Present Perfect Continuous sa Ingles: I've Been Waiting, Madaling Paliwanag
Present Perfect Continuous
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang pag-usapan ang mga gawaing nagsimula sa nakaraan at nagpapatuloy pa hanggang ngayon, o kakatapos lang at may naiwang palatandaan — gamit ang have / has been + -ing form.
Ang Pangunahing Ideya
Pinagdurugtong ng Present Perfect ang nakaraan at ang ngayon A2-17. Ipinapakita naman ng continuous (-ing) ang gawaing kasalukuyang nangyayari A1-22. Pagsamahin mo sila, at makukuha mo ang tense na tumitingin mula sa ngayon pabalik sa isang gawaing tumatakbo.
Isipin mo ang isang stopwatch. Pinindot mo ang start sa nakaraan, at tumatakbo pa rin ito ngayon: I've been waiting for an hour. Nagsimula ang paghihintay isang oras na ang nakalipas, at naghihintay pa rin ako. O kaya, kapipindot mo lang ng stop, at nakikita mo pa ang epekto: You're out of breath. Have you been running?
Sa dalawang kaso, ang pokus ay ang gawain mismo at kung gaano na ito katagal, hindi ang tapos na resulta. Kaya madalas may kasamang damdamin ang tense na ito: pagod, inis, pagsisikap. Ang I've been working all day ay hindi gaanong tungkol sa nagawa mo, kundi sa mahaba at tuloy-tuloy na pagod sa likod nito.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, ginagamit natin ang anyong hindi pa tapos (ongoing aspect) na may na o kanina pa: Apatnapung minuto na akong naghihintay, Kanina pa ako naghihintay. Dahil parang "present" ang naghihintay, madalas itong maging I'm waiting sa Ingles. Pero kapag sinusukat mo ang panahon hanggang ngayon, kailangan ng Ingles ang have / has been + -ing. Para sa gawaing kakatapos lang na may nakikitang resulta, completed aspect naman ang madalas nating gamitin (Nag-swimming ka ba?), pero Have you been swimming? ang natural sa Ingles.
| Filipino | Ingles |
|---|---|
| Apatnapung minuto na akong naghihintay dito. | I've been waiting here for forty minutes. |
| Nag-aaral siya ng gitara mula pa noong Enero. | She's been learning the guitar since January. |
| Basang-basa ka. Nag-swimming ka ba? | You're all wet. Have you been swimming? |
| Madalas akong nagji-gym nitong mga nakaraang araw. | I've been going to the gym a lot lately. |
| Ilang oras ka nang naglalaro niyan! | You've been playing that game for hours! |
| Ano'ng pinagkakaabalahan mo nitong mga nakaraang araw? | What have you been doing lately? |
Ang susi: ang na at ang kanina pa sa pangungusap na may ongoing aspect ay madalas na palatandaan ng Present Perfect Continuous. Hindi ito already: hindi mo kailangang isalin ang na bilang already — ang tense na mismo ang nagdadala ng kahulugan.
Anyo
have / has + been + -ing form — ang been ay ang past participle ng be at hindi nagbabago.
| Simuno | have / has | been | -ing form |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | have ('ve) | been | working |
| he / she / it | has ('s) | been | working |
Positibo, negatibo, tanong
| Halimbawa | |
|---|---|
| Positibo | She's been studying all evening. |
| Negatibo | I haven't been sleeping well. / He hasn't been feeling well. |
| Tanong na yes/no | Have you been waiting long? / Has it been raining? |
| Tanong na wh- | What have you been doing? / How long has she been working here? |
Maikling sagot — have / has lang ang gamitin.
| Tanong | Oo | Hindi |
|---|---|---|
| Have you been working? | Yes, I have. | No, I haven't. |
| Has she been crying? | Yes, she has. | No, she hasn't. |
Karaniwang time expression: for (two hours), since (nine o'clock), all day, all morning, lately, recently, these days, this week. Para sa buong paghahambing sa Present Perfect Simple at sa How long…?, tingnan ang B1-02.
Gamit
1Gawaing Nagpapatuloy Hanggang Ngayon
Nagsimula ang gawain sa nakaraan at nangyayari pa rin habang nagsasalita ka. Karaniwang may time phrase na nagpapakita kung gaano na ito katagal.
2Kakatapos na Gawain na may Nakikitang Resulta
Kakatapos lang ng gawain, at nakikita, naririnig o nararamdaman natin ang epekto nito ngayon. Madalas walang time phrase.
3Paulit-ulit na Gawain sa Nakaraang Panahon
Paulit-ulit na nangyayari ang gawain sa isang panahon hanggang ngayon. Karaniwan dito ang lately, recently at these days.
4Diin sa Gawain at sa Haba Nito
Piliin ang tense na ito kapag gusto mong idiin kung gaano katagal o gaano katuloy-tuloy ang isang bagay — madalas para ipakita ang pagod, inis o pagsisikap.
5Pagtatanong tungkol sa mga Bagong Gawain
Ang What have you been doing? ay natural na paraan ng pagtatanong tungkol sa nangyayari sa buhay ng isang tao nitong mga nakaraang araw, o tungkol sa dahilan ng isang sitwasyon ngayon.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Kanina pa / … na + ongoing aspect → Present Continuous + already. Dahil naghihintay ang pandiwa natin (parang "ngayon"), at may na pa, lumalabas ang I'm waiting … already. Pero kapag sinusukat ang panahon hanggang ngayon, kailangan ng have / has been + -ing, at hindi na kailangan ang already.
