Was и were на англиски: минато време на глаголот to be
Was and Were
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да кажете каде сте биле, какви биле луѓето и работите и како сте се чувствувале во минатото (I was tired. The hotel was small. We were happy.). Ќе знаете да поставите прашање, да одговорите кратко, да кажете there was / there were, I was born in… и two days ago.
Главна идеја
Замислете стара разгледница од одмор: The weather was great. The hotel was small but clean. We were very happy. Разгледницата опишува какви биле работите – луѓето, местата, чувствата – во време што сега е минато.
Was и were се минато време на глаголот be; сегашните форми (am, is, are) веќе ги знаете. Ја вршат истата работа како во сегашноста: го поврзуваат лицето или предметот со информацијата за него. Само времето е друго: I am tired (сега) → I was tired (вчера).
Минатото на be е дури полесно од сегашноста. Има само две форми, а не три: was за I, he, she, it и за еден предмет; were за you, we, they и за два или повеќе предмети.
Сè друго оди како во сегашноста. За одречна реченица додадете not (wasn't, weren't). Во прашањето ставете ги was / were пред подметот (Were you…?). И кажете there was / there were кога зборувате за тоа што постоело некаде.
Македонски и англиски
Нашето „бев, беше, беше, бевме, бевте, беа“ ја врши истата работа како was / were, а и кај нас еднината и множината се различни („тој беше“, „тие беа“). Тука е исто. Разликите се на друго место. За постоење кај нас велиме „имаше“ – и за едно и за повеќе работи („Имаше едно кафуле“, „Имаше педесет луѓе“); на англиски за множина треба there were. За раѓање велиме „роден сум“, со сегашното „сум“, а на англиски, кога зборуваме за нечие раѓање, стои минато време: I was born. Нашето „пред“ значи и before и ago; кога броиме наназад од денес, на англиски е ago, по бројот: two days ago. И „минатата недела“ кај нас има член, а на англиски е само last week.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Бев уморен. / Беа дома. | I was tired. / They were at home. | еднина и множина – тука е исто |
| (Ти) беше во право. / (Вие) бевте љубезни. | You were right. / You were kind. | you → секогаш were, и за едно лице |
| На свадбата имаше педесет луѓе. | There were fifty people at the wedding. | кај нас „имаше“ и за множина; на англиски there were |
| Роден сум во 1998 година. | I was born in 1998. | кај нас „сум“; на англиски минато: was born |
| пред две години | two years ago | „пред“ → ago, и тоа по бројот |
| минатата недела | last week | кај нас член; на англиски без the и без предлог |
| „Тежок ли беше?“ „Беше.“ | "Was it difficult?" "Yes, it was." | во краткиот одговор подметот секогаш стои |
Накратко: I / he / she / it → was, you / we / they → were; а кога кај нас велиме „имаше“ за повеќе работи, на англиски кажете there were.
Форма
Потврдна реченица
| Подмет | минато на be | Сегашно (за споредба) |
|---|---|---|
| I | was | am |
| he / she / it | was | is |
| you / we / they | were | are |
Едно лице или предмет (освен you) → was (My phone was…). Две или повеќе → were (My parents were…). You секогаш оди со were, и за едно лице.
Одречна реченица
| Подмет | Полна форма | Краток облик |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was not | wasn't |
| you / we / they | were not | weren't |
Прашања и кратки одговори
| Was / Were | Подмет | Остатокот | Кратки одговори |
|---|---|---|---|
| Was | I | wrong? | Yes, you were. / No, you weren't. |
| Was | she | at the meeting? | Yes, she was. / No, she wasn't. |
| Were | you | at home? | Yes, I was. / No, I wasn't. |
| Were | they | happy? | Yes, they were. / No, they weren't. |
Прашања со прашален збор: Where were you? How was your weekend? Why was she angry? What was the problem?
There was / there were
| Еднина / неброиво | Множина | |
|---|---|---|
| Потврдна | There was a problem. | There were two problems. |
| Одречна | There wasn't any time. | There weren't any seats. |
| Прашање | Was there a café? | Were there any taxis? |
Изрази за минато време: yesterday, yesterday morning, last night, last week, last year, in 2019, two days ago, an hour ago, when I was a child.
Употреба
1Состојби, чувства и описи во минатото
Користете was / were + придавка или именка за да опишете луѓе, предмети и чувства во минатото.
2Место во минатото
Користете was / were + место за да кажете каде бил некој или нешто.
3Прашања и кратки одговори
Ставете ги was / were пред подметот. Во краткиот одговор се повторуваат was / were – во потврдниот без краток облик. Подметот во краткиот одговор секогаш стои.
4There was / there were
Користете there was со именка во еднина или неброива именка, а there were со именка во множина, за да кажете што постоело некаде во минатото. За сегашноста видете A1-11. Кај нас тука стои „имаше“, и за една и за повеќе работи („Во кафулето имаше многу луѓе“) – на англиски одлучува бројот на именката.
5I was born…
Раѓањето е во минатото, затоа на англиски се вели was / were born, а не am born. Кај нас велиме „роден сум“, „родена е“, со сегашното „сум“, но на англиски за нечие раѓање стои минато време. Научете го како готов израз (тоа е пасив: видете B1-10).
