SlowingoГраматика
A1 15 / 32

Have и have got на англиски: како се кажува „имам“ – објаснување и вежби

Have and Have Got

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете со have и have got да зборувате за она што го имате, за семејството, за изгледот на луѓето и за болести – во потврдни и одречни реченици и во прашања. Ќе знаете да го користите have и за секојдневни дејства, на пример have breakfast.

Главна идеја

Have го поврзува човекот со нешто во неговиот живот: кола, сестра, сини очи, главоболка. Замислете го човекот како магнет. Работите се лепат за него и стануваат дел од неговиот живот – кола, сестра, сини очи, куче, дури и настинка. I have a car. I have a dog.

Англискиот има два начина да го каже ова. Have оди во секоја варијанта на англискиот. Have got значи исто и е многу чест во британскиот англиски, особено во говорот. Во американскиот англиски вообичаено е have, но во разговор често се слуша и I've got.

Двата облика се однесуваат различно. Have е обичен глагол, па во одречната реченица и во прашањето користи do / does – токму како што научивте во лекцијата A1-13. Во have got глаголот have е помошен, па сам зема not и сам оди на почетокот на прашањето.

И уште нешто: have може да биде и дејство – have lunch, have a shower. Тоа не е поседување, и have got таму не оди.

Македонски и англиски

Добра вест: „имам“ работи многу слично на have. И кај нас сопственикот е подмет („Имам кола“, „Марија има сестра“), па I have a car звучи природно. Разликите се на друго место. Нашето „немам“ е еден збор, а на англиски тоа е I don't have или I haven't got. Кај нас пред болеста нема член („Имам температура“), а на англиски обично стои a: a temperature, a cold, a headache. Некои болки и состојби кај нас не се кажуваат со „имам“ („Ме боли глава“, „Настинат сум“), а на англиски се кажуваат со have. Обратно, чувствата („Студено ми е“, „Гладен сум“) на англиски се be. И за многу дејства имаме посебен глагол („појадувам“, „ручам“, „се туширам“), а англискиот вели have + именка.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Имам кола.I have a car. / I've got a car.тука е исто: сопственикот е подмет
Таа има кола.She has a car. / She's got a car.he / she / it → has
Немам кола.I don't have a car. / I haven't got a car.кај нас еден збор; на англиски don't have или haven't got
Имаш ли кола?Do you have a car? / Have you got a car?кај нас „ли“; на англиски Do … have или Have … got
Имам температура.I have a temperature.пред болеста на англиски a
Ме боли глава. / Настинат сум.I have a headache. / I have a cold.кај нас „ме боли“, „сум“; на англиски have
Студено ми е.I'm cold.чувство → be + придавка
Ручам. / Се туширам.I have lunch. / I have a shower.кај нас посебен глагол; на англиски have

Накратко: „имам“ = I have / I've got, „има“ = she has / she's got, „немам“ = I don't have / I haven't got; „настинат сум“ = I have a cold, а „студено ми е“ = I'm cold (be).

Форма

Потврдна реченица

Подметhavehave got (главно UK)
I / you / we / theyhave a car.have got ('ve got) a car.
he / she / ithas a car.has got ('s got) a car.

Одречна реченица

Подметhave (сите варијанти)have got (главно UK)
I / you / we / theydon't have a car.haven't got a car.
he / she / itdoesn't have a car.hasn't got a car.

По doesn't користете have, не has: She doesn't have a car.

Прашања и кратки одговори

ОбликПрашањеДаНе
haveDo you have a pen?Yes, I do.No, I don't.
haveDoes she have a car?Yes, she does.No, she doesn't.
have gotHave you got a pen?Yes, I have.No, I haven't.
have gotHas he got a car?Yes, he has.No, he hasn't.

Не ги мешајте двата облика: не Do you have got…? Одговорете со помошниот глагол од прашањето: Have you got…? – Yes, I have.

Кратки облици: I've got, you've got, he's got, she's got, it's got, we've got, they've got. Со обичното have во значење поседување обично се користи полната форма: I have a car.

