SlowingoГраматика
B1 15 / 39

Indirect questions на англиски: Could you tell me where… – љубезни прашања

Indirect Questions: Could You Tell Me Where…?

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да поставувате љубезни прашања како Could you tell me where the station is? и Do you know if the shop is open?, со ред на изјавна реченица по воведниот израз, и ќе знаете да кажете I don't know what to do или Can you show me how to use this?

Главна идеја

Директното прашање како Where is the station? е јасно, но кон непознат човек може да звучи малку грубо. Англискиот ги омекнува прашањата така што ги завиткува во љубезен вовед: Could you tell me…, Do you know…, I wonder….

Замислете келнер што носи шолја на послужавник. Љубезниот вовед е послужавникот: тој внимателно го носи прашањето до другиот човек. На послужавникот прашањето лежи – тоа веќе не е самостојно прашање. Станало информација во реченицата, па затоа има обичен ред на изјавна реченица: подмет, па глагол.

Where is the station? → Could you tell me where the station is?

На послужавникот не ви требаат do, does и did, бидејќи во директното прашање тие служеа само за редот на прашањето.

Ова е истиот ред што го користевте во пренесените прашања B1-13, но без поместување на времето: прашувате сега, па времето останува исто како во директното прашање.

Македонски и англиски

Македонското љубезно прашање е изградено слично: „Можете ли да ми кажете каде е најблиската автобуска постојка?“, „Знаете ли дали ова место е слободно?“. Кај нас нема do, па нема ни што да се испушти. „Дали“ во вториот дел е англиското if / whether – тука е исто. Разликата е во редот на зборовите. Кога подметот е именка, кај нас глаголот често стои веднаш по прашалниот збор („каде е постојката“, „колку чини билетот“). Во англиското индиректно прашање подметот доаѓа пред глаголот (освен ако прашалниот збор не е самиот подмет): where the bus stop is, how much a ticket costs.

Втора разлика: кај нас подметот често и не се кажува („Знаете ли каде можам да купам марки?“). Англискиот мора да го каже, и тоа пред модалниот глагол: where I can buy stamps, не where can I.

Кратките форми „Не знам што да правам“ и „Покажи ми како се користи“ на англиски се I don't know what to do, Show me how to use it. Нашето „да“ + глагол тука е англиското to + основна форма. Но „дали да“ („дали да останам или да си одам“) на англиски е секогаш whether to, никогаш if to.

Знакот на крајот на англиски го одредува воведот: Do you know…? завршува со прашалник, а I wonder… и I'd like to know… со точка. Кај нас по „Се прашувам дали…“ или „Би сакал да знам…“ понекогаш се става прашалник, бидејќи мислата е прашална.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Може ли да ми кажете каде е најблиската автобуска постојка?Could you tell me where the nearest bus stop is?кај нас „е“ пред подметот; на англиски подметот прв
Знаете ли во колку часот тргнува последниот воз?Do you know what time the last train leaves?кај нас нема do – и на англиски тука нема
Знаете ли дали ова место е слободно?Do you know if this seat is free?„дали“ → if / whether – тука е исто
Би сакал да знам дали имате попуст за студенти.I'd like to know if you offer student discounts.изјава → точка на крајот
Се прашувам што ли прави сега.I wonder what she's doing now.I wonder е изјава → точка
Не знам што да правам.I don't know what to do.прашален збор + to – тука е слично
Ме праша дали да остане или да си оди.She asked me whether to stay or leave.„дали да“ → whether to, не if to

Накратко: по љубезниот вовед доаѓа прашален збор или if / whether + подмет + глагол, без do / does / did; „дали да“ е whether to; прашалник има само ако самиот вовед е прашање.

Форма

Воведни изрази

ВоведВидЗнак на крајот
Do you know…?прашање?
Could you tell me…? / Can you tell me…?прашање?
Do you have any idea…? / Have you any idea…? (UK)прашање?
I wonder…изјава.
I'd like to know…изјава.
I was wondering…изјава (многу љубезно).

Со прашален збор – вовед + прашален збор + подмет + глагол

Директно прашањеИндиректно прашање
Where is the bank?Could you tell me where the bank is?
What time does the museum open?Do you know what time the museum opens?
Why did they cancel the match?I wonder why they cancelled the match.
How much is this jacket?Can you tell me how much this jacket is?

Прашања со да / не – вовед + if / whether + подмет + глагол

Директно прашањеИндиректно прашање
Is the pharmacy open?Do you know if the pharmacy is open?
Did the parcel arrive?I'd like to know whether the parcel arrived.
Can I park here?Could you tell me if I can park here?

