SlowingoMálfræði
B2 24 / 30

Subject-verb agreement: news is, police are – samræmi frumlags og sagnar á ensku

Subject-Verb Agreement: Tricky Nouns

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund velurðu sögn í eintölu eða fleirtölu af öryggi, líka á eftir erfiðum frumlögum: óteljanlegum nafnorðum eins og news og advice, nafnorðum sem eru alltaf í fleirtölu eins og police og clothes, safnheitum eins og team, orðunum everyone og each, neither… nor, one of the… og magni eins og ten dollars.

Aðalatriðið

Grunnreglan er einföld: frumlag í eintölu fær sögn í eintölu (The car is), frumlag í fleirtölu fær sögn í fleirtölu (The cars are). Vandinn er að það er ekki alltaf hægt að treysta útliti nafnorðsins.

News endar á -s en er eintala. Police hefur ekkert -s en er fleirtala. Ten kilometres lítur út eins og fleirtala, en við hugsum um það sem eina vegalengd.

Hugsaðu þér að sögnin telji höfuð. Hún lítur ekki á hvernig frumlagið er skrifað. Hún spyr: lítur enskan á þetta sem einn hlut eða marga hluti? Lærðu hópana í þessari kennslustund og þá veistu svarið. Þar sem notkunin er tvenns konar – til dæmis með safnheitum í breskri og bandarískri ensku – lærirðu báða möguleikana.

Íslenska og enska

Góðu fréttirnar: á íslensku sambeygist sögnin frumlaginu eins og á ensku – „hann býr“, „þau búa“, „er“ og „eru“. Það er þér því eðlilegt að velja á milli eintölu og fleirtölu. Gildran liggur annars staðar: sama hugtakið er oft í annarri tölu á íslensku en á ensku. „Fréttir“, „upplýsingar“, „peningar“, „húsgögn“, „rannsóknir“, „framfarir“ og „sannanir“ eru í fleirtölu á íslensku, en news, information, money, furniture, research, progress og evidence eru óteljanleg og fá sögn í eintölu. Og öfugt: „lögreglan“, „fólk“ og „starfsfólkið“ eru eintöluorð á íslensku, en police og people eru alltaf fleirtala og staff getur verið það.

Á mörgum stöðum er þetta eins. „Föt“, „buxur“, „gleraugu“, „vörur“ og „nautgripir“ eru í fleirtölu eins og clothes, trousers, glasses, goods og cattle. „Farangur“ og „búnaður“ eru í eintölu eins og luggage og equipment. Og „einn af vinum mínum býr…“ fylgir orðinu „einn“, eins og one of my friends lives. „Allir“ er hins vegar fleirtala á íslensku („allir eru komnir“), en everyone er eintala. Loks segjum við oft „Tíu dollarar eru mikið“ í fleirtölu, en á ensku er magn sem ein heild í eintölu: Ten dollars is a lot.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Fréttirnar eru klukkan sex.The news is on at six.„fréttir“ er fleirtala, news eintala
Upplýsingarnar á vefsíðunni eru úreltar.The information on the website is out of date.„upplýsingar“ er fleirtala, information óteljanlegt
Öll húsgögnin hér eru notuð.All the furniture in this room is second-hand.„húsgögn“ er fleirtala, furniture óteljanlegt
Lögreglan leitar að tveimur mönnum.The police are looking for two men.„lögreglan“ er eintala, police fleirtala
Fólk hefur sífellt meiri áhuga á rafbílum.People are getting more interested in electric cars.„fólk“ er eintala, people fleirtala
Fötin mín eru enn blaut.My clothes are still wet.fleirtala í báðum málum – hér er þetta eins
Fjölskyldan mín býr í litlum bæ.My family lives in a small town.eintala eins og á íslensku; í breskri ensku líka My family are…
Allir eru velkomnir.Everyone is welcome to join.„allir“ er fleirtala, everyone eintala
Einn af samstarfsmönnum mínum talar fimm tungumál.One of my colleagues speaks five languages.sögnin fylgir „einn“ – hér er þetta eins
Tíu dollarar eru mikið fyrir samloku.Ten dollars is a lot for a sandwich.magn sem ein heild → eintala á ensku

Í stuttu máli: treystu ekki íslensku tölunni – „fréttir“, „upplýsingar“ og „allir“ verða eintala á ensku, „lögreglan“ og „fólk“ verða fleirtala.

