсөнд эхэлж одоо ч үнэн байгаа нөхцөл байдалд for (урт) эсвэл since (эхлэх цэг)-тэй Present Perfect (одоо төгссөн цаг) хэрэгтэй гэдгийг та мэднэ A2-18: I've lived here for five years, I live here for five years биш. Одоо хоёр дахь сонголт гарч ирнэ: simple уу, continuous уу?
Будагчны хоёр зураг төсөөлөөрэй. Эхнийх дээр хана будагдаж дуусаад гялалзаж байна: I've painted the wall. Энэ бол simple – үр дүн, дууссан зүйл, эсвэл тоолж болох нийлбэрийг харуулна. Хоёр дахь дээр будагч нойтон бийр барьчихсан, хувцас нь будагтай: I've been painting the wall. Энэ бол continuous – үргэлжилж буй үйл ажиллагаа, түүний хэр удаан үргэлжилснийг харуулна. Дууссан ч байж магадгүй, дуусаагүй ч байж магадгүй – гол нь тэр биш.
Зарим үйл үг (know, эзэмших утгатай have, be, like, believe) үйл ажиллагаа биш, байдлыг хэлдэг. Тэдэнд «нойтон бийр»-ийн зураг байхгүй тул simple хэвээр үлдэнэ.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор өнөөг хүртэлх хугацааг ихэвчлэн одоо цагаар хэлдэг: «Бид бие биенээ олон жил мэднэ», «Тэр нэгдүгээр сараас хойш сурч байна». Англиар хугацааны үгтэй бол Present Perfect заавал. Урт, эхлэх цэгийг монголоор «-ийн турш», «-аас хойш» гэдэг: «гурван жилийн турш» = for, «2020 оноос хойш» = since. «Турш»-ийг during гэж бүү орчуулаарай. Монголоор байдлыг ч «байгаа», «-ж байна»-аар хэлдэг («Надад энэ машин байгаа», «Надад таалагдаж байна»), харин англиар төлөв байдлын үйл үг continuous авдаггүй. Бас «Уулзаагүй хоёр жил болж байна» гэдэгт үгүйсгэл бий, англиар It's been two years since I saw him – since-ийн дараа батлах хэлбэр.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Энэ утас надад хоёр жил байгаа. | I've had this phone for two years. | эзэмших have = байдал → Simple |
| Бид бие биенээ олон жил мэднэ. | We've known each other for ages. | know → Simple, been knowing биш |
| Би энэ номыг хэдэн долоо хоног уншиж байна. | I've been reading this book for weeks. | үйл ажиллагаа + хугацаа → Continuous |
| Би энэ сард дөрвөн ном уншсан. | I've read four books this month. | тоо → Simple |
| Таван жилийн турш | for five years | «турш» → for, during биш |
| Есөн цагаас хойш | since nine o'clock | «-аас хойш» → since |
| Түүнийг хараагүй нэг жил болж байна. | It's been a year since I saw him. | монголоор үгүйсгэл; англиар since + батлах Past Simple |
| Та хэр удаан хүлээж байна вэ? | How long have you been waiting? | энд адилхан: хэр удаан гэдгийг асууна; англиар Present Perfect |
Товчхондоо: «-ийн турш» = for, «-аас хойш» = since; үр дүн, тоо, байдал → Simple; үйл ажиллагаа, хугацаа → Continuous.
Бүтэц
For ба since (A2-18-ын давталт)
| Үг | Араас нь | Жишээ |
|---|---|---|
| for | хугацааны урт | for two hours, for a week, for ages, for a long time |
| since | эхлэх цэг | since nine o'clock, since Monday, since 2015, since last summer |
| since | өгүүлбэр, ихэвчлэн Past Simple | since I was a child, since we moved here |
How long…?
| Цаг | Асуулт |
|---|---|
| Present Perfect Simple | How long have you known Ana? |
| Present Perfect Continuous | How long have you been waiting? |
| be-тэй | How long has she been a teacher? |
Simple уу, Continuous уу?
| Present Perfect Simple (have + V3) | Present Perfect Continuous (have been + -ing) |
|---|---|
| үр дүн: I've painted the room. (дууссан) | үйл ажиллагаа: I've been painting the room. (дуусаагүй ч байж магадгүй) |
| хэр их / хэд: She's written three chapters. | хэр удаан: She's been writing all morning. |
| байдал: I've known him for years. | – (төлөв байдлын үйл үгтэй хэрэглэдэггүй) |
| байнгын мэт: He's lived here all his life. | түр зуурын мэт: He's been living with his parents for a few months. |
It's (been) … since …
| Загвар | Жишээ |
|---|---|
| It's been + хугацаа + since + Past Simple | It's been three years since I last saw her. |
| It's + хугацаа + since + Past Simple | It's three years since I last saw her. |
Богино It's three years since… загвар британи англиар ялангуяа түгээмэл.
