SlowingoГрамматика
A1 8 / 32

My, your, his, her және 's қазақша: ағылшынша тәуелдік қалай айтылады?

My, Your, His… and Possessive 's

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз бір нәрсенің кімге тиесілі екенін my, your, his, her, its, our, their сөздері арқылы және 's арқылы (Anna's bag, my parents' house) айта аласыз, сондай-ақ туыстық қатынастарды сипаттай аласыз.

Негізгі идея

Ағылшын тілінде бір нәрсенің кімге тиесілі екенін көрсететін екі қарапайым құрал бар.

Бірінші құрал — зат есімнің алдында тұратын кішкентай сөздер: my phone, her car, their house. Бұл сөз иесіне қарай өзгереді, заттың өзіне қарай ешқашан өзгермейді. His «ер адамға немесе ұл балаға тиесілі» дегенді білдіреді: зат қалам ба, әпке ме, он көлік пе — бәрібір.

Екінші құрал — 's. Оны затқа ілінген атау жапсырмасы деп елестетіңіз: иесінің атын жазасыз, 's қосасыз, сосын зат келеді: Tom's bike = Томға тиесілі велосипед. Үлгісі: иесі + 's + зат.

Адамдар мен жануарлар үшін ағылшын тілі әдетте жапсырманы қолданады (my sister's room). Заттар үшін әдетте of қолданады (the end of the film). 's арқылы айтқанда иесі алдында тұрады, ал of арқылы айтқанда соңында тұрады.

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Жақсы жаңалық: қазақ тілінде де иесі алдында тұрады. «Томның велосипеді» — Tom's bike: -ның жалғауы 's сияқты жұмыс істейді. Бірақ қазақша тәуелдік екі жерде белгіленеді: иесінде (-ның, менің) және заттың өзінде (-ы, -ым: «менің телефоным»). Ағылшыншада белгі тек бір жерде: my phone, Tom's bike. Ең үлкен айырмашылық — оның. Қазақша «оның» ер адамға да, әйелге де, затқа да айтылады, ал ағылшыншада иесіне қарай his, her немесе its таңдау керек. Тағы бір жайт: қазақшадағы -ы / -сы жалғауы бір иеге де, көп иеге де жалғанады («Ата-анам бақшасын жақсы көреді»), ал ағылшыншада көп ие болса — their.

ҚазақшаАғылшыншаАйырмашылығы
Томның велосипедіTom's bikeиесі алдында, екі тілде де; ағылшыншада затқа жалғау жоқ
менің телефонымmy phoneқазақшада екі белгі (менің + -ым); ағылшыншада бір сөз
оның ағасыhis brother / her brother«оның» жынысты көрсетпейді; ағылшыншада иесіне қарай
Ата-анам бақшасын жақсы көреді.My parents love their garden.-сы бір иеге де, көп иеге де; көп ие → their
ата-анамның үйіmy parents' houseкөпше ие: тек апостроф (s')
көшенің соңыthe end of the streetзаттарда ағылшыншада of: иесі соңында

Құрылым

Тәуелдік сын есімдер (possessive adjectives) — әрқашан зат есімнің алдында

Бастауыш есімдікТәуелдік сөзМысал
Imy (менің)my phone
youyour (сенің, сіздің, сендердің)your name
hehis (оның — ер адам)his wife
sheher (оның — әйел)her husband
itits (оның — зат, жануар)its tail
weour (біздің)our teacher
theytheir (олардың)their children

Иесіне қарай таңдаңыз: Tom is with his mother. Emma is with her father.

Тәуелдік 's және s'

ИесіЕрежеМысал
жекеше зат есім немесе есім+ 'smy brother's car, Sara's phone
дұрыс көпше түр (-s деп аяқталады)тек 'my parents' house, the students' books
бұрыс көпше түр (-s жоқ)+ 'sthe children's toys, women's shoes
-s деп аяқталатын есім+ 's немесе 'James's dog / James' dog — екеуі де дұрыс

's па, әлде of па?

ИесіӘдеттегі түріМысал
адамдар мен жануарлар'sthe teacher's desk, the dog's bowl
заттар мен ұғымдарofthe end of the film, the door of the car
уақыт сөздері, жерлер, ұйымдар's та жиіtoday's news, the city's parks, the company's website

Қолданылуы

1Тәуелдік сын есімдер

my, your, his, her, its, our, their сөздерін зат есімнің алдына қойыңыз. Олармен бірге the немесе a ешқашан қолданылмайды.

