SlowingoГраматика
A2 30 / 38

Used to: поранешни навики на англиски („порано одев…“)

Used To: Past Habits

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да зборувате за работи што редовно сте ги правеле во минатото и за состојби што долго биле вистина, но сега се поинакви. За тоа ви требаат used to, didn't use to и never used to.

Главна идеја

Замислете екран поделен на два дела. Лево е тогаш: вие како дете, вашата стара улица, вашите стари навики. Десно е сега. Used to е линијата меѓу двата дела. Кога велите I used to live in a small village, кажувате две работи одеднаш: тоа било вистина во минатото и сега веројатно веќе не е така.

Не треба да додадете „but not now“ – used to веќе го кажува тоа.

Used to гледа на работи што се случувале повторно и повторно (навики) или што долго биле вистина (состојби). Не опишува еден единствен настан. За едно дејство во еден момент користете Past Simple (просто минато време): I went to Paris in 2015.

Used to нема форма за сегашност. За сегашните навики користете Present Simple (просто сегашно време): I usually walk to work.

Македонски и англиски

Кај нас нема форма што точно одговара на used to. За поранешни навики користиме имперфект („одев“, „живеевме“, „читаше“) и често додаваме „порано“, „некогаш“ или „како дете“: „Порано секој ден одев пеш на училиште“ – I used to walk to school every day. И на англиски тука може да стои Past Simple, но used to подобро ја покажува разликата со сегашноста.

Оттука доаѓаат две типични замки. Прво: нашиот имперфект изгледа како „минато што трае“, па лесно се преведува со Past Continuous (минато продолжено време). Но I was walking to school every day не е природниот начин да се каже навика. Навиката е used to (или Past Simple). Второ: нашето „имаше“ значи и „поседуваше“ и „постоеше“. „Тука порано имаше кино“ на англиски не е had, туку There used to be a cinema here.

И уште нешто: ниту имперфектот ниту аористот не одлучуваат сами. Ако кажувате колку пати се случило нешто или еден настан, на англиски е Past Simple, без used to. А „навикнат сум“ (I'm used to…) е сосема друга структура (видете B1-21).

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Порано секој ден одев пеш на училиште.I used to walk to school every day.имперфект + „порано“ → used to (или Past Simple), не was walking
Порано имав долга коса.I used to have long hair.„коса“ е еднина, исто како hair – тука е исто
На оваа улица порано имаше кино.There used to be a cinema on this street.„имаше“ (постоеше) → there used to be, не had
Порано не сакав кафе.I didn't use to like coffee.одречно: didn't use to – без d
Дали како дете гледаше цртани филмови во сабота наутро?Did you use to watch cartoons on Saturday mornings?прашање: Did … use to
Вчера отидов во теретана.I went to the gym yesterday.еднаш → Past Simple, не used to
Обично возам до работа.I usually drive to work.сегашна навика → Present Simple
Веќе сум навикнат на бучавата.I'm used to the noise now.„навикнат сум“ е друга структура: B1-21

Накратко: „порано / некогаш / како дете“ + навика или долга состојба → used to. Еден настан или број на пати → Past Simple. „Порано имаше…“ (постоеше) → There used to be…

Форма

ФормаПример
Потврдна реченицаI / you / he / she / we / they used to play tennis.
Одречна реченицаI didn't use to like vegetables.
Одречна реченица (посилно, многу често)He never used to eat breakfast.
Прашање со да / неDid you use to have a pet?
Прашање со прашален зборWhere did you use to live?
Кратки одговориYes, I did. / No, I didn't.

Used или use?

Без didПо did / didn't
I used to · She used to · I never used todidn't use to · Did you use to…?

Used to + основна форма – иста форма за сите подмети: главниот глагол нема -s, -ed ни -ing.

ТочноПогрешно
She used to work here.She used to worked here.
They used to be neighbours.They used to being neighbours.

There used to be – кажете што имало некаде во минатото: There used to be a cinema here.

