My, your, his, her және 's қазақша: ағылшынша тәуелдік қалай айтылады?
My, Your, His… and Possessive 's
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз бір нәрсенің кімге тиесілі екенін my, your, his, her, its, our, their сөздері арқылы және 's арқылы (Anna's bag, my parents' house) айта аласыз, сондай-ақ туыстық қатынастарды сипаттай аласыз.
Негізгі идея
Ағылшын тілінде бір нәрсенің кімге тиесілі екенін көрсететін екі қарапайым құрал бар.
Бірінші құрал — зат есімнің алдында тұратын кішкентай сөздер: my phone, her car, their house. Бұл сөз иесіне қарай өзгереді, заттың өзіне қарай ешқашан өзгермейді. His «ер адамға немесе ұл балаға тиесілі» дегенді білдіреді: зат қалам ба, әпке ме, он көлік пе — бәрібір.
Екінші құрал — 's. Оны затқа ілінген атау жапсырмасы деп елестетіңіз: иесінің атын жазасыз, 's қосасыз, сосын зат келеді: Tom's bike = Томға тиесілі велосипед. Үлгісі: иесі + 's + зат.
Адамдар мен жануарлар үшін ағылшын тілі әдетте жапсырманы қолданады (my sister's room). Заттар үшін әдетте of қолданады (the end of the film). 's арқылы айтқанда иесі алдында тұрады, ал of арқылы айтқанда соңында тұрады.
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Жақсы жаңалық: қазақ тілінде де иесі алдында тұрады. «Томның велосипеді» — Tom's bike: -ның жалғауы 's сияқты жұмыс істейді. Бірақ қазақша тәуелдік екі жерде белгіленеді: иесінде (-ның, менің) және заттың өзінде (-ы, -ым: «менің телефоным»). Ағылшыншада белгі тек бір жерде: my phone, Tom's bike. Ең үлкен айырмашылық — оның. Қазақша «оның» ер адамға да, әйелге де, затқа да айтылады, ал ағылшыншада иесіне қарай his, her немесе its таңдау керек. Тағы бір жайт: қазақшадағы -ы / -сы жалғауы бір иеге де, көп иеге де жалғанады («Ата-анам бақшасын жақсы көреді»), ал ағылшыншада көп ие болса — their.
| Қазақша | Ағылшынша | Айырмашылығы |
|---|---|---|
| Томның велосипеді | Tom's bike | иесі алдында, екі тілде де; ағылшыншада затқа жалғау жоқ |
| менің телефоным | my phone | қазақшада екі белгі (менің + -ым); ағылшыншада бір сөз |
| оның ағасы | his brother / her brother | «оның» жынысты көрсетпейді; ағылшыншада иесіне қарай |
| Ата-анам бақшасын жақсы көреді. | My parents love their garden. | -сы бір иеге де, көп иеге де; көп ие → their |
| ата-анамның үйі | my parents' house | көпше ие: тек апостроф (s') |
| көшенің соңы | the end of the street | заттарда ағылшыншада of: иесі соңында |
Құрылым
Тәуелдік сын есімдер (possessive adjectives) — әрқашан зат есімнің алдында
| Бастауыш есімдік | Тәуелдік сөз | Мысал |
|---|---|---|
| I | my (менің) | my phone |
| you | your (сенің, сіздің, сендердің) | your name |
| he | his (оның — ер адам) | his wife |
| she | her (оның — әйел) | her husband |
| it | its (оның — зат, жануар) | its tail |
| we | our (біздің) | our teacher |
| they | their (олардың) | their children |
Иесіне қарай таңдаңыз: Tom is with his mother. Emma is with her father.
Тәуелдік 's және s'
| Иесі | Ереже | Мысал |
|---|---|---|
| жекеше зат есім немесе есім | + 's | my brother's car, Sara's phone |
| дұрыс көпше түр (-s деп аяқталады) | тек ' | my parents' house, the students' books |
| бұрыс көпше түр (-s жоқ) | + 's | the children's toys, women's shoes |
| -s деп аяқталатын есім | + 's немесе ' | James's dog / James' dog — екеуі де дұрыс |
's па, әлде of па?
| Иесі | Әдеттегі түрі | Мысал |
|---|---|---|
| адамдар мен жануарлар | 's | the teacher's desk, the dog's bowl |
| заттар мен ұғымдар | of | the end of the film, the door of the car |
| уақыт сөздері, жерлер, ұйымдар | 's та жиі | today's news, the city's parks, the company's website |
Қолданылуы
1Тәуелдік сын есімдер
my, your, his, her, its, our, their сөздерін зат есімнің алдына қойыңыз. Олармен бірге the немесе a ешқашан қолданылмайды.
