SlowingoГрамматика
A1 7 / 32

This, That, These, Those қазақша: «мына» мен «анау» ағылшынша, one және ones

This, That, These, Those

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз өзіңізге жақын және алыс тұрған заттарды, бір затты немесе көп затты нұсқап айта аласыз, адамдарды This is… арқылы таныстыра аласыз, телефонда өзіңіздің кім екеніңізді айта аласыз және зат есімді қайталамау үшін one / ones қолдана аласыз.

Негізгі идея

Қолыңыз бен созылған білегіңізді елестетіңіз. Бұл төрт сөз бір мезетте екі сұраққа жауап береді: Ол маған жақын ба, әлде алыс па? және Ол біреу ме, әлде бірнешеу ме?

Жақын + біреу = this. Жақын + көп = these. Алыс + біреу = that. Алыс + көп = those. Зат қолыңызда немесе қасыңызда болса, this немесе these дейсіз. Қолыңызды созып, бөлменің арғы жағын нұсқасаңыз, that немесе those дейсіз.

«Жақын» мен «алыс» тек метрмен өлшенбейді. Уақыт жағынан да жақын немесе алыс болуы мүмкін: this week (қазір) және that day (басқа бір уақыт).

Нұсқап болған соң, зат есімді қайталаудың қажеті жоқ. Ағылшын тілі оның орнына one (жекеше) немесе ones (көпше) қояды: Not this jacket — that one.

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Қазақ тілінде де жақын мен алысты ажыратамыз: мына / бұл / осы — жақын, анау / ол / сол — алыс. Бұл ағылшынша this пен that айырмасына жақсы сәйкес келеді. Бірақ қазақша сілтеу сөзі зат есімнің алдында тұрғанда өзгермейді: «мына кітап», «мына кітаптар». Ағылшыншада ол зат есіммен бірге көпше түрге өтеді: this book → these books. Таныстырғанда да айырма бар: қазақша «Бұл менің балаларым» деп жекеше бұл айта береміз, ал ағылшыншада көпше болса — These are my children. Ал one / ones жұмысын қазақшада көбінесе тәуелдік жалғауы атқарады: «Маған қызылы ұнайды» = I like the red one.

ҚазақшаАғылшыншаАйырмашылығы
мына кітап / мына кітаптарthis book / these booksқазақшада «мына» өзгермейді; ағылшыншада this → these
анау үй / анау үйлерthat house / those houses«анау» өзгермейді; ағылшыншада that → those
Бұл менің балаларым.These are my children.қазақшада жекеше «бұл» жарай береді; ағылшыншада көпше → these are
Мынау не?What's this?жақын зат: this
Маған қызылы ұнайды.I like the red one.қазақшада -ы; ағылшыншада сын есімнен кейін one
Маған жаңасы керек.I need a new one.қазақшада -сы; ағылшыншада a new one
осы апта / сол күніthis week / that dayуақытта да жақын мен алыс

Құрылым

Төрт сөз

Жақын (here)Алыс (there)
Біреу (жекеше)thisthat
Көп (көпше)thesethose

Қолданудың екі жолы

ҚолданылуыҮлгіМысал
анықтауыш ретінде (зат есімнің алдында)this / that + жекеше зат есімThis bag is heavy.
these / those + көпше зат есімThose shoes are nice.
есімдік ретінде (жалғыз, зат есімнің орнына)this / that + isThat is my car.
these / those + areThese are my parents.

One / ones

ҮлгіМысал
this / that + oneI like this one.
these / those + ones (бейресми, британ сөйлеуінде жиі) немесе жай these / thoseI want those ones. / I want those.
the + сын есім + one / onesthe red one, the big ones
which + one / onesWhich one is for me?

