This, That, These, Those қазақша: «мына» мен «анау» ағылшынша, one және ones
This, That, These, Those
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз өзіңізге жақын және алыс тұрған заттарды, бір затты немесе көп затты нұсқап айта аласыз, адамдарды This is… арқылы таныстыра аласыз, телефонда өзіңіздің кім екеніңізді айта аласыз және зат есімді қайталамау үшін one / ones қолдана аласыз.
Негізгі идея
Қолыңыз бен созылған білегіңізді елестетіңіз. Бұл төрт сөз бір мезетте екі сұраққа жауап береді: Ол маған жақын ба, әлде алыс па? және Ол біреу ме, әлде бірнешеу ме?
Жақын + біреу = this. Жақын + көп = these. Алыс + біреу = that. Алыс + көп = those. Зат қолыңызда немесе қасыңызда болса, this немесе these дейсіз. Қолыңызды созып, бөлменің арғы жағын нұсқасаңыз, that немесе those дейсіз.
«Жақын» мен «алыс» тек метрмен өлшенбейді. Уақыт жағынан да жақын немесе алыс болуы мүмкін: this week (қазір) және that day (басқа бір уақыт).
Нұсқап болған соң, зат есімді қайталаудың қажеті жоқ. Ағылшын тілі оның орнына one (жекеше) немесе ones (көпше) қояды: Not this jacket — that one.
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Қазақ тілінде де жақын мен алысты ажыратамыз: мына / бұл / осы — жақын, анау / ол / сол — алыс. Бұл ағылшынша this пен that айырмасына жақсы сәйкес келеді. Бірақ қазақша сілтеу сөзі зат есімнің алдында тұрғанда өзгермейді: «мына кітап», «мына кітаптар». Ағылшыншада ол зат есіммен бірге көпше түрге өтеді: this book → these books. Таныстырғанда да айырма бар: қазақша «Бұл менің балаларым» деп жекеше бұл айта береміз, ал ағылшыншада көпше болса — These are my children. Ал one / ones жұмысын қазақшада көбінесе тәуелдік жалғауы атқарады: «Маған қызылы ұнайды» = I like the red one.
| Қазақша | Ағылшынша | Айырмашылығы |
|---|---|---|
| мына кітап / мына кітаптар | this book / these books | қазақшада «мына» өзгермейді; ағылшыншада this → these |
| анау үй / анау үйлер | that house / those houses | «анау» өзгермейді; ағылшыншада that → those |
| Бұл менің балаларым. | These are my children. | қазақшада жекеше «бұл» жарай береді; ағылшыншада көпше → these are |
| Мынау не? | What's this? | жақын зат: this |
| Маған қызылы ұнайды. | I like the red one. | қазақшада -ы; ағылшыншада сын есімнен кейін one |
| Маған жаңасы керек. | I need a new one. | қазақшада -сы; ағылшыншада a new one |
| осы апта / сол күні | this week / that day | уақытта да жақын мен алыс |
Құрылым
Төрт сөз
| Жақын (here) | Алыс (there) | |
|---|---|---|
| Біреу (жекеше) | this | that |
| Көп (көпше) | these | those |
Қолданудың екі жолы
| Қолданылуы | Үлгі | Мысал |
|---|---|---|
| анықтауыш ретінде (зат есімнің алдында) | this / that + жекеше зат есім | This bag is heavy. |
| these / those + көпше зат есім | Those shoes are nice. | |
| есімдік ретінде (жалғыз, зат есімнің орнына) | this / that + is | That is my car. |
| these / those + are | These are my parents. |
One / ones
| Үлгі | Мысал |
|---|---|
| this / that + one | I like this one. |
| these / those + ones (бейресми, британ сөйлеуінде жиі) немесе жай these / those | I want those ones. / I want those. |
| the + сын есім + one / ones | the red one, the big ones |
| which + one / ones | Which one is for me? |
One / ones санауға болатын зат есімдердің орнына келеді. bread, coffee, water сияқты сөздермен зат есімді түсіріп тастаңыз немесе қайталаңыз: I like white bread → I like white. (white one емес)
Таныстыру және телефон
| Жағдай | Тіркес |
|---|---|
| біреуді таныстыру | This is my friend Sam. |
| телефонда өзіңіздің кім екеніңізді айту | Hi, this is Mark. / Hi, it's Mark. |
| кім қоңырау шалып тұрғанын сұрау | Who's this? (көбінесе US) / Who's that? (көбінесе UK) |
Қолданылуы
1Жақын және алыс, біреу және көп
Қашықтыққа (жақын ба, алыс па) және санға (біреу ме, көп пе) қарай таңдаңыз.
2Есімдік ретінде (зат есімсіз)
Не туралы айтып тұрғаныңыз түсінікті болса, this, that, these және those жалғыз тұра алады.
3Адамдарды таныстыру
Бір адамды таныстыру үшін This is… қолданыңыз. Бір топты таныстырғанда These are… деңіз немесе әрқайсысына This is… деңіз.
4Телефонда
Телефонда this is немесе it's + атыңызды айтыңыз. Екінші адамның кім екенін сұрағанда британдықтар көбінесе that, ал америкалықтар әдетте this қолданады.
5One және ones
Нұсқап болған соң, зат есімді қайта айтудың орнына one / ones қолданыңыз. Қазақшада бұл жұмысты көбінесе -ы / -сы жалғауы атқарады («қоңыры», «жаңасы»).
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «Мына», «анау» өзгермейді → this / that + көпше. Қазақша «мына орындар», «анау таулар» дейміз: сілтеу сөзі көпше зат есіммен де сол күйі қалады. Ағылшыншада сілтеу сөзі зат есіммен келісуі керек: көпше зат есімнің алдында these немесе those.
