SlowingoГрамматика
A1 4 / 32

Ағылшынша сандар (numbers) қазақша: жас, баға және телефон нөмірі

Numbers, Ages, Prices and Phone Numbers

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз 0-ден 1 000 000-ға дейінгі сандарды айта аласыз, thirteen мен thirty айырмасын естіп ажырата аласыз, біреудің неше жаста екенін сұрап, айта аласыз, бағаны сұрап, айта аласыз және телефон нөміріңізді бере аласыз.

Негізгі идея

Ағылшын сандары кірпіштерден құралады. Бірнеше кішкентай кірпіш бар (one-дан nineteen-ге дейін), ондықтар бар (twenty, thirty, forty…) және үш үлкен кірпіш бар: hundred, thousand және million. Санды ең үлкен кірпіштен бастап, ең кішісіне қарай құрайсыз: 3,406 = three thousand + four hundred + and six.

Саннан кейін үлкен кірпіштер өзгермейді: hundred, thousand және million сөздеріне -s жалғанбайды: two hundred, five thousand.

Кейбір сандар басқаша айтылады. Баға көбінесе екі бөлікпен айтылады: £4.50 = four fifty. Телефон нөмірі әдетте цифрлап, бір-бірден айтылады: oh seven seven…. Ондық бөлшекте point сөзі қолданылады: 1.5 = one point five.

Ал бір кішкентай дыбыс үлкен айырмашылық жасайды: thirteen және thirty. Сөздің соңын тыңдаңыз: ұзын -teen пе, әлде қысқа -ty ме? Дүкенде бұл 13 бен 30-дың айырмасы!

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Жақсы жаңалық: сандардың құрылысы екі тілде ұқсас. Қазақша да ең үлкен бөліктен бастаймыз («үш мың төрт жүз алты»), және қазақ тілінде де «жүз», «мың» саннан кейін көптік жалғау алмайды («екі жүз»). Бірақ үш айырмашылық бар. Біріншісі: қазақша саннан кейін зат есім жекеше тұрады («үш билет»), ал ағылшыншада көпше болады (three tickets). Екіншісі: қазақша ондық бөлшекті үтірмен жазамыз (1,5), ал ағылшыншада нүкте қойылады және point деп оқылады. Үтір ағылшыншада мыңдықтарды бөледі: 1,000. Үшіншісі: телефон нөмірін қазақша көбінесе екі-үш таңбалы топтармен айтамыз («жеті жүз бір, елу екі, он сегіз»), ал ағылшыншада әр цифр бөлек айтылады.

ҚазақшаАғылшыншаАйырмашылығы
екі жүз адамtwo hundred peopleқазақшадағыдай: саннан кейін hundred өзгермейді
үш билетthree ticketsқазақшада саннан кейін жекеше; ағылшыншада зат есім көпше (-s)
жүздеген адамhundreds of people«жүздеген» → hundreds of
жүз бесa hundred and fiveбритан ағылшынында соңғы бөліктің алдында and
бір бүтін оннан бес (1,5)one point five (1.5)қазақшада үтір; ағылшыншада нүкте, оқылуы point
екі жарым сағатtwo and a half hoursтәртібі ұқсас: сан, сосын жарты
Мен жиырма төрт жастамын.I'm twenty-four.жас: be + сан; years жалғыз айтылмайды
Бұл сөмке қанша тұрады?How much is this bag?қазақшада сұрау сөзі мен етістік соңында; ағылшыншада How much + is + зат
жеті жүз бір, елу екіseven oh one, five twoағылшыншада телефон нөмірі цифрлап айтылады

Құрылым

0–20

0 zero1 one2 two3 three
4 four5 five6 six7 seven
8 eight9 nine10 ten11 eleven
12 twelve13 thirteen14 fourteen15 fifteen
16 sixteen17 seventeen18 eighteen19 nineteen

-teen және -ty

-teen-ty
13 thirteen30 thirty
14 fourteen40 forty (u жоқ)
15 fifteen50 fifty
16 sixteen60 sixty
17 seventeen70 seventy
18 eighteen80 eighty
19 nineteen90 ninety
  • 21–99: ондық + дефис + бірден тоғызға дейін: twenty-one, forty-five, ninety-nine.

