Regret, mean, go on, need, like oʻzbekcha: -ing yoki to? Farqi misollar bilan
Regret, Mean, Go On, Need, Like
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz regret, mean, go on, need va like dan keyin -ing yoki to ni tanlay olasiz hamda I saw her cross va I saw her crossing orasidagi farqni taniy olasiz.
Asosiy gʻoya
B2-15 da siz maʼnosi -ing yoki to bilan oʻzgaradigan toʻrtta feʼl bilan tanishdingiz. Bu dars yana beshtasini qoʻshadi, va ularning koʻpini A1-25 dagi oʻsha oʻq tushuntiradi.
To oldinga ishora qiladi: hozir aytmoqchi boʻlgan yomon xabaringizga (regret to tell you), niyatingizga (mean to), keyingi qadamga (go on to). -ing harakatning oʻziga qaraydi: allaqachon qilgan ishingizga (regret saying), vaziyat nimani talab qilishiga (means moving), shunchaki davom etayotgan faoliyatga (go on talking).
Ikki feʼl bu yerda qisqacha takrorlanadi. Need da -ing shakli majhul maʼno beradi (The car needs washing), buni B2-13 da oʻrgangansiz. Like da farq kichik: to koʻpincha oʻzingiz tanlagan odatni bildiradi, would like (= xohlamoq) esa to bilan keladi.
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbek tili bu farqlarning koʻpini oʻz qoʻshimchalari bilan koʻrsatadi. Oʻtmishdagi ishdan afsus -ganimdan afsuslanaman («oʻqimaganimdan afsuslanaman» → regret not studying), rasmiy yomon xabar esa afsus bilan maʼlum qilamiz (→ regret to inform). Niyat -moqchi bilan («uygʻotmoqchi emasdim» → didn't mean to wake), «talab qiladi» maʼnosi esa … degani / … ga toʻgʻri keladi bilan aytiladi (→ means moving). Davom etish -ishda davom etdi (→ went on talking), keyingi qadam esa -ishga oʻtdi (→ went on to explain). Koʻrish va eshitishda ham farq bor: butun harakat -ganini koʻrdim (→ saw her get), jarayon esa -ayotganini koʻrdim (→ saw her waiting). Faqat inglizchada bu feʼllardan keyin oʻtgan zamon shakli kelmaydi: saw her get, saw her got emas.
| Oʻzbekcha | Maʼnosi | Inglizcha |
|---|---|---|
| Maktabda koʻproq oʻqimaganimdan afsuslanaman. | oʻtmishdagi ish | I regret not studying harder at school. |
| Afsus bilan maʼlum qilamizki, arizangiz qabul qilinmadi. | hozirgi yomon xabar | We regret to inform you that… |
| Kechirasiz, sizni uygʻotmoqchi emasdim. | niyat | Sorry, I didn't mean to wake you up. |
| Pul yigʻish koʻpincha voz kechish degani. | talab qiladi | Saving money often means saying no… |
| U gapirishda davom etdi. | oʻsha ish davom etdi | She went on talking. |
| Maʼruzachi natijalarni tushuntirishga oʻtdi. | keyingi qadam | The speaker went on to explain the results. |
| Uning taksiga oʻtirganini koʻrdim. | butun harakat | I saw her get into a taxi. |
| Uning bekatda kutayotganini koʻrdim. | jarayon | I saw her waiting at the bus stop. |
Tuzilish
| Feʼl | + -ing | + to-infinitive |
|---|---|---|
| regret | qilgan ishingizdan afsuslanish | rasmiy: hozir berayotgan yomon xabaringizdan afsus (regret to inform / tell / say / announce) |
| mean | talab qilmoq; natijasi boʻlmoq | niyat qilmoq |
| go on | oʻsha faoliyatni davom ettirish | keyingi qadam sifatida yangi ish qilish |
| need | (ega narsa) majhul maʼno: needs cleaning = needs to be cleaned | (ega odam) qilish zarur |
| like | yoqtirmoq (A1-25 ga qarang) | koʻpincha: odat sifatida tanlab qilish; buni toʻgʻri deb bilish |
Would like (= xohlamoq) dan keyin to keladi: Would you like to come?