My name is Daniel.
Менің атым Даниел.
What's your email address?
Электрондық поштаңыздың мекенжайы қандай?
Her office is on the top floor.
Оның кабинеті ең жоғарғы қабатта.
«оның» әйел → her
We love our new flat.
Жаңа пәтерімізді жақсы көреміз.
-ымыз → our; flat (UK), apartment (US)
Their kids are so polite.
Олардың балалары өте сыпайы.

2His па, her ме? Иесіне қарай таңдаңыз

His пен her заттың өзіне емес, иесіне (ер адам ба, әйел ме) байланысты. Қазақшада «әпкесі», «ағасы» дегенде -сы иесінің жынысын көрсетпейді, сондықтан әр жолы иесін ойлаңыз.

Carlos is with his sister.
Карлос әпкесімен бірге.
Карлос → his
Maria is with her brother.
Мария ағасымен бірге.
Мария → her; қазақшада -сы екеуінде де бірдей
Ben and his wife are teachers.
Бен мен әйелі мұғалім.
Бен → his
Lucy is at her dad's house.
Люси әкесінің үйінде.
Люси → her

3Заттар мен жануарлар үшін its

Зат немесе жануар үшін its қолданыңыз. Апостроф жоқ. Үй жануарлары мен таныс жануарлар туралы адамдар көбінесе his немесе her (және he / she) қолданады: We have a dog. His name is Bruno.

The cat is in its basket.
Мысық өз себетінде.
its: апострофсыз
The hotel is old. Its rooms are modern.
Қонақүй ескі. Бөлмелері заманауи.
its = қонақүйдің
I love this city and its people.
Мен бұл қаланы да, оның адамдарын да жақсы көремін.
This is our cat. Her name is Luna.
Бұл біздің мысығымыз. Оның аты Луна.
таныс үй жануары: her әдеттегі нәрсе

4Тәуелдік 's және s'

Жекеше иеге және бұрыс көпше түрге 's қосыңыз. -s деп аяқталатын дұрыс көпше түрге тек ' қосыңыз.

This is Kevin's laptop.
Бұл Кевиннің ноутбугы.
-нің → 's
My boss's name is Helen.
Бастығымның аты Хелен.
s деп аяқталатын жекеше ие: boss's
The girls' bedroom is upstairs.
Қыздардың жатын бөлмесі жоғарғы қабатта.
екі немесе одан көп қыз: s'
The children's party is on Saturday.
Балалардың мерекесі сенбіде.
children -s деп аяқталмайды: 's
Where is the men's toilet?
Ерлер дәретханасы қайда?
toilet (UK), restroom (US)

5Адамдар үшін 's, заттар үшін of

Адамдар мен жануарлармен 's қолданыңыз. Заттармен әдетте of қолданыңыз. Қазақша екеуінде де иесі алдында тұрады («иттің аты», «көшенің аты»), ал ағылшыншада заттар үшін тәртіп өзгереді.

My friend's car is red.
Досымның көлігі қызыл.
адам → 's
The dog's name is Max.
Иттің аты Макс.
жануар → 's
What's the name of the street?
Бұл көшенің аты қандай?
зат → of; қазақшада «көшенің» алдында, ағылшыншада of the street соңында
The answer is at the top of the page.
Жауабы беттің жоғарғы жағында.
заттың бөлігі → of
Today's lesson is about family.
Бүгінгі сабақ отбасы туралы.
уақыт сөзі → 's жарай береді

6Туыстық қатынастар

Туыстық қатынастарды түсіндіру үшін 's қолданыңыз. Екеуін қатар қоюға болады: my mother's brother's son = my cousin.

My mother's brother is my uncle.
Анамның ағасы менің нағашы ағам.
uncle = нағашы аға да, көке де
My father's parents are my grandparents.
Әкемнің ата-анасы менің атам мен әжем.
My sister's son is my nephew.
Әпкемнің ұлы менің жиенім.
nephew = жиен немесе ағамның ұлы
Jack is Emily's husband.
Джек Эмилидің күйеуі.