Үлкен сандар

СанUKUS
100a hundred / one hundreda hundred / one hundred
105a hundred and fivea hundred and five / a hundred five
350three hundred and fiftythree hundred fifty / three hundred and fifty
1,000a thousand / one thousanda thousand / one thousand
2,500two thousand five hundredtwo thousand five hundred
3,406three thousand four hundred and sixthree thousand four hundred six
1,000,000a million / one milliona million / one million
  • Саннан кейін -s жоқ: two hundred, ten thousand, three million. Бірақ hundreds of / thousands of + зат есім = өте көп, нақты сан емес.
  • and (UK): and соңғы бөліктің (ондықтар мен бірліктердің) алдына қойылады: two hundred and five, one thousand and twenty. thousand пен hundred арасына қойылмайды: one thousand five hundred. Америка ағылшынында and көбінесе айтылмайды.
  • Үлкен сандар әдетте үтірмен жазылады: 1,000, 25,000. Ондық бөлшекте нүкте қойылады: 1.5. Қазақшадағыдан керісінше!

Жас және баға

СұрақЖауап
How old are you?I'm twenty-four. / I'm twenty-four years old.
How old is she?She's eight.
How much is this bag?It's thirty pounds.
How much are these shoes?They're fifty dollars.

Бағаны айту

ЖазылуыТолықҚысқа (күнделікті)
£4.50four pounds fiftyfour fifty
$2.99two dollars (and) ninety-nine (cents)two ninety-nine
€12.00twelve eurostwelve
80peighty penceeighty p (UK, бейресми)

Жарты, ширек, ондық бөлшек және пайыз

ЖазылуыАйтылуы
½ / 2½a half, half / two and a half
¼a quarter
1.5 / 2.75one point five / two point seven five
20%twenty percent (UK: per cent та)

Қолданылуы

1Кішкентай сандар және -teen / -ty

13–19 сандары -teen деп аяқталады; 20–90 ондықтары -ty деп аяқталады. Соңын анық айтыңыз.

I'm thirteen, and my sister is thirty.
Мен он үш жастамын, ал әпкем отыз жаста.
thirteen ұзын «-teen», thirty қысқа «-ty»
We need bus fifteen, not bus fifty.
Бізге елуінші емес, он бесінші автобус керек.
қазақшада реттік сан; ағылшыншада bus + сан
My room is number eleven.
Бөлмемнің нөмірі он бір.
Our flat is number forty-four.
Пәтеріміздің нөмірі қырық төрт.
flat (UK), apartment (US)

2Үлкен сандар

Ең үлкен кірпіштен бастап, төмен қарай құраңыз. Саннан кейін -s жоқ.

Our school is three hundred and fifty years old.
Мектебімізге үш жүз елу жыл болды.
қазақшада «жыл болды», ағылшыншада is … years old; and (UK), three hundred fifty (US)
The car is twelve thousand five hundred euros.
Көліктің бағасы он екі мың бес жүз еуро.
The tower is a hundred and five metres tall.
Мұнараның биіктігі жүз бес метр.
metres (UK), meters (US)
The prize is a million dollars.
Жүлде бір миллион доллар.
Hundreds of people are at the concert.
Концертте жүздеген адам жүр.
hundreds of = өте көп, нақты сан емес; «жүздеген» → hundreds of

3Жас

How old…? деп сұраңыз. be + сан немесе be + сан + years old арқылы жауап беріңіз. have ешқашан қолданылмайды (A1-02 қараңыз).

