Slowingoሰዋሰው
B1 1 / 39

Present Perfect Continuous («ስጠብቅ ቆይቻለሁ») — በቀላል አማርኛ

Present Perfect Continuous

በዚህ ገጽ
  1. ዓላማ
  2. ዋናው ሐሳብ
  3. አማርኛ እና እንግሊዝኛ
  4. አወቃቀር
  5. አጠቃቀም
  6. የተለመዱ ስህተቶች
  7. ለአማርኛ ተናጋሪዎች ወጥመዶች
  8. አታምታቱ
  9. አጻጻፍ እና አነባበብ
  10. ወርቃማው ሕግ
  11. መልመጃዎች

ዓላማ

ከዚህ ትምህርት በኋላ have / has been + -ing ቅርጽ በመጠቀም ባለፈው ጊዜ ስለጀመሩና አሁንም ስለቀጠሉ፣ ወይም ገና ስላቆሙና ምልክት ስለተዉ ድርጊቶች መናገር ትችላላችሁ።

ዋናው ሐሳብ

Present Perfect (ፍጹም የአሁን ጊዜ) ያለፈውን ከአሁኑ ጋር ያገናኛል A2-17። Continuous (-ing) ደግሞ በሂደት ላይ ያለ ድርጊትን ያሳያል A1-22። ሁለቱን አንድ ላይ አድርጉ፤ ከአሁን ተነስቶ ወደ ኋላ፣ ሲካሄድ የቆየን ድርጊት የሚመለከት የግስ ጊዜ ታገኛላችሁ: Present Perfect Continuous (ፍጹም ቀጣይ የአሁን ጊዜ)።

የሩጫ ሰዓት (stopwatch) አስቡ። ባለፈው ጊዜ start ተጭናችኋል፤ አሁንም እየሮጠ ነው: I've been waiting for an hour. መጠበቁ ከአንድ ሰዓት በፊት ጀመረ፤ አሁንም እየጠበቅሁ ነው። ወይም stop የተጫናችሁት ገና አሁን ነው፤ ውጤቱን አሁንም ማየት ትችላላችሁ: You're out of breath. Have you been running?

በሁለቱም ሁኔታ ትኩረቱ ያለቀ ውጤት ሳይሆን ድርጊቱ ራሱና ምን ያህል እንደቆየ ነው። ለዚህ ነው ይህ የግስ ጊዜ ብዙ ጊዜ ስሜትን የሚይዘው: ድካም፣ ብስጭት፣ ጥረት። I've been working all day ስለሠራችሁት ውጤት ሳይሆን ከበስተጀርባው ስላለው ረጅምና ቀጣይ ጥረት ነው።

አማርኛ እና እንግሊዝኛ

አማርኛ ለዚህ ሐሳብ ጥሩ ቅርጽ አለው: ስ- + ግስ + ቆይቻለሁ («ለአርባ ደቂቃ ስጠብቅ ቆይቻለሁ»)፤ እንዲሁም ዋለ፣ አረፈደ፣ አመሸ፣ ከረመ («ቀኑን ሙሉ ስሠራ ዋልኩ»፣ «ጠዋቱን ሙሉ በረዶ ሲጥል አርፍዷል»)። እነዚህ have been + -ing ለሚለው በጣም ቅርብ ናቸው። አንድ ጥንቃቄ ግን አለ: «ዋልኩ»፣ «አመሸሁ»፣ «ከረምኩ» ያለፈ ቅርጾች ስለሆኑ ላለቀ ጊዜም ይሠራሉ: «ትናንት ቀኑን ሙሉ ስሠራ ዋልኩ» = I worked / I was working all day yesterday። ጊዜው ካለቀ (yesterday፣ last week) እንግሊዝኛው Perfect አይወስድም። ሌላው ችግር ደግሞ አማርኛ ብዙ ጊዜ ከ… ጀምሮ ወይም ለ… ከእየ… ነው ወይም ከአሁን ቅርጽ ጋር ማለቱ ነው: «ከአርባ ደቂቃ ጀምሮ እየጠበቅሁ ነው»፣ «ከሁለት ዓመት ጀምሮ እዚህ እንኖራለን»። ቃል በቃል ሲተረጎም I'm waiting since… ይሆናል፤ ይህ ስህተት ነው። በእንግሊዝኛ እስከ አሁን የቆየ ጊዜ ስትለኩ (for / since) Perfect ያስፈልጋል። ሁለተኛ: ገና ስላቆመ ድርጊት አማርኛ ብዙ ጊዜ ስ- … ነበር ይላል («ስትዋኝ ነበር እንዴ?»)፤ እንግሊዝኛ ግን ውጤቱ አሁን ስለሚታይ Have you been swimming? ይላል። ሦስተኛ: «አውቀዋለሁ» (-ጃለሁ ቅርጽ) ልክ እንደ I've known ነው፤ እዚህ አማርኛ ይረዳችኋል።