Прашања за подметот – кога who или what е самиот подмет, редот не се менува A2-33.

Директно прашањеИндиректно прашање
Who lives here?Do you know who lives here?
What happened?Can you tell me what happened?

Прашален збор + to + основна форма – кога е јасно за кого станува збор, може да го користите пократкиот образец.

ПодолгоПократко
I don't know what I should do.I don't know what to do.
Can you tell me how I can get there?Can you tell me how to get there?
We can't decide whether we should stay.We can't decide whether to stay.

Употреба

1Љубезни прашања до непознати и на работа

Индиректните прашања се вообичаениот љубезен избор кога зборувате со непознати, со вработени во продавници и хотели и со луѓе што не ги познавате добро. Тие ги омекнуваат и незгодните прашања. Кај нас често почнуваме со „Може ли да ми кажете…?“ или „Знаете ли…?“.

Excuse me, could you tell me where the nearest bus stop is?
Извинете, може ли да ми кажете каде е најблиската автобуска постојка?
кај нас „каде е постојката“, на англиски where the bus stop is
Do you know what time the last train leaves?
Знаете ли во колку часот тргнува последниот воз?
leaves: со -s, без does
Can you tell me how much a return ticket costs?
Може ли да ми кажете колку чини повратен билет?
кај нас „чини билетот“, на англиски a return ticket costs; return ticket (UK) = round-trip ticket (US)
Do you have any idea how long the delay will be?
Дали знаете барем приближно колку ќе трае доцнењето?
„ќе трае“ → will be
Could you tell me why the price has gone up?
Можете ли да ми кажете зошто се зголеми цената?
кај нас „се зголеми цената“, на англиски подметот the price пред глаголот

2Прашања со да / не: if / whether

Кога во директното прашање нема прашален збор, додадете if или whether. Кај нас тука стои „дали“.

Do you know if this seat is free?
Знаете ли дали ова место е слободно?
„дали“ → if
Could you tell me whether breakfast is included?
Можете ли да ми кажете дали појадокот е вклучен во цената?
whether е малку поформално
I'd like to know if you offer student discounts.
Би сакал да знам дали имате попуст за студенти.
изјава: на крајот точка
Do you know if Sam is coming tonight?
Знаеш ли дали Сем доаѓа вечерва?
договор за вечерва: на англиски is coming

3Без do / does / did

Во директното прашање do, does и did го прават редот на прашањето. Во индиректното прашање испуштете ги и користете ја обичната форма на глаголот: во Present Simple (просто сегашно време) со -s во трето лице еднина, во Past Simple (просто минато време) минатата форма. Одречната реченица го задржува don't / doesn't / didn't: Do you know why he didn't come?

Do you know where Tom lives?
Знаеш ли каде живее Том?
не: where does Tom live
Can you tell me what time the meeting starts?
Може ли да ми кажеш во колку часот почнува состанокот?
не: what time does the meeting start
Do you remember where we parked the car?
Се сеќаваш ли каде го паркиравме автомобилот?
не: where did we park
Could you tell me when my order was sent?
Можете ли да ми кажете кога е испратена мојата нарачка?
пасив: подметот my order пред was sent

4I wonder… и I'd like to know… – изјави

I wonder и I'd like to know се изјави, па реченицата завршува со точка. I wonder кај нас е „се прашувам“ или „интересно ми е дали…“. I was wondering if you could… е многу љубезен начин да замолите за услуга A2-23.

I wonder what she's doing now.
Се прашувам што ли прави сега.
изјава: точка
I wonder if it'll rain tomorrow.
Се прашувам дали утре ќе врне.
кај нас „ќе врне“ без збор за it; на англиски it'll rain
I'd like to know why my account was closed.
Би сакал да знам зошто е затворена мојата сметка.
формално и јасно
I was wondering if you could help me with something.
Се прашував дали би можеле да ми помогнете околу нешто.
многу љубезна молба

5Прашален збор + to + основна форма

По глаголите know, decide, explain, show, tell, ask, wonder користете what / where / how / who / which / whether + to + основна форма. Тоа значи „што треба да направам / направиме“ или „како може да се направи“. Кај нас е многу слично: „што да правам“, „каде да одиме“, „како се користи“. Нашето „да“ + глагол тука на англиски е to + основна форма.

