Must Be, Can't Be, Might Be: वर्तमानबारे तार्किक अनुमान — सजिलो नेपालीमा
Must Be, Can't Be, Might Be: Present Deduction
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं प्रमाण हेरेर वर्तमानबारे तार्किक अनुमान गर्न सक्नुहुनेछ (She must be at work, That can't be right, He might be asleep), र आफू कति पक्का हुनुहुन्छ भन्ने पनि देखाउन सक्नुहुनेछ।
मुख्य विचार
धेरै पटक हामीलाई कुनै कुरा पक्का थाहा हुँदैन, तर हामीसँग सुराक हुन्छन्। जासुसले जस्तै हामी प्रमाण हेर्छौँ र निष्कर्षमा पुग्छौँ। त्यो निष्कर्ष कति बलियो छ भनेर देखाउन अङ्ग्रेजीले मोडल क्रिया प्रयोग गर्छ।
जासुसको नोटबुक कल्पना गर्नुहोस्, जसमा तीनवटा सम्भावित फैसला छन्। must = “यही एउटा मात्र व्याख्या मिल्छ”: The lights are off and the car has gone — they must be out. can't = “यो असम्भव छ”: She has just eaten a huge lunch — she can't be hungry. might / may / could = “यो एउटा सम्भावित व्याख्या हो”: He might be in a meeting.
यो must नियमबारे होइन A2-20, तर्कबारे हो। अनि यो must को उल्टो सामान्यतया can't हुन्छ, mustn't होइन।
नेपाली र अङ्ग्रेजी
यहाँ नेपाली र अङ्ग्रेजी निकै मिल्छन्। नेपालीको “हुनुपर्छ” ले पनि नियम (“सिटबेल्ट लगाउनुपर्छ”) र अनुमान (“थाकेको हुनुपर्छ”) दुवै जनाउँछ, ठ्याक्कै अङ्ग्रेजीको must जस्तै। “हुन सक्छ” = might / may / could, “हुनै सक्दैन” = can't, र “-दै हुनुपर्छ” = must be + -ing। ध्यान दिनुपर्ने कुरा: “हुन सक्छ” लाई can be बनाउनु हुँदैन, र नेपालीमा “नहुन सक्छ” (सायद होइन) र “हुनै सक्दैन” (पक्कै होइन) फरक भएजस्तै अङ्ग्रेजीमा पनि might not र can't फरक छन्।
| नेपाली | अर्थ | अङ्ग्रेजी |
|---|---|---|
| तपाईं थाकेको हुनुपर्छ। | पक्का: सत्य | You must be tired. |
| उनी पुस्तकालयमा हुन सक्छिन्। | सम्भव | She might be in the library. |
| त्यो सही ठेगाना हुनै सक्दैन। | पक्का: असत्य | That can't be the right address. |
| उसलाई मिटिङबारे थाहा नहुन सक्छ। | सायद होइन | He might not know about the meeting. |
| ऊ कसैसँग कुरा गर्दै हुनुपर्छ। | अहिले चलिरहेको | He must be talking to someone. |
संरचना
मोडल क्रिया + मूल रूप (प्रायः be)
| कति पक्का? | मोडल क्रिया | उदाहरण |
|---|---|---|
| सत्य हो भन्नेमा लगभग पक्का | must | She must be exhausted. |
| सम्भव छ | might / may / could | He might be at the gym. |
| सायद सत्य होइन | might not / may not | They may not be home yet. |
| असत्य हो भन्नेमा लगभग पक्का | can't / couldn't | That can't be Tom — he's in Paris. |
मोडल क्रिया + be + -ing — अहिले चलिरहेको कामबारे अनुमान
| ढाँचा | उदाहरण |
|---|---|
| must be + -ing | She must be working late. |
| might / may / could be + -ing | They might be having dinner. |
| can't be + -ing | You can't be leaving already! |
मोडल क्रिया + अरू क्रिया — प्रायः अवस्थाबोधक क्रिया (know, have, live, mean, like, want)
| उदाहरण | अर्थ |
|---|---|
| You must know Ana — she works in your office. | तपाईं उनलाई पक्कै चिन्नुहुन्छ। |
| He can't live here — his name isn't on the door. | ऊ पक्कै यहाँ बस्दैन। |
| They may have a spare key. | सायद उनीहरूसँग अर्को साँचो छ। |
प्रश्न — could वा might, वा Do you think…? प्रयोग गर्नुहोस्। प्रश्नमा can पनि सम्भव छ: Who can that be?