Idrok feʼllari (C1-18 ga muqaddima)
| Andoza | Maʼnosi | Misol |
|---|---|---|
| see / hear + toʻldiruvchi + asosiy shakl | butun harakat, boshidan oxirigacha | I saw him cross the road. |
| see / hear + toʻldiruvchi + -ing | davom etayotgan harakatning bir qismi | I saw him crossing the road. |
Qoʻllanish
1Regret to: hozirgi yomon xabar (va regret + -ing ni qisqacha takrorlash)
Regret + to rasmiy boʻlib, deyarli faqat inform, tell, say va announce bilan, yomon xabarni hozir berish uchun ishlatiladi. Qisqa takror: regret + -ing = oʻtmishdagi ishdan afsuslanish; oʻtmishdagi afsuslar B2-04 da oʻrganiladi.
2Mean + -ing yoki to
Mean + -ing = talab qilmoq, zaruriy natijasi boʻlmoq («… degani», «… ga toʻgʻri keladi»). Mean + to = niyat qilmoq, rejalashtirmoq («-moqchi»). I've been meaning to… hali qilinmagan niyat uchun juda keng tarqalgan.
3Go on + -ing yoki to
Go on + -ing = oʻsha faoliyatni davom ettirish, koʻpincha uzoq vaqt («-ishda davom etdi»). Go on + to = keyingi narsaga oʻtish: yangi mavzu yoki hayotdagi keyingi bosqich («-ishga oʻtdi», «keyinchalik»).
4Need + -ing yoki to (B2-13 ni qisqacha takrorlash)
Ega narsa boʻlsa, need + -ing majhul maʼno beradi, need to be done kabi. Ega odam boʻlsa, need + to. Toʻliq tushuntirish B2-13 da. Oʻzbekchada farq egalik qoʻshimchasida koʻrinadi: «yuvish kerak» va «yuvishim kerak».
5Like to (odat, tanlov) va would like to
Zavq maʼnosidagi like + -ing yoki to A1-25 va A2-25 da; odatda farq kam. Yangi nuqta: like + to «buni oʻzim tanlayman, shunday qilish toʻgʻri deb bilaman» degan maʼnoni berishi mumkin, hatto bu qiziqarli boʻlmasa ham. Would like (= xohlamoq) to bilan keladi. Would like + -ing ham bor, lekin u xayoliy vaziyatda «yoqardi» degani.
6See / hear + toʻldiruvchi + asosiy shakl yoki -ing (muqaddima)
Idrok feʼllaridan keyin asosiy shakl harakatni butunligicha, boshidan oxirigacha koʻrsatadi. -ing shakli esa davom etayotgan harakatning bir qismini koʻrsatadi. Ikkala andozada ham to yoʻq. Bu C1-18 da rivojlantiriladi. Oʻzbekchada: «-ganini koʻrdim» va «-ayotganini koʻrdim».
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «Davom etdi» va «… ga oʻtdi». Oʻzbekchada farq aniq: «oʻynashda davom etishdi» va «oʻynashga oʻtishdi». Lekin inglizchaga oʻgirganda go on ning ikkala andozasi chalkashib ketadi. Oʻsha ish davom etsa, go on + -ing; yangi ishga oʻtilsa, go on to + asosiy shakl (to dan keyin -ing emas).
2. «… degani» → means to. «Kuchuk boqish uni har kuni sayr qildirish degani.» Oʻzbekchada «degani» dan oldin harakat nomi keladi, va uni to bilan oʻgirish oson. Lekin «talab qiladi» maʼnosidagi mean dan keyin -ing keladi; mean to faqat niyat uchun.
3. «Kirganini koʻrdim» → saw him went. Oʻzbekchada «-ganini koʻrdim» da oʻtgan zamon belgisi bor, shuning uchun inglizchada ham oʻtgan zamon shaklini qoʻyib yuborish mumkin. see / hear + toʻldiruvchidan keyin asosiy shakl (butun harakat) yoki -ing (jarayon) keladi; zamonni faqat saw / heard koʻrsatadi.
4. «-dan afsuslanaman» → regret about. Oʻzbekchada afsus «-dan» bilan keladi, va uni about yoki for deb oʻgirish odati bor. regret dan keyin predlog kerak emas: regret + -ing yoki regret + ot.
Adashtirmang
go on doing va go on to do: oʻsha faoliyat va keyingi qadam.
need doing va need to do: harakat talab qiladigan narsa va harakat qilishi kerak boʻlgan odam.
regret doing va regret to tell: oʻtmishdagi ish va hozirgi yomon xabar.
remember, forget, stop, try: B2-15 ga qarang.
