SlowingoGramatyka
B1 7 / 39

Third conditional (trzeci tryb warunkowy): „Gdybym wtedy wiedział…” po angielsku

Third Conditional: If I Had Known…

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji wyobrazisz sobie przeszłość, która się nie wydarzyła, i jej skutki — If I had known, I would have helped — i użyjesz tej konstrukcji, żeby mówić o żalu, uldze i krytyce.

Główna idea

Przeszłość jest zamknięta. Nie da się jej zmienić, ale można wyobrazić sobie jej inną wersję.

Pomyśl o rozwidleniu dróg. W pewnym momencie w przeszłości trzeba było wybrać jedną drogę: I didn't leave early, so I missed the train. Third conditional (trzeci tryb warunkowy) idzie tą drugą drogą — tą, której nie wybrano — i mówi, dokąd prowadzi: If I had left early, I would have caught the train.

Warunek jest odwrotnością tego, co naprawdę się wydarzyło: had left znaczy „nie wyszedłem wcześnie”. Wynik zwykle też jest odwrotnością: would have caught znaczy „nie zdążyłem”. Z could have albo might have wynik na tej drugiej drodze jest tylko możliwy.

W B1-06 angielski cofał czasownik, żeby pokazać wyobrażoną teraźniejszość: if I had. Dla wyobrażonej przeszłości cofa go jeszcze raz, do past perfect: if I had had. Czas, który jest jednocześnie przeszły i nierealny.

Polski a angielski

Tu jest ważna różnica. Po polsku gdyby + forma z -by służy zarówno do teraźniejszości, jak i do przeszłości: „Gdybym miał czas, poszedłbym z tobą” może znaczyć „teraz” albo „wtedy”. O czasie decyduje kontekst albo słowa takie jak wtedy, wczoraj. Angielski musi to rozdzielić: dla teraźniejszości jest second conditional, dla przeszłości — third conditional z had i would have.

PolskiAngielskiKiedy?
Gdybym miał samochód, jeździłbym do pracy.If I had a car, I would drive to work.teraz → second conditional
Gdybym (wtedy) miał samochód, jeździłbym do pracy.If I had had a car, I would have driven to work.wtedy → third conditional
Gdybym wiedział o korkach, pojechałbym pociągiem.If I had known about the traffic, I would have taken the train.po polsku „by” w obu częściach, po angielsku would have tylko w wyniku
Mogłem ci pomóc.I could have helped you.could have = mogłem, ale tego nie zrobiłem

Budowa

Dwie części zdania

część z if (warunek)część główna (wynik)
if + past perfect (had + past participle)would / could / might + have + past participle
If she had studied,she would have passed.
If we hadn't stopped for coffee,we might have arrived on time.
If you had asked me,I could have helped.

Części mogą zamienić się miejscami. Gdy zdanie z if jest pierwsze, zwykle stawiamy przecinek; gdy pierwszy jest wynik, przecinka nie ma: If I'd seen you, I'd have said hello. / I'd have said hello if I'd seen you.

would, could, might

Czasownik modalnyZnaczeniePrzykład
would havepewny wynik („zrobiłbym”)I would have called you.
could havebyłoby możliwe („mógłbym”)I could have called you.
might havemoże („może bym”)I might have called you.

Przeczenia i pytania

Przykład
Przeczenie w warunkuIf he hadn't lied, …
Przeczenie w wyniku…, she wouldn't have left.
PytanieWhat would you have done if you'd lost your passport?
Krótkie odpowiedziWould you have come? — Yes, I would (have). / No, I wouldn't (have).

Formy skrócone

Pełna formaSkrót w piśmieJak to często brzmi
If I had knownIf I'd known/ɪf aɪd nəʊn/
I would have goneI'd have gone/aɪdəv ɡɒn/
would not havewouldn't have/ˈwʊdntəv/
could have / might havecould've / might've/ˈkʊdəv/, /ˈmaɪtəv/

Użycie

1Wyobrażona przeszłość i jej skutek

Zmień jeden prawdziwy fakt z przeszłości i pójdź drugą drogą aż do jej skutku.