| प्रश्न | उदाहरण |
|---|---|
| Could… ? | Could that be our taxi? |
| Who might… ? | Who might that be at the door? |
| Who can… ? | Who can that be at this time of night? |
| Do you think… ? | Do you think she's ill? |
प्रयोग
1must — लगभग पक्कै सत्य
प्रमाणले एउटा मात्र तार्किक निष्कर्षतिर देखाउँछ भने must प्रयोग गर्नुहोस्।
2can't / couldn't — लगभग पक्कै असत्य
प्रमाणले कुनै कुरा असम्भव छ भन्छ भने can't प्रयोग गर्नुहोस्। Couldn't पनि सम्भव छ, र अलि कम सिधा सुनिन्छ।
3might / may / could — सम्भव
कुनै कुरा सम्भव छ तर पक्का हुन पर्याप्त प्रमाण छैन भने यी प्रयोग गर्नुहोस्। अनुमानमा यी लगभग उही अर्थका हुन्; may अलि बढी औपचारिक हो। “सायद होइन” भन्न might not वा may not भन्नुहोस्, couldn't होइन A2-22।
4चलिरहेको कामबारे अनुमान: मोडल क्रिया + be + -ing
अहिले भइरहेको कुराबारे अनुमानका लागि मोडल क्रिया + be + -ing प्रयोग गर्नुहोस्। अवस्थाबोधक क्रिया भने simple रूपमै रहन्छन्: He must know, He must be knowing होइन।
5प्रमाणबाट तर्क गर्नु
अनुमानसँगै प्रायः त्यसको कारण पनि आउँछ। पहिले प्रमाण र अनि निष्कर्ष (प्रायः so सँग), वा पहिले निष्कर्ष र अनि because। अरूको अनुमान सोध्न could, might वा Do you think…? प्रयोग गर्नुहोस्।
6अनुमानमा must not — सम्भव, तर कम
अनुमानमा must not (= पक्कै होइन) सम्भव छ, मुख्यतः अमेरिकी अङ्ग्रेजीमा, र प्रायः पूरा रूपमा। बेलायती अङ्ग्रेजीमा mustn't लाई मुख्यतः निषेधका रूपमा बुझिन्छ A2-20। Can't जहाँ पनि सुरक्षित रोजाइ हो।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “हुन सक्छ” → can be। नेपालीको “हुन सक्छ” मा “सक्छ” भएकाले धेरैले can be भन्छन्। तर अहिलेको एउटा अवस्थाबारे अनुमान गर्दा अङ्ग्रेजीमा could / might / may be चाहिन्छ।
2. “नहुनुपर्छ” → mustn't। “हुनुपर्छ” = must भएकाले नेपालीको “नहुनुपर्छ” लाई mustn't बनाइन्छ। अनुमानमा “पक्कै होइन” भन्न सामान्य र सुरक्षित रोजाइ can't हो।
3. “नहुन सक्छ” र “हुनै सक्दैन” को गडबड। नेपालीमा “न” कहाँ लाग्छ भन्नेले अर्थ बदल्छ: “घरमा नहुन सक्छ” = सायद छैन; “घरमा हुनै सक्दैन” = पक्कै छैन। अङ्ग्रेजीमा पनि यस्तै: might not = सायद होइन, can't = पक्कै होइन।
नझुक्किनुहोस्
अनुमानको must र बाध्यताको must — शब्द उही, काम फरक: अनुमान = तर्क; बाध्यता = नियम A2-20। नेपालीको “पर्छ” मा पनि यस्तै दुई काम छन्।
can't (असम्भव) र mustn't (अनुमति छैन)
might not र can't — might not ले ढोका खुला राख्छ; can't ले बन्द गर्छ।
वर्तमान र विगतको अनुमान — विगतबारे अनुमानका लागि must have / can't have / might have + तेस्रो रूप प्रयोग गरिन्छ। यो B2-06 मा सिकाइन्छ।
हिज्जे र उच्चारण
- अनुमानमा must प्रायः कमजोर हुन्छ: /məst/, वा व्यञ्जनअघि /məs/। यो कमजोर स्वर /ə/ नेपालीको “अ” सँग निकै मिल्छ। She must be… “she muss bee” जस्तो सुनिन्छ।
- can't बलियो र जोड दिएर भनिन्छ: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US)। अन्तिम /t/ प्रायः राम्ररी सुनिँदैन, त्यसैले लामो स्वर (UK) वा जोड (US) ले यो नकारात्मक हो भनेर बताउँछ। नेपालीमा स्वरको लम्बाइले अर्थ बदलिँदैन, त्यसैले यहाँ विशेष ध्यान दिनुहोस्: कमजोर can /kən/ छोटो र जोडविनाको हुन्छ, can't लामो र जोडसहितको।
- शङ्का देखाउन might मा प्रायः जोड दिइन्छ: It might be true… but I doubt it.