One / ones санауға болатын зат есімдердің орнына келеді. bread, coffee, water сияқты сөздермен зат есімді түсіріп тастаңыз немесе қайталаңыз: I like white bread → I like white. (white one емес)

Таныстыру және телефон

ЖағдайТіркес
біреуді таныстыруThis is my friend Sam.
телефонда өзіңіздің кім екеніңізді айтуHi, this is Mark. / Hi, it's Mark.
кім қоңырау шалып тұрғанын сұрауWho's this? (көбінесе US) / Who's that? (көбінесе UK)

Қолданылуы

1Жақын және алыс, біреу және көп

Қашықтыққа (жақын ба, алыс па) және санға (біреу ме, көп пе) қарай таңдаңыз.

This coffee is very hot.
Мына кофе өте ыстық.
жақын, біреу
These bags are really heavy.
Мына сөмкелер өте ауыр.
жақын, көп; қазақшада «мына» өзгермейді, ағылшыншада these
Is that your bike over there?
Анау жердегі сенің велосипедің бе?
алыс, біреу
Those trees are beautiful.
Анау ағаштар әдемі.
алыс, көп; «анау» → those
This week is really busy.
Осы апта өте қарбалас.
уақыт жағынан жақын

2Есімдік ретінде (зат есімсіз)

Не туралы айтып тұрғаныңыз түсінікті болса, this, that, these және those жалғыз тұра алады.

What's this?
Мынау не?
That's a great idea.
Тамаша ой екен.
that = жаңа ғана айтқаныңыз
These are delicious!
Мыналар өте дәмді екен!
these = мысалы, мына печеньелер
Are those for me?
Анау заттар маған ба?
This is my favourite part of the city.
Бұл қаладағы мен ең жақсы көретін жер.
favourite (UK), favorite (US)

3Адамдарды таныстыру

Бір адамды таныстыру үшін This is… қолданыңыз. Бір топты таныстырғанда These are… деңіз немесе әрқайсысына This is… деңіз.

Mum, this is my friend Leo.
Анашым, бұл менің досым Лео.
Mum (UK), Mom (US)
These are my children, Mia and Josh.
Бұлар менің балаларым, Миа мен Джош.
қазақша «Бұл менің балаларым» деп те айтамыз; ағылшыншада тек These are
This is Tom, and this is Kate.
Бұл Том, ал бұл Кейт.
"Is that your brother?" "No, that's my cousin."
«Анау сенің ағаң ба?» «Жоқ, ол менің туысым.»
cousin = немере немесе бөле

4Телефонда

Телефонда this is немесе it's + атыңызды айтыңыз. Екінші адамның кім екенін сұрағанда британдықтар көбінесе that, ал америкалықтар әдетте this қолданады.

Hello, this is Anna from the dentist's.
Сәлеметсіз бе, тіс дәрігерінен Анна хабарласып тұр.
the dentist's = тіс дәрігерінің кабинеті: A1-08 қараңыз
Hi, it's me.
Сәлем, бұл менмін.
бұл да өте жиі айтылады
Is that Mr Brown?
Бұл Браун мырза ма?
(UK) телефондағы адам туралы сұрау
Who is this, please?
Кешіріңіз, кіммен сөйлесіп тұрмын?
(US)

5One және ones

Нұсқап болған соң, зат есімді қайта айтудың орнына one / ones қолданыңыз. Қазақшада бұл жұмысты көбінесе -ы / -сы жалғауы атқарады («қоңыры», «жаңасы»).

This shirt is small. That one is perfect.
Мына жейде кішкентай. Анауы дәл келеді.
that one = анау жейде
"Which cake is for me?" "The chocolate one."
«Қай торт маған?» «Шоколадтысы.»
қазақшада -сы, ағылшыншада one; which: A1-16 қараңыз
These shoes are black. I want the brown ones.
Мына аяқ киім қара екен. Маған қоңырлары керек.
көпше → ones
My phone is old. I need a new one.
Телефоным ескі. Маған жаңасы керек.
a new one = жаңа телефон
Which ones are on sale?
Қайсылары жеңілдікпен сатылады?