How old are you?
Сіз неше жастасыз?
I'm twenty-four.
Мен жиырма төрт жастамын.
жоғарыдағы сұраққа жауап
My grandfather is ninety-one years old.
Атам тоқсан бір жаста.
years old = жаста
"How old is your son?" "He's eight."
«Ұлыңыз неше жаста?» «Сегіз жаста.»
Our twins are three.
Егіздеріміз үш жаста.
көпше → are

4Баға

Бір зат туралы How much is…?, екі немесе одан көп зат туралы How much are…? деп сұраңыз. It's… немесе They're… деп жауап беріңіз. Күнделікті сөйлеуде pounds, dollars, pence және cents сөздері жиі түсіп қалады. Қазақша «қанша тұрады?» деп етістікпен сұраймыз; ағылшыншада ең қарапайым түрі — How much is…?

How much is this T-shirt?
Бұл футболка қанша тұрады?
бір зат → is; this, these: A1-07 қараңыз
It's fifteen pounds.
Он бес фунт.
жоғарыдағы сұраққа жауап; ағылшыншада It's керек
How much are the tickets?
Билеттер қанша тұрады?
көп зат → are
They're forty dollars each.
Әрқайсысы қырық доллар.
жоғарыдағы сұраққа жауап
How much is the coffee?
Кофе қанша тұрады?
It's two fifty.
Екі елу.
£2.50 немесе $2.50: екі бөлікпен айтылады
The sandwich is four pounds ninety-nine.
Сэндвич төрт фунт тоқсан тоғыз пенс тұрады.
£4.99
The bus ticket is two dollars and seventy-five cents.
Автобус билеті екі доллар жетпіс бес цент тұрады.
$2.75
The stamps are eighty p each.
Маркалардың әрқайсысы сексен пенс.
(UK, бейресми) 80p

5Телефон нөмірі

Әр цифрды бөлек, шағын топтармен, топтардың арасында сәл кідіріп айтыңыз. 0 әдетте oh деп айтылады (zero да айтылады, әсіресе Америка ағылшынында). Британ ағылшынында қатар тұрған екі бірдей цифр жиі double деп айтылады: 44 = double four.

My number is oh seven seven nine one, four oh six, two three eight.
Менің нөмірім: 07791 406 238.
әр цифр бөлек; 0 = oh
It's oh two oh, seven nine four six, double eight one two.
Нөмірі: 020 7946 8812.
(UK) 88 = double eight
It's five five five, two one three zero.
Нөмірі: 555-2130.
(US) 0 = zero
"What's your phone number?" "It's oh one six one, four nine six, double seven two one."
«Телефон нөміріңіз қандай?» «0161 496 7721.»
(UK) 77 = double seven

6About және around

Сан нақты болмаса, оның алдына about немесе around қойыңыз. Мағынасы бірдей: қазақшадағы «шамамен» немесе «-дай / -дей».

The hotel is about two hundred metres from the beach.
Қонақүй жағажайдан шамамен екі жүз метр жерде.
My grandmother is about ninety.
Әжем шамамен тоқсан жаста.
The tickets are around thirty euros.
Билеттер отыз еуро шамасында.
"How much is a taxi to the airport?" "About sixty dollars."
«Әуежайға дейін такси қанша тұрады?» «Алпыс доллардай.»
«-дай» → about

7Жарты, ширек, ондық бөлшек және пайыз

½ сөзін a half немесе half, ал ¼ сөзін a quarter деп айтыңыз. Бүтін саннан кейін and a half деңіз. Ондық бөлшекте point деп, сосын әр цифрды айтыңыз. Пайызда сан + percent деңіз.