If I had known about the traffic, I would have taken the train.
Gdybym wiedziała o korkach, pojechałabym pociągiem.
nie wiedziałam i nie pojechałam pociągiem
If the weather had been better, we would have eaten outside.
Gdyby pogoda była lepsza, zjedlibyśmy na dworze.
po polsku to samo co w second conditional; angielski pokazuje przeszłość
She would have won the race if she hadn't fallen.
Wygrałaby wyścig, gdyby się nie przewróciła.
If they hadn't spent so much on the wedding, they wouldn't have had money problems.
Gdyby nie wydali tyle na wesele, nie mieliby kłopotów finansowych.
What would you have done if the bank had said no?
Co byś zrobił, gdyby bank ci odmówił?

2Możliwe skutki: could have i might have

Could have — coś byłoby możliwe („mógłbym”); might have — skutek tylko prawdopodobny („może by…”).

If you had told me earlier, I could have changed my plans.
Gdybyś powiedział mi wcześniej, mogłabym zmienić plany.
byłabym w stanie
If the doctor hadn't acted so quickly, the patient could have died.
Gdyby lekarz nie zareagował tak szybko, pacjent mógłby umrzeć.
She might have said yes if you had asked her properly.
Może by się zgodziła, gdybyś ją porządnie poprosił.

3Żal

Third conditional pozwala mówić o decyzji z przeszłości, której żałujesz.

If I had saved more money, I could have bought that flat.
Gdybym odłożył więcej pieniędzy, mógłbym kupić to mieszkanie.
flat (UK) = apartment (US)
If I'd listened to my parents, I would have studied engineering.
Gdybym posłuchała rodziców, studiowałabym inżynierię.
I'd have stayed longer if I hadn't had to work the next day.
Zostałbym dłużej, gdybym nie musiał następnego dnia iść do pracy.
If I'd checked the address, we wouldn't have gone to the wrong hotel.
Gdybym sprawdziła adres, nie pojechalibyśmy do złego hotelu.

4Ulga

Wyobraź sobie gorszą przeszłość, która się nie wydarzyła. Gramatyka jest ta sama, a uczucie: „całe szczęście!”.

If I hadn't been wearing a seatbelt, I would have been badly hurt.
Gdybym nie miał zapiętych pasów, zostałbym ciężko ranny.
past perfect continuous: zob. B1-03
If the fire alarm hadn't gone off, we could have lost everything.
Gdyby nie włączył się alarm przeciwpożarowy, moglibyśmy stracić wszystko.
If you hadn't reminded me, I would have forgotten her birthday.
Gdybyś mi nie przypomniała, zapomniałbym o jej urodzinach.
If we had left five minutes later, we might have been in the accident.
Gdybyśmy wyjechali pięć minut później, może i my bylibyśmy uczestnikami tego wypadku.

5Krytyka i wskazywanie winy

Third conditional pokazuje komuś, że jego działanie — albo brak działania — spowodowało problem. Akcent na had czyni zdanie ostrzejszym.

If you had locked the door, nobody would have taken the laptop.
Gdybyś zamknął drzwi na klucz, nikt by nie zabrał laptopa.
po polsku „nikt by nie”, po angielsku nobody bez not
If you'd read the instructions, the printer wouldn't have broken.
Gdybyś przeczytała instrukcję, drukarka by się nie zepsuła.
We wouldn't have lost the client if the team had answered their emails.
Nie stracilibyśmy klienta, gdyby zespół odpowiadał na maile.
If he hadn't been so rude, she wouldn't have walked out.
Gdyby nie był taki niegrzeczny, nie wyszłaby.

Częste błędy

❌If I would have known, I would have come.
✅If I had known, I would have come.
Bez would have w części z if: if + had + past participle.
❌If I had known, I would came.
✅If I had known, I would have come.
would + have + past participle.
❌If I saw you yesterday, I would have said hello.
✅If I had seen you yesterday, I would have said hello.
Wyobrażony warunek w przeszłości wymaga past perfect.
❌If she had went, she would have seen him.
✅If she had gone, she would have seen him.
Past participle (gone), nie past simple (went).
❌I would of helped you.
✅I would have helped you.
would've brzmi jak „would of”, ale to słowo to have.
❌If they had took a taxi, they would have arrived on time.
✅If they had taken a taxi, they would have arrived on time.
take – took – taken.
❌If I'd have seen him, I'd have told him.
✅If I'd seen him, I'd have told him.
Bardzo częste w szybkiej mowie, ale niestandardowe: bez have po if I'd.