2His па, her ме? Иесіне қарай таңдаңыз
His пен her заттың өзіне емес, иесіне (ер адам ба, әйел ме) байланысты. Қазақшада «әпкесі», «ағасы» дегенде -сы иесінің жынысын көрсетпейді, сондықтан әр жолы иесін ойлаңыз.
3Заттар мен жануарлар үшін its
Зат немесе жануар үшін its қолданыңыз. Апостроф жоқ. Үй жануарлары мен таныс жануарлар туралы адамдар көбінесе his немесе her (және he / she) қолданады: We have a dog. His name is Bruno.
4Тәуелдік 's және s'
Жекеше иеге және бұрыс көпше түрге 's қосыңыз. -s деп аяқталатын дұрыс көпше түрге тек ' қосыңыз.
5Адамдар үшін 's, заттар үшін of
Адамдар мен жануарлармен 's қолданыңыз. Заттармен әдетте of қолданыңыз. Қазақша екеуінде де иесі алдында тұрады («иттің аты», «көшенің аты»), ал ағылшыншада заттар үшін тәртіп өзгереді.
6Туыстық қатынастар
Туыстық қатынастарды түсіндіру үшін 's қолданыңыз. Екеуін қатар қоюға болады: my mother's brother's son = my cousin.
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «Оның» → his па, her ме? Қазақша «Әйгерім ата-анасымен тұрады», «Нағашы ағамның клиникасы Таразда» дейміз: «оның» сөзі де, -сы жалғауы да иесінің ер адам ба, әйел ме екенін айтпайды. Ағылшыншада иесі ер адам болса — his, әйел болса — her. Тез сөйлегенде бұл жиі шатасады.
2. Көп ие → his. Қазақша -ы / -сы жалғауы көп иеге де бірдей: «Атам мен әжем бақшасын жақсы көреді», «Студенттер мұғалімін құрметтейді». Сондықтан ағылшыншада көп ие болса да his немесе her айтылып кетеді. Иесі бірнешеу болса, their қолданыңыз.
3. 's түсіп қалады. Қазақша ауызекі сөйлеуде -ның жалғауы жиі түсіп қалады («Асхат телефоны», «ағам әйелі»), ал тәуелдікті заттағы -ы жалғауы көрсетеді. Ағылшыншада заттың өзіне ештеңе жалғанбайды, сондықтан иесіндегі 's міндетті. Онсыз екі зат есім жай ғана қатар тұрып қалады.
4. «Көшенің соңы» → the street's end. Қазақша заттар туралы да иесін алдына қоямыз: «көшенің соңы», «кітаптың ортасы». Сондықтан ағылшыншада да 's арқылы айтқыңыз келеді. Заттың бөлігі туралы айтқанда ағылшын тілі әдетте of қолданады: the end of the street.
Шатастырмаңыз
its және it's — its = оның, затқа немесе жануарға тиесілі (апострофсыз); it's = it is (кейде it has: A1-14 қараңыз).
's (тәуелдік) және 's (is) — Есімнен кейінгі 's is дегенді де, тәуелдікті де білдіруі мүмкін. Одан кейін не тұрғанына қараңыз.
your және you're, their және they're — Бірдей естіледі, бірақ мағынасы басқа (A1-02 қараңыз).
my және mine — My зат есімнің алдында тұрады; mine жалғыз тұрады. Mine, yours, his… A2-13 сабағында.
Жазылуы мен айтылуы
- Тәуелдік 's көптік -s жалғауы сияқты үш түрлі айтылады (A1-05 қараңыз): /s/ Pat's, /z/ Tom's, /ɪz/ — қосымша буын — George's, the boss's. Қазақтың -ның / -дың / -тың жалғауы сияқты, оны да сөздің соңғы дыбысы таңдайды.
