Must Be, Can't Be, Might Be: වර්තමානය ගැන අනුමාන කරන හැටි — සරල සිංහලෙන්
Must Be, Can't Be, Might Be: Present Deduction
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට සාක්ෂි බලලා වර්තමානය ගැන තර්කානුකූලව අනුමාන කරන්න පුළුවන් වෙනවා — She must be at work, That can't be right, He might be asleep — ඒ වගේම ඔබට කොච්චර විශ්වාසද කියලා පෙන්නන්නත් ඔබ ඉගෙන ගන්නවා.
ප්රධාන අදහස
බොහෝ විට අපි යමක් නිසැකවම දන්නේ නැහැ, නමුත් අපිට ඉඟි තියෙනවා. රහස් පරීක්ෂකයෙක් වගේ, අපි සාක්ෂි බලලා නිගමනයකට එනවා. ඒ නිගමනය කොච්චර ශක්තිමත්ද කියලා පෙන්නන්න ඉංග්රීසිය modal verbs පාවිච්චි කරනවා.
රහස් පරීක්ෂකයාගේ සටහන් පොතේ තීන්දු තුනක් තියෙනවා කියලා හිතන්න. must = “තේරුමක් තියෙන එකම පැහැදිලි කිරීම මේකයි”: The lights are off and the car has gone — they must be out. can't = “මේක වෙන්න බැහැ”: She has just eaten a huge lunch — she can't be hungry. might / may / could = “මේක එක පැහැදිලි කිරීමක් වෙන්න පුළුවන්”: He might be in a meeting.
මේ must නීති ගැන නෙවෙයි A2-20. මේක තර්කය ගැන. ඒ වගේම මේ must එකේ විරුද්ධ පැත්ත සාමාන්යයෙන් can't, mustn't නෙවෙයි.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලෙන් අපි අනුමාන කරන්නේ බොහෝ විට ඇති එක්ක: “එයාට මහන්සි ඇති”, “එයා වැඩ කරනවා ඇති”. මේ “ඇති” එකට ශක්තිමත් අනුමානයත් (must) දුර්වල අනුමානයත් (might) දෙකම කියවෙනවා; ඉංග්රීසියේ ඔබ තෝරගන්න ඕනෑ. “ඉන්න පුළුවන්”, “වෙන්න පුළුවන්” කියන්නේ might / may / could — නමුත් එක තත්ත්වයක් ගැන අනුමානයකට can නෙවෙයි. “වෙන්න බැහැ” හරියටම can't වගේ වැඩ කරනවා — මේක ඇත්ත සමානකමක්. නීතියක් පෙන්නන “ඕනෑ” (You must wear a seatbelt) තර්කයේ must එකට වඩා වෙනස් කියලා මතක තියාගන්න.