Form

Tegund frumlagsSögnDæmi
óteljanleg nafnorð (líka með -s eða sem líta út fyrir að vera teljanleg)eintalanews, information, advice, furniture, luggage, equipment, research, homework, progress
nafnorð sem eru alltaf í fleirtölufleirtalapolice, cattle, clothes, goods, belongings, trousers, scissors, glasses (= gleraugu), surroundings
safnheiti (hópur)eintala (UK og US) eða fleirtala (aðallega UK)family, team, government, staff, company, audience, committee, class
everyone, everybody, someone, nobody, each, every + nafnorðeintalaEveryone is… Each student has…
neither… nor / either… orsambeygist nær frumlaginuNeither the manager nor the workers are…
one of the + nafnorð í fleirtölueintala (fylgir one)One of my friends lives in Rome.
magn af peningum, tíma, vegalengd eða þyngd sem ein heildeintalaTen dollars is enough. Two hours is a long time.

Singular they

FrumlagFornafnSögn
everyone, someone, nobody; manneskja þegar kyn er óþekkt eða skiptir ekki málithey / their / themmeð they alltaf fleirtölumynd: Someone left their umbrella. Tell them they're welcome.

Notkun

1Óteljanleg nafnorð: sögn í eintölu

Sum nafnorð enda á -s eða líta út fyrir að vera teljanleg, en eru óteljanleg á ensku A1-24. Þau fá sögn í eintölu, fá ekki a / an og hafa enga fleirtölu. Ef þú vilt telja notarðu a piece of / an item of. Námsgreinar sem enda á -ics eru líka í eintölu: Physics was my favourite subject. Sama gildir um maths (UK) / math (US). Á íslensku eru mörg þessara orða í fleirtölu – þar liggur hættan.

The news is on at six.
Fréttirnar eru klukkan sex.
„fréttirnar eru“ → the news is
Your advice was really helpful.
Ráðin þín voru mjög gagnleg.
„ráðin voru“ → advice was
All the furniture in this room is second-hand.
Öll húsgögnin í þessu herbergi eru notuð.
„húsgögnin eru“ → the furniture is
The information on the website is out of date.
Upplýsingarnar á vefsíðunni eru úreltar.
information er alltaf í eintölu
Economics is difficult, but I enjoy it.
Hagfræði er erfið, en mér finnst hún skemmtileg.
námsgrein á -ics → eintala
Our luggage hasn't arrived yet.
Farangurinn okkar er ekki kominn enn.
eintala í báðum málum – hér er þetta eins
Recent research shows that sleep affects memory.
Nýlegar rannsóknir sýna að svefn hefur áhrif á minnið.
„rannsóknir sýna“ → research shows

2Nafnorð sem eru alltaf í fleirtölu

Sum nafnorð eru alltaf í fleirtölu. Police og cattle hafa ekkert -s en fá sögn í fleirtölu. Í fleirtölu eru líka clothes, goods, belongings og hlutir úr tveimur hlutum eins og trousers, scissors og glasses (= gleraugu) (en a pair of glasses is). People er einfaldlega óreglulega fleirtalan af person og fær því líka sögn í fleirtölu – þótt „fólk“ sé eintöluorð á íslensku.

The police are looking for two men.
Lögreglan leitar að tveimur mönnum.
„lögreglan leitar“ (eintala) → the police are
My clothes are still wet.
Fötin mín eru enn blaut.
fleirtala í báðum málum
The goods were damaged during delivery.
Vörurnar skemmdust í flutningi.
fleirtala – hér er þetta eins
Your glasses are on the kitchen table.
Gleraugun þín eru á eldhúsborðinu.
fleirtala; en a pair of glasses is
The cattle are kept in the field during the summer.
Nautgripirnir eru hafðir úti á túni á sumrin.
cattle er alltaf fleirtala
People are getting more interested in electric cars.
Fólk hefur sífellt meiri áhuga á rafbílum.
„fólk“ er eintala, people fleirtala

3Safnheiti: eintala eða fleirtala

Safnheiti nefnir hóp. Í bandarískri ensku fær það venjulega sögn í eintölu. Í breskri ensku getur sögnin verið í eintölu (hópurinn sem ein heild) eða í fleirtölu (meðlimirnir hver fyrir sig). Á íslensku eru „fjölskyldan“, „liðið“, „ríkisstjórnin“ og „starfsfólkið“ í eintölu, svo eintalan er þér eðlileg. Haltu þig við sama valið innan sömu setningar (The team is proud of its… / The team are proud of their…).