Хэрэглээ
1For, since, How long – товч давталт
For уртыг, since эхлэх цэгийг (өдөр, огноо, цаг, үйл явдал) хэлнэ. Уртыг How long + Present Perfect-ээр асууна.
2Үр дүн, нийлбэрт Simple
Үйлдэл дууссан эсвэл ямар нэг юм тоолж байгаа бол (хэр их, хэд, хэдэн удаа) simple хэрэглэнэ.
3Байдлын үйл үгэнд Simple
Байдлыг илэрхийлдэг үйл үг – know, have (эзэмших), be, like, love, believe, understand, own – хугацааг хэлж байсан ч ихэвчлэн simple хэвээр.
4Үйл ажиллагаа, түүний уртад Continuous
Гол нь үйл ажиллагаа, түүний хэр удаан үргэлжилж байгаа, эсвэл үлдээсэн ул мөр бол continuous хэрэглэнэ. Үйл ажиллагаа дууссан ч, дуусаагүй ч байж болно.
5Live, work, study, teach – хоёулаа болно
Удаан үргэлжилдэг нөхцөл байдлыг хэлдэг үйл үгтэй for, since-тэй хоёр хэлбэр хоёулаа зөв, ихэвчлэн бараг ялгаагүй. Continuous нь нөхцөл байдлыг түр зуурын мэт сонсогдуулж болно.
6It's (been) + хугацаа + since…
Өнгөрсний үйл явдлаас хойш хэр их хугацаа өнгөрснийг энэ загвараар хэлнэ. Since-тэй хэсэг ихэвчлэн Past Simple. Тэр нөхцөл байдал ч одоо хүртэл үргэлжилж байвал since-тэй хэсэгт Present Perfect байж болно; It's been… since загварт Past Simple бол найдвартай сонголт.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Зургаан жилийн турш» → during. Монгол «-ийн турш» нь толь бичигт during гэж ихэвчлэн орчуулагддаг тул «Энэ кафе гурван жилийн турш ажиллаж байгаа, үргэлж хүнтэй» гэдгийг during-ээр хэлэх нь элбэг. Хэр удааныг хэлэхэд англиар for.
2. «Байгаа» → has been having. Монголоор эзэмшлийг «байна / байгаа»-аар хэлдэг: «Энэ гэр манай гэр бүлд 2010 оноос хойш байгаа». «-ж байгаа» мэт сонсогдох тул continuous хэлбэр сонгох нь бий. Эзэмших have бол төлөв байдлын үйл үг → Simple.
3. «Даваагаас хойш … орчуулж байна» → тоотой Continuous. Монголоор «Болормаа даваа гарагаас хойш таван гэрээ орчуулсан» гэж «-сан»-аар ч, «орчуулж байна» гэж ч хэлж болно. Англиар дууссан зүйлсийн тоог хэлж байгаа бол Simple.
4. «… -аагүй удаж байна» → since + үгүйсгэл. Монголоор «Өвөө морь унаагүй удаж байна» гэж үгүйсгэлээр хэлдэг. Англи It's been … since-ийн дараа сүүлд болсон үйл явдлыг батлах хэлбэрээр хэлнэ.
Бүү андуураарай
for, since ба ago – for = урт; since = эхлэх цэг; ago = дууссан үйл явдал хэр холын өмнө болсныг Past Simple-тэй хэлнэ A2-19. Монгол «-ын өмнө»-г before гэж бүү орчуулаарай.
How long have you…? ба How long did you…? – Present Perfect одоо ч үнэн зүйлийг, Past Simple дууссан хугацааг асууна.
I've been here for a week ба I'm here for a week – Эхнийх нь одоо хүртэлх хугацааг, хоёр дахь нь одоогийн эсвэл ирээдүйн аяллын нийт уртыг хэлнэ.