Употреба

1Поранешни навики – работи што сте ги правеле редовно

Користете used to + основна форма за дејства што се повторувале во минатото, а сега веќе не се случуваат. Кај нас тоа е обично имперфект со „порано“, „како дете“ или „секој …“.

I used to walk to school every day.
Порано секој ден одев пеш на училиште.
навика што помина
We used to spend every summer at my grandparents' house.
Секое лето го поминувавме кај баба и дедо.
кај нас имперфект; на англиски used to
My dad used to read us a story every night.
Татко ми секоја вечер ни читаше приказна.
имперфект за навика → used to, не was reading
She used to play the piano, but she stopped when she went to university.
Порано свиреше пијано, но престана кога се запиша на факултет.
навиката заврши
My brother and I used to fight all the time.
Јас и брат ми постојано се тепавме.
used to + основна форма

2Поранешни состојби – работи што долго биле вистина

Used to оди и за состојби што се промениле, со глаголи како be, have, live, like и know.

I used to have long hair.
Порано имав долга коса.
сега веќе не; „коса“ е еднина, како hair
There used to be a cinema on this street.
На оваа улица порано имаше кино.
„имаше“ (постоеше) → there used to be
My brother used to be really shy.
Брат ми порано беше многу срамежлив.
состојба што се променила
We used to live in a tiny flat above a bakery.
Порано живеевме во мал стан над една пекара.
flat (UK); apartment (US)
This café used to be a bank.
Ова кафуле порано беше банка.
„порано“ → used to

3Одречно – didn't use to / never used to

Користете didn't use to (по did без d) за нешто што во минатото не било вистина или не се случувало, а сега е поинаку. Never used to значи исто и е многу често во говорот.

I didn't use to like coffee, but now I drink three cups a day.
Порано не сакав кафе, а сега пијам по три шолји на ден.
didn't use to
Children didn't use to have mobile phones.
Некогаш децата немаа мобилни телефони.
„некогаш“ → used to
He never used to cook. Now he makes dinner every night.
Порано воопшто не готвеше. Сега секоја вечер прави вечера.
never used to
This area never used to be so busy.
Овој крај порано никогаш не беше толку прометен.
never used to be

4Прашања – Did you use to…?

Прашањата ги правите со Did + подмет + use to + основна форма. Одговарате со did или didn't.

Did you use to watch cartoons on Saturday mornings?
Дали како дете гледаше цртани филмови во сабота наутро?
Did … use to
Where did you use to go on holiday?
Каде одевте порано на одмор?
go on holiday (UK); go on vacation (US)
"Did she use to work here?" "Yes, she did. She left last year."
„Дали порано работеше тука?“ „Да. Си замина лани.“
краток одговор: Yes, she did.
Did your parents use to give you pocket money?
Дали родителите ти даваа џепарлак?
по did: use
What did you use to do after school?
Што правеше порано после училиште?
прашален збор + did + подмет + use to

5Used to и Past Simple

Користете used to за повторувани дејства и долги состојби што се промениле. Користете Past Simple за едно дејство во одредено време и кога кажувате колку пати или точно колку долго. Past Simple може да опише и поранешна навика, особено со израз за време, па и тоа е точно.

I used to go to the gym three times a week.
Порано одев во теретана трипати неделно.
навика
I went to the gym yesterday.
Вчера отидов во теретана.
еднаш
We went to Greece four times.
Четирипати бевме во Грција.
број на пати: Past Simple
I lived in Rome for six years.
Шест години живеев во Рим.
точно траење: најдобро е Past Simple
When I was a child, I played football every weekend.
Како дете играв фудбал секој викенд.
и Past Simple е точно за навика

