Must Be, Can't Be, Might Be sa Ingles: Paghuhula Batay sa Ebidensiya
Must Be, Can't Be, Might Be: Present Deduction
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang manghula nang lohikal tungkol sa kasalukuyan batay sa ebidensiya — She must be at work, That can't be right, He might be asleep — at ipakita kung gaano ka kasigurado.
Ang Pangunahing Ideya
Madalas, hindi natin alam nang sigurado ang isang bagay, pero may mga palatandaan tayo. Tulad ng isang detective, tinitingnan natin ang ebidensiya at bumubuo tayo ng konklusyon. Gumagamit ang Ingles ng mga modal (modal verb) para ipakita kung gaano kalakas ang konklusyong iyon.
Isipin ang notebook ng detective na may tatlong posibleng hatol. must = "Ito lang ang paliwanag na may saysay": The lights are off and the car has gone — they must be out. can't = "Imposible ito": She has just eaten a huge lunch — she can't be hungry. might / may / could = "Isa ito sa mga posibleng paliwanag": He might be in a meeting.
Hindi tungkol sa patakaran ang must na ito A2-20. Tungkol ito sa lohika. At ang kabaligtaran ng must na ito ay karaniwang can't, hindi mustn't.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, madalas nating gamitin ang siguro para sa malakas na hula (Pagod ka siguro = You must be tired) at para rin sa mahinang hula (Siguro nasa library siya = She might be in the library). Sa Ingles, kailangang pumili batay sa ebidensiya: malinaw ang ebidensiya → must; posible lang → might / may / could. Para sa imposible, hindi puwede o imposible ang sinasabi natin; sa Ingles, can't. At madalas walang pandiwa sa Filipino (Pagod ka), pero sa Ingles, laging may pandiwa pagkatapos ng modal — kadalasan be.
| Filipino | Ingles |
|---|---|
| Pagod ka siguro. / Siguradong pagod ka. | You must be tired. |
| Hindi puwedeng disiotso na siya. | She can't be eighteen. |
| Baka nasa library siya. / Siguro nasa library siya. | She might be in the library. |
| Baka hindi niya alam ang tungkol sa meeting. | He might not know about the meeting. |
| May kausap siguro siya. | He must be talking to someone. |
| Sino kaya iyan sa pinto? | Who might that be at the door? |
Pansinin na walang dapat dito. Ang dapat ay para sa patakaran (You must wear a seatbelt); para sa lohikal na hula, siguro o siguradong ang katumbas ng must.
Anyo
Modal + base form (madalas be)
| Gaano kasigurado? | Modal | Halimbawa |
|---|---|---|
| halos sigurado na totoo | must | She must be exhausted. |
| posible | might / may / could | He might be at the gym. |
| posibleng hindi totoo | might not / may not | They may not be home yet. |
| halos sigurado na hindi totoo | can't / couldn't | That can't be Tom — he's in Paris. |
Modal + be + -ing — hula tungkol sa nangyayari ngayon
| Pattern | Halimbawa |
|---|---|
| must be + -ing | She must be working late. |
| might / may / could be + -ing | They might be having dinner. |
| can't be + -ing | You can't be leaving already! |
Modal + ibang pandiwa — karaniwang state verbs (know, have, live, mean, like, want)
| Halimbawa | Kahulugan |
|---|---|
| You must know Ana — she works in your office. | Sigurado akong kilala mo siya. |
| He can't live here — his name isn't on the door. | Sigurado akong hindi siya nakatira rito. |
| They may have a spare key. | Baka may reserbang susi sila. |
Mga tanong — gamitin ang could o might, o Do you think…? Puwede rin ang can sa tanong: Who can that be?
| Tanong | Halimbawa |
|---|---|
| Could… ? | Could that be our taxi? |
| Who might… ? | Who might that be at the door? |
| Who can… ? | Who can that be at this time of night? |
| Do you think… ? | Do you think she's ill? |
Gamit
1Must — Halos Siguradong Totoo
Gamitin ang must kapag iisang makatwirang konklusyon lang ang itinuturo ng ebidensiya.
