Get, Become, Go, Turn sa Ingles: Paano Sabihin ang Pagbabago
Get, Become, Go, Turn: Changing States
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang ilarawan kung paano nagbabago ang mga tao at mga bagay — get tired, become famous, go grey, turn 40, grow older — at naiintindihan at nagagamit mo na ang mga pinakakaraniwang kahulugan ng get: tumanggap, bumili, dumating, maging at umintindi.
Ang Pangunahing Ideya
Isipin ang isang chameleon. Berde ito ngayon: iyan ay kalagayan (state), at para sa kalagayan, be ang gamit natin — It's green. Pagkalipas ng isang minuto, nagiging kayumanggi ito. Ngayon, kailangan natin ng pandiwa ng pagbabago: It's turning brown. It's getting darker.
Ilang pandiwa ng pagbabago ang mayroon sa Ingles, at may sariling ugali ang bawat isa. Ang get ang pang-araw-araw at panlahatan: get tired, get dark, get married. Pareho ang kahulugan ng become pero mas pormal ang tunog, at ito ang gumagana kasama ng pangngalan: become a doctor. Ang go ay para sa pagbabagong nangyayari sa iyo, madalas pasama: go grey, go wrong, go bad. Ang turn ay para sa kulay at kaarawan: turn red, turn 30. Ang grow ay para sa mabagal na pagbabago: grow older.
Kaya ang tanong ay hindi lang "Nagbago ba?" kundi pati "Anong klaseng pagbabago, at gaano ako kapormal?"
Filipino at Ingles
Sa Filipino, madalas nating gawing pandiwa mismo ang salitang-ugat gamit ang panlapi: dilim → dumidilim, pula → namula, galit → nagalit, tanda → tumatanda. O kaya, naging ang ginagamit natin: naging doktor, naging malinaw. Sa Ingles, hindi nagiging pandiwa ang pang-uri; nagdadagdag tayo ng hiwalay na pandiwa ng pagbabago — get, become, go, turn o grow. At ang naging ay hindi laging became: sa pang-araw-araw na usapan, mas madalas ang get.
| Filipino | Ingles |
|---|---|
| Dumidilim na. Umuwi na tayo. | It's getting dark. Let's go home. |
| Naging doktor siya sa edad na 26. | She became a doctor at the age of 26. |
| Pumuti ang buhok ng tatay ko noong nasa edad kuwarenta siya. | My dad went grey in his forties. |
| Nagiging dilaw ang mga dahon tuwing Oktubre. | The leaves turn yellow in October. |
| Magnonobenta na ang lola ko sa susunod na linggo. | My grandmother turns 90 next week. |
| Habang tumatanda ako, hindi ko na gaanong iniisip ang sasabihin ng ibang tao. | As I grow older, I care less about what other people think. |
| Ikinasal sila noong Hunyo. | They got married in June. |
| Naligaw kami. | We got lost. |
Pansinin: iisang salita sa Filipino (dumidilim, naligaw, ikinasal), pero dalawang salita sa Ingles — pandiwa ng pagbabago + pang-uri o past participle. At sa Magnonobenta na, contemplated aspect ang gamit natin, pero Present Simple (turns) ang karaniwan sa Ingles para sa kaarawang nakatakda na sa kalendaryo.
Anyo
Be (kalagayan) at mga pandiwa ng pagbabago
| Kalagayan | Pagbabago | Halimbawa |
|---|---|---|
| be + pang-uri | get / become + pang-uri | It's dark. → It's getting dark. |
| be + pangngalan | become + pangngalan | She's a lawyer. → She became a lawyer in 2020. |
| be + past participle | get + past participle | They're married. → They got married last year. |
Aling pandiwa ng pagbabago?