አማርኛእንግሊዝኛልዩነቱ
አውቶቡስ እየጠበቅሁ ነው።I'm waiting for the bus.አሁን ብቻ → Present Continuous
ለሃያ ደቂቃ ስጠብቅ ቆይቻለሁ።I've been waiting for twenty minutes.«ስ- … ቆይቻለሁ» ≈ have been -ing
ከጃንዋሪ ጀምሮ ጊታር እየተማረች ነው።She's been learning the guitar since January.«ከ… ጀምሮ» + እየ… ነው → has been -ing፤ is learning አይደለም
ቀኑን ሙሉ ስሠራ ዋልኩ።I've been working all day.«ዋለ» = ቀኑን ሙሉ
በሙሉ ርሰሃል። ስትዋኝ ነበር እንዴ?You're all wet. Have you been swimming?ውጤቱ አሁን ይታያል → Have you been…?
ሰሞኑን ብዙ ጊዜ ጂም እሄዳለሁ።I've been going to the gym a lot lately.lately / recently → have been -ing
ለዓመታት አውቀዋለሁ።I've known her for years.ሁኔታን የሚገልጽ ግስ: continuous የለም

አወቃቀር

have / has + been + -ing ቅርጽ — been የግሱ be ሦስተኛ ቅርጽ ነው፤ ፈጽሞ አይለወጥም።

ባለቤትhave / hasbeen-ing ቅርጽ
I / you / we / theyhave ('ve)beenworking
he / she / ithas ('s)beenworking

አዎንታዊ፣ አሉታዊ፣ ጥያቄ

ምሳሌ
አዎንታዊShe's been studying all evening.
አሉታዊI haven't been sleeping well. / He hasn't been feeling well.
አዎ / አይ ጥያቄHave you been waiting long? / Has it been raining?
Wh- ጥያቄWhat have you been doing? / How long has she been working here?

አጭር መልሶች — have / has ብቻ ተጠቀሙ።

ጥያቄአዎአይ
Have you been working?Yes, I have.No, I haven't.
Has she been crying?Yes, she has.No, she hasn't.

የተለመዱ የጊዜ መግለጫዎች: for (two hours), since (nine o'clock), all day, all morning, lately, recently, these days, this week። Present Perfect Simple እና How long…? ከሚሉት ጋር ያለውን ሙሉ ንጽጽር B1-02 ውስጥ ተመልከቱ።

አጠቃቀም

1እስከ አሁን የቀጠለ ድርጊት

ድርጊቱ ባለፈው ጊዜ ጀምሯል፤ በምንናገርበት ቅጽበትም አሁንም በሂደት ላይ ነው። ብዙ ጊዜ የጊዜ መግለጫ እስከ አሁን የቆየውን ርዝመት ያሳያል።