Have за дејства (само have – никогаш have got)

have + …Примери
оброци и пијалациhave breakfast / lunch / dinner / a coffee
миењеhave a shower / a bath; често е и take a shower, особено во американскиот англиски
доживувањаhave a party / a good time / a break / a lesson

Употреба

1Поседување

За работите што ги имате користете have или have got.

I have a new phone.
Имам нов телефон.
„имам“ → I have; тука е исто
We've got a small garden.
Имаме мала градина.
главно UK
Does your hotel have a pool?
Дали вашиот хотел има базен?
She hasn't got a car. She walks everywhere.
Нема кола. Насекаде оди пеш.
„нема“ е еден збор; на англиски hasn't got (главно UK)
They don't have a TV.
Немаат телевизор.
„немаат“ → they don't have

2Семејство, пријатели и домашни миленици

Користете have / have got за луѓето и животните во вашиот живот.

I have two sisters and a brother.
Имам две сестри и еден брат.
He's got three kids.
Има три деца.
he's got = he has got (главно UK)
"Do you have any brothers or sisters?" "No, I don't. I'm an only child."
„Имаш ли браќа или сестри?“ „Немам. Јас сум единствено дете.“
кај нас „немам“; на англиски No, I don't; any: видете A1-24
We have a dog. His name is Bruno.
Имаме куче. Се вика Бруно.
за машко животно his

3Изглед

Користете have / have got за косата, очите и другите црти на изгледот.

She has long, dark hair.
Има долга темна коса.
„коса“ е еднина, исто како hair
My dad's got a beard.
Татко ми има брада.
dad's got = dad has got (главно UK)
You have beautiful eyes.
Имаш прекрасни очи.
The baby has her mother's nose.
Бебето го има носот на мајка си.
бебето е девојче → her

4Болести, проблеми и закажани обврски

Користете have / have got за болести и болки, обично со a / an. Истото важи и за проблеми и за состаноци.

I have a headache.
Ме боли глава.
кај нас „ме боли“; на англиски have a headache, со a
Tom's got a cold. He's at home today.
Том е настинат. Денес е дома.
кај нас „е настинат“; на англиски has got a cold
Have you got a temperature?
Имаш ли температура?
кај нас без член; на англиски a temperature (главно UK)
Yes, I have.
Да, имам.
краток одговор на претходното прашање: помошниот глагол have
We have a problem with the printer.
Имаме проблем со принтерот.
I've got a meeting at three.
Имам состанок во три.
главно UK

5Have за дејства – никогаш have got

Have + именка може да биде дејство: јадење, пиење, миење, доживувања. Тука have е обичен глагол на дејство и have got не оди. Кај нас за овие дејства обично имаме посебен глагол: „појадувам“, „ручам“, „вечерам“, „се туширам“.

I have toast for breakfast.
За појадок јадам тост.
кај нас „јадам“; на англиски have
She has a shower every morning.
Секое утро се тушира.
„се тушира“ → has a shower
Do you have lunch at work?
Дали ручаш на работа?
„ручаш“ → have lunch
We have dinner at seven.
Вечераме во седум.
„вечераме“ → have dinner
We have a big party every summer.
Секое лето правиме голема забава.
кај нас „правиме“; на англиски have a party

Чести грешки

❌She have a car.
✅She has a car.
По he / she / it → has.
❌She doesn't has a car.
✅She doesn't have a car.
По doesn't доаѓа have.
❌Do you have got a pen?
✅Do you have a pen? или Have you got a pen?
Не ги мешајте двата облика.
❌"Have you got a car?" "Yes, I do."
✅"Yes, I have."
Одговорете со помошниот глагол од прашањето.
❌I've got breakfast at eight.
✅I have breakfast at eight.
За дејства никогаш have got.
❌I have 25 years.
✅I am 25.
Возраста се кажува со be: видете A1-02.
❌He has hungry.
✅He is hungry.
Hungry, cold, tired се придавки: користете be.
⚠️I haven't a car.
✅I don't have a car. или I haven't got a car.
Старомодно или многу формално британско; денес главно во готови изрази како "I haven't a clue".