Жиі кездесетін қателер

❌The dog is in it's bed.
✅The dog is in its bed.
it's = it is; its = оның (заттың, жануардың).
❌Maria and his brother are here.
✅Maria and her brother are here.
Иесіне қарай таңдаңыз (Мария → her).
❌my parent's house (two parents)
✅my parents' house
Көпше ие: s'.
❌the childrens' room
✅the children's room
Бұрыс көпше түр: + 's.
❌the my car
✅my car
my/your/his… сөздерімен бірге the қолданылмайды.
❌Is this you phone?
✅Is this your phone?
you = бастауыш; your = тәуелдік сөз.
⚠️This is the bag of Tom.
✅This is Tom's bag.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ өте әдеттен тыс. Адамдар үшін иесі + 's + зат қолданыңыз.
⚠️the car of my father
✅my father's car
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ адамдар үшін 's табиғи таңдау.
⚠️the page's top
✅the top of the page
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ заттың бөлігі туралы ағылшын тілі әдетте of қолданады.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Оның» → his па, her ме? Қазақша «Әйгерім ата-анасымен тұрады», «Нағашы ағамның клиникасы Таразда» дейміз: «оның» сөзі де, -сы жалғауы да иесінің ер адам ба, әйел ме екенін айтпайды. Ағылшыншада иесі ер адам болса — his, әйел болса — her. Тез сөйлегенде бұл жиі шатасады.

⚠️Aigerim lives with his parents.
✅Aigerim lives with her parents.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ his ер адамды білдіреді; Әйгерім әйел, сондықтан her.
⚠️My uncle is a doctor. Her clinic is in Taraz.
✅My uncle is a doctor. His clinic is in Taraz.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ her әйелді білдіреді; нағашы аға ер адам, сондықтан his.

2. Көп ие → his. Қазақша -ы / -сы жалғауы көп иеге де бірдей: «Атам мен әжем бақшасын жақсы көреді», «Студенттер мұғалімін құрметтейді». Сондықтан ағылшыншада көп ие болса да his немесе her айтылып кетеді. Иесі бірнешеу болса, their қолданыңыз.

⚠️My grandparents love his garden.
✅My grandparents love their garden.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ his басқа бір ер адамның бақшасын білдіреді; бақша атам мен әжемдікі, сондықтан their.

3. 's түсіп қалады. Қазақша ауызекі сөйлеуде -ның жалғауы жиі түсіп қалады («Асхат телефоны», «ағам әйелі»), ал тәуелдікті заттағы -ы жалғауы көрсетеді. Ағылшыншада заттың өзіне ештеңе жалғанбайды, сондықтан иесіндегі 's міндетті. Онсыз екі зат есім жай ғана қатар тұрып қалады.

❌Askhat phone is on the table.
✅Askhat's phone is on the table.
❌My brother wife is a teacher.
✅My brother's wife is a teacher.

4. «Көшенің соңы» → the street's end. Қазақша заттар туралы да иесін алдына қоямыз: «көшенің соңы», «кітаптың ортасы». Сондықтан ағылшыншада да 's арқылы айтқыңыз келеді. Заттың бөлігі туралы айтқанда ағылшын тілі әдетте of қолданады: the end of the street.

⚠️Our house is at the street's end.
✅Our house is at the end of the street.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ табиғи емес; заттың бөлігі туралы the … of the … айтылады.

Шатастырмаңыз

its және it's — its = оның, затқа немесе жануарға тиесілі (апострофсыз); it's = it is (кейде it has: A1-14 қараңыз).

It's a nice hotel. Its rooms are big.
Бұл жақсы қонақүй. Бөлмелері үлкен.
it's = it is; its = қонақүйдің

's (тәуелдік) және 's (is) — Есімнен кейінгі 's is дегенді де, тәуелдікті де білдіруі мүмкін. Одан кейін не тұрғанына қараңыз.

Sara's tired.
Сара шаршап жүр.
Sara is tired
Sara's bag is red.
Сараның сөмкесі қызыл.
Сараның сөмкесі

your және you're, their және they're — Бірдей естіледі, бірақ мағынасы басқа (A1-02 қараңыз).

You're late, and your coffee is cold.
Кешіктің, кофең де суып қалды.
you're = you are; your = сенің
They're at their friend's house.
Олар досының үйінде.
they're = they are; their = олардың

my және mine — My зат есімнің алдында тұрады; mine жалғыз тұрады. Mine, yours, his… A2-13 сабағында.

This is my seat.
Бұл менің орным.