2. «Бұл менің балаларым» → This is + көпше. Қазақша бір топты таныстырғанда жекеше «бұл» сөзін айта береміз: «Бұл менің атам мен әжем», «Бұл менің сыныптастарым». Ағылшыншада бірнеше адам болса, These are… деу керек.
3. «Үлкенін алайын» → the big. Қазақша сын есімге жалғау қосып, оны зат есім сияқты қолданамыз: «үлкені», «қызылы», «жаңасы». Ағылшынша сын есім жалғыз тұра алмайды, сондықтан санауға болатын зат есіммен оның артынан one / ones қойылады.
Шатастырмаңыз
this/that және it — Бір нәрсені нұсқағанда немесе оны алғаш рет атағанда this/that қолданыңыз. Ол туралы қайта айтқанда it қолданыңыз.
one/ones және it/them — One «сол түрдегі басқа бір зат» дегенді білдіреді; it «дәл сол зат» дегенді білдіреді.
that (нұсқау) және that (жалғау) — That сөйлемнің екі бөлігін де жалғай алады (the film that I like): A2-29 қараңыз. Бұл сабақта that әрқашан нұсқайды.
Жазылуы мен айтылуы
- this /ðɪs/ (қысқа дауысты, sit сөзіндегідей) және these /ðiːz/ (созылыңқы дауысты, see сөзіндегідей, соңында /z/). Қазақ тілінде дауыстылар созылыңқы және қысқа болып бөлінбейді, сондықтан бұл айырманы әдейі анық жасаңыз: this қысқа әрі босаңсыған, these созылыңқы, ерін күлімсірегендей керіледі.
- these сөзінің соңындағы /z/ ұяң: оны с деп қатайтпаңыз. Әйтпесе these пен this бір-біріне тіпті жақын естіледі.
- those /ðəʊz/ (UK), /ðoʊz/ (US) — nose сөзімен ұйқасады. Дауысты бір орында тұрмайды: ерінді соңына қарай домалатыңыз.
- Төрт сөз де /ð/ дыбысымен басталады: тіл ұшы тістің арасында, дауыспен, the сөзінің басындағыдай. Қазақ тілінде бұл дыбыс жоқ, оны з немесе д дыбысымен алмастырмаңыз.
- That's = that is: That's right. this is үшін жазуда қысқарған түр жоқ (this's қате), бірақ тез сөйлегенде екі сөз бір-біріне жабысып естіледі.
- one /wʌn/ sun сөзімен ұйқасады; ones /wʌnz/. Бастағы /w/ қазақтың «уа» деген сөзіндегі у дыбысына ұқсас.
Алтын ереже
Жақын → this / these; алыс → that / those. Біреу → this / that; көп → these / those. Қазақшадағы «мына», «анау» өзгермесе де, ағылшыншада сілтеу сөзі зат есіммен келіседі: these books, These are my children. Зат есімді қайталамаңыз — one немесе ones деңіз.
Жаттығулар
A. Құрылым
this, that, these, those, one немесе ones сөзімен толықтырыңыз.
-
(near) apple is green.
-
(far) houses are very old.
-
(near) are my keys.
-
(far) is my sister, over there.
-
My laptop is broken. I need a new .
-
"Which shoes are yours?" "The black ."
-
Телефонда: "Hello, is Tom."
B. Мағына
Дұрыс жауапты таңдаңыз.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: … jeans are new.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: Mum, … is my teacher, Ms Lee.
-
Велосипед көшенің арғы бетінде тұр. Дұрыс жауапты таңдаңыз: Is … your bike?
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: Where's my umbrella? I need … now.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: My umbrella is broken. I need a new ….
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
This people are from my office.
-
Those is my car.
-
I want this ones.
-
Theses are my books.
-
These are my parents.
D. Мәтін ішінде
Диалогты толықтырыңыз. Сөздер: this, that, these, those, one, ones
Customer: How much is 18 jacket, over there in the window?
Assistant: 19 one? It's sixty pounds.
Customer: Hmm. And 20 shoes here, next to me?
Assistant: 21 are forty pounds. And the black 22 are thirty.
Customer: Great! I want the black 23, please.
E. Сіздің кезегіңіз
Ағылшынша жазыңыз.
-
Өміріңіздегі екі адамды This is… немесе These are… арқылы таныстырыңыз.
-
Қасыңыздағы бір зат және сізден алыстағы бір зат туралы айтыңыз.
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
A1-05 Ағылшынша көпше түр (plural nouns) қазақша: -s, -es, children, people These (child) are my cousins.
-
A1-06 Артикльдер a, an, the қазақша: қашан қойылады, қашан қойылмайды? I need ___ umbrella. …
-
A1-03 To Be болымсыз және сұраулы түрі қазақша: isn't, aren't, Are you…? және қысқа жауаптар "Is that your car?" "No, ."
Жауаптар
A. Құрылым
- This
- Those
- These
- That
- one
- ones
- this / it
B. Мағына
- These
- this
- that
- it
- one
C. Қатені табыңыз
- These people are from my office. / Those people are from my office.
- That is my car. / That's my car. / Those are my cars.
- I want these ones. / I want these. / I want this one.
- These are my books.
- ✓ These are my parents.
D. Мәтін ішінде
- that
- That
- these
- These
- ones
- ones
E. Сіздің кезегіңіз
- This is my friend Ana. These are my parents, Luis and Carmen.
- This chair is comfortable. That window is open.
F. Аралас қайталау
- children
- an
- it isn't / it's not