Жиі кездесетін қателер

❌This shoes are new.
✅These shoes are new.
Көпше зат есім → these.
❌Those car is fast.
✅That car is fast.
Жекеше зат есім → that.
❌Theses are my books.
✅These are my books.
this сөзінің көпше түрі — these; қосымша -s жалғанбайды.
❌I want this ones.
✅I want these ones. немесе I want these. немесе I want this one.
Көпше ones → these/those; жекеше one → this/that.
❌These one is nice.
✅This one is nice.
Жекеше one → this/that.
❌These is my brother.
✅This is my brother.
Бір адам → this is.
❌This are my parents.
✅These are my parents.
Көпше → these are.
⚠️"Which shirt?" "I like the red."
✅I like the red one.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ санауға болатын зат есіммен сын есімнен кейін one қосылады. Онсыз жауап толық емес сияқты естіледі.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Мына», «анау» өзгермейді → this / that + көпше. Қазақша «мына орындар», «анау таулар» дейміз: сілтеу сөзі көпше зат есіммен де сол күйі қалады. Ағылшыншада сілтеу сөзі зат есіммен келісуі керек: көпше зат есімнің алдында these немесе those.

❌Are this seats free?
✅Are these seats free?
❌I like that mountains in the photo.
✅I like those mountains in the photo.

2. «Бұл менің балаларым» → This is + көпше. Қазақша бір топты таныстырғанда жекеше «бұл» сөзін айта береміз: «Бұл менің атам мен әжем», «Бұл менің сыныптастарым». Ағылшыншада бірнеше адам болса, These are… деу керек.

❌This is my grandparents.
✅These are my grandparents.
❌This is my classmates, Dana and Erlan.
✅These are my classmates, Dana and Erlan.

3. «Үлкенін алайын» → the big. Қазақша сын есімге жалғау қосып, оны зат есім сияқты қолданамыз: «үлкені», «қызылы», «жаңасы». Ағылшынша сын есім жалғыз тұра алмайды, сондықтан санауға болатын зат есіммен оның артынан one / ones қойылады.

⚠️(Дүкенде екі сөмкені көріп тұрсыз.) I don't want the small bag. I want the big.
✅I want the big one.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ one болмаса, сөйлем толық емес сияқты естіледі.
⚠️(Досыңыз жаңа кроссовкаларын көрсетіп тұр.) I like the white.
✅I like the white ones.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ санауға болатын көпше зат есімнің орнына ones керек.

Шатастырмаңыз

this/that және it — Бір нәрсені нұсқағанда немесе оны алғаш рет атағанда this/that қолданыңыз. Ол туралы қайта айтқанда it қолданыңыз.

"What's that?" "It's a lemon tree."
«Анау не?» «Лимон ағашы.»
жауапта: it
This is my new laptop. It's really fast.
Бұл менің жаңа ноутбугым. Өте жылдам.
екінші сөйлемде it

one/ones және it/them — One «сол түрдегі басқа бір зат» дегенді білдіреді; it «дәл сол зат» дегенді білдіреді.

My umbrella is broken. I need a new one.
Қолшатырым сынып қалды. Маған жаңасы керек.
басқа қолшатыр
Where's my umbrella? I need it now.
Қолшатырым қайда? Ол маған қазір керек.
дәл сол қолшатыр

that (нұсқау) және that (жалғау) — That сөйлемнің екі бөлігін де жалғай алады (the film that I like): A2-29 қараңыз. Бұл сабақта that әрқашан нұсқайды.

