Must be, can't be, might be: логички заклучоци за сегашноста на англиски
Must Be, Can't Be, Might Be: Present Deduction
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете врз основа на докази да правите логички заклучоци за сегашноста – She must be at work, That can't be right, He might be asleep – и да покажете колку сте сигурни.
Главна идеја
Често не знаеме нешто сигурно, но имаме траги. Како детектив, ги гледаме доказите и доаѓаме до заклучок. Англискиот со модалните глаголи покажува колку е силен тој заклучок.
Замислете бележник на детектив со три можни пресуди. must = „Ова е единственото објаснување што има смисла“: The lights are off and the car has gone — they must be out. can't = „Ова е невозможно“: She has just eaten a huge lunch — she can't be hungry. might / may / could = „Ова е едно можно објаснување“: He might be in a meeting.
Ова must не зборува за правила A2-20. Зборува за логика. Во ова значење спротивното на must обично е can't, а не mustn't.
Македонски и англиски
Кај нас заклучоци правиме на повеќе начини: „Мора да си уморен“, „Сигурно е на работа“, „Не може да има осумнаесет години“, „Можеби е во библиотеката“, „Може да е во библиотеката“. Добра вест: „мора да“ кај нас, исто како англиското must, значи и обврска и заклучок, а „не може да е“ е точно can't be – тука е исто.
Разликите се четири. Прво, по „мора да“ кај нас доаѓа лична форма на глаголот: „мора да е“, „мора да се на одмор“. На англиски по must стои само основната форма: must be, не must is / must are, а нашето „да“ не е to. Второ, „може да е“ и „можеби е“ лесно се преведуваат со can be, но за претпоставка за една конкретна ситуација сега англискиот користи might / may / could. Can во потврдна реченица значи општа можност (It can be cold here in winter). Трето, „мора да не е дома“ звучи природно кај нас, но англиското mustn't најчесто значи забрана; за „сигурно не е“ користете can't. Четврто, глаголскиот вид (свршен / несвршен) не е англиската продолжена форма, а кај нас претпоставка за нешто што се случува сега правиме со обично сегашно време („Сигурно зборува со некого“). На англиски тука треба must / might be + -ing.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Мора да си уморен. | You must be tired. | „мора да“ како заклучок = must – тука е исто |
| Мора да се на одмор. | They must be on holiday. | кај нас „да се“; на англиски само be |
| Не може да има осумнаесет години. | She can't be eighteen. | „не може да е“ = can't be – тука е исто |
| Можеби е во библиотеката. | She might be in the library. | претпоставка сега → might / may / could, не can |
| Во зима тука може да биде многу студено. | It can be very cold here in winter. | општа можност → can |
| Мора да не е дома, автомобилот го нема. | He can't be home — his car isn't here. | „сигурно не е“ → can't; mustn't = забрана |
| Линијата е зафатена. Сигурно зборува со некого. | The line's busy. He must be talking to someone. | нешто што се случува сега → must be + -ing |
| Можеби не знае за состанокот. | He might not know about the meeting. | know е глагол на состојба → без -ing |
Накратко: „мора да е“ = must be, „не може да е“ = can't be, „можеби е“ = might / may / could be, „можеби не“ = might not / may not; за нешто што се случува сега must be + -ing.
Форма
Модален глагол + основна форма (многу често be)
| Колку сте сигурни? | Модален глагол | Пример |
|---|---|---|
| речиси сигурно е вистина | must | She must be exhausted. |
| можно | might / may / could | He might be at the gym. |
| можеби не е вистина | might not / may not | They may not be home yet. |
| речиси сигурно не е вистина | can't / couldn't | That can't be Tom — he's in Paris. |
Модален глагол + be + -ing – претпоставка за дејство што се случува сега
| Образец | Пример |
|---|---|
| must be + -ing | She must be working late. |
| might / may / could be + -ing | They might be having dinner. |
| can't be + -ing | You can't be leaving already! |
Модален глагол + друг глагол – главно глаголи на состојба (know, have, live, mean, like, want)
| Пример | Значење |
|---|---|
| You must know Ana — she works in your office. | Сигурен сум дека ја познавате. |
| He can't live here — his name isn't on the door. | Сигурен сум дека не живее тука. |
| They may have a spare key. | Можеби имаат резервен клуч. |
Прашања – користете could или might или Do you think…? Во прашањата е можно и can: Who can that be?
