İngilizce Get, Become, Go, Turn: Değişim Bildiren Fiiller
Get, Become, Go, Turn: Changing States
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda insanların ve şeylerin nasıl değiştiğini anlatabileceksiniz: get tired, become famous, go grey, turn 40, grow older. Ayrıca get fiilinin en yaygın anlamlarını anlayıp kullanabileceksiniz: almak, satın almak, varmak, -leşmek/olmak ve anlamak.
Temel Fikir
Bir bukalemun düşünün. Şu anda yeşil: bu bir durumdur ve durum için be kullanırız: It's green. Bir dakika sonra kahverengiye dönmeye başlıyor. Artık bir değişim fiiline ihtiyacımız var: It's turning brown. It's getting darker.
İngilizcede birkaç "değişim" fiili vardır ve her birinin kendi karakteri vardır. Get günlük konuşmanın her işe yarayan fiilidir: get tired, get dark, get married. Become aynı anlamdadır ama daha resmî duyulur ve isimlerle kullanılan fiil odur: become a doctor. Go sizin seçmediğiniz, çoğu zaman kötüye giden değişimler içindir: go grey, go wrong, go bad. Turn renkler ve yaş günleri içindir: turn red, turn 30. Grow ise yavaş değişimler içindir: grow older.
Yani soru yalnızca "Değişti mi?" değildir; "Nasıl bir değişim ve ne kadar resmî konuşuyorum?" sorusunu da sormalısınız.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede değişimi çoğu zaman fiilin kendisi taşır: -laş / -leş, -(a)r / -(e)r, -al / -el gibi eklerle ya da olmak, girmek gibi fiillerle (güzelleşmek, kızarmak, azalmak, doktor olmak, yaşına girmek). İngilizce ise çoğu zaman bir değişim fiili + sıfat kullanır ve fiili anlama göre seçer.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Hava kara-r-ıyor. | It's getting dark. |
| Trafik kötü-leş-iyor. | The traffic is getting worse. |
| Doktor ol-du. | She became a doctor. |
| Kız-ardı. | He went red. |
| Doksan yaşın-a giriyor. | She turns 90. |
| Evlen-diler. | They got married. |
| Acık-tım. (= şu an açım) | I'm hungry. (durum) / I got hungry. (değişim) |
Son satıra dikkat edin: Türkçede acıktım, yoruldum, sıkıldım gibi geçmiş biçimler çoğu zaman şu anki durumu anlatır. İngilizcede şu anki durum için be kullanılır: I'm hungry. I'm tired. I'm bored. Got hungry ise değişimin kendisini anlatır.
Yapı
Be (durum) ve değişim fiilleri
| Durum | Değişim | Örnek |
|---|---|---|
| be + sıfat | get / become + sıfat | It's dark. → It's getting dark. |
| be + isim | become + isim | She's a lawyer. → She became a lawyer in 2020. |
| be + past participle | get + past participle | They're married. → They got married last year. |
Hangi değişim fiili?
| Fiil | Ne ile kullanılır | Tipik kelimeler | Üslup |
|---|---|---|---|
| get | sıfat / comparative (karşılaştırma biçimi) / past participle | tired, dark, cold, angry, better, worse, married, lost, dressed | günlük |
| become | sıfat / isim | famous, popular, clear, a doctor, friends | daha resmî; isimlerle asıl seçim |
| go | sıfat (çoğu zaman kötüye giden, seçilmemiş değişim) | grey, bald, red, wrong, bad, quiet, blind, mad | günlük |
| turn | renk / yaş / into + isim | green, red, 40, cold; turn into a… | günlük |
| grow | comparative / bazı sıfatlar | older, stronger, more confident; grow tired | yavaş değişim; biraz edebî |
Get fiilinin temel anlamları
| Anlam | Kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| almak (gelen bir şeyi) | get + isim | I got an email from her. |
| satın almak / getirmek | get + isim | Can you get some bread? |
| varmak / ulaşmak | get + yer | We got home at midnight. / How do I get to the station? |
| -leşmek / olmak | get + sıfat / comparative | It's getting cold. |
| anlamak (günlük) | get + isim / it | I don't get it. |
| (kendinize yaptığınız / başınıza gelen) | get + past participle | Get dressed! / We got lost. |
Bir yere varmak için get to kullanılır: get to work, get to the airport. Ama home, here, there kelimelerinden önce to gelmez: get home, get here.