The team is playing well this season.
Liðið spilar vel á þessu tímabili.
(UK og US) ein heild
The team are celebrating in the changing room.
Leikmennirnir fagna í búningsklefanum.
(UK) leikmennirnir hver fyrir sig
My family lives in a small town.
Fjölskyldan mín býr í litlum bæ.
ein heild
My family are all very tall.
Allir í fjölskyldunni minni eru mjög hávaxnir.
(UK) hver og einn
The government has announced new tax rules.
Ríkisstjórnin hefur kynnt nýjar skattareglur.
ein heild
The staff are unhappy about the new schedule.
Starfsfólkið er óánægt með nýju vaktaáætlunina.
„starfsfólkið er“; (UK, líka algengt í US) the staff are; í US líka the staff is

4Everyone, each, every: sögn í eintölu; singular they

Everyone, everybody, someone, nobody, each og every + nafnorð fá sögn í eintölu, jafnvel þótt þau merki marga. Íslenska „allir“ fær sögn í fleirtölu („allir komu“), en everyone ekki. Fornafnið sem vísar aftur til þeirra er venjulega they / their / them („singular they“). Með they er sögnin alltaf í fleirtölumynd (they are), jafnvel þegar það merkir eina manneskju. Á íslensku leysum við þetta oft með „sinn“: „Einhver gleymdi símanum sínum“ – það segir ekkert um kyn, og á ensku gerir their það sama. Ef each kemur á eftir frumlagi í fleirtölu er sögnin í fleirtölu: They each have a key.

Everyone is welcome to join.
Allir eru velkomnir að vera með.
„allir eru“ → everyone is
Each room has its own bathroom.
Í hverju herbergi er sérbaðherbergi.
each + eintala
Every student needs to bring their ID.
Hver nemandi þarf að taka með sér skilríkin sín.
every + eintala; „sín“ → their
Somebody has left their phone on the bus.
Einhver hefur gleymt símanum sínum í strætó.
„sínum“ → their þegar kynið er óþekkt
The children each have their own bedroom.
Börnin eru hvert með sitt eigið svefnherbergi.
each á eftir frumlagi í fleirtölu → fleirtala
A new colleague starts on Monday. I wonder what they're like.
Nýr vinnufélagi byrjar á mánudaginn. Mig langar að vita hvernig manneskja þetta er.
ein manneskja: they + are

5Neither… nor / either… or; one of the…

Með neither… nor og either… or sambeygist sögnin því frumlagi sem er nær henni. (Í óformlegu tali heyrist líka fleirtala þegar bæði frumlögin eru í eintölu: Neither Anna nor Leo are coming.) Í one of the + nafnorð í fleirtölu sambeygist sögnin orðinu one og er því í eintölu. Hér er þetta eins á íslensku: „einn af vinum mínum býr…“.

Neither my brother nor my sisters live nearby.
Hvorki bróðir minn né systur mínar búa í nágrenninu.
nær frumlagið sisters → fleirtala
Either the twins or their mother is picking us up.
Annaðhvort tvíburarnir eða mamma þeirra sækir okkur.
nær frumlagið mother → eintala
Neither the hotel nor the restaurants were open.
Hvorki hótelið né veitingastaðirnir voru opnir.
nær frumlagið restaurants → fleirtala
One of my colleagues speaks five languages.
Einn af samstarfsmönnum mínum talar fimm tungumál.
sögnin fylgir one – hér er þetta eins
One of the reasons I moved here was the weather.
Ein af ástæðunum fyrir því að ég flutti hingað var veðrið.
one … was

6Magn sem ein heild

Þegar magn af peningum, tíma, vegalengd eða þyngd er hugsað sem ein heild notarðu sögn í eintölu. Á íslensku segjum við oft „Tíu dollarar eru mikið“ eða „Fimm kílómetrar eru hæfileg vegalengd“, í fleirtölu. Á ensku er eintalan reglan.

Ten dollars is a lot for a sandwich.
Tíu dollarar eru mikið fyrir eina samloku.
„eru“ → is: ein upphæð
Three weeks isn't long enough for a trip to Australia.
Þrjár vikur eru ekki nógu langur tími fyrir ferð til Ástralíu.
eitt tímabil → isn't
Five kilometres is a good distance for a beginner.
Fimm kílómetrar eru hæfileg vegalengd fyrir byrjanda.
ein vegalengd → is
Twenty kilos is the maximum for checked luggage.
Tuttugu kíló eru hámarkið fyrir innritaðan farangur.
ein þyngd → is