Замки за говорителите на македонски

1. „Немаме доволно столици“, „Има ли некој хартија?“ → We haven't enough…, Has anyone…? Кај нас „немам“ е еден збор, а прашањето е само „Имаш ли…?“, „Има ли некој…?“. Затоа изгледа логично на англиски have само да се помести напред или само да му се додаде not. Денес тоа звучи старомодно. Користете do (Do you have…?, I don't have) или got (Have you got…?, I haven't got).

⚠️We haven't enough chairs for everyone at Grandma's eightieth birthday, so Filip is bringing four more from his flat.
✅We don't have enough chairs for everyone at Grandma's eightieth birthday, so Filip is bringing four more from his flat. или We haven't got enough chairs for everyone at Grandma's eightieth birthday, so Filip is bringing four more from his flat.
Граматички е точно, но звучи старомодно; вообичаено е don't have или haven't got
⚠️The printer next to the kitchen is empty again – has anyone a few sheets of A4 paper on their desk?
✅The printer next to the kitchen is empty again – does anyone have a few sheets of A4 paper on their desk? или The printer next to the kitchen is empty again – has anyone got a few sheets of A4 paper on their desk?
Граматички е точно, но звучи старомодно; прашање: does anyone have или has anyone got

2. „Да, имам“ → Yes, I have на Do you have…? Кај нас во краткиот одговор го повторуваме глаголот: „Имаш ли го бројот на Никола?“ – „Да, имам.“ На англиски одговорот го повторува помошниот глагол од прашањето: на Do you have…? се одговара Yes, I do, а Yes, I have оди само по Have you got…?

❌"Do you have Nikola's new number? I need to ask him about the match on Sunday." "Yes, I have, just give me a second."
✅"Do you have Nikola's new number? I need to ask him about the match on Sunday." "Yes, I do, just give me a second."
прашање со do → одговор со do

3. „Има температура“ → болест без a. Кај нас нема неопределен член, па велиме само „Има висока температура“, „Има лоша кашлица“. На англиски болестите и болките во еднина обично бараат a: a temperature, a cough, a cold, a sore throat.

❌Kristina can't sing at the school concert in Ohrid tomorrow – she has high temperature and her mum is keeping her in bed.
✅Kristina can't sing at the school concert in Ohrid tomorrow – she has a high temperature and her mum is keeping her in bed. или Kristina can't sing at the school concert in Ohrid tomorrow – she's got a high temperature and her mum is keeping her in bed.
болест во еднина: a
❌Grandpa Goran has bad cough again, but he still walks to the market in Kumanovo every morning.
✅Grandpa Goran has a bad cough again, but he still walks to the market in Kumanovo every morning.
a + придавка + cough

4. „Правиме забава“ → make a party. Кај нас забавата ја „правиме“. На англиски во овој израз стои have (или throw): have a party, have a good time, have a break.

⚠️When my exams finish in June, I always make a small party for my classmates in our garden in Veles.
✅When my exams finish in June, I always have a small party for my classmates in our garden in Veles.
Граматички е точно, но make a party не е природен израз; забава → have a party

Не мешајте

have (поседување) и have (дејство) – за поседување оди have или have got. За дејство само have. (Have за дејство може да биде и во продолжената форма – I'm having lunch: видете A1-23.)

I've got a car.
Имам кола.
поседување: have got може
I have a shower in the morning.
Наутро се туширам.
дејство: само have

have и there is – have = некој има нешто; there is = нешто постои на некое место. Кај нас и двете може да се кажат со „има“. Видете A1-11.

The flat has a balcony.
Станот има балкон.
flat (UK), apartment (US)
There's a balcony in the flat.
Во станот има балкон.
„во станот има“ → there's

be и have – чувствата, возраста и состојбите одат со be. Болеста е именка, па оди со have. Кај нас често е обратно: „студено ми е“, но „настинат сум“. Видете A1-02.