That film is great.
Анау фильм керемет.
нұсқау
That's my bus!
Анау менің автобусым!
нұсқау, есімдік

Жазылуы мен айтылуы

  • this /ðɪs/ (қысқа дауысты, sit сөзіндегідей) және these /ðiːz/ (созылыңқы дауысты, see сөзіндегідей, соңында /z/). Қазақ тілінде дауыстылар созылыңқы және қысқа болып бөлінбейді, сондықтан бұл айырманы әдейі анық жасаңыз: this қысқа әрі босаңсыған, these созылыңқы, ерін күлімсірегендей керіледі.
  • these сөзінің соңындағы /z/ ұяң: оны с деп қатайтпаңыз. Әйтпесе these пен this бір-біріне тіпті жақын естіледі.
  • those /ðəʊz/ (UK), /ðoʊz/ (US) — nose сөзімен ұйқасады. Дауысты бір орында тұрмайды: ерінді соңына қарай домалатыңыз.
  • Төрт сөз де /ð/ дыбысымен басталады: тіл ұшы тістің арасында, дауыспен, the сөзінің басындағыдай. Қазақ тілінде бұл дыбыс жоқ, оны з немесе д дыбысымен алмастырмаңыз.
  • That's = that is: That's right. this is үшін жазуда қысқарған түр жоқ (this's қате), бірақ тез сөйлегенде екі сөз бір-біріне жабысып естіледі.
  • one /wʌn/ sun сөзімен ұйқасады; ones /wʌnz/. Бастағы /w/ қазақтың «уа» деген сөзіндегі у дыбысына ұқсас.

Алтын ереже

Жақын → this / these; алыс → that / those. Біреу → this / that; көп → these / those. Қазақшадағы «мына», «анау» өзгермесе де, ағылшыншада сілтеу сөзі зат есіммен келіседі: these books, These are my children. Зат есімді қайталамаңыз — one немесе ones деңіз.

Жаттығулар

A. Құрылым

this, that, these, those, one немесе ones сөзімен толықтырыңыз.

  1. (near) apple is green.
  2. (far) houses are very old.
  3. (near) are my keys.
  4. (far) is my sister, over there.
  5. My laptop is broken. I need a new .
  6. "Which shoes are yours?" "The black ."
  7. Телефонда: "Hello, is Tom."

B. Мағына

Дұрыс жауапты таңдаңыз.

  1. Дұрыс жауапты таңдаңыз: … jeans are new.
  2. Дұрыс жауапты таңдаңыз: Mum, … is my teacher, Ms Lee.
  3. Велосипед көшенің арғы бетінде тұр. Дұрыс жауапты таңдаңыз: Is … your bike?
  4. Дұрыс жауапты таңдаңыз: Where's my umbrella? I need … now.
  5. Дұрыс жауапты таңдаңыз: My umbrella is broken. I need a new ….

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. This people are from my office.
  2. Those is my car.
  3. I want this ones.
  4. Theses are my books.
  5. These are my parents.

D. Мәтін ішінде

Диалогты толықтырыңыз. Сөздер: this, that, these, those, one, ones

In a clothes shop (The assistant is next to the customer.)
Customer: How much is 18 jacket, over there in the window?
Assistant: 19 one? It's sixty pounds.
Customer: Hmm. And 20 shoes here, next to me?
Assistant: 21 are forty pounds. And the black 22 are thirty.
Customer: Great! I want the black 23, please.

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. Өміріңіздегі екі адамды This is… немесе These are… арқылы таныстырыңыз.
  2. Қасыңыздағы бір зат және сізден алыстағы бір зат туралы айтыңыз.
Жауаптар

A. Құрылым

  1. This
  2. Those
  3. These
  4. That
  5. one
  6. ones
  7. this / it

B. Мағына

  1. These
  2. this
  3. that
  4. it
  5. one

C. Қатені табыңыз

  1. These people are from my office. / Those people are from my office.
  2. That is my car. / That's my car. / Those are my cars.
  3. I want these ones. / I want these. / I want this one.
  4. These are my books.
  5. ✓ These are my parents.

D. Мәтін ішінде

  1. that
  2. That
  3. these
  4. These
  5. ones
  6. ones

E. Сіздің кезегіңіз

  1. This is my friend Ana. These are my parents, Luis and Carmen.
  2. This chair is comfortable. That window is open.

F. Аралас қайталау

  1. children
  2. an
  3. it isn't / it's not
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play