Algengar villur

❌The news are good.
✅The news is good.
news er óteljanlegt → eintala.
❌She gave me some good advices.
✅She gave me some good advice. eða She gave me a few good pieces of advice.
advice hefur enga fleirtölu.
❌The police is coming.
✅The police are coming.
police fær alltaf sögn í fleirtölu.
❌Everyone have a ticket.
✅Everyone has a ticket.
everyone → sögn í eintölu.
❌One of my friend live in Berlin.
✅One of my friends lives in Berlin.
one of + nafnorð í fleirtölu + sögn í eintölu.
❌My clothes is in the washing machine.
✅My clothes are in the washing machine.
clothes → fleirtala.
❌We need new furnitures.
✅We need new furniture.
furniture er óteljanlegt.
⚠️Fifty euros are too much for a T-shirt.
✅Fifty euros is too much for a T-shirt.
Fleirtalan heyrist stundum, en um eina heildarupphæð er eintalan viðmiðið.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Upplýsingarnar voru“, „miklar framfarir“ → the information were, progresses. Á íslensku eru „upplýsingar“, „fréttir“, „framfarir“, „rannsóknir“ og „sannanir“ í fleirtölu, og sögnin líka. Enska information, news, progress, research og evidence eru óteljanleg: ekkert -s og sögnin í eintölu. Ef þú þarft að telja segirðu a piece of information eða studies.

❌The information that the guide gave us about the opening hours of the swimming pool in Hofsos were wrong, so we drove all the way there for nothing.
✅The information that the guide gave us about the opening hours of the swimming pool in Hofsos was wrong, so we drove all the way there for nothing.
„upplýsingarnar voru“ → the information was
❌Our new apprentice at the bakery in Selfoss has made great progresses since September and can now bake the rye bread on her own.
✅Our new apprentice at the bakery in Selfoss has made great progress since September and can now bake the rye bread on her own.
„framfarir“ → progress, án -s

2. „Lögreglan var…“ → the police was. Á íslensku er „lögreglan“ eintöluorð og sögnin í eintölu: „lögreglan var á staðnum“, „lögreglan hefur beðið fólk…“. Enska police merkir lögreglumennina og fær alltaf sögn í fleirtölu – í nútíð, þátíð og með have.

❌After the fireworks on New Year's Eve, the police in Hafnarfjordur was busy until five in the morning answering calls about frightened dogs.
✅After the fireworks on New Year's Eve, the police in Hafnarfjordur were busy until five in the morning answering calls about frightened dogs.
„lögreglan var“ → the police were

3. „Fólkið er“ → the people is. Á íslensku er „fólk“ eintöluorð: „Fólkið í götunni er vingjarnlegt“, „Fólk kemur hingað alls staðar að.“ Enska people er fleirtalan af person: alltaf people are, people were, people come.

❌The people in our street in Kopavogur is really friendly, and somebody always clears the snow from the pavement before we wake up.
✅The people in our street in Kopavogur are really friendly, and somebody always clears the snow from the pavement before we wake up.
„fólkið er“ → the people are
❌Every summer more and more people from abroad comes to Lake Myvatn to watch the birds and walk among the strange lava formations.
✅Every summer more and more people from abroad come to Lake Myvatn to watch the birds and walk among the strange lava formations.
people → come, án -s

4. „Allir í kórnum þurfa…“ → everyone have to. Á íslensku er „allir“ fleirtala: „allir þurfa“, „allir voru“. Enska everyone / everybody er málfræðilega eintala, þótt það merki marga. Fornafnið á eftir getur verið their, en sögnin strax á eftir everyone er í eintölu.

❌Before the concert in Harpa starts, everyone in the choir have to switch off their phones and leave their bags in the dressing room.
✅Before the concert in Harpa starts, everyone in the choir has to switch off their phones and leave their bags in the dressing room.
„allir þurfa“ → everyone has to

5. „25 kílómetrar eru…“ → 25 kilometres are. Á íslensku er magn oft í fleirtölu: „Tíu þúsund krónur eru mikið“, „Tveir tímar eru nóg.“ Á ensku er magn sem ein heild – peningar, tími, vegalengd, þyngd – venjulega í eintölu.

⚠️My brother thinks that 25 kilometres a day are the right distance on the Laugavegur trail, but I would rather walk less and enjoy the views.
✅My brother thinks that 25 kilometres a day is the right distance on the Laugavegur trail, but I would rather walk less and enjoy the views.
Málfræðilega rétt, en um eina vegalengd sem heild er eintalan viðmiðið.

Ekki rugla saman

a number of og the number of – sögn í fleirtölu eða sögn í eintölu. Sjá B2-19.

A number of guests are waiting.
Nokkrir gestir bíða.
a number of = nokkrir → fleirtala
The number of guests is growing.
Fjöldi gesta eykst.
the number = fjöldinn → eintala

people, persons og peoples – People er venjuleg fleirtala af person. Persons er mjög formlegt eða lagamál. A people / peoples merkir þjóð eða þjóðir.