| සිංහල | තේරුම | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| එයාට හොඳටම මහන්සි ඇති. | ශක්තිමත් අනුමානය | She must be exhausted. |
| ඒ Tom වෙන්න බැහැ. | වෙන්න බැහැ = can't | That can't be Tom. |
| එයා ජිම් එකේ ඉන්න පුළුවන්. | පුළුවන් → might / may / could | He might be at the gym. |
| එයා රෑ වෙනකල් වැඩ කරනවා ඇති. | -නවා ඇති → must be + -ing | She must be working late. |
| ආරක්ෂක පටිය දාන්න ඕනෑ. | ඕනෑ = නීතිය | You must wear a seatbelt. |
ව්යුහය
Modal verb + මූල රූපය (බොහෝ විට be)
| කොච්චර විශ්වාසද? | Modal verb | උදාහරණය |
|---|---|---|
| ඇත්ත කියලා බොහෝ දුරට විශ්වාසයි | must | She must be exhausted. |
| වෙන්න පුළුවන් | might / may / could | He might be at the gym. |
| සමහර විට ඇත්ත නැහැ | might not / may not | They may not be home yet. |
| බොරු කියලා බොහෝ දුරට විශ්වාසයි | can't / couldn't | That can't be Tom — he's in Paris. |
Modal verb + be + -ing — දැන් සිද්ධ වෙමින් තියෙන දෙයක් ගැන අනුමානයක්
| රටාව | උදාහරණය |
|---|---|
| must be + -ing | She must be working late. |
| might / may / could be + -ing | They might be having dinner. |
| can't be + -ing | You can't be leaving already! |
Modal verb + වෙනත් ක්රියාපද — වැඩිපුරම state verbs (තත්ත්වය පෙන්නන ක්රියාපද: know, have, live, mean, like, want)
| උදාහරණය | තේරුම |
|---|---|
| You must know Ana — she works in your office. | ඔබ එයාව දන්නවා කියලා මට විශ්වාසයි. |
| He can't live here — his name isn't on the door. | එයා මෙහෙ ජීවත් වෙන්නේ නැහැ කියලා මට විශ්වාසයි. |
| They may have a spare key. | සමහර විට එයාලා ළඟ එකක් තියෙනවා. |
ප්රශ්න — could හෝ might පාවිච්චි කරන්න, නැත්නම් Do you think…? ප්රශ්නවල can වුණත් පුළුවන්: Who can that be?
| ප්රශ්නය | උදාහරණය |
|---|---|
| Could… ? | Could that be our taxi? |
| Who might… ? | Who might that be at the door? |
| Who can… ? | Who can that be at this time of night? |
| Do you think… ? | Do you think she's ill? |
භාවිතය
1must — බොහෝ දුරට අනිවාර්යයෙන්ම ඇත්ත
සාක්ෂි පෙන්නන්නේ තේරුමක් තියෙන එකම නිගමනයක් නම් must පාවිච්චි කරන්න.
2can't / couldn't — බොහෝ දුරට අනිවාර්යයෙන්ම බොරු
යමක් වෙන්න බැහැ කියලා සාක්ෂි පෙන්නනවා නම් can't පාවිච්චි කරන්න. Couldn't වුණත් පුළුවන්, ඒක ටිකක් මෘදුයි.
3might / may / could — වෙන්න පුළුවන්
යමක් වෙන්න පුළුවන්, නමුත් විශ්වාස කරන්න තරම් සාක්ෂි නැත්නම් මේවා පාවිච්චි කරන්න. අනුමානයේදී මේවායේ තේරුම බොහෝ දුරට එකයි; may ටිකක් විධිමත්. “සමහර විට නැහැ” කියන්න might not හෝ may not — couldn't නෙවෙයි A2-22.
4සිද්ධ වෙමින් තියෙන ක්රියා ගැන අනුමාන: modal verb + be + -ing
දැන්ම සිද්ධ වෙන දෙයක් ගැන අනුමානයකට modal verb + be + -ing පාවිච්චි කරන්න. State verbs සරල රූපයෙන්ම තියෙනවා: He must know, He must be knowing නෙවෙයි.
5සාක්ෂිවලින් තර්ක කිරීම
අනුමානයක් එක්ක සාමාන්යයෙන් හේතුවත් එනවා. මුලින් සාක්ෂිය දීලා ඊට පස්සේ නිගමනය (බොහෝ විට so එක්ක), නැත්නම් නිගමනය දීලා because එක්ක හේතුව එකතු කරන්න. කෙනෙක්ගේ අනුමානය අහන්න could, might හෝ Do you think…? පාවිච්චි කරන්න.
