At, on, in за време на англиски: at seven, on Monday, in June
At, On, In: Time
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да го изберете точниот предлог за време: at со часови, on со денови и датуми, in со месеци, години, годишни времиња и делови од денот – и кога предлог воопшто не треба (next week, every day, tomorrow).
Главна идеја
Предлогот (preposition) е мал збор што покажува врска – тука меѓу настанот и времето. Англискиот за тоа има три збора: at, on, in. Изборот зависи од тоа колку е големо времето.
Замислете пирамида на времето. На тесниот врв е најмалото парче време: точна точка на часовникот – at six o'clock. Во средината е еден ден, една страница од вашиот календар – on Monday, on 3 May. На широкото дно се големите периоди со многу денови – in June, in 2030, in winter.
Значи: at = точка, on = ден, in = подолг период. Некои готови изрази не го следат ова правило (at night, at the weekend), па научете ги како целина.
А кога зборот за време сам го „покажува“ времето – this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday – предлог воопшто не треба.
Македонски и англиски
Кај нас најчесто ја врши работата еден предлог: „во“. Велиме „во осум часот“, „во понеделник“, „во јуни“, „во 2030 година“. Затоа треба посебно да внимавате: на англиски „во осум часот“ е at eight, „во понеделник“ е on Monday, а само „во јуни“ е in June. Датумите кај нас одат со „на“ („на 14 март“) – и на англиски е on: тука е исто. Многу изрази кај нас се еден прилог без предлог („наутро“, „навечер“, „ноќе“), а на англиски се in the morning, in the evening, at night. Нашите „утре навечер“ и „во петок наутро“ на англиски се кратки целини: tomorrow evening, on Friday morning. И исто како кај нас („следната недела“, „секое лето“), пред next, every, this нема предлог.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| во осум часот | at eight | „во“ → at за час |
| во понеделник | on Monday | „во“ → on за ден |
| во јуни / во 2030 година | in June / in 2030 | тука е исто: in |
| на 14 март | on 14 March | тука е исто: датум → on |
| наутро / навечер | in the morning / in the evening | кај нас еден збор; на англиски in the |
| ноќе | at night | готов израз at night |
| во петок наутро | on Friday morning | денот одлучува: on + ден + дел од денот |
| утре навечер / вечерва | tomorrow evening / this evening (tonight) | на англиски без in the |
| следната недела / секое лето | next week / every summer | тука е исто: без предлог |
Накратко: нашето „во“ не ви кажува кој предлог да изберете – at за час, on за ден и датум, in за подолг период; пред this, next, every, today, tomorrow нема предлог.
Форма
At, on, in
| Предлог | Со што | Примери |
|---|---|---|
| at | часови | at 7:30, at six o'clock, at midnight, at noon |
| at | готови изрази | at night, at lunchtime, at the moment, at Christmas, at the weekend (UK) |
| on | денови во неделата | on Monday, on Fridays |
| on | датуми и посебни денови | on 5 May, on my birthday, on New Year's Day |
| on | ден + дел од денот | on Monday morning, on Friday night |
| on | the weekend (US) | on the weekend, on weekends |
| in | делови од денот | in the morning, in the afternoon, in the evening |
| in | месеци | in July |
| in | години и децении | in 2030, in the 1990s |
| in | годишни времиња | in summer / in the summer |
Без предлог
| Збор | Примери |
|---|---|
| this / next / last | this morning, next week, last year |
| every | every day, every Sunday |
| today / tomorrow / yesterday | today, tomorrow afternoon, yesterday morning |
Last и yesterday многу ќе ги користите со минато време во лекцијата A1-26.
Употреба
1At – точни часови и готови изрази
Користете at со часови и со некои готови изрази. За тоа како се кажува часот видете A1-19. Кај нас велиме „во девет и пол“, но на англиски не е in, туку at.
2On – денови и датуми
Користете on со денови во неделата, датуми и посебни денови. Во множина (on Fridays) значи „секој петок“, „во петоците“.
3In – месеци, години, годишни времиња и делови од денот
Користете in со подолги периоди: месеци, години, децении, годишни времиња и делови од денот.
4The weekend – UK и US
Во британскиот англиски обично се вели at the weekend, во американскиот on the weekend. И двете се точни во својата варијанта.
5Без предлог: this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday
Овие зборови веќе кажуваат кое време го мислите, па at / on / in не треба. Тука е исто како кај нас: „следниот понеделник“, „секоја сабота“.
