SlowingoGramatyka
A1 15 / 32

Have i have got po angielsku: jak powiedzieć „mam”

Have and Have Got

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji powiesz, co masz, jaką masz rodzinę, jak ktoś wygląda i co ci dolega — za pomocą have i have got w zdaniach twierdzących, przeczących i w pytaniach. Użyjesz też have do codziennych czynności, takich jak have breakfast.

Główna idea

Have łączy osobę z czymś w jej życiu: samochodem, siostrą, niebieskimi oczami, bólem głowy. Wyobraź sobie człowieka jako magnes. Różne rzeczy się do niego przyczepiają i stają się częścią jego życia — samochód, siostra, niebieskie oczy, pies, a nawet przeziębienie. I have a car. I have a dog.

Angielski ma na to dwa sposoby. Have działa w każdej odmianie angielskiego. Have got znaczy to samo i jest bardzo częste w brytyjskim angielskim, zwłaszcza w mowie. W amerykańskim normalną formą jest have, ale w luźnej rozmowie I've got też jest częste.

Te dwie formy zachowują się inaczej. Have to zwykły czasownik, więc w przeczeniach i pytaniach używa do / does — dokładnie tak jak w A1-13. W have got słowo have jest czasownikiem posiłkowym, więc samo przyjmuje not i samo przechodzi na początek pytania.

Po polsku sprawa wydaje się prosta: wszystko to „mieć”. Ale polskie „mieć” sięga dalej niż angielskie have: mamy też lata („mam 30 lat”) i rację („masz rację”), a tam angielski używa be. Za to have bywa też czynnością — have lunch („jeść obiad”), have a shower („brać prysznic”). To już nie posiadanie, więc have got jest tu niemożliwe.

Polski a angielski

Polski ma jeden czasownik „mieć” i pytanie tworzy intonacją: „Masz długopis?”. Angielski ma dwie formy i każda pyta inaczej: Do you have…? albo Have you got…?. Część polskich zdań z „mieć” to po angielsku be, a część polskich czasowników czynności (jeść, brać prysznic) to po angielsku have.

PolskiAngielskiCo się zmienia
Mam nowy telefon.I have / I've got a new phone.posiadanie: dwie możliwe formy
Masz długopis?Do you have a pen? / Have you got a pen?po polsku intonacja; po angielsku do albo have … got
Ona nie ma samochodu.She doesn't have a car. / She hasn't got a car.po doesn't → have, nie has
Mam 30 lat.I'm 30.wiek: be
Jest mi zimno. / Mam katar.I'm cold. / I have a cold.uczucie → be; choroba (rzeczownik) → have + a
Ona ma długie włosy.She has long hair.„włosy” to liczba mnoga, hair — niepoliczalne
Jem śniadanie o ósmej. / Biorę prysznic.I have breakfast at eight. / I have a shower.czynność → tylko have, nigdy have got

Budowa

Zdania twierdzące

Podmiothavehave got (głównie UK)
I / you / we / theyhave a car.have got ('ve got) a car.
he / she / ithas a car.has got ('s got) a car.

Przeczenia

Podmiothave (wszystkie odmiany)have got (głównie UK)
I / you / we / theydon't have a car.haven't got a car.
he / she / itdoesn't have a car.hasn't got a car.

Po doesn't używasz have, nie has: She doesn't have a car.

Pytania i krótkie odpowiedzi

FormaPytanieTakNie
haveDo you have a pen?Yes, I do.No, I don't.
haveDoes she have a car?Yes, she does.No, she doesn't.
have gotHave you got a pen?Yes, I have.No, I haven't.
have gotHas he got a car?Yes, he has.No, he hasn't.

Nie mieszaj tych dwóch form: nie Do you have got…? W krótkiej odpowiedzi powtarzasz czasownik posiłkowy z pytania: Have you got…? — Yes, I have.

Formy skrócone: I've got, you've got, he's got, she's got, it's got, we've got, they've got. Przy samym have w znaczeniu posiadania zwykle używasz formy pełnej: I have a car.

Have jako czynność (tylko have — nigdy have got)

have + …Przykłady
posiłki i napojehave breakfast / lunch / dinner / a coffee
mycie sięhave a shower / a bath; take a shower też jest częste, zwłaszcza w amerykańskim angielskim
przeżyciahave a party / a good time / a break / a lesson

Użycie

1Posiadanie

Have albo have got mówią o rzeczach, które posiadasz.

I have a new phone.
Mam nowy telefon.
We've got a small garden.
Mamy mały ogród.
głównie UK
Does your hotel have a pool?
Czy w twoim hotelu jest basen?
po polsku często „jest”, po angielsku hotel has
She hasn't got a car. She walks everywhere.
Nie ma samochodu. Wszędzie chodzi pieszo.
głównie UK
They don't have a TV.
Nie mają telewizora.

2Rodzina, przyjaciele i zwierzęta

Have / have got mówią o ludziach i zwierzętach w twoim życiu.

