Have i have got po angielsku: jak powiedzieć „mam”
Have and Have Got
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji powiesz, co masz, jaką masz rodzinę, jak ktoś wygląda i co ci dolega — za pomocą have i have got w zdaniach twierdzących, przeczących i w pytaniach. Użyjesz też have do codziennych czynności, takich jak have breakfast.
Główna idea
Have łączy osobę z czymś w jej życiu: samochodem, siostrą, niebieskimi oczami, bólem głowy. Wyobraź sobie człowieka jako magnes. Różne rzeczy się do niego przyczepiają i stają się częścią jego życia — samochód, siostra, niebieskie oczy, pies, a nawet przeziębienie. I have a car. I have a dog.
Angielski ma na to dwa sposoby. Have działa w każdej odmianie angielskiego. Have got znaczy to samo i jest bardzo częste w brytyjskim angielskim, zwłaszcza w mowie. W amerykańskim normalną formą jest have, ale w luźnej rozmowie I've got też jest częste.
Te dwie formy zachowują się inaczej. Have to zwykły czasownik, więc w przeczeniach i pytaniach używa do / does — dokładnie tak jak w A1-13. W have got słowo have jest czasownikiem posiłkowym, więc samo przyjmuje not i samo przechodzi na początek pytania.
Po polsku sprawa wydaje się prosta: wszystko to „mieć”. Ale polskie „mieć” sięga dalej niż angielskie have: mamy też lata („mam 30 lat”) i rację („masz rację”), a tam angielski używa be. Za to have bywa też czynnością — have lunch („jeść obiad”), have a shower („brać prysznic”). To już nie posiadanie, więc have got jest tu niemożliwe.
Polski a angielski
Polski ma jeden czasownik „mieć” i pytanie tworzy intonacją: „Masz długopis?”. Angielski ma dwie formy i każda pyta inaczej: Do you have…? albo Have you got…?. Część polskich zdań z „mieć” to po angielsku be, a część polskich czasowników czynności (jeść, brać prysznic) to po angielsku have.
| Polski | Angielski | Co się zmienia |
|---|---|---|
| Mam nowy telefon. | I have / I've got a new phone. | posiadanie: dwie możliwe formy |
| Masz długopis? | Do you have a pen? / Have you got a pen? | po polsku intonacja; po angielsku do albo have … got |
| Ona nie ma samochodu. | She doesn't have a car. / She hasn't got a car. | po doesn't → have, nie has |
| Mam 30 lat. | I'm 30. | wiek: be |
| Jest mi zimno. / Mam katar. | I'm cold. / I have a cold. | uczucie → be; choroba (rzeczownik) → have + a |
| Ona ma długie włosy. | She has long hair. | „włosy” to liczba mnoga, hair — niepoliczalne |
| Jem śniadanie o ósmej. / Biorę prysznic. | I have breakfast at eight. / I have a shower. | czynność → tylko have, nigdy have got |
Budowa
Zdania twierdzące
| Podmiot | have | have got (głównie UK) |
|---|---|---|
| I / you / we / they | have a car. | have got ('ve got) a car. |
| he / she / it | has a car. | has got ('s got) a car. |
Przeczenia
| Podmiot | have (wszystkie odmiany) | have got (głównie UK) |
|---|---|---|
| I / you / we / they | don't have a car. | haven't got a car. |
| he / she / it | doesn't have a car. | hasn't got a car. |
Po doesn't używasz have, nie has: She doesn't have a car.
Pytania i krótkie odpowiedzi
| Forma | Pytanie | Tak | Nie |
|---|---|---|---|
| have | Do you have a pen? | Yes, I do. | No, I don't. |
| have | Does she have a car? | Yes, she does. | No, she doesn't. |
| have got | Have you got a pen? | Yes, I have. | No, I haven't. |
| have got | Has he got a car? | Yes, he has. | No, he hasn't. |
Nie mieszaj tych dwóch form: nie Do you have got…? W krótkiej odpowiedzi powtarzasz czasownik posiłkowy z pytania: Have you got…? — Yes, I have.
Formy skrócone: I've got, you've got, he's got, she's got, it's got, we've got, they've got. Przy samym have w znaczeniu posiadania zwykle używasz formy pełnej: I have a car.
Have jako czynność (tylko have — nigdy have got)
| have + … | Przykłady |
|---|---|
| posiłki i napoje | have breakfast / lunch / dinner / a coffee |
| mycie się | have a shower / a bath; take a shower też jest częste, zwłaszcza w amerykańskim angielskim |
| przeżycia | have a party / a good time / a break / a lesson |
Użycie
1Posiadanie
Have albo have got mówią o rzeczach, które posiadasz.
2Rodzina, przyjaciele i zwierzęta
Have / have got mówią o ludziach i zwierzętach w twoim życiu.
3Wygląd
Have / have got opisują włosy, oczy i inne cechy wyglądu.
4Choroby, problemy i spotkania
Have / have got łączysz z chorobami i bólem, zwykle z a / an. Pasują też do problemów i umówionych spotkań.
5Have jako czynność — nigdy have got
Have + rzeczownik może być czynnością: jedzeniem, piciem, myciem się, przeżyciem. Wtedy have to zwykły czasownik czynności i have got jest niemożliwe. Po polsku używamy tu innych czasowników: „jeść”, „pić”, „brać”, „urządzać”.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Mieć” tam, gdzie angielski ma be. Po polsku wiek się „ma”. Po angielsku wiek to be + liczba — także przy zwierzętach i rzeczach.