6අනුමානයට must not — පුළුවන්, නමුත් කලාතුරකින්
අනුමානයේදී must not (= ඒක බොරු කියලා මට විශ්වාසයි) පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්, වැඩිපුරම ඇමරිකානු ඉංග්රීසියේ, සාමාන්යයෙන් සම්පූර්ණ රූපයෙන්. බ්රිතාන්ය ඉංග්රීසියේ mustn't දැනෙන්නේ වැඩිපුරම තහනමක් විදිහට A2-20. හැම තැනම ආරක්ෂිත තේරීම can't.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “වෙන්න පුළුවන්” → can be. සිංහලේ “පුළුවන්” හැකියාවටත් අනුමානයටත් එකයි (“ඒ පාර්සලය කැනඩාවේ ඉන්න ඔයාගේ ඥාති අයියාගෙන් වෙන්න පුළුවන්”). ඉංග්රීසියේ දැන් එක තත්ත්වයක් ගැන අනුමානයකට could / might / may; ප්රකාශනයක can නෙවෙයි.
2. “කරනවා ඇති” → must + -ing. සිංහලේ “දැන් කසුන් A/L වලට පාඩම් කරනවා ඇති” කියන එකේ “කරනවා” එක ඉංග්රීසියට -ing විදිහට විතරක් ගෙනාවම be අමතක වෙනවා. සිද්ධ වෙමින් තියෙන දෙයකට must be + -ing.
3. “තියෙනවා ඇති” → must be having. “රුවන් ළඟ ගොඩක් සල්ලි තියෙනවා ඇති”, “මේ ෆෝන් එක සචිනිගේ වෙන්න ඇති” වගේ අනුමානවල සිංහලේ “-නවා” රූපය නිසා ගොඩක් අය must be + -ing දානවා. know, have, like, belong වගේ state verbs වලට must + මූල රූපය.
4. “ඇති” → might, සාක්ෂි ශක්තිමත් වුණත්. සිංහලේ “ඇති” ශක්තිමත් අනුමානයටත් දුර්වල අනුමානයටත් එකයි, ඒ නිසා සමහර අය හැම තැනම might දානවා. සාක්ෂි එකම නිගමනයකට යොමු කරනවා නම් must.
පටලවා ගන්න එපා
අනුමානයේ must සහ බැඳීමේ must — එකම වචනය, වැඩ දෙකක්: අනුමානය = තර්කය; බැඳීම = නීතියක් A2-20.
can't (වෙන්න බැහැ) සහ mustn't (අවසර නැහැ)
might not සහ can't — might not දොර ඇරලා තියනවා; can't දොර වහනවා.
වර්තමාන අනුමානය සහ අතීත අනුමානය — අතීතය ගැන අනුමානවලට must have / can't have / might have + තුන්වෙනි රූපය. ඒ ගැන B2-06 පාඩමේ ඉගෙන ගන්නවා.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- අනුමානයේදී must සාමාන්යයෙන් දුර්වලයි: /məst/, ව්යංජනයකට කලින් /məs/ — She must be…. ස්වරය සිංහලේ “අ” එකට ළඟයි; /st/ සහ ඊළඟ වචනය අතරට ස්වරයක් දාන්න එපා.
- can't ශක්තිමත්, අවධාරණය එක්ක: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US). අගේ /t/ බොහෝ විට ඇහෙන්නේ නැහැ, ඒ නිසා දිග ස්වරය (UK) හෝ අවධාරණය (US) තමයි නිෂේධාත්මක බව පෙන්නන්නේ. සිංහලේ “අ / ආ” වගේ කෙටි-දිග වෙනස can /kən/ සහ can't /kɑːnt/ අතර වෙනස අල්ලගන්න උදව් වෙනවා (UK); US can't වල ස්වරය සිංහලේ “ඇ” එකට ළඟයි.
- සැකය පෙන්නන්න ඕනෑ නම් might බොහෝ විට අවධාරණය කරනවා: It MIGHT be true… but I doubt it.
- You must be joking! සහ You can't be serious! ස්ථාවර ප්රතිචාර; joking සහ serious ශක්තිමත්ව අවධාරණය කරන්න.