Pułapki dla Polaków

1. Jedno „gdyby” na teraz i na wtedy. Po polsku „Gdybyś do mnie zadzwonił, przyszedłbym” może dotyczyć wczorajszego wieczoru. Dlatego wiele osób używa second conditional także o przeszłości. Gdy chodzi o zakończony czas, potrzebny jest third conditional.

❌If you called me last night, I would come to help.
✅If you had called me last night, I would have come to help.
last night = przeszłość: had + past participle, would have

2. „By” w obu częściach → would have po if. Polskie „gdybym” i „zrobiłbym” mają by w obu częściach, więc kusi, żeby wstawić would have także do warunku. Po if stoi tylko had + past participle.

❌We would have got better seats if we would have booked earlier.
✅We would have got better seats if we had booked earlier.

3. „Zdałaby” to jedno słowo — would + forma przeszła? Polskie „zdałaby” to jedno słowo, a angielski wynik ma trzy elementy: would + have + past participle. Najczęściej gubi się have.

❌She would passed the test if she had practised more.
✅She would have passed the test if she had practised more.
❌I could helped you if you had asked.
✅I could have helped you if you had asked.

4. Podwójne przeczenie. Po polsku mówisz „nikt by nic nie zauważył”. Po angielsku w zdaniu może być tylko jedno przeczenie.

❌If we had been quiet, nobody wouldn't have noticed anything.
✅If we had been quiet, nobody would have noticed anything.

Nie myl

'd = had czy would? — W części z if 'd = had. W wyniku 'd = would. Zobacz, co stoi dalej: 'd + past participle = had; 'd have + past participle = would have.

If I'd known, I'd have helped.
Gdybym wiedziała, pomogłabym.
If I had known, I would have helped.
If you'd asked, she'd have said yes.
Gdybyś zapytał, zgodziłaby się.
If you had asked, she would have said yes.

Second czy third conditional — Second dotyczy wyobrażonej teraźniejszości albo przyszłości B1-06; third — wyobrażonej przeszłości. Po polsku obie formy mogą brzmieć tak samo.

If I had a car, I would drive to work.
Gdybym miał samochód, jeździłbym do pracy.
teraz: nie mam samochodu
If I had had a car, I would have driven to work.
Gdybym wtedy miał samochód, pojechałbym do pracy samochodem.
wtedy: nie miałem samochodu

Third czy mixed conditional — Gdy przeszły warunek ma skutek w teraźniejszości, używasz would + forma podstawowa. Uczysz się tego w B2-02.

If I had taken the job, I would have moved to Dubai.
Gdybym przyjęła tę pracę, przeprowadziłabym się do Dubaju.
skutek w przeszłości
If I had taken that job, I would be rich now.
Gdybym wtedy przyjęła tamtą pracę, byłabym teraz bogata.
skutek teraz: zob. B2-02

Formalna wersja bez if (Had I known…) pojawia się w C1-03.

Pisownia i wymowa

  • W szybkiej mowie would have brzmi jak /ˈwʊdəv/, a I would have jak /aɪdəv/. Have skraca się do słabego /əv/. Rozpoznawaj to w mowie, ale pisz I'd have albo I would have.
  • had w części z if jest słabe i zwykle ściągnięte: If you'd asked… /ɪf juːd ˈɑːskt/ (UK), /ɪf juːd ˈæskt/ (US). Końcowe /d/ w you'd, I'd wymawiaj dźwięcznie, krótko, bez zamiany na „t”.
  • had had jest poprawne i częste: If I'd had more time… — pierwsze had to czasownik posiłkowy, drugie to czasownik główny have.
  • Nigdy nie pisz would of, could of, might of. Biorą się z wymowy /əv/.
  • Przy krytyce akcentuj czasownik posiłkowy: If you HAD listened…

Złota zasada

Żeby wyobrazić sobie inną przeszłość: if + had + past participle, a potem would / could / might + have + past participle. Would have nie wchodzi do części z if. I pamiętaj: polskie „gdyby” nie pokazuje czasu, więc to ty musisz wybrać second albo third conditional.

Ćwiczenia

A. Forma

Wstaw czasownik z nawiasu w odpowiedniej formie.

  1. If I (know) you were in hospital, I would have visited you.
  2. If she had taken the earlier bus, she (not / be) late.
  3. We (win) the match if our best player hadn't been injured.
  4. If you (not / remind) me, I would have forgotten.
  5. Połącz zdania, używając third conditional i would: I didn't check the weather. I didn't take an umbrella.
  6. Połącz zdania, używając third conditional i would: The alarm didn't ring. We didn't wake up on time.