I have two sisters and a brother.
Mam dwie siostry i brata.
He's got three kids.
Ma trójkę dzieci.
głównie UK; he's got = he has got
"Do you have any brothers or sisters?" "No, I don't. I'm an only child."
„Masz rodzeństwo?” „Nie, jestem jedynakiem.” / „…jedynaczką.”
any: zob. A1-24
We have a dog. His name is Bruno.
Mamy psa. Wabi się Bruno.
o zwierzęciu domowym można powiedzieć he/she

3Wygląd

Have / have got opisują włosy, oczy i inne cechy wyglądu.

She has long, dark hair.
Ma długie, ciemne włosy.
hair: bez -s, choć po polsku „włosy”
My dad's got a beard.
Mój tata ma brodę.
głównie UK; dad's got = dad has got
You have beautiful eyes.
Masz piękne oczy.
The baby has her mother's nose.
Mała ma nos po mamie.
po polsku „po mamie”, po angielsku her mother's nose

4Choroby, problemy i spotkania

Have / have got łączysz z chorobami i bólem, zwykle z a / an. Pasują też do problemów i umówionych spotkań.

I have a headache.
Boli mnie głowa.
po polsku „boli mnie”, po angielsku I have a headache
Tom's got a cold. He's at home today.
Tom jest przeziębiony. Jest dziś w domu.
głównie UK; po polsku często „jest przeziębiony”, po angielsku have a cold
Have you got a temperature?
Masz gorączkę?
głównie UK
Yes, I have.
Tak, mam.
krótka odpowiedź na pytanie powyżej
We have a problem with the printer.
Mamy problem z drukarką.
I've got a meeting at three.
Mam spotkanie o trzeciej.
głównie UK

5Have jako czynność — nigdy have got

Have + rzeczownik może być czynnością: jedzeniem, piciem, myciem się, przeżyciem. Wtedy have to zwykły czasownik czynności i have got jest niemożliwe. Po polsku używamy tu innych czasowników: „jeść”, „pić”, „brać”, „urządzać”.

I have toast for breakfast.
Na śniadanie jem tosty.
She has a shower every morning.
Codziennie rano bierze prysznic.
Do you have lunch at work?
Jesz obiad w pracy?
lunch to posiłek w środku dnia
We have dinner at seven.
Jemy kolację o siódmej.
We have a big party every summer.
Co roku latem urządzamy dużą imprezę.

Częste błędy

❌She have a car.
✅She has a car.
He / she / it → has.
❌She doesn't has a car.
✅She doesn't have a car.
Po doesn't używamy have.
❌Do you have got a pen?
✅Do you have a pen? lub Have you got a pen?
Nie mieszaj dwóch form.
❌"Have you got a car?" "Yes, I do."
✅"Yes, I have."
Odpowiadasz czasownikiem posiłkowym z pytania.
❌I've got breakfast at eight.
✅I have breakfast at eight.
Przy czynnościach nigdy have got.
❌I have 25 years.
✅I am 25.
Wiek wyrażamy przez be: zob. A1-02.
❌He has hungry.
✅He is hungry.
Hungry, cold, tired to przymiotniki: używamy be.
⚠️I haven't a car.
✅I don't have a car. lub I haven't got a car.
Staroświecki lub bardzo formalny brytyjski angielski; dziś przetrwało głównie w stałych zwrotach, np. "I haven't a clue".

Pułapki dla Polaków

1. „Mieć” tam, gdzie angielski ma be. Po polsku wiek się „ma”. Po angielsku wiek to be + liczba — także przy zwierzętach i rzeczach.

❌Our dog has eleven years.
✅Our dog is eleven.
albo: eleven years old
❌How many years has your car?
✅How old is your car?

2. Choroba bez a/an. Po polsku „mam katar”, „mam gorączkę”, „boli mnie gardło” — bez żadnego przedimka. Po angielsku policzalna choroba lub dolegliwość dostaje a / an.

❌My son has sore throat.
✅My son has a sore throat.
❌My daughter has bad cough.
✅My daughter has a bad cough.
„ma silny kaszel” → a bad cough

3. „Włosy” w liczbie mnogiej. Po polsku mówimy o włosach w liczbie mnogiej. Po angielsku hair (włosy na głowie) jest niepoliczalne: bez -s i bez a. Hairs to pojedyncze włoski, np. na swetrze.

❌My grandpa has white hairs and a moustache.
✅My grandpa has white hair and a moustache.

4. Polskie „Tak, mam” po pytaniu z do. Po polsku w odpowiedzi powtarzamy czasownik: „Masz samochód? — Tak, mam”. Po angielsku krótka odpowiedź powtarza czasownik posiłkowy z pytania. Po Do you have…? to do.

⚠️"Do you have a garage?" "Yes, I have."
✅"Yes, I do."
Yes, I have pasuje do Have you got…?; po Do you have…? standardowa odpowiedź to Yes, I do.

Nie myl

have (posiadanie) i have (czynność) — posiadanie to have albo have got. Czynność to tylko have. (Czynności z have mogą też wystąpić w formie ciągłej — I'm having lunch: zob. A1-23.)