- s' (дұрыс көпше түр) ешқандай қосымша дыбыс бермейді: the girls' дәл the girls сияқты естіледі.
- its пен it's бірдей естіледі: /ɪts/. their, there және they're бірдей естіледі. your пен you're көбінесе бірдей естіледі. Айырманы тек жазу көрсетеді.
- their сөзіндегі /ð/ дыбысы қазақ тілінде жоқ: тіл ұшы тістің арасында, дауыспен. Оны з немесе д дыбысымен алмастырмаңыз.
- her /hɜː/ (UK), /hɝː/ (US): дауысты дыбыс қазақ тілінде жоқ. Ерінді домаламай, тілді ортада ұстап, созып айтыңыз.
- his /hɪz/ мен her сөздеріндегі /h/ қазақтың х дыбысынан әлдеқайда жұмсақ: тамақтан қырылдатпай, жай ғана демді шығарыңыз. Тез сөйлегенде his пен her әлсіз айтылады, h жиі мүлде естілмейді: What's his name? сөйлемінде his алдыңғы сөзге жабысып кетеді.
Алтын ереже
Иесі бірінші: my / your / his / her / its / our / their + зат есім немесе иесі + 's + зат. His / her сөзін заттың өзіне емес, иесіне қарай таңдаңыз: «оның» деп ойласаңыз, ер адам ба, әйел ме, соны тексеріңіз; иесі көп болса — their. Its апострофсыз жазылады.
Жаттығулар
A. Құрылым
Дұрыс түрін таңдаңыз немесе 's / ' арқылы қайта жазыңыз.
-
I live with ___ parents. …
-
Paul and ___ wife are from Leeds. …
-
's арқылы жазыңыз: the phone of my sister
-
' арқылы жазыңыз: the house of my grandparents
-
's арқылы жазыңыз: the toys of the children
-
We love ___ new teacher. …
-
's немесе ' арқылы жазыңыз: the bike of James
B. Мағына
Дұрыс жауапты таңдаңыз.
-
Anna and ___ husband are doctors. …
-
The tree is old, but ___ leaves are green. …
-
___ raining again. …
-
My mother's sister is my ___. …
-
Екі қыз бір бөлмеде тұрады. Дұрыс жауапты таңдаңыз: … room
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
I have two parents. This is my parent's car.
-
Is this the my bag?
-
The childrens' room is upstairs.
-
Is this you phone?
-
The cat is in its basket.
D. Мәтін ішінде
Жақшадағы сөздерді пайдаланып, мәтінді толықтырыңыз.
This is a photo of 18 (I) family. The man on the left is 19 (my + father) — his name is Ali. The woman next to my father is 20 (my dad + sister), so she is my aunt. Her children are my 21 (cousin). The house in the photo is 22 (my grandparents + house), and the dog is 23 (they) dog. 24 (Its / It's) name is Lucky.
E. Сіздің кезегіңіз
Ағылшынша жазыңыз.
-
Отбасыңыздағы екі адам туралы 's арқылы жазыңыз.
-
Сізге немесе отбасыңызға тиесілі заттар туралы екі сөйлем жазыңыз. my / our / their қолданыңыз.
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
A1-07 This, That, These, Those қазақша: «мына» мен «анау» ағылшынша, one және ones … are my sister's books.
-
A1-06 Артикльдер a, an, the қазақша: қашан қойылады, қашан қойылмайды? My aunt is engineer.
-
A1-04 Ағылшынша сандар (numbers) қазақша: жас, баға және телефон нөмірі "How old is your brother?" " twenty-two."
Жауаптар
A. Құрылым
- my
- his
- my sister's phone
- my grandparents' house
- the children's toys
- our
- James's bike / James' bike
B. Мағына
- her
- its
- It's
- aunt
- the girls'
C. Қатені табыңыз
- This is my parents' car.
- Is this my bag? / Is this the bag?
- The children's room is upstairs.
- Is this your phone?
- ✓ The cat is in its basket.
D. Мәтін ішінде
- my
- my father
- my dad's sister
- cousins
- my grandparents' house
- their
- Its
E. Сіздің кезегіңіз
- My mother's name is Elena. My brother's car is blue.
- My phone is new. Our kitchen is small.
F. Аралас қайталау
- These
- an
- He's / He is
