SlowingoGrammatika
B2 19 / 30

Future in the Past oʻzbekcha: was going to, would va was about to («-moqchi edim»)

The Future in the Past

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz oʻtmishdagi nuqtadan qaraganda kelajakda boʻlgan rejalar, bashoratlar va endi sodir boʻlay deb turgan voqealar haqida was going to, would va was about to yordamida gapira olasiz.

Asosiy gʻoya

Eski kundalik topib oldingiz, deb tasavvur qiling. Bir sahifada shunday yozilgan: "Tomorrow I'm going to tell her the truth." Oʻsha «ertaga» allaqachon ancha oldin boʻlib oʻtgan. Bugun bu voqeani gapirganda, oʻtmishdagi oʻsha paytda hali kelajakda boʻlgan narsani aytishning yoʻli kerak.

Ingliz tili buni oddiy usulda qiladi: kelajak shaklini oʻtgan zamonga qoʻyadi. am going to → was going to, will → would, am about to → was about to.

Grammatika koʻpincha keyin nima boʻlganini aytmaydi. Lekin was going to juda koʻp hollarda oʻzgarib ketgan reja haqida hikoya qiladi: I was going to call you, but my battery died. Reja bor edi; harakat esa boʻlmadi.

Bu shakllar ayniqsa hikoya qilishda B1-04 va odamlarning gapini yetkazishda B1-12 foydali.

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbek tilida oʻtmishdagi reja uchun juda qulay shakl bor: -moqchi edim («qoʻngʻiroq qilmoqchi edim») yoki -adigan edik («uchadigan edik»). Bu was going to ga juda yaqin. Endi sodir boʻlay deb turgan voqea uchun -ay deb turgan edim («chiqay deb turgan edim») ishlatiladi: bu was about to. Farq would da. Oʻzbekchada boshqa odamning gapini yetkazganda zamon oʻzgarmaydi: «Posilka dushanba kuni yetib keladi, dedi»; «bilardim» dan keyin esa zamonsiz harakat nomi keladi: «yutishini bilardim». Ingliz tilida esa oʻtmishdagi said, knew, thought, promised dan keyin will oʻrniga would kerak.

OʻzbekchaMaʼnosiInglizcha
Sizga qoʻngʻiroq qilmoqchi edim, lekin telefonim oʻchib qoldi.amalga oshmagan rejaI was going to call you, but my phone died.
Lissabonga uchadigan edik, lekin reys bekor qilindi.rejaWe were going to fly to Lisbon, but…
U posilka dushanba kuni yetib keladi, dedi.yetkazilgan gapShe said the package would arrive on Monday.
Bu kitob sizga yoqadi, deb oʻylagandim.oʻtmishdagi taxminI thought you would like this book.
Endi chiqay deb turgan edim, telefon jiringlab qoldi.bir lahza oldinI was about to leave when the phone rang.
Yomgʻir yogʻadiganga oʻxshardi.oʻtmishdagi dalilIt was going to rain.

Tuzilish

Hozirgi nuqtadanOʻtmishdagi nuqtadanMisol
am / is / are going to + asosiy shaklwas / were going to + asosiy shaklI was going to take the bus.
will + asosiy shaklwould + asosiy shaklI knew she would win.
am / is / are about to + asosiy shaklwas / were about to + asosiy shaklWe were about to leave when it started to rain.

Inkor va savollar

ShaklMisol
wasn't / weren't going toI wasn't going to tell anyone.
Were you going to…?Were you going to say something?
wouldn'tShe promised she wouldn't be late.
wasn't / weren't about toI wasn't about to give up. (= taslim boʻlish niyatim yoʻq edi)

Rasmiy was / were to (He was to become president) C1-16 da oʻrganiladi.

Qoʻllanish

1Was / were going to: oʻzgarib ketgan rejalar

Oʻtmishdagi reja yoki niyat uchun was / were going to ishlating. Juda koʻp hollarda reja amalga oshmagan boʻladi, keyingi qism esa sababini tushuntiradi, odatda but bilan. I was going to… iltimos yoki gʻoyani yumshoq va xushmuomala boshlash usuli ham.