Kullanımlar
1get + sıfat — günlük değişimler
Konuşmada değişimi anlatmanın en yaygın yolu get + sıfattır. Comparative ile kullanıldığında süren bir değişimi gösterir: get better, get worse. Şimdiki zamanla (It's getting…) şu anda olan bir değişimi anlatır.
2become — daha resmî ve isimlerle
Become, get + sıfat ile aynı anlamdadır, ama daha resmîdir ve yazıda daha yaygındır. İsimle get değil, become kullanın.
3go + sıfat — başınıza gelen değişimler
Go + sıfat, genellikle seçilmemiş ve çoğu zaman olumsuz ya da kalıcı bir değişimi anlatır: ten ve saç rengi, bozulan ya da çalışmayan şeyler, ruh halinde ya da seste ani değişimler. Go ile yalnızca belirli sıfatlar kullanılır; bunları ikili olarak öğrenin.
4turn ve grow
Turn + renk, doğadaki şeyler ve trafik ışıkları için yaygındır; turn + yaş ise doğum günleri içindir. Turn into + isim = bambaşka bir şeye dönüşmek. Grow + comparative yavaş, aşamalı bir değişimi anlatır.
5get + past participle — dressed, lost, married
Birçok kalıp ifade, kendinize yaptığınız ya da başınıza gelen bir şey için get + past participle kullanır: get dressed, get changed, get washed, get lost, get married, get divorced, get stuck. Get ile edilgen yapı (He got hired) için bkz. B2-13.
6Get fiilinin diğer temel anlamları
Get konuşmada almak, satın almak ya da getirmek, varmak ya da ulaşmak ve (günlük dilde) anlamak anlamlarında çok yaygındır. Resmî yazıda daha net bir fiil çoğu zaman daha iyidir: receive, buy, arrive, understand.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "Eve" kelimesindeki "-e" ekini "to" ile çevirmek. Türkçede eve gitmek, eve varmak derken yönelme eki kullanırız; bu yüzden İngilizcede de to home demek çok kolaydır. Ama home, here, there kelimelerinden önce to gelmez. Diğer yerler için ise to gerekir: get to work, get to the station.
2. "Biriyle evlenmek" yapısını "married with" diye çevirmek. Türkçede -le / -la ekiyle "biriyle evleniriz". İngilizcede ise get married to someone ya da nesneyle doğrudan marry someone denir.
3. "Altı yaşına giriyor" yapısındaki "-a" ekini "to" ile çevirmek. Turn + yaş kalıbında araya hiçbir şey girmez.
4. "Acıktım, yoruldum" demek isterken değişim fiili kullanmak. Türkçede acıktım, yoruldum, sıkıldım biçimleri çoğu zaman şu anki durumu anlatır: "Şu an açım." İngilizcede şu anki durum için be kullanılır. I got hungry ise değişimin kendisini anlatır: geçmişte bir noktada acıktınız. "Şu an açım" demenin normal yolu I'm hungry'dir. Ayrıca hungry, tired gibi kelimeler sıfattır, fiil değildir.
5. "Doktor oldu" yapısını kelime kelime çevirmek. Türkçedeki olmak her yerde become ile çevrilince günlük konuşmada fazla resmî cümleler çıkar; ayrıca Türkçede tanımlık olmadığı için meslekten önce a unutulur. Meslek ve rol için become a / an + isim; günlük sıfatlarla genellikle get.
Karıştırılmasın
be married ve get married — Be married bir durumdur ("evli olmak"); get married olaydır ("evlenmek", düğün günü).
get + sıfat ve get + isim — Get + sıfat "-leşmek / olmak" demektir. Get + isim ise "almak / bulmak / getirmek" demektir; "olmak" değil. Bir işe ya da role dönüşmek için become kullanın.
get used to — Get used to + isim / -ing, yeni bir şeye yavaş yavaş alışmak demektir. B1-21'de işlenir.