| Pandiwa | Kasama ng | Karaniwang salita | Antas ng pormalidad |
|---|---|---|---|
| get | pang-uri / comparative / past participle | tired, dark, cold, angry, better, worse, married, lost, dressed | pang-araw-araw |
| become | pang-uri / pangngalan | famous, popular, clear, a doctor, friends | mas pormal; ang pangunahing pili kasama ng pangngalan |
| go | pang-uri (madalas pagbabagong pasama, hindi pinili) | grey, bald, red, wrong, bad, quiet, blind, mad | pang-araw-araw |
| turn | kulay / edad / pangngalan na may into | green, red, 40, cold; turn into a… | pang-araw-araw |
| grow | comparative / ilang pang-uri | older, stronger, more confident; grow tired | mabagal na pagbabago; medyo pampanitikan |
Mga pangunahing kahulugan ng get
| Kahulugan | Pattern | Halimbawa |
|---|---|---|
| tumanggap | get + pangngalan | I got an email from her. |
| bumili / kumuha | get + pangngalan | Can you get some bread? |
| dumating / makarating | get + salita ng lugar | We got home at midnight. / How do I get to the station? |
| maging | get + pang-uri / comparative | It's getting cold. |
| umintindi (impormal) | get + pangngalan / it | I don't get it. |
| (ginagawa mo sa sarili / nangyayari sa iyo) | get + past participle | Get dressed! / We got lost. |
May to ang get + lugar: get to work, get to the airport. Pero walang to bago ang home, here, there: get home, get here.
Gamit
1get + pang-uri — pang-araw-araw na pagbabago
Ang get + pang-uri ang pinakakaraniwang paraan ng paglalarawan ng pagbabago sa pagsasalita. Kasama ng comparative, ipinapakita nito ang pagbabagong nagpapatuloy: get better, get worse. Inilalarawan ng Present Continuous (It's getting…) ang pagbabagong nangyayari ngayon.
2become — mas pormal, at kasama ng pangngalan
Pareho ang kahulugan ng become at ng get + pang-uri, pero mas pormal ito at karaniwan sa pagsulat. Kasama ng pangngalan, become ang gamitin, hindi get.
3go + pang-uri — pagbabagong nangyayari sa iyo
Inilalarawan ng go + pang-uri ang pagbabagong karaniwang hindi pinili, at madalas pasama o pangwakas: kulay ng balat at buhok, mga bagay na nasisira o napapanis, at biglang pagbabago ng mood o tunog. Ilang pang-uri lang ang ginagamit kasama ng go, kaya kabisaduhin ang mga ito nang magkapares.
4turn at grow
Karaniwan ang turn + kulay para sa mga bagay sa kalikasan at sa ilaw-trapiko; ang turn + edad ay para sa kaarawan. Turn into + pangngalan = maging ibang bagay. Inilalarawan ng grow + comparative ang mabagal at unti-unting pagbabago.
5get + past participle — dressed, lost, married
Maraming nakapirming parirala ang gumagamit ng get + past participle para sa isang bagay na ginagawa mo sa sarili o nangyayari sa iyo: get dressed, get changed, get washed, get lost, get married, get divorced, get stuck. Para sa passive na may get (He got hired), tingnan ang B2-13.
6Iba pang pangunahing kahulugan ng get
Napakakaraniwan ng get sa pagsasalita na may kahulugang tumanggap, bumili o kumuha, dumating o makarating, at (impormal) umintindi. Sa pormal na pagsulat, madalas mas mainam ang mas eksaktong pandiwa: receive, buy, arrive, understand.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Naging = became sa lahat. Dahil naging ang madalas nating isalin, at become ang unang itinuro sa atin sa school, lumalabas ang became kahit sa pang-araw-araw na usapan. Tama ang gramatika, pero pormal at matigas ang dating. Sa usapan, get ang mas natural kasama ng pang-uri. (Laging become naman kasama ng pangngalan: naging nurse siya → she became a nurse.)
2. Ikinasal kay → married with. Dahil kasal kay… o nagpakasal sa… ang sinasabi natin, with ang madalas idagdag. Pero sa Ingles, married to + tao.
3. Mas lalong → more better, more hot. Dahil mas ang idinadagdag natin sa harap ng pang-uri (mas gumaganda, mas umiinit), more ang lumalabas — pati sa better, na comparative na. Gamitin ang karaniwang comparative: better, worse, hotter, colder.
4. Pag-uwi → get to home. Dahil sa bahay ang iniisip natin, madalas madagdag ang to. Pero walang to bago ang home, here at there.
Huwag Ipagkamali
be married at get married — Kalagayan ang be married; ang get married ay ang mismong pangyayari (ang araw ng kasal). Sa Filipino, kasal at ikinasal ang pagkakaiba.
get + pang-uri at get + pangngalan — Ang get + pang-uri ay "maging". Ang get + pangngalan ay "tumanggap / bumili / kumuha" — hindi "maging". Para sa pagiging isang trabaho o tungkulin, become ang gamitin.
get used to — Ang get used to + pangngalan / -ing ay tungkol sa unti-unting pagkasanay sa isang bagong bagay. Itinuturo ito sa B1-21.