I've been waiting here for forty minutes.
እዚህ ለአርባ ደቂቃ ስጠብቅ ቆይቻለሁ።
«ስ- … ቆይቻለሁ» ≈ have been -ing፤ «እየጠበቅሁ ነው» → I'm waiting አይሆንም
We've been living in this flat for two years.
ከሁለት ዓመት ጀምሮ በዚህ አፓርትመንት ውስጥ እየኖርን ነው።
«ከ… ጀምሮ» + የአሁን ቅርጽ፤ በእንግሊዝኛ have been living + for፤ flat (UK)፣ apartment (US)
She's been learning the guitar since January.
ከጃንዋሪ ጀምሮ ጊታር እየተማረች ነው።
since January፤ is learning አይደለም
It's been snowing all morning.
ጠዋቱን ሙሉ በረዶ ሲጥል አርፍዷል።
«… ሲጥል አርፍዷል» ≈ has been -ing all morning
They've been building that hotel for ages.
ያንን ሆቴል በጣም ለረጅም ጊዜ ሲገነቡት ቆይተዋል።
for ages = በጣም ለረጅም ጊዜ (መደበኛ ያልሆነ)

2ገና ያቆመ፣ ውጤቱ የሚታይ ድርጊት

ድርጊቱ ገና አቁሟል፤ ውጤቱን አሁን ማየት፣ መስማት ወይም መሰማት እንችላለን። ብዙ ጊዜ ምንም የጊዜ መግለጫ የለም።

You're all wet. Have you been swimming?
በሙሉ ርሰሃል። ስትዋኝ ነበር እንዴ?
በአማርኛ «… ነበር»፤ ውጤቱ አሁን ስለሚታይ በእንግሊዝኛ Have you been…?
Your eyes are red. Have you been crying?
ዓይኖችሽ ቀልተዋል። ስታለቅሺ ነበር እንዴ?
Sorry I'm so dirty. I've been fixing my bike.
ይቅርታ፣ በጣም ቆሽሻለሁ። ብስክሌቴን ስጠግን ነበር።
ውጤቱ: ቆሻሻው
The streets are wet. It's been raining.
መንገዶቹ ርሰዋል። ሲዘንብ ነበር።
ዝናቡ አቁሟል
"Why are you out of breath?" "I've been running for the bus."
«ለምን ቁና ቁና ትተነፍሳለህ?» «አውቶቡሱን ለመያዝ ስሮጥ ነበር።»

3በቅርብ ጊዜ ውስጥ የተደጋገመ ድርጊት

ድርጊቱ እስከ አሁን ባለ ጊዜ ውስጥ ደጋግሞ ይፈጸማል። እንደ lately፣ recently እና these days ያሉ ቃላት እዚህ የተለመዱ ናቸው።

I've been going to the gym a lot lately.
ሰሞኑን ብዙ ጊዜ ጂም እሄዳለሁ።
«ሰሞኑን» + የአሁን ቅርጽ፤ በእንግሊዝኛ have been going
He's been calling me every night this week.
በዚህ ሳምንት በየምሽቱ ይደውልልኛል።
We've been eating out too much recently.
ሰሞኑን ከቤት ውጭ በጣም ብዙ እየበላን ነው።
My neighbours have been having parties every weekend.
ሰሞኑን ጎረቤቶቼ በየሳምንቱ መጨረሻ ግብዣ ያደርጋሉ።
have a party = ድርጊት ነው፤ ስለዚህ continuous ይቻላል

4በድርጊቱና በርዝመቱ ላይ አጽንዖት

አንድ ነገር ምን ያህል ረጅም ወይም ያለማቋረጥ እንደቆየ ለማጉላት ስትፈልጉ ይህን የግስ ጊዜ ምረጡ፤ ብዙ ጊዜ ድካምን፣ ብስጭትን ወይም ጥረትን ለማሳየት።

I've been working on this report all day, and it still isn't finished.
ቀኑን ሙሉ በዚህ ሪፖርት ላይ ስሠራ ዋልኩ፤ አሁንም አላለቀም።
«ስሠራ ዋልኩ» ≈ I've been working all day
You've been playing that game for hours!
ያንን ጨዋታ ለሰዓታት ስትጫወት ቆየህ!
ብስጭት
She's been looking after her mother since the spring.
ከስፕሪንግ (ማርች–ሜይ) ጀምሮ እናቷን እያስታመመች ነው።
በጊዜ ውስጥ የቆየ ጥረት
We've been trying to call you all afternoon.
ከሰዓት በኋላውን ሙሉ ልንደውልልህ ስንሞክር ቆይተናል።