The film is two and a half hours long.
Фильм екі жарым сағатқа созылады.
2½ hours; «екі жарым» → two and a half
Half of my friends are students.
Достарымның жартысы студент.
қазақшада жекеше; ағылшыншада students, are
A quarter of the cake is for you.
Торттың төрттен бірі саған.
The bottle is one point five litres.
Бөтелке бір жарым литрлік.
1.5 l: ағылшыншада нүкте (point), қазақшада үтір (1,5); litres (UK), liters (US)
The discount is twenty percent.
Жеңілдік жиырма пайыз.
20%; британ жазуында per cent та жиі

Жиі кездесетін қателер

❌two hundreds people
✅two hundred people
Саннан кейін -s жоқ.
❌Hundred of people are here.
✅Hundreds of people are here.
«Өте көп» = hundreds of.
❌one thousand and five hundred
✅one thousand five hundred
and тек соңғы бөліктің (ондықтар мен бірліктердің) алдында тұрады.
❌The ticket is fourty pounds.
✅The ticket is forty pounds.
forty сөзінде u жоқ.
❌I'm twenty years.
✅I'm twenty. немесе I'm twenty years old.
years old деңіз немесе тек санды айтыңыз.
❌I have twenty years.
✅I'm twenty.
Жас be арқылы айтылады: A1-02 қараңыз.
❌How much is these shoes?
✅How much are these shoes?
Екі немесе одан көп зат → are.
❌The bottle is one comma five litres.
✅The bottle is one point five litres.
Ағылшыншада ондық бөлшекте нүкте (.) қойылады және point деп оқылады.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. Саннан кейін жекеше зат есім. Қазақша «үш билет», «жиырма бес оқушы» дейміз: саннан кейін көптік жалғау қойылмайды. Сондықтан ағылшыншада да -s ұмытылып қалады. Ағылшын тілінде бірден көп болса, зат есім көпше тұрады. Тек hundred, thousand, million сөздері ғана саннан кейін өзгермейді.

❌I need three ticket for the concert.
✅I need three tickets for the concert.
❌We have twenty-five student in our group.
✅We have twenty-five students in our group.

2. Ондық бөлшектегі үтір. Қазақша «алты бүтін оннан бес» немесе «алты жарым» дейміз, ал жазғанда 6,5 деп үтір қоямыз. Ағылшыншада ондық бөлшек нүктемен жазылады және point деп оқылады. Ағылшын мәтініндегі үтір мыңдықтарды бөледі, сондықтан 6,5 деген жазу шатасу туғызады.

❌My IELTS score is six comma five.
✅My IELTS score is six point five.
❌This bag weighs two comma three kilos.
✅This bag weighs two point three kilos.

3. «Бұл қанша тұрады?» → How much this costs? Қазақшада сұрау сөзі мен етістік сөйлемнің соңында тұрады, тәртіп өзгермейді. Ағылшын тілінде бағаны сұраудың ең қарапайым жолы — How much is / are…? Етістікпен сұрасаңыз, көмекші етістік керек: How much does it cost? (A1-13 қараңыз).

❌How much this bag costs?
✅How much is this bag? немесе How much does this bag cost?

4. «Жүздеген адам» → hundreds people. Қазақшада «жүздеген», «мыңдаған» сөзінен кейін бірден зат есім келеді. Ағылшыншада hundreds пен thousands сөзінен кейін of міндетті.

❌Thousands tourists visit the city every summer.
✅Thousands of tourists visit the city every summer.

5. Телефон нөмірін топтап айту. Қазақша нөмірді көбінесе екі-үш таңбалы сандармен айтамыз: «жеті жүз бір, елу екі, он сегіз». Ағылшыншада мұндай айту түсініксіз: тыңдаушы цифрларды күтеді.

⚠️My number is seven hundred and one, fifty-two, eighteen.
✅My number is seven oh one, five two, one eight.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ ағылшыншада телефон нөмірі цифрлап айтылады; топтап айтылған сандарды тыңдаушы түсінбей қалуы мүмкін.

Шатастырмаңыз

-teen және -ty — Соңын тыңдаңыз. -teen ұзын және n дыбысымен аяқталады; -ty қысқа. Жеке айтылғанда thirteen сөзінің екпіні соңында, ал thirty сөзінің екпіні басында болады (Жазылуы мен айтылуы бөлімін қараңыз).