Imlo va talaffuz
- regret → regretting, regretted: urgʻu oxirgi boʻgʻinda, /rɪˈɡret/, shuning uchun t ikkilanadi. Oxirgi boʻgʻinga urgʻu oʻzbek tiliga tanish, bu siz uchun oson.
- mean /miːn/ → meant /ment/: oʻtgan zamon shaklidagi unli qisqa, bent dagi kabi. meant ni «mint» deb ham, «miint» deb ham oʻqimang.
- went on to bitta guruh boʻlib aytiladi: /ˌwent ˈɒn tə/ (UK), /ˌwent ˈɑːn tə/ (US). to kuchsiz, qisqa schwa bilan. Undan keyin asosiy shakl (keyingi qadam) yoki -ing shakli (davom etish) kelayotganini tinglang.
- I saw her get va I saw her getting da farqni -ing oxiri koʻtaradi. Oxirgi /ŋ/ ni aniq ayting; u oʻzbekcha «ng» ga oʻxshaydi, oxiriga «k» qoʻshmang.
Oltin qoida
regret, mean va go on bilan to oldinga ishora qiladi (hozirgi yomon xabar, niyat, keyingi qadam), -ing esa harakatning oʻziga qaraydi (oʻtmishdagi ish, nimani talab qilishi, oʻsha faoliyatning davomi). Narsa needs doing; odam needs to do. Would like (= xohlamoq) to bilan keladi.
Mashqlar
A. Tuzilish
Qavs ichidagi feʼlni -ing yoki to shaklida yozing.
-
Sorry, I didn't mean (wake) you up.
-
Taking the job would mean (move) to another city.
-
She looked up for a moment, then went on (read).
-
After university, he went on (start) his own company.
-
The grass is very long. It needs (cut).
-
We regret (tell) you that the concert has been cancelled.
B. Maʼno
Vaziyatga mos javobni tanlang.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I regret … him my car — he crashed it.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: The speaker introduced herself and then went on … about climate change. (= her next topic)
-
Toʻgʻri javobni tanlang: … to come with us tonight? (an invitation)
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I watched her … across the lake. (= from start to finish)
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I … to pay my bills on time — it's a habit, not something I enjoy.
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
I didn't mean upsetting you.
-
The windows need clean.
-
I heard someone shouting in the street.
-
I'd like going home now.
D. Kontekstda
Matnni toʻldiring. Qavs ichidagi feʼlni toʻgʻri shaklda yozing.
Moving house means 16 (pack) everything you own. I didn't mean 17 (keep) so many old things, but somehow I did. The new flat is great, but the kitchen needs 18 (paint). Yesterday my new neighbour came round and went on 19 (talk) for an hour! Then he went on 20 (offer) me his ladder, which was kind. I don't regret 21 (move) here at all.
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Qilganingiz yoki qilmaganingizdan afsuslanadigan bir ish va ancha vaqtdan beri qilmoqchi boʻlib yurgan bir ishingiz haqida yozing.
-
like to bilan bitta foydali odatingiz va would like to bilan bitta orzuingiz haqida yozing.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
B2-15 Remember, forget, stop, try oʻzbekcha: -ing yoki to? Maʼno qanday oʻzgaradi I'll never forget (meet) her for the first time.
-
B2-15 Remember, forget, stop, try oʻzbekcha: -ing yoki to? Maʼno qanday oʻzgaradi We stopped (have) lunch at a small café.
-
B2-13 Majhul nisbat oʻzbekcha: to be done, being done va get-passive (passive infinitive) I hate (tell) what to do.
-
B2-04 I Wish I Had va Regret oʻzbekcha: oʻtmishdagi afsus va «… -sangiz-chi!» ingliz tilida I wish I (study) harder at school.
Javoblar
A. Tuzilish
- to wake
- moving
- reading
- to start
- cutting / to be cut
- to tell
B. Maʼno
- lending
- to talk
- Would you like
- swim
- like
C. Xatoni toping
- I didn't mean to upset you.
- The windows need cleaning. / The windows need to be cleaned.
- ✓ I heard someone shouting in the street.
- I'd like to go home now.
D. Kontekstda
- packing
- to keep
- painting / to be painted
- talking
- to offer
- moving / having moved
E. Sizning navbatingiz
- I regret not learning to swim as a child. I've been meaning to call my old school friend for months.
- I like to check the weather before I go out. I would like to visit Japan one day.
F. Aralash takrorlash
- meeting
- to have
- being told
- had studied
