Future in the past: was going to, would, was about to – e ardhmja e parë nga e kaluara, në shqip
The Future in the Past
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të flisni për plane, parashikime dhe gjëra që ishin gati të ndodhnin nga një pikëpamje e së kaluarës, me was going to, would dhe was about to.
Ideja kryesore
Imagjinoni që gjeni një ditar të vjetër. Në një faqe shkruan: "Tomorrow I'm going to tell her the truth." Ai «nesër» ka kaluar prej kohësh. Kur e tregoni historinë sot, ju duhet një mënyrë për të thënë çfarë ishte ende në të ardhmen në atë moment të së kaluarës.
Anglishtja e bën këtë thjesht: e vendos formën e së ardhmes në të kaluarën. am going to → was going to, will → would, am about to → was about to.
Shpesh gramatika nuk na tregon çfarë ndodhi më pas. Por was going to shumë shpesh tregon historinë e një plani që ndryshoi: I was going to call you, but my battery died. Plani ekzistonte; veprimi nuk ndodhi.
Këto forma janë shumë të dobishme për të treguar histori B1-04 dhe për të raportuar çfarë thanë të tjerët B1-12.
Shqipja dhe anglishtja
Shqipja e ka këtë kohë: do të + e pakryera e lidhores – «do të të merrja në telefon, por m'u fik bateria», «E dija që do të fitonte». Por e njëjta formë është edhe kushtorja («do të të merrja, po të kisha kohë»). Prandaj shqipfolësit thonë shpesh I would call you yesterday – në anglisht për një plan të kaluar që nuk u realizua duhet was going to.
Pas «tha që», «mendova se» shqipja e mban shpesh të ardhmen siç ishte: «Tha që do të vijë». Në anglisht, nga pikëpamja e së kaluarës, will bëhet would. Dhe për «sapo do të…», «isha gati të dilja» anglishtja ka was about to – I was ready to do të thotë «isha i përgatitur».
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Kisha ndër mend të të merrja në telefon, por m'u fik telefoni. | I was going to call you, but my phone died. | plan që ndryshoi → was going to |
| Qielli ishte shumë i errët. Do të binte shi. | The sky was very dark. It was going to rain. | parashikim nga provat → was going to |
| Premtoi që do të m'i kthente paratë. | He promised he would pay me back. | këtu është njësoj: «do të» + e pakryera → would |
| Tha që pakoja do të vijë të hënën. | She said the package would arrive on Monday. | «do të vijë» → would, jo will |
| Isha gati të dilja kur ra telefoni. | I was about to leave when the phone rang. | «isha gati të» → was about to |
| Sapo do të porositnim, erdhën shokët. | We were just about to order when our friends arrived. | «sapo do të» → just about to |
Shkurt: «do të + e pakryera» = would pas knew, thought, promised, said; për një plan që nuk u bë = was going to; «isha gati të…» = was about to.
Forma
| Pikëpamja e tashme | Pikëpamja e kaluar | Shembull |
|---|---|---|
| am / is / are going to + forma bazë | was / were going to + forma bazë | I was going to take the bus. |
| will + forma bazë | would + forma bazë | I knew she would win. |
| am / is / are about to + forma bazë | was / were about to + forma bazë | We were about to leave when it started to rain. |
Mohoret dhe pyetjet
| Forma | Shembull |
|---|---|
| wasn't / weren't going to | I wasn't going to tell anyone. |
| Were you going to…? | Were you going to say something? |
| wouldn't | She promised she wouldn't be late. |
| wasn't / weren't about to | I wasn't about to give up. (= nuk kisha aspak ndër mend të dorëzohesha) |
Forma zyrtare was / were to (He was to become president) mësohet te C1-16.
Përdorimi
1Was / were going to – plane që ndryshuan
Përdorni was / were going to për një plan ose synim të kaluar. Shumë shpesh plani nuk u realizua, dhe fjalia tjetër shpjegon pse, zakonisht me but. I was going to… është edhe një mënyrë e butë dhe e sjellshme për të hapur një kërkesë ose një ide. Në shqip: «kisha ndër mend të…», «do të…, por…».
2Was / were going to – parashikime nga provat e asaj kohe
Nga një pikëpamje e së kaluarës, was going to mund të parashikojë diçka nga ajo që folësi shihte në atë kohë, njësoj si going to për provat e tanishme A2-03.
3Would – e ardhmja e parë nga e kaluara
Would është forma e kaluar e will. Përdoreni për parashikime, premtime dhe pritshmëri të parë nga e kaluara, sidomos pas knew, thought, hoped, expected, promised, said, dhe në ligjëratën e zhdrejtë B1-12. Në tregime, rrëfimtari mund të përdorë would edhe për të na treguar çfarë ndodhi më vonë. Në shqip: «do të» + e pakryera.
4Was / were about to – gati për të ndodhur
Përdorni was / were about to për diçka që do të ndodhte shumë shpejt pas një momenti të kaluar (te A2-05 mësohet be about to në të tashmen). Shpesh vjen pas tij when + Past Simple: diçka e ndërpreu. Shtoni just për «një sekondë më parë». Në shqip: «isha gati të…», «sapo do të…».