She's fourteen.
Ол он төрт жаста.
ұзын «-teen» деп аяқталады
She's forty.
Ол қырық жаста.
қысқа «-ty» деп аяқталады

two hundred және hundreds of — Нақты саннан кейін hundred сөзіне -s те, of та қосылмайды. Сансыз айтылса, hundreds of «өте көп» дегенді білдіреді.

The tickets are two hundred dollars.
Билеттер екі жүз доллар тұрады.
нақты сан
Hundreds of people are here.
Мұнда жүздеген адам бар.
өте көп

How old…? және How much…? — How old жасты сұрайды; How much бағаны сұрайды.

"How old is your car?" "It's ten years old."
«Көлігіңе неше жыл болды?» «Он жыл болды.»
"How much is your car?" "It's ten thousand pounds."
«Көлігің қанша тұрады?» «Он мың фунт.»

Жазылуы мен айтылуы

  • Жазылуындағы тұзақтар: four → fourteen, бірақ forty (u жоқ); five → fifteen, fifty; eight → eighteen (бір t), eighty; nine → nineteen, ninety (e сақталады).
  • 21–99 сандарын дефиспен жазыңыз: thirty-two, sixty-seven.
  • thirteen /ˌθɜːˈtiːn/ (UK), /ˌθɝːˈtiːn/ (US) — соңында ұзын «teen». thirty /ˈθɜːti/ (UK), /ˈθɝːti/ (US) — соңында қысқа /i/. Қазақ тілінде дауыстылар созылыңқы және қысқа болып бөлінбейді, сондықтан бұл айырмаға әдейі назар аударыңыз. Америка ағылшынында thirty, forty сөздеріндегі t көбінесе жұмсақ d сияқты естіледі.
  • Абайлаңыз: қазақ тілінде екпін әдетте соңғы буынға түседі. thirty сөзін соңғы буынға екпін түсіріп айтсаңыз, ол thirteen сияқты естіледі. THIR-ty, FOR-ty, FIF-ty: екпін басында.
  • Санап айтқанда (thirteen, fourteen, fifteen) немесе саннан кейін зат есім келгенде (thirteen people) -teen сандарының екпіні көбінесе басына ауысады. Сонда ең сенімді белгі — сөздің соңы: n дыбысы бар ұзын «-teen» пе, әлде қысқа «-ty» ме.
  • three, thirteen, thirty, thousand сөздеріндегі бірінші дыбыс /θ/ қазақ тілінде жоқ. Тіл ұшын үстіңгі және астыңғы тістің арасына сәл шығарып, дауыссыз үрлеп айтыңыз. Оны с немесе т дыбысымен алмастырмаңыз: әйтпесе three сөзі tree немесе see сияқты естіледі.
  • thirteen, thirty сөздеріндегі /ɜː/ дыбысы (bird, work сөздеріндегідей) қазақ тілінде жоқ: ерінді домаламай, тілді ортада ұстап, созып айтыңыз.
  • Үлкен сандардағы and әлсіз айтылады: two hundred and five — and қысқа «n» сияқты естіледі.
  • hundred /ˈhʌndrəd/, thousand /ˈθaʊznd/: екеуінде де екпін бірінші буында.
  • percent /pəˈsent/ (UK), /pərˈsent/ (US) — екпін -cent буынында. Ондық бөлшекте әр цифрды айтыңыз: 2.75 = two point seven five (seventy-five емес).

Алтын ереже

Санды ең үлкен кірпіштен бастап құраңыз (thousand, hundred, сосын қалғаны), саннан кейін hundred / thousand / million сөздеріне -s жалғамаңыз, ал зат есімді көпше қойыңыз (three tickets). Жас: be + сан. Баға: How much is…? / How much are…? Ондық бөлшек: нүкте және point.

Жаттығулар

A. Құрылым

Сандарды сөзбен жазыңыз немесе сөйлемді толықтырыңыз.