Жазылуы мен айтылуы

  • Тәуелдік 's көптік -s жалғауы сияқты үш түрлі айтылады (A1-05 қараңыз): /s/ Pat's, /z/ Tom's, /ɪz/ — қосымша буын — George's, the boss's. Қазақтың -ның / -дың / -тың жалғауы сияқты, оны да сөздің соңғы дыбысы таңдайды.
  • s' (дұрыс көпше түр) ешқандай қосымша дыбыс бермейді: the girls' дәл the girls сияқты естіледі.
  • its пен it's бірдей естіледі: /ɪts/. their, there және they're бірдей естіледі. your пен you're көбінесе бірдей естіледі. Айырманы тек жазу көрсетеді.
  • their сөзіндегі /ð/ дыбысы қазақ тілінде жоқ: тіл ұшы тістің арасында, дауыспен. Оны з немесе д дыбысымен алмастырмаңыз.
  • her /hɜː/ (UK), /hɝː/ (US): дауысты дыбыс қазақ тілінде жоқ. Ерінді домаламай, тілді ортада ұстап, созып айтыңыз.
  • his /hɪz/ мен her сөздеріндегі /h/ қазақтың х дыбысынан әлдеқайда жұмсақ: тамақтан қырылдатпай, жай ғана демді шығарыңыз. Тез сөйлегенде his пен her әлсіз айтылады, h жиі мүлде естілмейді: What's his name? сөйлемінде his алдыңғы сөзге жабысып кетеді.

Алтын ереже

Иесі бірінші: my / your / his / her / its / our / their + зат есім немесе иесі + 's + зат. His / her сөзін заттың өзіне емес, иесіне қарай таңдаңыз: «оның» деп ойласаңыз, ер адам ба, әйел ме, соны тексеріңіз; иесі көп болса — their. Its апострофсыз жазылады.

Жаттығулар

A. Құрылым

Дұрыс түрін таңдаңыз немесе 's / ' арқылы қайта жазыңыз.

  1. I live with ___ parents. …
  2. Paul and ___ wife are from Leeds. …
  3. 's арқылы жазыңыз: the phone of my sister
  4. ' арқылы жазыңыз: the house of my grandparents
  5. 's арқылы жазыңыз: the toys of the children
  6. We love ___ new teacher. …
  7. 's немесе ' арқылы жазыңыз: the bike of James

B. Мағына

Дұрыс жауапты таңдаңыз.

  1. Anna and ___ husband are doctors. …
  2. The tree is old, but ___ leaves are green. …
  3. ___ raining again. …
  4. My mother's sister is my ___. …
  5. Екі қыз бір бөлмеде тұрады. Дұрыс жауапты таңдаңыз: … room

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. I have two parents. This is my parent's car.
  2. Is this the my bag?
  3. The childrens' room is upstairs.
  4. Is this you phone?
  5. The cat is in its basket.

D. Мәтін ішінде

Жақшадағы сөздерді пайдаланып, мәтінді толықтырыңыз.

A family photo
This is a photo of 18 (I) family. The man on the left is 19 (my + father) — his name is Ali. The woman next to my father is 20 (my dad + sister), so she is my aunt. Her children are my 21 (cousin). The house in the photo is 22 (my grandparents + house), and the dog is 23 (they) dog. 24 (Its / It's) name is Lucky.

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. Отбасыңыздағы екі адам туралы 's арқылы жазыңыз.
  2. Сізге немесе отбасыңызға тиесілі заттар туралы екі сөйлем жазыңыз. my / our / their қолданыңыз.
Жауаптар

A. Құрылым

  1. my
  2. his
  3. my sister's phone
  4. my grandparents' house
  5. the children's toys
  6. our
  7. James's bike / James' bike

B. Мағына

  1. her
  2. its
  3. It's
  4. aunt
  5. the girls'

C. Қатені табыңыз

  1. This is my parents' car.
  2. Is this my bag? / Is this the bag?
  3. The children's room is upstairs.
  4. Is this your phone?
  5. ✓ The cat is in its basket.

D. Мәтін ішінде

  1. my
  2. my father
  3. my dad's sister
  4. cousins
  5. my grandparents' house
  6. their
  7. Its

E. Сіздің кезегіңіз

  1. My mother's name is Elena. My brother's car is blue.
  2. My phone is new. Our kitchen is small.

F. Аралас қайталау

  1. These
  2. an
  3. He's / He is
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play