5ስለ ቅርብ ጊዜ ድርጊቶች መጠየቅ

What have you been doing? ስለ አንድ ሰው የቅርብ ጊዜ ሕይወት፣ ወይም ስለ አሁኑ ሁኔታ ምክንያት ለመጠየቅ ተፈጥሯዊ መንገድ ነው።

What have you been doing lately?
ሰሞኑን ምን ስትሠራ ነበር?
Hi! I haven't seen you for ages. What have you been up to?
ሰላም! ከተያየን ቆየን። ምን ስትሠራ ከረምክ?
«ከረመ» ≈ have been doing፤ መደበኛ ያልሆነ
What have you been eating? Your shirt is covered in sauce!
ምን ስትበላ ነበር? ሸሚዝህ በሙሉ ወጥ ሆኗል!

የተለመዱ ስህተቶች

❌I've been wait for an hour.
✅I've been waiting for an hour.
been ከሚለው በኋላ -ing ቅርጽ ተጠቀሙ።
❌She has being working all day.
✅She has been working all day.
have / has + been፤ being አይደለም።
❌I'm waiting here since ten o'clock.
✅I've been waiting here since ten o'clock.
እስከ አሁን የቆየ ጊዜ Perfect ይፈልጋል።
❌He have been studying.
✅He has been studying.
he / she / it → has።
❌How long you have been waiting?
✅How long have you been waiting?
ጥያቄ: have / has ከባለቤቱ በፊት።
❌I've been knowing her for years.
✅I've known her for years.
ሁኔታን የሚገልጹ ግሶች (state verbs: know, own, believe…) በተለምዶ continuous አይወስዱም። B1-02 ተመልከቱ።
⚠️I've been writing three emails this morning.
✅I've written three emails this morning.
በሰዋስው በኩል ትክክል ነው፣ ግን ያለቁ ነገሮችን ስትቆጥሩ Present Perfect Simple ተጠቀሙ። B1-02 ተመልከቱ።

ለአማርኛ ተናጋሪዎች ወጥመዶች

1. «ለስድስት ዓመት እያስተማረች ነው» → is teaching for. በአማርኛ «ትግስት በዚህ ትምህርት ቤት ለስድስት ዓመት እያስተማረች ነው» ወይም «ከስድስት ዓመት ጀምሮ ታስተምራለች» ተፈጥሯዊ ነው። ቃል በቃል ሲተረጎም Present Continuous ወይም Present Simple ይሆናል። እስከ አሁን የቆየ ጊዜ ስትናገሩ (for፣ since) have / has been + -ing ተጠቀሙ።

❌Tigist is teaching at this school for six years.
✅Tigist has been teaching at this school for six years.
እስከ አሁን የቆየ ጊዜ → has been teaching።

2. «ከሦስት ዓመት ጀምሮ» → since three years. «ከ… ጀምሮ» ከጊዜ ርዝመትም (ሦስት ዓመት) ከጊዜ ነጥብም (2021) ጋር ይመጣል። በእንግሊዝኛ ግን ይለያያሉ: ለርዝመት for፣ ለመነሻ ነጥብ since።

❌We have been living in Adama since three years.
✅We have been living in Adama for three years. ወይም We've been living in Adama since 2021.
ርዝመት → for፤ መነሻ ነጥብ → since።

3. «ከሁለት ዓመት ጀምሮ አለኝ» → I have … since. ሁኔታን በሚገልጹ ግሶች (have፣ know፣ own) continuous አይገባም፤ ብዙዎች ግን ያኔ ወደ Present Simple ይመለሳሉ፤ ልክ እንደ አማርኛው «አለኝ»። እስከ አሁን የቆየ ሁኔታ ሲሆን Present Perfect Simple ተጠቀሙ።

❌Biruk has this old phone since 2018.
✅Biruk has had this old phone since 2018.
ሁኔታ + since → has had።