- You must be joking! र You can't be serious! निश्चित प्रतिक्रिया हुन्; joking र serious मा बलियो जोड दिनुहोस्।
सुनौलो नियम
प्रमाण → निष्कर्ष। must = सत्य हो भन्नेमा पक्का; might / may / could = सम्भव छ; can't = सत्य होइन भन्नेमा पक्का। “सायद होइन” का लागि might not / may not; “पक्कै होइन” का लागि सामान्य रोजाइ can't हो। “हुन सक्छ” लाई can be नबनाउनुहोस्।
अभ्यास
A. संरचना
कोष्ठकको सङ्केत हेरेर सही रूप लेख्नुहोस्।
-
She's been running for an hour. She (be) tired. (म पक्का छु।)
-
That (be) Jack — he's on holiday in Thailand. (होइन भन्नेमा म पक्का छु।)on holiday (UK) = on vacation (US)
-
I'm not sure where my keys are. They (be) in the car.
-
He isn't answering. He (sleep). (म पक्का छु।)
-
“सायद होइन” भन्ने अर्थ बनाउनुहोस्: She may be at home.
-
could प्रयोग गरेर प्रश्न बनाउनुहोस्: That is our taxi.
-
They (live) here — the name on the door is different. (उनीहरू यहाँ बस्दैनन् भन्नेमा म पक्का छु।)
B. अर्थ
अर्थ हेरेर सही उत्तर छान्नुहोस्।
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: You … be hungry — you've just had a big lunch.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: Everyone's carrying umbrellas. It … be raining.
-
यसको अर्थ के हो? "She might not be at work."
-
फोन बज्दै छ। आमा प्रायः यही बेला फोन गर्नुहुन्छ, तर मेरो हाकिमले पनि गर्नुहुन्छ। सही उत्तर छान्नुहोस्: … Mum.
-
"You must be tired" मा must ले के जनाउँछ? …
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
They must to be at the cinema.
-
He might be study at the moment.
-
"Where's Ella?" "She can be in the garden."
-
You must be knowing my sister.
-
That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. पाठभित्र
कुराकानी पढ्नुहोस् र हरेक ठाउँमा सही मोडल क्रिया वा रूप लेख्नुहोस्।
Ben: Whose car is that outside?
Ana: It 18 be Mark's. His car is blue, and that one's red.
Ben: Then it 19 be the new neighbours' car. I'm not sure.
Ana: Look — there are boxes everywhere. They 20 be moving in today. That's obvious!
Ben: Then they 21 (feel) exhausted. I'm sure of it. Shall we take them some coffee?
Ana: Good idea. But they 22 (have) lunch right now — I don't know. Let's wait an hour.
E. तपाईंको पालो
अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
आफ्नो वरिपरि हेर्नुहोस्। प्रमाणसहित दुईवटा अनुमान लेख्नुहोस्: एउटा must र अर्को can't प्रयोग गरेर।
-
तपाईंकी साथीले फोन उठाइरहेकी छैनन्। might, may र could प्रयोग गरेर तीनवटा सम्भावित कारण लेख्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't र Don't Have To को फरक — सजिलो नेपालीमा You ___ wear a seatbelt — it's the law. …
-
A2-22 May, Might र Could बाट सम्भावना कसरी भन्ने — सजिलो नेपालीमा … it will rain later.
-
B1-14 Indirect Questions: Could You Tell Me Where…? विनम्र प्रश्न कसरी सोध्ने — सजिलो नेपालीमा Do you know where ___? …
उत्तरहरू
A. संरचना
- must be
- can't be / couldn't be
- might be / may be / could be
- must be sleeping
- She may not be at home. / She might not be at home.
- Could that be our taxi?
- can't live / couldn't live
B. अर्थ
- can't
- must
- Perhaps she isn't.
- It might be
- logic
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- They must be at the cinema.
- He might be studying at the moment.
- She could be in the garden. / She might be in the garden. / She may be in the garden.
- You must know my sister.
- ✓ That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. पाठभित्र
- can't / couldn't
- might / may / could
- must
- must be feeling / must feel
- might be having / may be having / could be having
E. तपाईंको पालो
- My neighbour's car isn't there, so she must be at work. It can't be very late — it's still light outside.
- She might be driving. She may be in a meeting. Her phone could be switched off.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- must
- Maybe
- the station is