  1. Сөзбен жазыңыз (UK): 350
  2. Сөзбен жазыңыз: 47
  3. Сөзбен жазыңыз: 2,000
  4. Сөзбен жазыңыз: 1,500
  5. Бағаны сөзбен жазыңыз: £7.20
  6. Бағаны сөзбен жазыңыз: $3.99
  7. Британ телефон нөмірін сөзбен жазыңыз: 01632 448
  8. "How old your children?" "They're six and nine."

B. Мағына

Дұрыс жауапты таңдаңыз.

  1. Құрбыңыз 13 жаста. Дұрыс жауапты таңдаңыз: She's ….
  2. Дұрыс жауапты таңдаңыз: How much … the tickets?
  3. Дұрыс жауапты таңдаңыз: … people are here.
  4. Нақты бағасын білмейсіз. Дұрыс жауапты таңдаңыз: It's … ten euros.
  5. Бағасын білгіңіз келеді. Дұрыс жауапты таңдаңыз: … is this lamp?
  6. 2.5 қалай айтылады? …

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. Three thousands people are here.
  2. The ticket is fourty dollars.
  3. I'm twenty years.
  4. How much is these apples?
  5. Hundreds of people are at the station.

D. Мәтін ішінде

Диалогты толықтырыңыз. Жақшадағы белгілерді пайдаланыңыз.

At a market
Customer: Excuse me, how much 20 this bag?
Seller: It's 21 (£25).
Customer: And how much 22 these sunglasses?
Seller: 23 (they + be) twelve fifty.
Customer: Twelve or twenty?
Seller: Twelve! And here's my number for the shop: oh one six one, four nine six, 24 (77) two one.

E. Сіздің кезегіңіз

Өзіңіз және айналаңыздағы заттар туралы ағылшынша жазыңыз.

  1. Өзіңіздің және отбасыңыздағы екі адамның неше жаста екенін жазыңыз.
  2. Қасыңыздағы екі заттың бағасын сөзбен жазыңыз.

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. A1-03 To Be болымсыз және сұраулы түрі қазақша: isn't, aren't, Are you…? және қысқа жауаптар
    "Is your sister eighteen?" "Yes, ."
  2. A1-02 To Be (am, is, are) қазақша: қашан және қалай қолданылады, мысалдар мен жаттығулар
    Түзетіңіз: I have twenty-five years.
  3. A1-03 To Be болымсыз және сұраулы түрі қазақша: isn't, aren't, Are you…? және қысқа жауаптар
    Сөздерді дұрыс ретпен қойыңыз: old / your / how / is / brother
Жауаптар

A. Құрылым

  1. three hundred and fifty
  2. forty-seven
  3. two thousand
  4. one thousand five hundred / a thousand five hundred / fifteen hundred
  5. seven pounds twenty / seven pounds twenty pence / seven twenty
  6. three dollars ninety-nine / three dollars and ninety-nine / three dollars ninety-nine cents / three dollars and ninety-nine cents / three ninety-nine
  7. oh one six three two, double four eight / oh one six three two, four four eight / zero one six three two, double four eight / zero one six three two, four four eight
  8. are

B. Мағына

  1. thirteen
  2. are
  3. Two hundred
  4. about
  5. How much
  6. two point five

C. Қатені табыңыз

  1. Three thousand people are here. / Thousands of people are here.
  2. The ticket is forty dollars.
  3. I'm twenty. / I'm twenty years old. / I am twenty. / I am twenty years old.
  4. How much are these apples?
  5. ✓ Hundreds of people are at the station.

D. Мәтін ішінде

  1. is
  2. twenty-five pounds / twenty-five
  3. are
  4. They're / They are
  5. double seven / seven seven

E. Сіздің кезегіңіз

  1. I'm thirty-two. My brother is twenty-eight, and my mum is about sixty.
  2. My coffee is three pounds twenty. My headphones are about fifty dollars.

F. Аралас қайталау

  1. she is
  2. I'm twenty-five. / I am twenty-five. / I'm twenty-five years old. / I am twenty-five years old.
  3. How old is your brother?
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play