Чести грешки

❌I didn't used to like fish.
✅I didn't use to like fish.
По did / didn't пишувајте use. Двете форми звучат исто, па didn't used to често се гледа, но тоа не е стандарден правопис – во обичниот пишан англиски е грешка.
❌Did you used to live here?
✅Did you use to live here?
По did пишувајте use.
❌She used to worked in a bank.
✅She used to work in a bank.
used to + основна форма.
❌I use to play tennis when I was young.
✅I used to play tennis when I was young.
Без did пишувајте used.
❌I use to get up at seven every day.
✅I usually get up at seven every day.
Нема сегашна форма use to. Сегашни навики → Present Simple.
⚠️I used to go to Japan in 2018.
✅I went to Japan in 2018.
Граматички е точно, но за едно патување користете Past Simple; used to е за повторувани поранешни навики.
❌I used to visit Rome three times.
✅I visited Rome three times.
Број на пати → Past Simple.
⚠️I used to live in Rome for six years.
✅I lived in Rome for six years.
Во говорот ќе го слушнете, но за точно траење вообичаениот избор е Past Simple.

Замки за говорителите на македонски

1. „Тука порано имаше…“ → had или реченица без there. Нашето „имаше“ значи и „поседуваше“ и „постоеше“: „На ридот над Кратово имаше три ветерници.“ Збор по збор излегува had или used to have без подмет. Кога кажувате што постоело некаде, користете There used to be.

❌My grandfather says that on the hill above Kratovo had three windmills when he was a boy, but now only one is left.
✅My grandfather says that on the hill above Kratovo there used to be three windmills when he was a boy, but now only one is left. или My grandfather says that on the hill above Kratovo there were three windmills when he was a boy, but now only one is left.
„имаше“ (постоеја) → there used to be
❌Next to the old bus station in Veles had a bakery that sold the best burek in town, but it closed years ago.
✅Next to the old bus station in Veles there used to be a bakery that sold the best burek in town, but it closed years ago.
„имаше“ → there used to be (или there was)

2. „Секој петок се враќав…“ → was taking за навика. Нашиот имперфект („одев“, „носеше“) кажува и навика во минатото. Затоа лесно се преведува со Past Continuous. Но Past Continuous е за дејство што траело во еден момент. За навика користете used to или Past Simple.

⚠️In my first job at the call centre in Skopje, I was taking the same night bus home every Friday, and the driver always knew my stop.
✅In my first job at the call centre in Skopje, I used to take the same night bus home every Friday, and the driver always knew my stop. или In my first job at the call centre in Skopje, I took the same night bus home every Friday, and the driver always knew my stop.
Граматички е точно, но Past Continuous не е природен за навика; „се враќав секој петок“ → used to take.

3. „Пет пати се расипуваше“ → used to со број на пати. Кога кажуваме дека нешто се повторувало, кај нас често стои имперфект, па и со број на пати лесно излегува used to. Но кога ги броите случаите, на англиски тоа се избројани настани: Past Simple.

❌The heating in our flat used to break down five times before the landlord finally agreed to buy a new boiler.
✅The heating in our flat broke down five times before the landlord finally agreed to buy a new boiler.
број на пати → Past Simple

4. „Уште ли трчаш…?“ → use to за сегашна навика. Used to е само за минатото. За нешто што сега редовно го правите, користете Present Simple, често со usually.

❌Do you still use to go jogging along the Vardar before work, or is it too cold for that now?
✅Do you still go jogging along the Vardar before work, or is it too cold for that now? или Do you usually go jogging along the Vardar before work, or is it too cold for that now?
сегашна навика → Present Simple

Не мешајте

used to (поранешна навика) и usually (сегашна навика) – Used to зборува само за минатото. За сегашните навики користете Present Simple, често со usually. Видете A1-15.

I used to drive to work.
Порано возев до работа.
минато, сега не
I usually drive to work.
Обично возам до работа.
сегашна навика

used to + глагол и be / get used to – Be used to something значи „тоа ми е обично и познато“, кај нас „навикнат сум“. Тоа е друга структура и се учи во лекцијата B1-21.

I used to live in London.
Порано живеев во Лондон.
поранешна состојба
I'm used to the noise now.
Веќе сум навикнат на бучавата.
ми е обично: видете B1-21

used to и would за поранешни навики – Во раскажување и would може да опише повторувани дејства во минатото, но не состојби. Видете B2-17.