4. «ለምን ያህል ጊዜ ትጠብቃለህ?» → How long you have been…? በአማርኛ ጥያቄ ሲሆን የቃላት ቅደም ተከተል አይቀየርም። በእንግሊዝኛ ግን How long ከሚለው በኋላ have / has ከባለቤቱ በፊት ይመጣል።

❌How long Abebe has been working at the bank?
✅How long has Abebe been working at the bank?
has + ባለቤት + been + -ing።

አታምታቱ

Present Continuous እና Present Perfect Continuous — Present Continuous (ቀጣይ የአሁን ጊዜ) A1-22 አሁን እየሆነ ያለውን ይገልጻል። Present Perfect Continuous ደግሞ ምን ያህል ጊዜ ሲሆን እንደቆየ ወደ ኋላ ይመለከታል።

I'm waiting for the bus.
አውቶቡስ እየጠበቅሁ ነው።
አሁን
I've been waiting for the bus for twenty minutes.
ለሃያ ደቂቃ አውቶቡስ ስጠብቅ ቆይቻለሁ።
አሁን + እስካሁን የቆየው ጊዜ

Present Perfect Continuous እና Present Perfect Simple — Continuous በድርጊቱ ላይ ያተኩራል፤ Simple ደግሞ በተጠናቀቀው ውጤት ላይ። ሙሉ ንጽጽሩ B1-02 ውስጥ ይገኛል።

I've been painting the kitchen.
ወጥ ቤቱን ቀለም ስቀባ ቆይቻለሁ።
ድርጊቱ: ምናልባት አላለቀም፤ ልብሴ ላይ ቀለም አለ
I've painted the kitchen.
ወጥ ቤቱን ቀለም ቀብቼዋለሁ።
ውጤቱ: አልቋል

Present Perfect Continuous እና Past Continuous — Past Continuous (ቀጣይ ያለፈ ጊዜ) A2-01 ካለፈ ጊዜ ጋር ብቻ የተያያዘ፣ ከአሁኑ ጋር ግንኙነት የሌለው ድርጊትን ይገልጻል።

I was reading at ten o'clock last night.
ትናንት ማታ ከምሽቱ 4 ሰዓት (10 pm) ላይ እያነበብኩ ነበር።
ያለፈ ቅጽበት
I've been reading all evening.
ምሽቱን ሙሉ ሳነብ አመሸሁ።
እስከ አሁን

አጻጻፍ እና አነባበብ

  • በንግግር have እና has ሁልጊዜ ማለት ይቻላል አጭር ቅርጽ ይይዛሉ: I've been, you've been, she's been, it's been። 've የሚያልቀው /v/ በሚለው ድምፅ ነው: የላይኛው ጥርሳችሁ የታችኛውን ከንፈር ይነካል፤ /b/ አትበሉ።
  • She's been = she has been፤ ፈጽሞ she is been አይደለም። 's ከሚለው በኋላ been ካለ has ማለት ነው።
  • Been ብዙ ጊዜ ደካማና አጭር ነው: /bɪn/ ("bin")፣ በብሪታንያም በአሜሪካም። አታስረዝሙት። ከሚቀጥለው ቃል ጋር ይያያዛል: I've been waiting እንደ "ive-bin-waiting" ይሰማል።
  • በጥያቄ have ደካማ ነው: Have you been…? → /həv jə bɪn/። በአጭር መልስ ጠንካራ ነው: Yes, I have /hæv/። ደካማው /ə/ የአማርኛውን ስድስተኛ ፊደል ድምፅ ይመስላል።
  • -ing የአጻጻፍ ሕጎች እንደ Present Continuous ናቸው A1-22: make → making, run → running, lie → lying።

ወርቃማው ሕግ

have / has + been + -ing = ባለፈው ጊዜ የጀመረና አሁንም የቀጠለ፣ ወይም ገና ያቆመና ምልክት የተወ ድርጊት። ከውጤቱ ይልቅ ድርጊቱና ርዝመቱ ሲያስፈልጉ ተጠቀሙበት። «ከ… ጀምሮ … እየ… ነው» → have been -ing፤ I'm waiting since አይደለም።

መልመጃዎች

A. አወቃቀር

ለ1ኛ–3ኛ ጥያቄዎች Present Perfect Continuous ተጠቀሙ።

  1. I (wait) for you for half an hour!
  2. She's out of breath because she (run).
  3. You look tired. you (sleep) badly?
  4. It (not rain) today.
  5. ጥያቄ ሥሩ: you / do / what / lately?
  6. አጭር ቅርጽ ተጠቀሙ: They have been travelling.