Baybay at Bigkas
- get – got – got (UK); get – got – gotten (US, sa karamihan ng kahulugan): Prices have got higher (UK) / have gotten higher (US). Sa US English, got pa rin ang gamit sa have got para sa pag-aari.
- Sa mabilis na pagsasalita, madalas parang "gedding" ang getting sa US English, at "geh'ing" sa ilang UK accent; parang "geddit" o "ge-tit" ang get it.
- become – became – become: nasa pangalawang pantig ang diin, /bɪˈkʌm/ — "bi-KUM". Maikli at mahina ang unang patinig.
- grown ay katugma ng phone: /ɡrəʊn/ (UK), /ɡroʊn/ (US) — gumagalaw ang patinig, hindi purong o.
- Huwag kalimutan ang -ed sa dressed /drest/ at married /ˈmærid/: isang pantig ang dressed (nagtatapos sa /st/), at dalawang pantig lang ang married — hindi "mar-ri-ed". Kapag nawala ang -ed, "get dress" ang maririnig.
Gintong Tuntunin
Para sa kalagayan, gamitin ang be. Para sa pagbabago, get sa pang-araw-araw na Ingles, become sa mas pormal na Ingles at bago ang pangngalan, go para sa maraming hindi gustong pagbabago (go grey, go wrong, go bad), turn para sa kulay at edad, at grow + comparative para sa mabagal na pagbabago. Hindi laging became ang naging.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Piliin ang tamang salita, o isulat ang tamang anyo ng salitang nasa panaklong.
-
It's ___ cold. Close the window. …
-
She ___ a famous writer after her second book. …
-
My grandfather ___ 80 next month. …
-
Something has ___ wrong with my laptop. …
-
Hurry up and get (dress).
-
As children grow (old), they become more independent.
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Anong kahulugan ng get? "I got a text from my sister." …
-
Anong kahulugan ng get? "We got to the hotel at ten." …
-
Piliin ang mas pormal na sagot para sa isang report: Unemployment … a serious problem.
-
Piliin ang tamang sagot: The bananas have … brown.
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
They got married with each other in Rome.
-
What time do you usually get to home?
-
My hair is going grey.
-
Take the cake out of the oven before it gets burn.
D. Sa Konteksto
Gamitin ang get, go, become o turn sa Past Simple.
Yesterday everything 15 wrong. First, I couldn't find my keys, so I 16 dressed in a hurry and ran out. Then the bus 17 stuck in traffic for forty minutes, and I 18 to work late. My boss 19 angry, and I 20 red in front of everyone. In the evening, I 21 home, made a cup of tea and felt better.
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles.
-
Ilarawan kung ano ang nararamdaman mo sa iba't ibang oras ng araw. Gamitin ang get + pang-uri.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa kung paano nagbago ang bayan mo o ang isang taong kilala mo. Gamitin ang become, turn into o grow.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
B1-21 Used To, Be Used To, Get Used To sa Ingles: Dati, Sanay at Nasasanay I can't get used to (wake) up so early.
-
B1-24 Comparatives sa Ingles: Much Better, Even Better, The More… The Better Prices are getting and (high).
-
A1-22 Present Continuous sa Ingles: Am, Is, Are + -ing, Madaling Paliwanag Look outside — it (get) dark.
Mga sagot
A. Anyo
- getting
- became
- turns
- gone
- dressed
- older
B. Kahulugan
- receive
- arrive
- became
- gone / turned
C. Hanapin ang Mali
- They got married in Rome. / They married each other in Rome. / They got married to each other in Rome.
- What time do you usually get home?
- ✓ My hair is going grey.
- Take the cake out of the oven before it burns. / Take the cake out of the oven before it gets burnt. / Take the cake out of the oven before it gets burned.
D. Sa Konteksto
- went
- got
- got
- got
- got / became
- went / turned
- got / went
E. Ikaw Naman
- I get sleepy after lunch, and I get hungry again at about six.
- My village has turned into a busy little town. My younger brother has become very confident.
F. Halo-halong Balik-aral
- waking
- higher … higher
- is getting / 's getting