Yazım ve Telaffuz
- get – got – got (UK); get – got – gotten (US, çoğu anlamda): Prices have got higher (UK) / have gotten higher (US). Amerikan İngilizcesinde sahiplik bildiren have got yine got ile kurulur.
- Hızlı konuşmada getting Amerikan İngilizcesinde "geding", bazı İngiliz aksanlarında "ge'ing" gibi duyulur; get it "gedit" ya da "ge-tit" gibi okunur.
- become – became – become: vurgu ikinci hecededir, /bɪˈkʌm/ — "bi-KAM".
- grown, phone ile kafiyelidir: /ɡrəʊn/ (UK) "grıun", /ɡroʊn/ (US) "groun".
Altın Kural
Bir durum için be kullanın. Bir değişim için günlük İngilizcede get, daha resmî İngilizcede ve isimden önce become, istenmeyen birçok değişimde go (go grey, go wrong, go bad), renkler ve yaşlar için turn, yavaş değişimler için grow + comparative kullanın. Türkçedeki acıktım, yoruldum gibi şu anki durumlar için İngilizcede be gerekir: I'm hungry.
Alıştırmalar
A. Yapı
Doğru fiili seçin ya da parantezdeki kelimenin doğru biçimini yazın.
-
It's ___ cold. Close the window. …
-
She ___ a famous writer after her second book. …
-
My grandfather ___ 80 next month. …
-
Something has ___ wrong with my laptop. …
-
Hurry up and get (dress).
-
As children grow (old), they become more independent.
B. Anlam
Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.
-
get burada hangi anlamda? "I got a text from my sister." …
-
get burada hangi anlamda? "We got to the hotel at ten." …
-
Bir rapor için daha resmî seçeneği seçin: Unemployment … a serious problem.
-
Doğru olanı seçin: The bananas have … brown.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
They got married with each other in Rome.
-
What time do you usually get to home?
-
My hair is going grey.
-
Take the cake out of the oven before it gets burn.
D. Bağlam İçinde
Get, go, become ya da turn fiillerini past simple (geçmiş zaman) biçiminde kullanın.
Yesterday everything 15 wrong. First, I couldn't find my keys, so I 16 dressed in a hurry and ran out. Then the bus 17 stuck in traffic for forty minutes, and I 18 to work late. My boss 19 angry, and I 20 red in front of everyone. In the evening, I 21 home, made a cup of tea and felt better.
E. Sıra Sende
-
Günün farklı saatlerinde nasıl hissettiğinizi anlatın. get + sıfat kullanın.
-
Şehrinizin ya da tanıdığınız birinin nasıl değiştiğini iki cümleyle anlatın. become, turn into ya da grow kullanın.
F. Karışık Tekrar
-
B1-21 İngilizce Used To, Be Used To ve Get Used To Farkı I can't get used to (wake) up so early.
-
B1-24 İngilizce Comparatives: Much Better, The More… The Better, Twice As… As Prices are getting and (high).
-
A1-22 İngilizce Present Continuous (Şimdiki Zaman) Kullanımı: I'm Working Look outside — it (get) dark.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- getting
- became
- turns
- gone
- dressed
- older
B. Anlam
- receive
- arrive
- became
- gone / turned
C. Hatayı Bul
- They got married in Rome. / They married each other in Rome. / They got married to each other in Rome.
- What time do you usually get home?
- ✓ My hair is going grey.
- Take the cake out of the oven before it burns. / Take the cake out of the oven before it gets burnt. / Take the cake out of the oven before it gets burned.
D. Bağlam İçinde
- went
- got
- got
- got
- got / became
- went / turned
- got / went
E. Sıra Sende
- I get sleepy after lunch, and I get hungry again at about six.
- My village has turned into a busy little town. My younger brother has become very confident.
F. Karışık Tekrar
- waking
- higher … higher
- is getting / 's getting