B. ትርጉም

ትክክለኛውን መልስ ምረጡ።

  1. ትክክለኛውን መልስ ምረጡ: Your hands are covered in paint. ?
  2. ትክክለኛውን መልስ ምረጡ: I … four emails this morning.
  3. ትክክለኛውን መልስ ምረጡ: Look outside! It … all night.
  4. ድርጊቱ አሁንም እንደቀጠለ የሚያሳየው የትኛው ዓረፍተ ነገር ነው?

C. ስህተቱን ፈልጉ

እያንዳንዱ ዓረፍተ ነገር አንድ ስህተት አለው ወይም ትክክል ነው። የተስተካከለውን ዓረፍተ ነገር ጻፉ ወይም correct ብላችሁ ጻፉ።

  1. He has been study all night.
  2. I am learning English since 2019.
  3. We have being trying to call you.
  4. አጭር መልስ: "Has she been crying?" "Yes, she's."

D. በጽሑፍ ውስጥ

Present Perfect Simple ወይም Present Perfect Continuous ተጠቀሙ።

Back from the gym
Dad: You're very red. What 15 you (do)?
Leo: I 16 (run) in the park. I 17 (train) for the city marathon since March.
Dad: That's great. But you 18 (not / eat) properly lately.
Leo: I know. I 19 (try) to eat more vegetables this week, though!

E. የእናንተ ተራ

በእንግሊዝኛ ጻፉ።

  1. ሰሞኑን ስታደርጓቸው ስለቆዩ ነገሮች ሁለት ዓረፍተ ነገሮች ጻፉ።
  2. በአጠገባችሁ ያለን ሰው ወይም ቦታ ተመልከቱና ምን ሲሆን እንደነበር ገምቱ።

F. የተደባለቀ ክለሳ

ያለፉትን ትምህርቶች ከልሱ።

  1. A2-17 Present Perfect: Just፣ Already፣ Yet አጠቃቀም — በቀላል አማርኛ
    I've just (finish) my homework. Can I go out?
  2. A2-19 Present Perfect እና Past Simple ልዩነት — በቀላል አማርኛ
    We (visit) Rome in 2019.
  3. A2-18 Present Perfect እና For፣ Since: «ከ… ጀምሮ» በእንግሊዝኛ — በቀላል አማርኛ
    I've known Ana we were at school.
መልሶች

A. አወቃቀር

  1. have been waiting / 've been waiting
  2. has been running / 's been running
  3. Have … been sleeping
  4. hasn't been raining / hasn't rained
  5. What have you been doing lately?
  6. They've been travelling.

B. ትርጉም

  1. Have you been painting
  2. have written
  3. has been snowing
  4. I've been working on my thesis for six months.

C. ስህተቱን ፈልጉ

  1. He has been studying all night. / He's been studying all night.
  2. I have been learning English since 2019. / I've been learning English since 2019.
  3. We have been trying to call you. / We've been trying to call you.
  4. Yes, she has.

D. በጽሑፍ ውስጥ

  1. have … been doing
  2. have been running
  3. have been training / have trained
  4. haven't been eating / haven't eaten
  5. have been trying / have tried

E. የእናንተ ተራ

  1. I've been learning to cook Thai food. I've been sleeping badly this week.
  2. The floor is wet. Someone has been cleaning.

F. የተደባለቀ ክለሳ

  1. finished
  2. visited
  3. since
የAndroid መተግበሪያበጉዞ ላይ ሳሉ ይማሩ Google Play