Used to: поранешни навики на англиски („порано одев…“)
Used To: Past Habits
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да зборувате за работи што редовно сте ги правеле во минатото и за состојби што долго биле вистина, но сега се поинакви. За тоа ви требаат used to, didn't use to и never used to.
Главна идеја
Замислете екран поделен на два дела. Лево е тогаш: вие како дете, вашата стара улица, вашите стари навики. Десно е сега. Used to е линијата меѓу двата дела. Кога велите I used to live in a small village, кажувате две работи одеднаш: тоа било вистина во минатото и сега веројатно веќе не е така.
Не треба да додадете „but not now“ – used to веќе го кажува тоа.
Used to гледа на работи што се случувале повторно и повторно (навики) или што долго биле вистина (состојби). Не опишува еден единствен настан. За едно дејство во еден момент користете Past Simple (просто минато време): I went to Paris in 2015.
Used to нема форма за сегашност. За сегашните навики користете Present Simple (просто сегашно време): I usually walk to work.
Македонски и англиски
Кај нас нема форма што точно одговара на used to. За поранешни навики користиме имперфект („одев“, „живеевме“, „читаше“) и често додаваме „порано“, „некогаш“ или „како дете“: „Порано секој ден одев пеш на училиште“ – I used to walk to school every day. И на англиски тука може да стои Past Simple, но used to подобро ја покажува разликата со сегашноста.
Оттука доаѓаат две типични замки. Прво: нашиот имперфект изгледа како „минато што трае“, па лесно се преведува со Past Continuous (минато продолжено време). Но I was walking to school every day не е природниот начин да се каже навика. Навиката е used to (или Past Simple). Второ: нашето „имаше“ значи и „поседуваше“ и „постоеше“. „Тука порано имаше кино“ на англиски не е had, туку There used to be a cinema here.
И уште нешто: ниту имперфектот ниту аористот не одлучуваат сами. Ако кажувате колку пати се случило нешто или еден настан, на англиски е Past Simple, без used to. А „навикнат сум“ (I'm used to…) е сосема друга структура (видете B1-21).
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Порано секој ден одев пеш на училиште. | I used to walk to school every day. | имперфект + „порано“ → used to (или Past Simple), не was walking |
| Порано имав долга коса. | I used to have long hair. | „коса“ е еднина, исто како hair – тука е исто |
| На оваа улица порано имаше кино. | There used to be a cinema on this street. | „имаше“ (постоеше) → there used to be, не had |
| Порано не сакав кафе. | I didn't use to like coffee. | одречно: didn't use to – без d |
| Дали како дете гледаше цртани филмови во сабота наутро? | Did you use to watch cartoons on Saturday mornings? | прашање: Did … use to |
| Вчера отидов во теретана. | I went to the gym yesterday. | еднаш → Past Simple, не used to |
| Обично возам до работа. | I usually drive to work. | сегашна навика → Present Simple |
| Веќе сум навикнат на бучавата. | I'm used to the noise now. | „навикнат сум“ е друга структура: B1-21 |
Накратко: „порано / некогаш / како дете“ + навика или долга состојба → used to. Еден настан или број на пати → Past Simple. „Порано имаше…“ (постоеше) → There used to be…
Форма
| Форма | Пример |
|---|---|
| Потврдна реченица | I / you / he / she / we / they used to play tennis. |
| Одречна реченица | I didn't use to like vegetables. |
| Одречна реченица (посилно, многу често) | He never used to eat breakfast. |
| Прашање со да / не | Did you use to have a pet? |
| Прашање со прашален збор | Where did you use to live? |
| Кратки одговори | Yes, I did. / No, I didn't. |
Used или use?
| Без did | По did / didn't |
|---|---|
| I used to · She used to · I never used to | didn't use to · Did you use to…? |
Used to + основна форма – иста форма за сите подмети: главниот глагол нема -s, -ed ни -ing.
| Точно | Погрешно |
|---|---|
| She used to work here. | She used to worked here. |
| They used to be neighbours. | They used to being neighbours. |
There used to be – кажете што имало некаде во минатото: There used to be a cinema here.
Употреба
1Поранешни навики – работи што сте ги правеле редовно
Користете used to + основна форма за дејства што се повторувале во минатото, а сега веќе не се случуваат. Кај нас тоа е обично имперфект со „порано“, „како дете“ или „секој …“.
2Поранешни состојби – работи што долго биле вистина
Used to оди и за состојби што се промениле, со глаголи како be, have, live, like и know.
3Одречно – didn't use to / never used to
Користете didn't use to (по did без d) за нешто што во минатото не било вистина или не се случувало, а сега е поинаку. Never used to значи исто и е многу често во говорот.
4Прашања – Did you use to…?
Прашањата ги правите со Did + подмет + use to + основна форма. Одговарате со did или didn't.