2Can't / Couldn't — Halos Siguradong Hindi Totoo
Gamitin ang can't kapag ipinapakita ng ebidensiya na imposible ang isang bagay. Puwede rin ang couldn't, at medyo hindi ito kasing-diretso.
3Might / May / Could — Posible
Gamitin ang mga ito kapag posible ang isang bagay pero kulang ang ebidensiya para makasiguro. Sa paghuhula, halos pareho ang kahulugan nila; medyo mas pormal ang may. Para sa "baka hindi", gamitin ang might not o may not — hindi couldn't A2-22.
4Paghula tungkol sa Nangyayari Ngayon: Modal + Be + -ing
Para sa hula tungkol sa nangyayari mismo ngayon, gamitin ang modal + be + -ing. Nananatili sa simpleng anyo ang state verbs: He must know, hindi He must be knowing.
5Pangangatwiran mula sa Ebidensiya
Kadalasang may kasamang dahilan ang hula. Ibigay muna ang ebidensiya at saka ang konklusyon (madalas may so), o ibigay ang konklusyon at idagdag ang because. Para itanong ang hula ng iba, gamitin ang could, might o Do you think…?
6Must Not para sa Paghuhula — Posible pero Bihira
Posible ang must not (= sigurado akong hindi totoo) sa paghuhula, lalo na sa American English, at karaniwang buo ang anyo. Sa British English, pagbabawal ang karaniwang dating ng mustn't A2-20. Ang can't ang ligtas na pagpipilian saanman.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Walang be pagkatapos ng modal. Sa Filipino, walang pandiwa sa Proud siguro sa iyo ang lola mo o Baka busy siya. Kaya madalas mawala ang be sa Ingles. Pero laging kailangan ng modal ng pandiwa.
2. Puwede → can para sa hula. Dahil Puwedeng nasa traffic pa siya ang sinasabi natin, madalas can ang lumalabas. Pero para sa hula tungkol sa isang sitwasyon ngayon, could / might / may ang gamit.
3. Hindi + must → mustn't. Kapag sigurado tayong hindi totoo, parang natural na gawing negatibo ang must. Pero sa karamihan ng Ingles, pagbabawal ang mustn't. Para sa "imposible", can't.
4. Iisang siguro para sa lahat. Kapag malinaw ang ebidensiya, siguro pa rin ang sinasabi natin, kaya maybe ang madalas lumabas. Tama ang gramatika, pero parang hindi ka sigurado, kahit halata na ang sagot.
Huwag Ipagkamali
must para sa paghuhula at must para sa obligasyon — Iisang salita, magkaibang trabaho: paghuhula = lohika; obligasyon = patakaran A2-20. Sa Filipino, magkaiba rin ang salita: siguro para sa hula, dapat / kailangan para sa patakaran.
can't (imposible) at mustn't (bawal)
might not at can't — Iniiwang bukas ng might not ang pinto; isinasara ito ng can't.
Hula sa kasalukuyan at sa nakaraan — Para sa hula tungkol sa nakaraan, gamitin ang must have / can't have / might have + past participle. Nasa B2-06 ito.
Baybay at Bigkas
- Karaniwang mahina ang must sa paghuhula: /məst/, o /məs/ bago ang katinig — sa She must be…, halos nawawala ang /t/. Schwa (/ə/) ang patinig: maikli at maluwag, hindi buong a o u.
- Malakas at may diin ang can't: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US). Madalas mahirap marinig ang /t/ sa dulo, kaya ang mahabang patinig (UK) o ang diin (US) ang nagsasabing negatibo ito: That can't be right. Sa US, ang /æ/ ay bukas na patinig: ibuka nang malaki ang bibig at idiin ang dila pababa — iba ito sa e ng Filipino.
- Kadalasang may diin ang might kapag gusto mong ipakita ang pagdududa: It might be true… but I doubt it.