B. Znaczenie

Wybierz poprawną odpowiedź albo odpowiedz na pytanie.

  1. Nie masz pewności co do wyniku. Wybierz poprawną odpowiedź: If we had played better, we … have won.
  2. Który wynik jest tylko możliwy, a nie pewny?
  3. „If I'd left earlier, I'd have caught the bus.” Czy mówiący wyszedł wcześnie? Czy zdążył na autobus? (yes / no)
  4. Co znaczy każde 'd — had czy would? „If she'd called, I'd have answered.”

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. If I would have seen the sign, I would have stopped.
  2. If they had went to bed earlier, they wouldn't have been so tired.
  3. I would of called you if I'd had my phone.
  4. If I hadn't been driving so fast, the police wouldn't have stopped me.

D. W kontekście

Wstaw czasowniki z nawiasów w odpowiedniej formie.

The interview
Sam: How was the interview?
Lily: Terrible. I got there late. If I 15 (leave) home earlier, I 16 (not / miss) the first part.
Sam: Oh no. Did they ask difficult questions?
Lily: Yes. If I 17 (read) about the company, I 18 (can / answer) them better.
Sam: Well, if you 19 (not / go), you wouldn't have learned anything. Next time will be better!

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku o swoich doświadczeniach.

  1. Pomyśl o drobnym błędzie z zeszłego roku. Napisz jedno zdanie o tym, co byłoby inaczej.
  2. Pomyśl o szczęśliwym zbiegu okoliczności. Napisz zdanie wyrażające ulgę.
  3. Ktoś z pracy zapomniał zapisać plik i go stracił. Napisz łagodną uwagę krytyczną.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. B1-06 Second conditional (drugi tryb warunkowy): „Gdybym miał…” po angielsku
    If I (have) more time now, I'd learn the guitar.
  2. B1-03 Past perfect: „przeszłość przeszłości” — kiedy użyć had + III forma
    When we arrived, the shop (already / close).
  3. A2-16 Present perfect: Have you ever…? Jak mówić o doświadczeniach po angielsku
    Have you ever (eat) octopus?
  4. A1-25 Like, want i would like: jak mówić, co lubisz i czego chcesz
    Wybierz poprawną odpowiedź: In "We'd like to come", 'd means ….
Odpowiedzi

A. Forma

  1. had known / 'd known
  2. wouldn't have been / might not have been
  3. would have won / could have won / might have won
  4. hadn't reminded / had not reminded
  5. If I had checked the weather, I would have taken an umbrella. / If I'd checked the weather, I'd have taken an umbrella. / If I'd checked the weather, I would have taken an umbrella. / If I had checked the weather, I'd have taken an umbrella. / I would have taken an umbrella if I had checked the weather. / I'd have taken an umbrella if I'd checked the weather. / I would have taken an umbrella if I'd checked the weather. / I'd have taken an umbrella if I had checked the weather.
  6. If the alarm had rung, we would have woken up on time. / If the alarm had rung, we'd have woken up on time. / We would have woken up on time if the alarm had rung. / We'd have woken up on time if the alarm had rung.

B. Znaczenie

  1. might
  2. If we'd trained harder, we might have won.
  3. no … no
  4. had … would

C. Znajdź błąd

  1. If I had seen the sign, I would have stopped. / If I'd seen the sign, I'd have stopped. / If I'd seen the sign, I would have stopped. / If I had seen the sign, I'd have stopped.
  2. If they had gone to bed earlier, they wouldn't have been so tired.
  3. I would have called you if I'd had my phone. / I'd have called you if I'd had my phone. / I would have called you if I had had my phone. / I'd have called you if I had had my phone.
  4. ✓ If I hadn't been driving so fast, the police wouldn't have stopped me.

D. W kontekście

  1. had left / 'd left
  2. wouldn't have missed / might not have missed
  3. had read / 'd read
  4. could have answered
  5. hadn't gone / had not gone

E. Twoja kolej

  1. If I had booked my holiday earlier, I would have paid much less.
  2. If my neighbour hadn't found my keys, I couldn't have opened my door.
  3. If you had saved it, you wouldn't have lost all that work.

F. Powtórka mieszana

  1. had
  2. had already closed / 'd already closed / was already closed
  3. eaten
  4. would
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play