5Used to и Past Simple
Користете used to за повторувани дејства и долги состојби што се промениле. Користете Past Simple за едно дејство во одредено време и кога кажувате колку пати или точно колку долго. Past Simple може да опише и поранешна навика, особено со израз за време, па и тоа е точно.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Тука порано имаше…“ → had или реченица без there. Нашето „имаше“ значи и „поседуваше“ и „постоеше“: „На ридот над Кратово имаше три ветерници.“ Збор по збор излегува had или used to have без подмет. Кога кажувате што постоело некаде, користете There used to be.
2. „Секој петок се враќав…“ → was taking за навика. Нашиот имперфект („одев“, „носеше“) кажува и навика во минатото. Затоа лесно се преведува со Past Continuous. Но Past Continuous е за дејство што траело во еден момент. За навика користете used to или Past Simple.
3. „Пет пати се расипуваше“ → used to со број на пати. Кога кажуваме дека нешто се повторувало, кај нас често стои имперфект, па и со број на пати лесно излегува used to. Но кога ги броите случаите, на англиски тоа се избројани настани: Past Simple.
4. „Уште ли трчаш…?“ → use to за сегашна навика. Used to е само за минатото. За нешто што сега редовно го правите, користете Present Simple, често со usually.
Не мешајте
used to (поранешна навика) и usually (сегашна навика) – Used to зборува само за минатото. За сегашните навики користете Present Simple, често со usually. Видете A1-15.
used to + глагол и be / get used to – Be used to something значи „тоа ми е обично и познато“, кај нас „навикнат сум“. Тоа е друга структура и се учи во лекцијата B1-21.
used to и would за поранешни навики – Во раскажување и would може да опише повторувани дејства во минатото, но не состојби. Видете B2-17.
Правопис и изговор
- used to звучи /ˈjuːstə/ (UK и US). s е безвучно /s/, не /z/, а d не се слуша.
- use to (по did) звучи сосема исто: /ˈjuːstə/. Се менува само пишувањето.
- Обичниот глагол use е поинаков: use /juːz/, used /juːzd/ со звучно /z/: I used a knife. Кај нас звучните согласки на крајот од зборот обезвучуваат, па внимавајте да не изговорите [juːs] – оставете го /z/ звучно, како нашето „з“.
- Пред збор што почнува со самогласка to е малку појасно: I used to eat → /ˈjuːstu ˈiːt/.
- Во одречни реченици нагласот често паѓа на didn't или never: I didn't use to like it. I never used to cook.
Златно правило
Used to + основна форма = тоа се случувало редовно во минатото или долго било вистина, а сега обично е поинаку. По did / didn't пишувајте use to. За еден настан или број на пати користете Past Simple. „Порано имаше…“ во значење „постоеше“ е There used to be…
Вежби
A. Форма
Во задачите 1–3 користете used to.
-
I (live) in a small village when I was a child.
-
you use to have a bike?
-
She didn't to like spicy food.
-
Направете ја реченицата одречна со never: I used to eat vegetables.
-
Составете прашање: where / you / did / live / use to
-
Дополнете со there used to be: a park here, but now it's a car park.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: We … my aunt twice last month.
-
Изберете го точниот одговор: My grandfather … a farm with fifty cows.
-
Која реченица значи дека тоа сега не е вистина?
-
Изберете го точниот одговор: Now I … take the bus.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
He used to plays football.
-
Did they used to work together?
-
I used to go to Mexico last summer.
-
There used to be a lot of trees in this street.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во текстот со точната форма на глаголот во заградата.
When I was a teenager, I 15 (spend) every weekend at the skate park. I 16 (not / like) school very much, and my teachers 17 (say) I was lazy. Then, in 2015, I 18 (find) a part-time job in a bike shop, and everything changed. Now I own the shop! People often ask me, "19 you (think) about your future when you were young?" The honest answer is no.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вашето детство и за вашиот роден крај.
-
Напишете две реченици за навики што ги имавте како дете, а сега ги немате.
-
Напишете една реченица за вашиот роден крај: нешто што порано го имаше таму, а сега го нема.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-28 Past Simple на англиски: неправилни глаголи, did и didn't "Did you see the match?" "Yes, I (see) it at a friend's house."
-
A2-18 Present Perfect со for и since: „живеам тука пет години“ на англиски I (live) in Berlin since 2020.
-
A2-02 Past Simple или Past Continuous? When, while и during на англиски I (walk) home when it started to rain.
Одговори
A. Форма
- used to live
- Did
- use
- I never used to eat vegetables.
- Where did you use to live?
- There used to be
B. Значење
- visited
- used to have
- I used to live in Paris.
- usually
C. Најдете ја грешката
- He used to play football.
- Did they use to work together?
- I went to Mexico last summer.
- ✓ There used to be a lot of trees in this street.
D. Во контекст
- used to spend / spent
- didn't use to like / never used to like / didn't like
- used to say / said
- found
- Did … use to think / Did … think
E. Ваш ред е
- I used to watch cartoons every morning. I used to hate carrots.
- There used to be a big market near the station.
F. Мешано повторување
- saw
- have lived / have been living
- was walking