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Do ta shiste…» → would sell. «Arbeni do ta shiste makinën, por në fund ia dha të birit». Në shqip «do të» + e pakryera shërben edhe për planin e kaluar. Në anglisht would sell këtu kuptohet si kushtore («do ta shiste, po të…») ose si zakon i kaluar, jo si plan. Për një plan që nuk u realizua: was going to.
2. «Mendonin se do të bëhej…» → thought … will. «Të gjithë mendonin se Jonida do të bëhej mjeke si e ëma». Kur në shqip themi «do të», shpesh del will. Por pas thought në të kaluarën, e ardhmja shihet nga e kaluara: would.
3. «Isha gati të…» → I was ready to. «Isha gati ta mbyllja laptopin kur më erdhi emaili i shefit». «Isha gati të» kthehet fjalë për fjalë në was ready to, që në anglisht do të thotë «isha i përgatitur, isha dakord». Për diçka që do të ndodhte nga çasti: was about to.
Mos i ngatërroni
was going to + folje apo was going to + vend – Me to + formën bazë është plan. Me to + një vend është Past Continuous i go (lëvizje).
would: e ardhme në të kaluarën, zakon apo kushtore – Vendos konteksti. Shih B2-17 dhe B1-06. Në shqip «do të harronte» mund të jetë të treja; në anglisht konteksti tregon kuptimin.
was going to apo was about to – Was about to është shumë afër në kohë: një sekondë më parë. Was going to mund të jetë ditë ose muaj më parë.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Në të folurit jozyrtar, going to para një foljeje shpesh tingëllon si gonna /ˈɡʌnə/: I was gonna call you. Në shkrimin normal shkruani going to.
- was është e dobët në mes të fjalisë: /wəz/. Zanorja /ə/ është afër «ë»-së shqipe – këtu keni avantazh. Edhe were dobësohet: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Te të dyja, /w/ thuhet me buzë të rrumbullakosura, jo si «v».
- would shpesh shkurtohet pas përemrave: I knew she'd win /ʃiːd/. Dëgjoni formën bazë pas 'd (she'd win); pas 'd = had dëgjoni past participle (she'd won).
Rregulli i artë
Për të parë përpara nga një moment i së kaluarës, vendoseni formën e së ardhmes në të kaluarën: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to shpesh tregon një plan që nuk u realizua. «Isha gati të…» = was about to.
Ushtrime
A. Forma
Plotësoni me formën e duhur të fjalëve në kllapa.
-
I (going to) buy a new laptop, but then prices went up.
-
She promised she (will) help me with the project.
-
We (about to) start dinner when the doorbell rang.
-
They (going to) visit us last weekend, but their car broke down.
-
I knew you (will) love this film.
-
Ktheni në mohore: I (going to) say anything, but your shirt is inside out.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I … to the station when it started snowing. (= I was on my way)
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: Nobody knew that the shy student … become a famous actor.
-
Cila fjali do të thotë «një sekondë më parë»?
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I … email you, but I forgot.
-
Çfarë tregon zakonisht "I was going to call you"?
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
He said he will be home by eight, but he arrived at ten.
-
I was about calling you!
-
We were going to went to the beach.
-
The sky was very dark. It was going to rain.
D. Në kontekst
Lexoni tekstin dhe vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
On the morning of the interview, I 16 (going to / take) the bus, but it was late, so I ran. I knew I 17 (will / be) late. When I arrived, the manager 18 (about to / start) the next interview. She smiled and said she 19 (will / see) me in ten minutes. At the time, I didn't know that this job 20 (will / change) my life.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani për një plan që keni pasur dhe që nuk u realizua. Përdorni was / were going to… but.
-
Shkruani për një moment kur diçka ju ndërpreu. Përdorni was about to… when.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B1-12 Reported Speech në anglisht: ligjërata e zhdrejtë, «tha se…» dhe ndryshimi i kohëve "I can help you," she said. Raportojeni: She said she help me.can: only if it is still true now
-
B1-04 Si të tregoni një histori në anglisht: Past Simple, Past Continuous dhe Past Perfect bashkë When I got to the station, the train (already / leave).
-
A2-05 E ardhmja në anglisht: will, going to, Present Continuous apo Present Simple? Hurry up! The film (about to) start.
-
B2-17 Would, will dhe always + -ing për zakonet: si flasim për zakone në anglisht When I was a child, I … live in a small village.
Përgjigjet
A. Forma
- was going to
- would / 'd
- were about to / were just about to
- were going to
- would / 'd
- wasn't going to / was not going to
B. Kuptimi
- was going
- would
- I was about to leave when she arrived.
- was going to
- I planned to call you, but I didn't.
C. Gjeni gabimin
- He said he would be home by eight, but he arrived at ten. / He said he'd be home by eight, but he arrived at ten.
- I was about to call you!
- We were going to go to the beach.
- ✓ The sky was very dark. It was going to rain.
D. Në kontekst
- was going to take
- would be / 'd be
- was about to start / was just about to start
- would see / 'd see
- would change
E. Radha juaj
- I was going to study medicine, but I changed my mind and became a teacher.
- I was about to fall asleep when my phone rang.
F. Përsëritje e përzier
- could / can
- had already left
- is about to / 's about to
- used to