I don't know what to do.
Не знам што да правам.
„што да“ → what to
Can you show me how to use this machine?
Може ли да ми покажеш како се користи оваа машина?
„како се користи“ → how to use
We couldn't decide where to go for dinner.
Не можевме да одлучиме каде да одиме на вечера.
She asked me whether to stay or leave.
Ме праша дали да остане или да си оди.
„дали да“ → whether to, не if to
I'm not sure which bus to take.
Не сум сигурен со кој автобус да одам.
кај нас „со кој автобус“, на англиски which bus to take

Чести грешки

❌Can you tell me where is the station?
✅Can you tell me where the station is?
Во индиректното прашање стои ред на изјавна реченица.
❌Do you know what time does the shop close?
✅Do you know what time the shop closes?
Без does; глаголот добива -s.
❌Could you tell me where did you buy it?
✅Could you tell me where you bought it?
Без did; користете ја минатата форма.
❌Do you know is the museum open today?
✅Do you know if the museum is open today?
Прашање со да / не → if / whether.
❌Do you know where can I buy stamps?
✅Do you know where I can buy stamps?
Модалниот глагол доаѓа по подметот.
❌I wonder where she lives?
✅I wonder where she lives.
I wonder е изјава: точка.
❌I don't know what I should to do.
✅I don't know what to do.
Користете what to do или what I should do – не двете заедно.
❌I can't decide if to go.
✅I can't decide whether to go.
Пред to користете whether, не if.

Замки за говорителите на македонски

1. „Од кој перон тргнува возот?“ → глаголот пред подметот. Кога подметот е именка, кај нас глаголот често стои веднаш по прашалниот збор: „Извинете, знаете ли од кој перон тргнува возот за Велес?“ Does Македонците ретко го додаваат – но глаголот лесно останува пред подметот. На англиски по прашалниот збор доаѓа подмет + глагол.

❌Excuse me, do you know from which platform leaves the train to Veles, because the screen in the hall isn't working?
✅Excuse me, do you know which platform the train to Veles leaves from, because the screen in the hall isn't working? или Excuse me, do you know from which platform the train to Veles leaves, because the screen in the hall isn't working?
„од кој перон тргнува возот“ → which platform the train leaves from
❌Excuse me, can you tell me why was cancelled the morning flight from Ohrid to Vienna?
✅Excuse me, can you tell me why the morning flight from Ohrid to Vienna was cancelled?
„зошто е откажан летот“ → why the flight was cancelled

2. „Каде можам да…“ → where can I. Кај нас подметот често воопшто не се кажува: „Знаете ли каде можам да ја надополнам картичката за автобус?“ Во реченицата нема „јас“, па на англиски лесно излегува редот на прашањето: where can I. Англискиот мора да го каже подметот, и тоа пред модалниот глагол: where I can.

❌Sorry to bother you, but do you know where can I top up my bus card in the centre of Skopje?
✅Sorry to bother you, but do you know where I can top up my bus card in the centre of Skopje?
подметот I пред can
❌Could you tell us how long can we stay in this car park by Lake Ohrid without paying?
✅Could you tell us how long we can stay in this car park by Lake Ohrid without paying?
подметот we пред can

3. „Дали да…“ → if to. „Дали“ во индиректното прашање обично е if. Но кога по „дали“ доаѓа „да“ + глагол („дали да прифатам“, „дали да им дадам“), англискиот користи само whether: whether to accept. „Никој не ѝ кажа на новата рецепционерка дали да им дава на гостите доцно одјавување бесплатно.“

❌On her first weekend at the hotel in Struga, the new receptionist wasn't told if to give guests a late checkout for free or charge them for an extra night.
✅On her first weekend at the hotel in Struga, the new receptionist wasn't told whether to give guests a late checkout for free or charge them for an extra night. или On her first weekend at the hotel in Struga, the new receptionist wasn't told whether she should give guests a late checkout for free or charge them for an extra night.
„дали да им дава“ → whether to give

Не мешајте

Директно и индиректно прашање – Иста информација, но различна учтивост и ред на зборовите.

Where's the toilet?
Каде е тоалетот?
директно: во ред меѓу пријатели; toilet (UK); restroom, bathroom (US)
Could you tell me where the toilet is?
Може ли да ми кажете каде е тоалетот?
индиректно: љубезно

Индиректно прашање и пренесено прашање – Индиректното прашање прашува сега и времето не се поместува. Пренесеното прашање раскажува за прашање од минатото и времето обично оди назад B1-13.

Do you know where Anna works?
Знаеш ли каде работи Ана?
прашувам сега
He asked me where Anna worked.
Ме праша каде работи Ана.
пренесувам; кај нас „работи“, на англиски worked

Прашалник или точка? – Одлучува воведот, а не прашањето во него.

Do you know when the next bus is?
Знаеш ли кога има следен автобус?
воведот е прашање → ?
I wonder when the next bus is.
Се прашувам кога има следен автобус.
воведот е изјава → .