I was going to call you, but my phone died.
Sizga qoʻngʻiroq qilmoqchi edim, lekin telefonim oʻchib qoldi.
«-moqchi edim» → was going to
We were going to fly to Lisbon, but the airline cancelled our flight.
Lissabonga uchadigan edik, lekin aviakompaniya reysimizni bekor qildi.
«-adigan edik» → were going to, will emas
She was going to study medicine, but she changed her mind and became a vet.
U tibbiyotni oʻqimoqchi edi, lekin fikridan qaytib, veterinar boʻldi.
she → ayol
I wasn't going to say anything, but your shirt is inside out.
Hech narsa demoqchi emasdim-u, lekin koʻylagingizni teskari kiyib olibsiz.
gapiruvchi fikridan qaytdi
I was going to ask if you could help me move on Saturday.
Shanba kuni koʻchishimga yordam bera olasizmi, deb soʻramoqchi edim.
yumshatilgan iltimos

2Was / were going to: oʻtmishdagi dalilga asoslangan bashorat

Oʻtmishdagi nuqtadan qaraganda was going to gapiruvchi oʻsha paytda koʻrgan narsaga asoslangan bashoratni ham bildiradi, xuddi hozirgi dalil uchun going to kabi A2-03.

The sky was very dark. It was going to rain.
Osmon qop-qorongʻi edi. Yomgʻir yogʻadiganga oʻxshardi.
oʻsha paytdagi dalil
I knew the meeting was going to be long when I saw the agenda.
Kun tartibini koʻrishim bilan yigʻilish uzoq choʻzilishini bildim.
«-ishini»: oʻzbekchada zamon yoʻq, inglizchada was going to
It was clear that the team was going to lose.
Jamoa yutqazishi aniq edi.

3Would: oʻtmishdan qaralgan kelajak

Would bu will ning oʻtgan zamon shakli. Uni oʻtmishdan qaralgan bashorat, vaʼda va kutishlar uchun ishlating, ayniqsa knew, thought, hoped, expected, promised, said dan keyin va yetkazilgan gapda B1-12. Hikoyalarda hikoyachi keyin nima boʻlganini aytish uchun ham would ishlatishi mumkin.

I thought you would like this book.
Bu kitob sizga yoqadi, deb oʻylagandim.
«yoqadi, deb» → would like, will emas
He promised he would pay me back.
U pulimni qaytarib berishga vaʼda berdi.
he → erkak
She said the package would arrive on Monday.
U posilka dushanba kuni yetib keladi, dedi.
oʻzbekchada «keladi» oʻzgarmaydi; inglizchada will → would
I knew she'd win.
Uning yutishini bilardim.
'd = would
At the time, nobody knew that this small shop would become a global brand.
Oʻshanda bu kichkina doʻkon jahonga mashhur brendga aylanishini hech kim bilmasdi.
hikoyachi oldinga qaraydi
Ten years later, they would meet again in Tokyo.
Oradan oʻn yil oʻtib, ular Tokioda yana uchrashadi.
hikoyadagi keyingi voqea

4Was / were about to: endi sodir boʻlay deb turgan voqea

Oʻtmishdagi nuqtadan keyin juda tez sodir boʻlishi kerak boʻlgan narsa uchun was / were about to ishlating (be about to ning hozirgi zamoni A2-05 da). Undan keyin koʻpincha when + Past Simple keladi: biror narsa xalaqit bergan. «Bir lahza oldin» maʼnosi uchun just qoʻshing.

I was about to leave when the phone rang.
Endi chiqay deb turgan edim, telefon jiringlab qoldi.
«-ay deb turgan edim» → was about to
We were just about to order when our friends arrived.
Endigina buyurtma bermoqchi boʻlib turgandik, doʻstlarimiz kelib qolishdi.
just: bir lahza oldin
The film was about to start, so we turned off our phones.
Film boshlanay deb qolgan edi, shuning uchun telefonlarimizni oʻchirdik.
I was about to say the same thing!
Men ham xuddi shuni aytmoqchi boʻlib turgandim!