6Изрази за минато време
Изразот за време обично стои на крајот или на почетокот од реченицата. Ago доаѓа по периодот (two days ago), а нашето „пред“ е пред бројот. Пред last и yesterday нема предлог (видете A1-20).
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Пред пет години“ → before five years. Кај нас „пред“ значи и „пред“ (before) и „пред толку и толку време“ (ago): „пред ручек“, „пред пет години“. Кога броите наназад од денес, англискиот вели ago, и тоа по периодот: five years ago. Before оди со настан или датум: before lunch, before 2010.
2. „Родена сум во Велес“ → I am born. Кај нас раѓањето го кажуваме со „сум“: „Роден сум во Велес“, „Синот ми е роден во мај“. Затоа на англиски лесно излегува am born, is born. Раѓањето е завршено во минатото, па на англиски е was / were born.
3. „Имаше многу луѓе“ → there was + множина. Кај нас за постоење велиме „имаше“ – секогаш во еднина: „Имаше едно такси“, „Имаше триста луѓе“. Затоа и на англиски лесно останува there was. Кога именката е во множина, англискиот бара there were.
4. „Минатото лето“ → the last summer. Кај нас „минатото лето“, „минатата недела“ имаат член. Ако членот се пренесе, излегува the last summer, што на англиски значи „последното лето“ (на пример, во некој период). За „минатата недела“ кажете само last week, без the и без предлог.
Не мешајте
was и were со you – you секогаш оди со were, без разлика дали е едно лице или повеќе. Кај нас „беше“ и „бевте“, на англиски секогаш you were.
there was и it was – There was воведува нешто ново (постоело). It was опишува нешто што веќе го знаеме. Видете A1-11.
ago и last – ago брои наназад од денес (three days ago = пред три дена). Last значи последниот, најблискиот минат (last Friday = минатиот петок). Не се користат заедно.
Правопис и изговор
- Во средината на реченицата was и were обично се слаби: was /wəz/, were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Во I was tired звучат кратко и опуштено. Неутралниот глас /ə/ го немаме, па не го изговарајте како јасно „а“ или „е“.
- Во краткиот одговор и на крајот од реченицата се силни: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, we were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US). Гласот /ɜː/ го немаме: усните се опуштени, не заокружени.
- was и were почнуваат со /w/: заокружете ги усните како за „у“, забите не ја допираат долната усна. Тоа не е нашето „в“. was завршува на звучно /z/: кај нас последната согласка обезвучува, но тука гласот трепери до крај, како „з“ во „зима“.
- wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US); weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) – weren't е еден слог.
- ago /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US): нагласокот е на вториот слог – a-GO. Кај нас двосложните зборови се нагласуваат на првиот слог, па тука внимавајте.
- were и where се различни зборови: where /weə/ (UK), /wer/ (US). Where were you?
Златно правило
I / he / she / it → was. You / we / they → were. Одречно: wasn't, weren't. Прашање: Was she…? Were you…? – be сам ги прави прашањата и одречните реченици, без did. Кога кај нас велиме „имаше“ за повеќе работи, на англиски е there were; „роден сум“ е I was born; а „пред две години“ е two years ago.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со was, were, wasn't или weren't.
-
I at home yesterday.
-
My parents in Italy last month.
-
you at school on Friday?
-
The shops open. They were closed.
-
There ten people at the meeting.
-
"Was the food good?" "Yes, it ."
-
Претворете ја во одречна реченица: The test was easy.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: There … a cat in the garden.
-
Изберете го точниот одговор: I was in Rome two years ….
-
Изберете го точниот одговор: You … right, Tom.
-
Составете прашање: you / where / last night / were
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I am born in 2002.
-
Was they happy?
-
She was in London before three years.
-
We were at the cinema last Saturday.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.
Mia: Hi, Sam! Where 16 you yesterday? You 17 at the party!
Sam: Sorry. I 18 ill. I was in bed all day. How 19 it?
Mia: It was great. There 20 about forty people, and the music was fantastic.
Sam: 21 Kate there?
Mia: No, she 22. She was in Spain.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вчерашниот ден и за вашето раѓање.
-
Напишете две реченици за тоа каде бевте вчера и како се чувствувавте.
-
Напишете две реченици за тоа кога и каде сте родени.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-03 To be во одречни реченици и прашања: isn't, aren't и кратки одговори Изберете го краткиот одговор: "Are you tired?" "Yes, …."
-
A1-11 There is и there are на англиски: како се кажува „има“ (објаснување) Изберете го точниот одговор: There … two banks in my street.
-
A1-24 Броиви и неброиви именки на англиски, some и any: објаснување и вежби Изберете го точниот одговор: There wasn't … bread.
Одговори
A. Форма
- was
- were
- Were
- weren't / were not
- were
- was
- The test wasn't easy. / The test was not easy.
B. Значење
- was
- ago
- were
- Where were you last night?
C. Најдете ја грешката
- I was born in 2002.
- Were they happy?
- She was in London three years ago.
- ✓ We were at the cinema last Saturday.
D. Во контекст
- were
- weren't / were not
- was
- was
- were
- Was
- wasn't / was not
E. Ваш ред е
- Yesterday I was at work all day. I was very tired in the evening.
- I was born in 1999. I was born in a small town near the sea.
F. Мешано повторување
- I am
- are
- any