Правопис и изговор

  • Интонацијата го следи воведот: по Do you know…? / Could you tell me…? гласот на крајот обично се качува, како кај прашање со да / не; по I wonder… паѓа, како кај изјава.
  • Could you често се изговара споено: /ˈkʊdʒə/; Do you know често звучи како /djə ˈnəʊ/. Кај нас звучните согласки на крајот од зборот обезвучуваат, па could лесно звучи како [kʊt]. Оставете го /d/ звучно.
  • wonder /ˈwʌndə/ (UK), /ˈwʌndɚ/ (US) се римува со under. /ʌ/ е кратко и отворено – ни „а“, ни „о“. Не го мешајте со wander /ˈwɒndə/ (UK), /ˈwɑːndɚ/ (US) – „талка“. Почетното /w/ во двата збора не е нашето „в“: заоблете ги усните, забите не ја допираат усната.
  • Кога пишувате, погледнете ги првите зборови: Do / Could / Can / Have → прашалник; I wonder / I'd like to know → точка.

Златно правило

Љубезен вовед + ред на изјавна реченица: Could you tell me where the station is? Внатре нема do / does / did за прашање, а подметот стои пред глаголот, и пред can. За прашање со да / не користете if / whether (нашето „дали“), а пред to само whether. Прашалник има само кога самиот вовед е прашање.

Вежби

A. Форма

Претворете ги прашањата во љубезни.

  1. Where is the post office? → Could you tell me where ?
  2. What time does the film start? → Do you know what time ?
  3. Did they win the match? → Do you know they won the match?
  4. How much does this cost? → Can you tell me how much ?
  5. Претворете го прашањето во љубезно: Where did you buy that jacket? (Can you tell me…)
  6. Претворете го прашањето во љубезно: Is there a cash machine near here? (Do you know…)
  7. Претворете го прашањето во љубезно: Who owns this car? (Do you know…)

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: Which sentence needs a question mark at the end?
  2. Изберете го точниот одговор: Which is more polite to a stranger?
  3. Дополнете со прашален збор и to: I've never cooked fish. I don't know (cook) it.
  4. Изберете го точниот одговор: We're not sure … to stay another night.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. Do you know where is my phone?
  2. Can you tell me when does the bank open?
  3. I wonder why is she so angry?
  4. Do you know who lives in that house?

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.

At the hotel
Guest: Hi. Could you tell me what time breakfast 16 (start)?
Receptionist: Of course. It starts at seven.
Guest: Thanks. And do you know 17 the pool is open this evening?
Receptionist: Yes, until ten.
Guest: Great. I'd also like to know how I 18 (get) to the old town.
Receptionist: It's easy. I can show you how 19 (get) there on the map.
Guest: And I was wondering 20 I could have a late checkout tomorrow.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски.

  1. Во нов град сте. Напишете две љубезни прашања до непознат човек.
  2. Напишете реченица за одлука што не можете да ја донесете, со whether to или what to.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. B1-13 Reported questions на англиски: индиректни прашања, молби и наредби – say или tell?
    "Where do you live?" (he asked me) → He asked me where .
  2. A2-33 Who called you? или Who did you call? Прашања за подметот и за предметот на англиски
    Who (break) the window? — Tom did.
  3. B1-12 Reported speech (индиректен говор) на англиски: She said she was tired
    "I've lost my keys." → She said she her keys.
  4. B1-11 Пасив во сите времиња и со модални глаголи: is being done, has been done, must be done
    The road (repair) at the moment, so we're late.
Одговори

A. Форма

  1. the post office is
  2. the film starts
  3. if / whether
  4. this costs / it costs
  5. Can you tell me where you bought that jacket?
  6. Do you know if there is a cash machine near here? / Do you know whether there is a cash machine near here? / Do you know if there's a cash machine near here?
  7. Do you know who owns this car?

B. Значење

  1. Could you tell me how this works
  2. Could you tell me where the toilet is?
  3. how to cook
  4. whether

C. Најдете ја грешката

  1. Do you know where my phone is?
  2. Can you tell me when the bank opens?
  3. I wonder why she is so angry. / I wonder why she's so angry.
  4. ✓ Do you know who lives in that house?

D. Во контекст

  1. starts
  2. if / whether
  3. can get / get / could get / should get
  4. to get
  5. if / whether

E. Ваш ред е

  1. Excuse me, do you know where the main square is? Could you tell me if there's a pharmacy near here?
  2. I can't decide whether to study medicine or law.

F. Мешано повторување

  1. I lived / I live
  2. broke
  3. had lost / has lost
  4. is being repaired
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play