Keng tarqalgan xatolar

❌I will call you yesterday, but I forgot.
✅I was going to call you yesterday, but I forgot.
Oʻtmishdagi rejaga oʻtgan zamon shakli kerak.
❌She said she will come, but she didn't.
✅She said she would come, but she didn't.
Kelish endi oʻtmishda, shuning uchun will → would.
❌I was about leaving when you texted.
✅I was about to leave when you texted.
about to + asosiy shakl.
❌We were going to went to the beach.
✅We were going to go to the beach.
going to + asosiy shakl.
❌Last year I thought I will pass easily, but I failed.
✅Last year I thought I would pass easily, but I failed.
Oʻtmishdagi nuqtadan: would.
❌They was going to visit us.
✅They were going to visit us.
they → were.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «… deb oʻyladim / umid qildik» dan keyin will. Oʻzbekchada bunday gaplarda zamon oʻzgarmaydi: «Toʻygacha yomgʻir tinadi, deb umid qildik». Inglizchada asosiy feʼl oʻtgan zamonda boʻlsa, undan keyingi will would ga aylanadi.

❌We hoped the rain will stop before the wedding.
✅We hoped the rain would stop before the wedding.
❌Everyone expected that the new bridge will open in May, but it opened in December.
✅Everyone expected that the new bridge would open in May, but it opened in December.

2. «-adigan edik» → will. «Oʻtgan yozda Samarqandga boradigan edik» gapida «-adigan» kelajakka oʻxshaydi, shuning uchun will qoʻyib yuborish oson. Lekin reja oʻtmishda boʻlgan: was / were going to.

❌Last summer we will go to Samarkand, but my father got ill.
✅Last summer we were going to go to Samarkand, but my father got ill.
❌My cousin will get married in June, but the wedding was postponed.
✅My cousin was going to get married in June, but the wedding was postponed.

3. «-moqchi edim» → was going to, «bir lahza oldin» boʻlsa ham. Oʻzbekchada «endi … -moqchi edim» ham uzoq rejani, ham bir lahza oldingi holatni bildiradi. Inglizchada voqea xalaqit berishidan sal oldin boʻlsa, was about to tabiiyroq.

⚠️The bus was going to leave when I finally reached the stop.
✅The bus was about to leave when I finally reached the stop.
Grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin was going to bu yerda reja haqida eshitiladi; avtobus joʻnashidan bir lahza oldin → was about to.

Adashtirmang

was going to + feʼl va was going to + joy: to + asosiy shakl boʻlsa, bu reja. to + joy boʻlsa, bu go ning Past Continuous shakli (harakat). Oʻzbekchada farq aniq: «ketayotgan edim» va «bormoqchi edim».

I was going to the gym when I saw her.
Uni koʻrganimda sport zaliga ketayotgan edim.
harakat: yoʻlda edim
I was going to go to the gym, but I was too tired.
Sport zaliga bormoqchi edim, lekin juda charchagan edim.
oʻzgargan reja

would: oʻtmishdan qaralgan kelajak, odat va shart gap: kontekst hal qiladi. B2-17 va B1-06 ga qarang.

She knew he would forget.
U yigitning unutib qoʻyishini bilardi.
oʻtmishdan qaralgan kelajak
He would forget my birthday every year.
U har yili tugʻilgan kunimni unutib qoʻyardi.
oʻtmishdagi odat
He would forget if you didn't remind him.
Eslatib turmasangiz, u unutib qoʻyardi.
xayoliy

was going to va was about to: Was about to vaqt jihatidan juda yaqin: bir lahza oldin. Was going to kunlar yoki oylar oldin boʻlishi mumkin.

I was going to move abroad last year.
Oʻtgan yili chet elga koʻchib ketmoqchi edim.
reja
I was about to hang up when she answered.
Endi goʻshakni qoʻyay deb turgandim, u javob berdi.
juda yaqin

Imlo va talaffuz

  • Norasmiy nutqda feʼl oldidagi going to koʻpincha gonna /ˈɡʌnə/ kabi eshitiladi: I was gonna call you. Oddiy yozuvda going to deb yozing.
  • was gap oʻrtasida kuchsiz: /wəz/. Unli toʻliq «a» emas, qisqa schwa. were ham kuchsiz: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Birinchi tovush /w/: lablarni yumaloqlang, pastki lab tishga tegmasin, «vaz» demang.
  • would olmoshlardan keyin koʻpincha qisqaradi: I knew she'd win /ʃiːd/. Oxirgi /d/ ni jarangli ayting. 'd dan keyin asosiy shakl kelsa (she'd win), bu would; past participle kelsa (she'd won), bu had.
  • about to da ikkita t bitta boʻlib qoʻshiladi: /əˈbaʊt tə/. Urgʻu bout ga tushadi; birinchi a kuchsiz /ə/.