6In the morning и on Monday morning
In the morning / afternoon / evening е општо. Кога ќе додадете ден, денот одлучува: on Monday morning, on Friday evening. Кај нас велиме „во четврток наутро“; на англиски тоа е една целина: on Thursday morning.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Во седум часот“ → in seven o'clock. Кај нас и часот го кажуваме со „во“: „Автобусот тргнува во седум часот“, „Смената ми завршува на полноќ“. Затоа на англиски лесно излегува in. Со часови англискиот користи at.
2. „Во сабота“ → in Saturday. Кај нас и денот е со „во“: „во сабота“, „во недела“, „во една сабота во октомври“. На англиски денот секогаш оди со on.
3. „Утре наутро“, „во петок навечер“ → tomorrow in the morning, on Friday in the evening. Кај нас ги спојуваме денот и делот од денот: „утре наутро“, „во петок навечер“. Ако ги преведете одделно, излегуваат два изрази за време. На англиски тоа е една кратка целина: tomorrow morning, on Friday evening.
4. „Во викендот“ → in the weekend. Кај нас велиме „за викенд“ или „во викендот“, па на англиски лесно излегува in. Со weekend англискиот користи at (UK) или on (US).
Не мешајте
at night и in the night – at night = ноќе, општо; in the night = во некој момент во текот на една одредена ноќ. Нашето „ноќе“ или „ноќта“ може да значи и едното и другото.
in the morning и on Monday morning – општ дел од денот → in; одреден ден → on.
at the weekend (UK) и on the weekend (US) – исто значење, различна варијанта. Изберете една и држете се до неа.
Правопис и изговор
- Предлозите обично се ненагласени; нагласокот е на зборот за време: at six, on Monday, in June.
- at обично е слабо: /ət/ – at six /ət sɪks/. Ние немаме ваков слаб глас: кажете го кратко и опуштено, не како јасно „ет“. in /ɪn/ и on /ɒn/ (UK), /ɑːn/ (US) остануваат кратки.
- Поврзан говор: at eight /ət‿eɪt/ звучи како еден збор; on April звучи како „о-нејприл“. Не правете пауза меѓу зборовите.
- Деновите и месеците секогаш почнуваат со голема буква: on Monday, in July. Годишните времиња не: in summer. Кај нас и деновите и месеците се со мала буква, па внимавајте.
- weekend /ˌwiːkˈend/ (UK) – често со нагласок на end; /ˈwiːkend/ (US) – со нагласок на week.
Златно правило
at точка (час), on ден (денови, датуми), in подолг период (месеци, години, годишни времиња, делови од денот) – плус неколку готови изрази како at night. Без предлог пред this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday. Нашето „во“ не одлучува – размислете колку е големо времето.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со at, on или in.
-
The film starts 8 pm.
-
My sister's wedding is 2027.
-
We have English Wednesdays.
-
It's very hot here August.
-
I read the evening.
-
My dad works night.
-
Let's meet Friday afternoon.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: I relax … the weekend. (UK)
-
Изберете го точниот одговор: The trees are green … spring.
-
Изберете го точниот одговор: The baby often wakes up … the night.
-
Изберете го точниот одговор: See you …!
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
See you on next week!
-
I go to the gym in every morning.
-
Her birthday is in 2 April.
-
The shop opens at nine on Saturdays.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во пораката.
Hi Jo! Are you free 16 Saturday? There's a market in the old town. It opens 17 10 am, and it's only here 18 summer. Let's go 19 the morning — it's very hot 20 the afternoon. Or are you free 21 Sunday morning? Let me know!
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вашата недела и за вашите планови.
-
Напишете три реченици за вашата недела со at, on и in.
-
Напишете два плана со next или this (без предлог).
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-19 Часот, деновите и датумите на англиски: What time is it? и What's the date? Кажете го часот (традиционален начин): 10:45
-
A1-15 Always, usually, never: прилози за честота на англиски – објаснување и вежби Подредете ги зборовите: at the weekend / never / I / work
-
A1-18 Заповеден начин и Let's на англиски: упатства, предупредувања и идеи (not / be) late tomorrow!
Одговори
A. Форма
- at
- in
- on
- in
- in
- at
- on
B. Значење
- at
- in
- in
- next Tuesday
C. Најдете ја грешката
- See you next week!
- I go to the gym every morning.
- Her birthday is on 2 April.
- ✓ The shop opens at nine on Saturdays.
D. Во контекст
- on
- at
- in
- in
- in
- on
E. Ваш ред е
- I get up at seven. I go swimming on Tuesdays. I read in the evening.
- I'm free this evening. My course starts next month.
F. Мешано повторување
- a quarter to eleven / quarter to eleven
- I never work at the weekend. / At the weekend I never work.
- Don't be / Do not be