- Nakapirming reaksiyon ang You must be joking! at You can't be serious!; idiin nang malakas ang joking at serious. Sa serious /ˈsɪəriəs/ (UK), /ˈsɪriəs/ (US), nasa unang pantig ang diin.
Gintong Tuntunin
Ebidensiya → konklusyon. must = sigurado akong totoo; might / may / could = posible; can't = sigurado akong hindi totoo. Para sa "baka hindi", might not / may not; para sa "imposible", can't ang karaniwang pagpipilian. Huwag kalimutan ang be pagkatapos ng modal, at huwag gawing maybe ang lahat ng siguro.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Kumpletuhin ang pangungusap gamit ang modal at ang pandiwang nasa panaklong.
-
She's been running for an hour. She (be) tired. (Sigurado ako.)
-
That (be) Jack — he's on holiday in Thailand. (Sigurado akong hindi siya iyon.)on holiday (UK) = on vacation (US)
-
I'm not sure where my keys are. They (be) in the car.
-
He isn't answering. He (sleep). (Sigurado ako.)
-
Isulat muli bilang "baka hindi": She may be at home.
-
Bumuo ng tanong gamit ang could: That is our taxi.
-
They (live) here — the name on the door is different. (Sigurado akong hindi.)
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: You … be hungry — you've just had a big lunch.
-
Piliin ang tamang sagot: Everyone's carrying umbrellas. It … be raining.
-
Ano ang ibig sabihin? "She might not be at work."
-
Nagri-ring ang telepono. Madalas tumawag si Mama sa ganitong oras, pero ganoon din ang boss ko. Piliin ang tamang sagot: … Mum.
-
Sa "You must be tired", ang must ay tungkol sa ….
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
They must to be at the cinema.
-
He might be study at the moment.
-
"Where's Ella?" "She can be in the garden."
-
You must be knowing my sister.
-
That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. Sa Konteksto
Ilagay ang tamang modal, o gamitin ang pandiwang nasa panaklong kasama ang modal.
Ben: Whose car is that outside?
Ana: It 18 be Mark's. His car is blue, and that one's red.
Ben: Then it 19 be the new neighbours' car. I'm not sure.
Ana: Look — there are boxes everywhere. They 20 be moving in today. That's obvious!
Ben: Then they 21 (feel) exhausted. I'm sure of it. Shall we take them some coffee?
Ana: Good idea. But they 22 (have) lunch right now — I don't know. Let's wait an hour.
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles.
-
Tumingin ka sa paligid mo. Sumulat ng dalawang hula, isa gamit ang must at isa gamit ang can't, at ibigay ang ebidensiya.
-
Hindi sinasagot ng kaibigan mo ang telepono. Sumulat ng tatlong posibleng paliwanag gamit ang might, may at could.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't, Don't Have To: Kailangan, Bawal at Hindi Kailangan sa Ingles You ___ wear a seatbelt — it's the law. …
-
A2-22 May, Might, Could sa Ingles: Paano Sabihin ang Baka at Siguro … it will rain later.
-
B1-14 Indirect Questions sa Ingles: Could You Tell Me Where…? Magalang na Pagtatanong Do you know where ___? …
Mga sagot
A. Anyo
- must be
- can't be / couldn't be
- might be / may be / could be
- must be sleeping
- She may not be at home. / She might not be at home.
- Could that be our taxi?
- can't live / couldn't live
B. Kahulugan
- can't
- must
- Perhaps she isn't.
- It might be
- logic
C. Hanapin ang Mali
- They must be at the cinema.
- He might be studying at the moment.
- She could be in the garden. / She might be in the garden. / She may be in the garden.
- You must know my sister.
- ✓ That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. Sa Konteksto
- can't / couldn't
- might / may / could
- must
- must be feeling / must feel
- might be having / may be having / could be having
E. Ikaw Naman
- My neighbour's car isn't there, so she must be at work. It can't be very late — it's still light outside.
- She might be driving. She may be in a meeting. Her phone could be switched off.
F. Halo-halong Balik-aral
- must
- Maybe
- the station is