I've read your book ба I've been reading your book – Simple: дуусгасан. Continuous: дундуур нь явж байна, эсвэл түүнд цаг зарцуулсан.
Зөв бичих ба дуудлага
- for ярианд ихэвчлэн сул: /fə/ (UK), /fɚ/ (US) – for two years. /f/: доод уруулаа дээд шүдэнд хүргээд үлээгээрэй, «п» болгохгүй.
- since эгшгээ бүтэн хадгална: /sɪns/. Төгсгөлийн -nce нь /ns/, эгшиг нэмэхгүй.
- How long have you…? нийлж дуудагдана: /haʊ ˈlɒŋ əv jə/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv jə/ (US). long-ийн төгсгөлийн /ŋ/ нь «сайн» гэдгийн төгсгөлийн «н»-тэй ойролцоо – /ɡ/ нэмэхгүй.
- It's been ихэвчлэн нэг хэсэг болж дуудагдана: /ɪts bɪn/ – It's been ages!
- she's known = she has known; she's been нь she has been (хэзээ ч she is been биш).
Алтан дүрэм
Одоо ч үнэн үү? Present Perfect-ийг for (урт) эсвэл since (эхлэл)-тэй хэрэглэ. Үр дүн, тоо, төлөв байдлын үйл үг → Simple. Үйл ажиллагаа, түүний хэр удаан үргэлжилж буй нь → Continuous (live, work, study-д ихэвчлэн хоёулаа болно). «-ийн турш» = for, during биш.
Дасгал
A. Бүтэц
Дутуу үгийг нөхөж, эсвэл зааврыг дагаарай.
-
I've had this bike 2021.
-
She's been sleeping ten hours.
-
We've been friends we were five.
-
Past Simple-ээр нөхөөрэй: It's been two years since I (see) my cousins.
-
Continuous болон for-оор дахин бичнэ үү: I started learning the piano three years ago.
-
"For five years." гэсэн хариултад асуулт бичнэ үү (you, have, your car).
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I … Tom for years.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I … four cups of coffee today.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Sorry about my hands. I … the car.
-
Аль өгүүлбэр ном дууссан гэдгийг хэлж байна вэ?
-
Аль өгүүлбэр илүү түр зуурын мэт сонсогдож байна вэ?
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
I live in this town since 2019.
-
How long are you waiting?
-
He's worked here since six months.
-
We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.
D. Нөхцөл байдалд
Имэйлийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулж, дутуу үгийг нөхөөрэй.
Hi Sam! I 16 (live) in Lisbon 17 March, and I love it. I 18 (learn) Portuguese for three months, but it's hard! So far I 19 (make) a few friends at my language school. It 20 (be) ages since we last spoke — how are you?
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Нэг найзаа хэр удаан мэдэх, өөрт байгаа нэг юмаа хэр удаан эзэмшиж байгаа тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.
-
Сүүлийн үед хийж буй нэг үйл ажиллагаа, нэг үр дүнгийнхээ тухай нэг нэг өгүүлбэр бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B1-01 Present Perfect Continuous: «-сээр байна», «-ж байна»-г англиар хэрхэн хэлэх вэ Your eyes are red. you (cry)?
-
A2-19 Present Perfect эсвэл Past Simple? Ялгааг монголоор тайлбарлав I (move) to London two years ago.
-
A2-17 Present Perfect: just, already, yet – «дөнгөж сая», «аль хэдийн», «хараахан» Have you finished your homework ?already = гайхсан үед
Хариулт
A. Бүтэц
- since
- for
- since
- saw / last saw
- I have been learning the piano for three years. / I've been learning the piano for three years.
- How long have you had your car?
B. Утга
- have known
- have drunk
- have been repairing
- I've read your book.
- He's been living with friends since the fire.
C. Алдааг олоорой
- I have lived in this town since 2019. / I've lived in this town since 2019. / I have been living in this town since 2019. / I've been living in this town since 2019.
- How long have you been waiting?
- He's worked here for six months. / He's been working here for six months.
- ✓ We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.
D. Нөхцөл байдалд
- have lived / have been living
- since
- have been learning
- have made
- has been / is
E. Таны ээлж
- I've known my best friend since primary school. I've had this watch for ten years.
- I've been running every morning this month. I've lost three kilos.
F. Холимог давталт
- Have … been crying
- moved
- yet / already