| Прашање | Пример |
|---|---|
| Could… ? | Could that be our taxi? |
| Who might… ? | Who might that be at the door? |
| Who can… ? | Who can that be at this time of night? |
| Do you think… ? | Do you think she's ill? |
Употреба
1must – речиси сигурно е вистина
Користете must кога доказите водат само кон еден разумен заклучок. Кај нас: „мора да“, „сигурно“.
2can't / couldn't – речиси сигурно не е вистина
Користете can't кога доказите покажуваат дека нешто е невозможно. Може и couldn't, кое звучи малку помеко. Кај нас: „не може да е“, „нема шанси да е“.
3might / may / could – можно
Користете ги кога нешто е можно, но доказите не се доволни за сигурност. Во заклучоците значат речиси исто; may е малку поформално. Кај нас: „можеби“, „може да е“. За „можеби не“ користете might not или may not – не couldn't A2-22.
4Претпоставки за нешто што се случува сега: модален глагол + be + -ing
За претпоставка за нешто што се случува токму сега користете модален глагол + be + -ing. Кај нас тука стои обично сегашно време („сигурно зборува со некого“). Глаголите на состојба остануваат во проста форма: He must know, не He must be knowing.
5Заклучоци од докази
Заклучокот обично доаѓа со причина. Прво кажете го доказот, па заклучокот (често со so), или кажете го заклучокот и додајте because. Кога прашувате некого за неговата претпоставка, користете could, might или Do you think…?
6must not за заклучок – можно, но ретко
Must not (= сигурен сум дека не е вистина) во заклучоците се користи главно во американскиот англиски и обично во полна форма. Во британскиот англиски mustn't се разбира пред сè како забрана A2-20. Can't е сигурен избор секаде.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Мора да се евтини“ → must are. Кај нас по „мора да“ доаѓа лична форма на глаголот: „мора да е“, „мора да се“, „мора да имаат“. Ако ја преведеме збор по збор, по must застанува is или are. На англиски по модалниот глагол секогаш стои основната форма: must be, must have.
2. „Може да е во подрумот“ → can be. Нашето „може да е“ значи и општа можност („во зима може да биде студено“) и претпоставка сега („може да е во подрумот“). Англиското can во потврдна реченица го покрива само првото. За претпоставка за една конкретна ситуација сега користете might, may или could.
3. „Мора да не го сака“ → mustn't like. Кај нас „мора да не е“, „мора да не го сака“ е обичен начин да кажеме „сигурно не е така“. Англиското mustn't најчесто значи „забрането е“, особено во британскиот англиски. За „сигурно не е вистина“ сигурниот избор е can't.
4. „Сигурно прави ајвар“ → must make. Кај нас претпоставка за нешто што се случува сега правиме со обично сегашно време: „Од дворот мириса на печени пиперки, баба сигурно прави ајвар.“ Англиското must make звучи како обврска или навика. За дејство што трае сега треба must be + -ing.
Не мешајте
must како заклучок и must како обврска – Истиот збор, различна работа: заклучок = логика; обврска = правило A2-20. И нашето „мора да“ ги прави двете.
can't (невозможно) и mustn't (забрането)
might not и can't – might not ја остава вратата отворена; can't ја затвора.
Заклучок за сегашноста и за минатото – За претпоставки за минатото користете must have / can't have / might have + минат партицип. За тоа е лекцијата B2-06.
Правопис и изговор
- must во заклучоците обично е слабо: /məst/ или пред согласка /məs/ – She must be…. Стандардниот македонски нема таков слаб глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено, не како јасно „а“.