රන් රීතිය
සාක්ෂිය → නිගමනය. must = ඇත්ත කියලා මට විශ්වාසයි; might / may / could = වෙන්න පුළුවන්; can't = ඇත්ත නැහැ කියලා මට විශ්වාසයි. “සමහර විට නැහැ” කියන්න might not / may not; “කොහොමටවත් නැහැ” කියන්න සාමාන්ය තේරීම can't. සිංහලේ “වෙන්න පුළුවන්” එක can be කරන්න එපා.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
වරහන් ඇතුළේ ඉඟිය බලලා සම්පූර්ණ කරන්න.
-
She's been running for an hour. She (be) tired. (I'm sure.)
-
That (be) Jack — he's on holiday in Thailand. (I'm sure it isn't.)on holiday (UK) = on vacation (US)
-
I'm not sure where my keys are. They (be) in the car.
-
He isn't answering. He (sleep). (I'm sure.)
-
“සමහර විට නැහැ” කියන තේරුමට හරවන්න: She may be at home.
-
could එක්ක ප්රශ්නයක් හදන්න: That is our taxi.
-
They (live) here — the name on the door is different. (I'm sure they don't.)
B. අර්ථය
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: You … be hungry — you've just had a big lunch.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: Everyone's carrying umbrellas. It … be raining.
-
මේකේ තේරුම මොකක්ද? "She might not be at work."
-
ෆෝන් එක රින්ග් වෙනවා. අම්මා නිතරම මේ වෙලාවට කෝල් කරනවා, නමුත් මගේ ලොක්කත් එහෙමයි. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … Mum.
-
"You must be tired" කියන වාක්යයේ must කියන්නේ … ගැන.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
They must to be at the cinema.
-
He might be study at the moment.
-
"Where's Ella?" "She can be in the garden."
-
You must be knowing my sister.
-
That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. පාඨය තුළ
සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න.
Ben: Whose car is that outside?
Ana: It 18 be Mark's. His car is blue, and that one's red.
Ben: Then it 19 be the new neighbours' car. I'm not sure.
Ana: Look — there are boxes everywhere. They 20 be moving in today. That's obvious!
Ben: Then they 21 (feel) exhausted. I'm sure of it. Shall we take them some coffee?
Ana: Good idea. But they 22 (have) lunch right now — I don't know. Let's wait an hour.
E. ඔබේ වාරය
ඔබේ අත්දැකීම් ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබ වටේ බලන්න. අනුමාන දෙකක් ලියන්න, එකක් must එක්ක, එකක් can't එක්ක, සාක්ෂියත් එක්ක.
-
යාළුවෙක් ෆෝන් එකට උත්තර දෙන්නේ නැහැ. might, may සහ could එක්ක වෙන්න පුළුවන් හේතු තුනක් ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't සහ Don't Have To: නීති සහ බැඳීම් — සරල සිංහලෙන් You ___ wear a seatbelt — it's the law. …
-
A2-22 May, Might, Could: “වෙන්න පුළුවන්” කියන හැටි — සරල සිංහලෙන් … it will rain later.
-
B1-14 Indirect Questions (ආචාරශීලී වක්ර ප්රශ්න): Could You Tell Me Where…? — සරල සිංහලෙන් Do you know where ___? …
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- must be
- can't be / couldn't be
- might be / may be / could be
- must be sleeping
- She may not be at home. / She might not be at home.
- Could that be our taxi?
- can't live / couldn't live
B. අර්ථය
- can't
- must
- Perhaps she isn't.
- It might be
- logic
C. වැරැද්ද සොයන්න
- They must be at the cinema.
- He might be studying at the moment.
- She could be in the garden. / She might be in the garden. / She may be in the garden.
- You must know my sister.
- ✓ That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. පාඨය තුළ
- can't / couldn't
- might / may / could
- must
- must be feeling / must feel
- might be having / may be having / could be having
E. ඔබේ වාරය
- My neighbour's car isn't there, so she must be at work. It can't be very late — it's still light outside.
- She might be driving. She may be in a meeting. Her phone could be switched off.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- must
- Maybe
- the station is