I've got a car.
Mam samochód.
posiadanie: have got jest OK
I have a shower in the morning.
Rano biorę prysznic.
czynność: tylko have

have i there is — have = ktoś coś posiada; there is = coś istnieje w jakimś miejscu. Zob. A1-11. Po polsku obie myśli często wyrażamy przez „jest” albo „ma”.

The flat has a balcony.
Mieszkanie ma balkon.
flat (UK), apartment (US)
There's a balcony in the flat.
W mieszkaniu jest balkon.

be i have — uczucia, wiek i stany to be. Choroba jest rzeczownikiem, więc łączy się z have. Zob. A1-02.

I'm cold.
Jest mi zimno.
uczucie: be
I have a cold.
Jestem przeziębiony. / Jestem przeziębiona. / Mam katar.
choroba: have

Pisownia i wymowa

  • has /hæz/ kończy się dźwięcznym /z/. W polskim wygłosie dźwięczne spółgłoski tracą dźwięczność, więc łatwo powiedzieć /hæs/. Utrzymaj brzęczenie do końca. W szybkiej mowie has bywa słabe: /həz/.
  • have /hæv/ kończy się dźwięcznym /v/, a nie /f/. Dolna warga dotyka górnych zębów i struny głosowe drgają do końca.
  • /æ/ w have i has to otwarte „e”: opuść żuchwę jak przy „a”, a język ustaw jak przy „e”. h to tylko lekki wydech, bez polskiego tarcia „ch”.
  • W have got słowo have zwykle się skraca, a akcent pada na got: I've got /aɪv ˈɡɒt/ (UK), /aɪv ˈɡɑːt/ (US).
  • she's got = she has got, ale she's = she is. Patrz na następne słowo: She's got a cat (has) / She's tired (is).
  • W krótkich odpowiedziach czasownik posiłkowy jest mocny: Yes, I have /hæv/. Yes, I do /duː/.

Złota zasada

have / has działa we wszystkich odmianach angielskiego i w przeczeniach oraz pytaniach używa do / does. have got / has got (głównie UK) znaczy to samo przy posiadaniu, rodzinie, wyglądzie i chorobach, a przeczenia i pytania tworzy samo. Przy czynnościach, takich jak have lunch, używasz tylko have. A wiek i uczucia to be, choć po polsku „mam 30 lat”.

Ćwiczenia

A. Forma

Wstaw właściwą formę have albo zbuduj przeczenie lub pytanie.

  1. My brother (have) two cats.
  2. Zamień na przeczenie (have): I have a bike.
  3. Zamień na przeczenie (have got): She's got a laptop.
  4. Zamień na pytanie (have): They have a garden.
  5. Zamień na pytanie (have got): He has got a sister.
  6. "Have you got a pen?" "Yes, I ."

B. Znaczenie

Wybierz poprawną odpowiedź.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: I … a terrible headache.
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: She … a shower after the gym.
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: "Does your flat have a lift?" "No, it …."
  4. Wybierz poprawną odpowiedź: My grandmother … 80.

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. He doesn't has a car.
  2. Do you have got a minute?
  3. We've got dinner at seven every day.
  4. Has your sister got blue eyes?

D. W kontekście

Uzupełnij dialog odpowiednimi wyrazami.

A new flatmate
Kim: So, what about your family? 15 you got any brothers or sisters?
Leo: Yes, I 16. I've got a sister. She 17 two kids.
Kim: Nice! And 18 you have a car?
Leo: No, I 19. I've got a bike.
Kim: OK. Oh — we 20 dinner at eight here. Is that OK?

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku kilka zdań o swojej rodzinie i o kimś znajomym.

  1. Napisz trzy zdania o swojej rodzinie albo o swoich rzeczach. Użyj have albo have got.
  2. Opisz w dwóch zdaniach wygląd przyjaciela lub przyjaciółki.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A1-13 Present simple: przeczenia i pytania z don't, doesn't, do, does
    your sister work in a bank?
  2. A1-11 There is i there are po angielsku: jak powiedzieć, że coś gdzieś jest
    a supermarket near my flat.
  3. A1-02 Czasownik to be (am, is, are) po angielsku: proste wyjaśnienie
    My son six years old.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. has / has got / 's got
  2. I don't have a bike. / I do not have a bike.
  3. She hasn't got a laptop. / She has not got a laptop.
  4. Do they have a garden?
  5. Has he got a sister?
  6. have

B. Znaczenie

  1. have
  2. has
  3. doesn't
  4. is

C. Znajdź błąd

  1. He doesn't have a car.
  2. Do you have a minute? / Have you got a minute?
  3. We have dinner at seven every day.
  4. ✓ Has your sister got blue eyes?

D. W kontekście

  1. Have
  2. have
  3. has / 's got / has got
  4. do
  5. don't / do not
  6. have

E. Twoja kolej

  1. I have one brother. I've got a small flat. I don't have a car.
  2. My friend Ana has short hair. She's got brown eyes.

F. Powtórka mieszana

  1. Does
  2. There's / There is
  3. is
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play