Oltin qoida

Oʻtmishdagi nuqtadan oldinga qarash uchun kelajak shaklini oʻtgan zamonga qoʻying: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to koʻpincha amalga oshmagan rejani bildiradi. Oʻzbekchadagi «-moqchi edim» → was going to; «-ay deb turgan edim» → was about to; «… deb oʻyladim» dan keyin → would.

Mashqlar

A. Tuzilish

Qavs ichidagi shaklni oʻtmishdagi nuqtadan qaragan holda yozing.

  1. I (going to) buy a new laptop, but then prices went up.
  2. She promised she (will) help me with the project.
  3. We (about to) start dinner when the doorbell rang.
  4. They (going to) visit us last weekend, but their car broke down.
  5. I knew you (will) love this film.
  6. Inkor shaklga keltiring: I (going to) say anything, but your shirt is inside out.

B. Maʼno

Vaziyatga mos javobni tanlang.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: I … to the station when it started snowing. (= I was on my way)
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: Nobody knew that the shy student … become a famous actor.
  3. Qaysi gap «bir lahza oldin» degan maʼnoni beradi?
  4. Toʻgʻri javobni tanlang: I … email you, but I forgot.
  5. "I was going to call you" odatda nimani bildiradi?

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. He said he will be home by eight, but he arrived at ten.
  2. I was about calling you!
  3. We were going to went to the beach.
  4. The sky was very dark. It was going to rain.

D. Kontekstda

Hikoyani toʻldiring. Qavs ichidagi soʻzlardan foydalaning.

The interview
On the morning of the interview, I 16 (going to / take) the bus, but it was late, so I ran. I knew I 17 (will / be) late. When I arrived, the manager 18 (about to / start) the next interview. She smiled and said she 19 (will / see) me in ten minutes. At the time, I didn't know that this job 20 (will / change) my life.

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Amalga oshmagan bir rejangiz haqida yozing. was / were going to… but ishlating.
  2. Biror narsa sizga xalaqit bergan bir lahza haqida yozing. was about to… when ishlating.

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. B1-12 Reported Speech oʻzbekcha: oʻzgalar gapi ingliz tilida («… dedi»)
    "I can help you," she said. Yetkazing: She said she help me.
  2. B1-04 Narrative Tenses oʻzbekcha: ingliz tilida hikoyani qanday aytib berish mumkin?
    When I got to the station, the train (already / leave).
  3. A2-05 Ingliz tilida kelasi zamon: will, going to, Present Continuous yoki Present Simple?
    Hurry up! The film (about to) start.
  4. B2-17 Odatlar inglizcha: would, will va always + -ing oʻzbekcha (would yoki used to?)
    When I was a child, I … live in a small village.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. was going to
  2. would / 'd
  3. were about to / were just about to
  4. were going to
  5. would / 'd
  6. wasn't going to / was not going to

B. Maʼno

  1. was going
  2. would
  3. I was about to leave when she arrived.
  4. was going to
  5. I planned to call you, but I didn't.

C. Xatoni toping

  1. He said he would be home by eight, but he arrived at ten. / He said he'd be home by eight, but he arrived at ten.
  2. I was about to call you!
  3. We were going to go to the beach.
  4. ✓ The sky was very dark. It was going to rain.

D. Kontekstda

  1. was going to take
  2. would be / 'd be
  3. was about to start / was just about to start
  4. would see / 'd see
  5. would change

E. Sizning navbatingiz

  1. I was going to study medicine, but I changed my mind and became a teacher.
  2. I was about to fall asleep when my phone rang.

F. Aralash takrorlash

  1. could / can
  2. had already left
  3. is about to / 's about to
  4. used to
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play