I'm cold.
Студено ми е.
чувство: be
I have a cold.
Настинат сум.
болест: have, иако кај нас „сум“

Правопис и изговор

  • has /hæz/ има глас што го немаме: отворете ја устата како за „а“, а јазикот турнете го напред како за „е“. Во брзиот говор has често е слабо: /həz/.
  • Кај нас звучните согласки на крајот обезвучуваат, па has лесно звучи како „хес“, а have како „хеф“. Оставете ги гласните жици да треперат до крај: has /hæz/, have /hæv/.
  • Почетното /h/ е само лесен здив, не шум како нашето „х“ во „хотел“. Но не испуштајте го: has и as се различни зборови.
  • Во have got глаголот have обично се скратува, а нагласокот е на got: I've got /aɪv ˈɡɒt/ (UK), /aɪv ˈɡɑːt/ (US). На крајот од I've е /v/: горните заби лесно ја допираат долната усна, а гласот звучи.
  • she's got = she has got, но she's = she is. Погледнете го следниот збор: She's got a cat (has) / She's tired (is).
  • Во краткиот одговор помошниот глагол е силен: Yes, I have /hæv/. Yes, I do /duː/.

Златно правило

have / has оди во сите варијанти и во одречната реченица и прашањето користи do / does. have got / has got (главно UK) значи исто за поседување, семејство, изглед и болести и сам прави одречна реченица и прашање. „Има“ = she has, „немам“ = I don't have / I haven't got. За дејства како have lunch користете само have.

Вежби

A. Форма

Дополнете ги речениците и составете одречни реченици и прашања.

  1. My brother (have) two cats.
  2. Составете одречна реченица (have): I have a bike.
  3. Составете одречна реченица (have got): She's got a laptop.
  4. Составете прашање (have): They have a garden.
  5. Составете прашање (have got): He has got a sister.
  6. "Have you got a pen?" "Yes, I ."

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: I … a terrible headache.
  2. Изберете го точниот одговор: She … a shower after the gym.
  3. Изберете го точниот одговор: "Does your flat have a lift?" "No, it …."
  4. Изберете го точниот одговор: My grandmother … 80.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. He doesn't has a car.
  2. Do you have got a minute?
  3. We've got dinner at seven every day.
  4. Has your sister got blue eyes?

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.

A new flatmate
Kim: So, what about your family? 15 you got any brothers or sisters?
Leo: Yes, I 16. I've got a sister. She 17 two kids.
Kim: Nice! And 18 you have a car?
Leo: No, I 19. I've got a bike.
Kim: OK. Oh — we 20 dinner at eight here. Is that OK?

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за вашето семејство и за пријател.

  1. Напишете три реченици за вашето семејство или за работите што ги имате. Користете have или have got.
  2. Опишете го изгледот на пријател или пријателка во две реченици.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – одречни реченици и прашања на англиски
    your sister work in a bank?
  2. A1-11 There is и there are на англиски: како се кажува „има“ (објаснување)
    a supermarket near my flat.
  3. A1-02 Глаголот to be (am, is, are) на англиски: објаснување и вежби
    My son six years old.
Одговори

A. Форма

  1. has / has got / 's got
  2. I don't have a bike. / I do not have a bike.
  3. She hasn't got a laptop. / She has not got a laptop.
  4. Do they have a garden?
  5. Has he got a sister?
  6. have

B. Значење

  1. have
  2. has
  3. doesn't
  4. is

C. Најдете ја грешката

  1. He doesn't have a car.
  2. Do you have a minute? / Have you got a minute?
  3. We have dinner at seven every day.
  4. ✓ Has your sister got blue eyes?

D. Во контекст

  1. Have
  2. have
  3. has / 's got / has got
  4. do
  5. don't / do not
  6. have

E. Ваш ред е

  1. I have one brother. I've got a small flat. I don't have a car.
  2. My friend Ana has short hair. She's got brown eyes.

F. Мешано повторување

  1. Does
  2. There's / There is
  3. is
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play