- can't е силно и нагласено: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US). Крајното /t/ често тешко се слуша, па негацијата ја носи долгата самогласка (UK) или нагласот (US). Не ја скратувајте британската /ɑː/, инаку can't звучи како can. Американското /æ/ го нема кај нас: устата е поотворена отколку за „е“.
- might често се нагласува кога сакате да покажете сомнеж: It might be true… but I doubt it.
- You must be joking! и You can't be serious! се готови реакции; нагласете ги силно joking и serious. Кај serious нагласот е на првиот слог: SE-ri-ous, а /ɪə/ (UK) е дифтонг.
Златно правило
Доказ → заклучок. must = сигурен сум дека е вистина („мора да е“); might / may / could = можно („можеби е“); can't = сигурен сум дека не е вистина („не може да е“). По сите нив стои основната форма: must be, никогаш must is. „Можеби не“ е might not / may not, а за „сигурно не е“ најчесто се користи can't.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точната форма.
-
She's been running for an hour. She (be) tired. (I'm sure.)
-
That (be) Jack — he's on holiday in Thailand. (I'm sure it isn't.)on holiday (UK) = on vacation (US)
-
I'm not sure where my keys are. They (be) in the car.
-
He isn't answering. He (sleep). (I'm sure.)
-
Променете го значењето во „можеби не“: She may be at home.
-
Направете прашање со could: That is our taxi.
-
They (live) here — the name on the door is different. (I'm sure they don't.)
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: You … be hungry — you've just had a big lunch.
-
Изберете го точниот одговор: Everyone's carrying umbrellas. It … be raining.
-
Изберете го точниот одговор: What does it mean? "She might not be at work."
-
Телефонот ѕвони. Мама често се јавува во ова време, но и шефот. Изберете го точниот одговор: … Mum.
-
Изберете го точниот одговор: In "You must be tired", must is about ….
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
They must to be at the cinema.
-
He might be study at the moment.
-
"Where's Ella?" "She can be in the garden."
-
You must be knowing my sister.
-
That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.
Ben: Whose car is that outside?
Ana: It 18 be Mark's. His car is blue, and that one's red.
Ben: Then it 19 be the new neighbours' car. I'm not sure.
Ana: Look — there are boxes everywhere. They 20 be moving in today. That's obvious!
Ben: Then they 21 (feel) exhausted. I'm sure of it. Shall we take them some coffee?
Ana: Good idea. But they 22 (have) lunch right now — I don't know. Let's wait an hour.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Погледнете околу себе. Напишете два заклучока, еден со must и еден со can't, и кажете го доказот.
-
Пријател не одговара на телефон. Напишете три можни објаснувања со might, may и could.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A2-20 Must, have to, mustn't и don't have to: мора, не мора и не смее на англиски You ___ wear a seatbelt — it's the law. …
-
A2-22 May, might и could: како се кажува „можеби“ на англиски … it will rain later.
-
B1-14 Indirect questions на англиски: Could you tell me where… – љубезни прашања Do you know where ___? …
Одговори
A. Форма
- must be
- can't be / couldn't be
- might be / may be / could be
- must be sleeping
- She may not be at home. / She might not be at home.
- Could that be our taxi?
- can't live / couldn't live
B. Значење
- can't
- must
- Perhaps she isn't.
- It might be
- logic
C. Најдете ја грешката
- They must be at the cinema.
- He might be studying at the moment.
- She could be in the garden. / She might be in the garden. / She may be in the garden.
- You must know my sister.
- ✓ That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. Во контекст
- can't / couldn't
- might / may / could
- must
- must be feeling / must feel
- might be having / may be having / could be having
E. Ваш ред е
- My neighbour's car isn't there, so she must be at work. It can't be very late — it's still light outside.
- She might be driving. She may be in a meeting. Her phone could be switched off.
F. Мешано повторување
- must
- Maybe
- the station is