I used to have a dog.
Порано имав куче.
состојба: само used to
Every Sunday we would visit our grandparents.
Секоја недела одевме кај баба и дедо.
дејство: можно е would, видете B2-17

Правопис и изговор

  • used to звучи /ˈjuːstə/ (UK и US). s е безвучно /s/, не /z/, а d не се слуша.
  • use to (по did) звучи сосема исто: /ˈjuːstə/. Се менува само пишувањето.
  • Обичниот глагол use е поинаков: use /juːz/, used /juːzd/ со звучно /z/: I used a knife. Кај нас звучните согласки на крајот од зборот обезвучуваат, па внимавајте да не изговорите [juːs] – оставете го /z/ звучно, како нашето „з“.
  • Пред збор што почнува со самогласка to е малку појасно: I used to eat → /ˈjuːstu ˈiːt/.
  • Во одречни реченици нагласот често паѓа на didn't или never: I didn't use to like it. I never used to cook.

Златно правило

Used to + основна форма = тоа се случувало редовно во минатото или долго било вистина, а сега обично е поинаку. По did / didn't пишувајте use to. За еден настан или број на пати користете Past Simple. „Порано имаше…“ во значење „постоеше“ е There used to be…

Вежби

A. Форма

Во задачите 1–3 користете used to.

  1. I (live) in a small village when I was a child.
  2. you use to have a bike?
  3. She didn't to like spicy food.
  4. Направете ја реченицата одречна со never: I used to eat vegetables.
  5. Составете прашање: where / you / did / live / use to
  6. Дополнете со there used to be: a park here, but now it's a car park.

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: We … my aunt twice last month.
  2. Изберете го точниот одговор: My grandfather … a farm with fifty cows.
  3. Која реченица значи дека тоа сега не е вистина?
  4. Изберете го точниот одговор: Now I … take the bus.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. He used to plays football.
  2. Did they used to work together?
  3. I used to go to Mexico last summer.
  4. There used to be a lot of trees in this street.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во текстот со точната форма на глаголот во заградата.

Then and now
When I was a teenager, I 15 (spend) every weekend at the skate park. I 16 (not / like) school very much, and my teachers 17 (say) I was lazy. Then, in 2015, I 18 (find) a part-time job in a bike shop, and everything changed. Now I own the shop! People often ask me, "19 you (think) about your future when you were young?" The honest answer is no.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за вашето детство и за вашиот роден крај.

  1. Напишете две реченици за навики што ги имавте како дете, а сега ги немате.
  2. Напишете една реченица за вашиот роден крај: нешто што порано го имаше таму, а сега го нема.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-28 Past Simple на англиски: неправилни глаголи, did и didn't
    "Did you see the match?" "Yes, I (see) it at a friend's house."
  2. A2-18 Present Perfect со for и since: „живеам тука пет години“ на англиски
    I (live) in Berlin since 2020.
  3. A2-02 Past Simple или Past Continuous? When, while и during на англиски
    I (walk) home when it started to rain.
Одговори

A. Форма

  1. used to live
  2. Did
  3. use
  4. I never used to eat vegetables.
  5. Where did you use to live?
  6. There used to be

B. Значење

  1. visited
  2. used to have
  3. I used to live in Paris.
  4. usually

C. Најдете ја грешката

  1. He used to play football.
  2. Did they use to work together?
  3. I went to Mexico last summer.
  4. ✓ There used to be a lot of trees in this street.

D. Во контекст

  1. used to spend / spent
  2. didn't use to like / never used to like / didn't like
  3. used to say / said
  4. found
  5. Did … use to think / Did … think

E. Ваш ред е

  1. I used to watch cartoons every morning. I used to hate carrots.
  2. There used to be a big market near the station.

F. Мешано повторување

  1. saw
  2. have lived / have been living
  3. was walking
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play