2. Choroba bez a/an. Po polsku „mam katar”, „mam gorączkę”, „boli mnie gardło” — bez żadnego przedimka. Po angielsku policzalna choroba lub dolegliwość dostaje a / an.
3. „Włosy” w liczbie mnogiej. Po polsku mówimy o włosach w liczbie mnogiej. Po angielsku hair (włosy na głowie) jest niepoliczalne: bez -s i bez a. Hairs to pojedyncze włoski, np. na swetrze.
4. Polskie „Tak, mam” po pytaniu z do. Po polsku w odpowiedzi powtarzamy czasownik: „Masz samochód? — Tak, mam”. Po angielsku krótka odpowiedź powtarza czasownik posiłkowy z pytania. Po Do you have…? to do.
Nie myl
have (posiadanie) i have (czynność) — posiadanie to have albo have got. Czynność to tylko have. (Czynności z have mogą też wystąpić w formie ciągłej — I'm having lunch: zob. A1-23.)
have i there is — have = ktoś coś posiada; there is = coś istnieje w jakimś miejscu. Zob. A1-11. Po polsku obie myśli często wyrażamy przez „jest” albo „ma”.
be i have — uczucia, wiek i stany to be. Choroba jest rzeczownikiem, więc łączy się z have. Zob. A1-02.
Pisownia i wymowa
- has /hæz/ kończy się dźwięcznym /z/. W polskim wygłosie dźwięczne spółgłoski tracą dźwięczność, więc łatwo powiedzieć /hæs/. Utrzymaj brzęczenie do końca. W szybkiej mowie has bywa słabe: /həz/.
- have /hæv/ kończy się dźwięcznym /v/, a nie /f/. Dolna warga dotyka górnych zębów i struny głosowe drgają do końca.
- /æ/ w have i has to otwarte „e”: opuść żuchwę jak przy „a”, a język ustaw jak przy „e”. h to tylko lekki wydech, bez polskiego tarcia „ch”.
- W have got słowo have zwykle się skraca, a akcent pada na got: I've got /aɪv ˈɡɒt/ (UK), /aɪv ˈɡɑːt/ (US).
- she's got = she has got, ale she's = she is. Patrz na następne słowo: She's got a cat (has) / She's tired (is).
- W krótkich odpowiedziach czasownik posiłkowy jest mocny: Yes, I have /hæv/. Yes, I do /duː/.
Złota zasada
have / has działa we wszystkich odmianach angielskiego i w przeczeniach oraz pytaniach używa do / does. have got / has got (głównie UK) znaczy to samo przy posiadaniu, rodzinie, wyglądzie i chorobach, a przeczenia i pytania tworzy samo. Przy czynnościach, takich jak have lunch, używasz tylko have. A wiek i uczucia to be, choć po polsku „mam 30 lat”.
Ćwiczenia
A. Forma
Wstaw właściwą formę have albo zbuduj przeczenie lub pytanie.
-
My brother (have) two cats.
-
Zamień na przeczenie (have): I have a bike.
-
Zamień na przeczenie (have got): She's got a laptop.
-
Zamień na pytanie (have): They have a garden.
-
Zamień na pytanie (have got): He has got a sister.
-
"Have you got a pen?" "Yes, I ."
B. Znaczenie
Wybierz poprawną odpowiedź.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I … a terrible headache.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: She … a shower after the gym.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: "Does your flat have a lift?" "No, it …."
-
Wybierz poprawną odpowiedź: My grandmother … 80.
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
He doesn't has a car.
-
Do you have got a minute?
-
We've got dinner at seven every day.
-
Has your sister got blue eyes?
D. W kontekście
Uzupełnij dialog odpowiednimi wyrazami.
Kim: So, what about your family? 15 you got any brothers or sisters?
Leo: Yes, I 16. I've got a sister. She 17 two kids.
Kim: Nice! And 18 you have a car?
Leo: No, I 19. I've got a bike.
Kim: OK. Oh — we 20 dinner at eight here. Is that OK?
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku kilka zdań o swojej rodzinie i o kimś znajomym.
-
Napisz trzy zdania o swojej rodzinie albo o swoich rzeczach. Użyj have albo have got.
-
Opisz w dwóch zdaniach wygląd przyjaciela lub przyjaciółki.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A1-13 Present simple: przeczenia i pytania z don't, doesn't, do, does your sister work in a bank?
-
A1-11 There is i there are po angielsku: jak powiedzieć, że coś gdzieś jest a supermarket near my flat.
-
A1-02 Czasownik to be (am, is, are) po angielsku: proste wyjaśnienie My son six years old.
Odpowiedzi
A. Forma
- has / has got / 's got
- I don't have a bike. / I do not have a bike.
- She hasn't got a laptop. / She has not got a laptop.
- Do they have a garden?
- Has he got a sister?
- have
B. Znaczenie
- have
- has
- doesn't
- is
C. Znajdź błąd
- He doesn't have a car.
- Do you have a minute? / Have you got a minute?
- We have dinner at seven every day.
- ✓ Has your sister got blue eyes?
D. W kontekście
- Have
- have
- has / 's got / has got
- do
- don't / do not
- have
E. Twoja kolej
- I have one brother. I've got a small flat. I don't have a car.
- My friend Ana has short hair. She's got brown eyes.
F. Powtórka mieszana
- Does
- There's / There is
- is