2. Until now para sa hanggang ngayon / pa rin. Sa Hanggang ngayon, hinihintay ko pa rin ang sagot niya, madalas lumabas ang until now + present. Sa Ingles, gamitin ang still para sa "pa rin", o ang have been + -ing para sa haba ng panahon.
3. Gaano ka na katagal…? → How long are you…? Kapag isinalin nang diretso ang Gaano ka na katagal nag-aaral sa Maynila?, lumalabas ang Present Continuous. Tama ang gramatika, pero ang tinatanong nito ay ang planadong haba mula ngayon.
Huwag Ipagkamali
Present Continuous at Present Perfect Continuous — Inilalarawan ng Present Continuous A1-22 ang nangyayari ngayon. Tumitingin naman pabalik ang Present Perfect Continuous kung gaano na ito katagal nangyayari. Sa Filipino, iisang naghihintay ang gamit natin sa dalawa; ang na at ang haba ng panahon ang nagpapakita ng pagkakaiba.
Present Perfect Continuous at Present Perfect Simple — Sa gawain ang pokus ng continuous; sa tapos na resulta naman ang simple. Buong paghahambing sa B1-02.
Present Perfect Continuous at Past Continuous — Inilalarawan ng Past Continuous A2-01 ang gawain sa isang oras sa nakaraan, na walang kaugnayan sa ngayon.
Baybay at Bigkas
- Sa pagsasalita, halos laging pinaiikli ang have at has: I've been, you've been, she's been, it's been. Sa I've, /v/ ang dulo — ilapat ang ngipin sa itaas sa ibabang labi; iwasan ang "ayb" o "ayp".
- She's been = she has been, hindi kailanman she is been. Kapag been ang kasunod ng 's, has ang ibig sabihin nito.
- Karaniwang mahina at maikli ang been: /bɪn/ ("bin") sa UK at US. Huwag itong pahabain na parang "bean" /biːn/. Dumidikit ito sa kasunod na salita: parang "ive-bin-waiting" ang I've been waiting.
- Sa tanong, mahina ang have: Have you been…? → /həv jə bɪn/. Sa maikling sagot, malakas ito: Yes, I have /hæv/, na bukas ang bibig sa /æ/.
- Tapusin nang malinaw ang -ing: /ɪŋ/, sa likod ng bibig ang /ŋ/ tulad ng ng sa ngayon. Iwasan ang "-in" na may /n/ o ang "-ing-g" na may dagdag na /g/.
- Pareho sa Present Continuous ang mga tuntunin sa pagbaybay ng -ing A1-22: make → making, run → running, lie → lying.
Gintong Tuntunin
have / has + been + -ing = gawaing nagsimula sa nakaraan at nagpapatuloy pa, o kakatapos lang at may naiwang palatandaan. Gamitin ito kapag mas mahalaga ang gawain at ang haba nito kaysa sa resulta. Ang Kanina pa ako naghihintay ay I've been waiting, hindi I'm waiting already.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Sa bilang 1–3, gamitin ang Present Perfect Continuous.
-
I (wait) for you for half an hour!
-
She's out of breath because she (run).
-
You look tired. you (sleep) badly?
-
It (not rain) today.
-
Bumuo ng tanong: you / do / what / lately?
-
Paikliin (contraction): They have been travelling.
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: Your hands are covered in paint. ?
-
Piliin ang tamang sagot: I … four emails this morning.
-
Piliin ang tamang sagot: Look outside! It … all night.
-
Aling pangungusap ang nangangahulugang nagpapatuloy pa ang gawain?
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
He has been study all night.
-
I am learning English since 2019.
-
We have being trying to call you.
-
Maikling sagot: "Has she been crying?" "Yes, she's."
D. Sa Konteksto
Gamitin ang Present Perfect Simple o Continuous.
Dad: You're very red. What 15 you (do)?
Leo: I 16 (run) in the park. I 17 (train) for the city marathon since March.
Dad: That's great. But you 18 (not / eat) properly lately.
Leo: I know. I 19 (try) to eat more vegetables this week, though!
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles ang tungkol sa sarili mo.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa mga bagay na pinagkakaabalahan mo nitong mga nakaraang araw.
-
Tingnan ang isang tao o lugar na malapit sa iyo at hulaan kung ano ang nangyayari o nangyari.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A2-17 Just, Already at Yet sa Present Perfect: Kahulugan at Tamang Puwesto I've just (finish) my homework. Can I go out?
-
A2-19 Present Perfect o Past Simple? Ang Pagkakaiba, Madaling Paliwanag We (visit) Rome in 2019.
-
A2-18 Present Perfect na may For at Since: Paano Sabihin Kung Gaano na Katagal I've known Ana we were at school.
Mga sagot
A. Anyo
- have been waiting / 've been waiting
- has been running / 's been running
- Have … been sleeping
- hasn't been raining / hasn't rained
- What have you been doing lately?
- They've been travelling.
B. Kahulugan
- Have you been painting
- have written
- has been snowing
- I've been working on my thesis for six months.
C. Hanapin ang Mali
- He has been studying all night. / He's been studying all night.
- I have been learning English since 2019. / I've been learning English since 2019.
- We have been trying to call you. / We've been trying to call you.
- Yes, she has.
D. Sa Konteksto
- have … been doing
- have been running
- have been training / have trained
- haven't been eating / haven't eaten
- have been trying / have tried
E. Ikaw Naman
- I've been learning to cook Thai food. I've been sleeping badly this week.
- The floor is wet. Someone has been cleaning.
F. Halo-halong Balik-aral
- finished
- visited
- since