Three people are waiting outside.
Þrjár manneskjur bíða fyrir utan.
people → are
The museum tells the story of the peoples of the Pacific.
Safnið segir sögu þjóðanna við Kyrrahafið.
peoples = þjóðir

both… and og neither… nor – Both… and fær alltaf sögn í fleirtölu; neither… nor fylgir því frumlagi sem er nær. Sjá B1-30.

Both Anna and Leo are coming.
Bæði Anna og Leo koma.
both … and → fleirtala
Neither Anna nor Leo is coming.
Hvorki Anna né Leo koma.
á ensku fylgir sögnin nær frumlaginu Leo → is

none of + nafnorð í fleirtölu – bæði eintala og fleirtala eru möguleg; sjá B1-30. Um samræmi með the majority, one in five og a total of sjá C2-07.

Stafsetning og framburður

  • news /njuːz/ (UK), /nuːz/ (US): í lokin er raddað /z/, en það er ekki fleirtöluending. Í íslensku er ekkert /z/; láttu raddböndin titra eins og suð í flugu.
  • clothes /kləʊðz/ (UK), /kloʊðz/ (US): góðu fréttirnar eru að /ð/ er íslenska hljóðið ð. Á eftir því kemur raddað /z/. Í hröðu tali hljómar orðið oft eins og close /kləʊz/.
  • police /pəˈliːs/: áherslan er á seinna atkvæðinu og fyrra atkvæðið er veikt /pə/. Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði, en hér rís röddin fyrst á öðru atkvæði.
  • furniture /ˈfɜːnɪtʃə/ (UK), /ˈfɝːnɪtʃɚ/ (US): /ɜː/ er hvorki ö né e – hafðu varirnar slakar og ókringdar. Í miðjunni er /tʃ/, ekki „tj“.
  • luggage /ˈlʌɡɪdʒ/: stutt, opið /ʌ/ (ekki u) og /dʒ/ í lokin, raddað eins og í job.

Gullna reglan

Sögnin fylgir merkingunni, ekki útlitinu: einn hlutur → eintala, margir hlutir → fleirtala. Lærðu erfiðu hópana: news / advice / information (eintala), police / clothes / people (fleirtala), team / family (eintala, í breskri ensku líka fleirtala), everyone / each (eintala), magn sem ein heild (eintala). Og mundu: „fréttir“, „upplýsingar“ og „allir“ eru fleirtala á íslensku, en news, information og everyone eru eintala; „lögreglan“ og „fólk“ eru eintala, en police og people fleirtala.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar.

  1. The information you sent ___ … very useful.
  2. The police ___ … closed the road.
  3. Everybody (know) the answer.
  4. One of the windows (be) broken.
  5. Two hours (be) too long to wait.
  6. Someone has left coat in the hall. (við vitum ekki hver)

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Veldu rétta svarið: Neither the teacher nor the students … ready.
  2. Veldu rétta svarið: Either my parents or my aunt … coming to the concert.
  3. Hvor setningin lítur á liðið sem einstaka leikmenn (bresk enska)?
  4. Veldu rétta svarið: Economics … my favourite subject.
  5. Veldu rétta svarið: Each of the rooms … a balcony.

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. We bought some new furnitures for the flat.
  2. My trousers is too short.
  3. The news were shocking.
  4. My family lives in a small town.

D. Í samhengi

Fylltu í skilaboðin með réttum myndum sagnanna í svigunum.

Moving day
Hi Sam, moving day was chaos! All our furniture 16 (be) still in boxes, and our luggage 17 (not / arrive) yet. The neighbours 18 (be) friendly, though — everyone 19 (have) offered to help. One of them 20 (work) as a builder! The bad news 21 (be) that the internet doesn't work. Neither the router nor the cables 22 (seem) to be the problem.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku.

  1. Skrifaðu tvær setningar um fjölskylduna þína eða lið sem þú þekkir: aðra með sögn í eintölu og hina með sögn í fleirtölu.
  2. Skrifaðu setningu um peningaupphæð eða tíma með sögn í eintölu.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. B2-19 Few eða a few? Magnorð á ensku: little, a little, a number of og most of
    A number of students ___ … complained.
  2. B1-30 Both, either, neither, all, none, each og every á ensku
    Both Anna and Leo ___ … coming.
  3. A1-24 Teljanleg og óteljanleg nafnorð á ensku: some, any, much, many
    Can you give me some ___ … about the course?
Svör

A. Form

  1. was
  2. have
  3. knows
  4. is / was
  5. is
  6. their / his or her

B. Merking

  1. were
  2. is
  3. The team are arguing about who should be captain.
  4. is
  5. has

C. Finndu villuna

  1. We bought some new furniture for the flat. / We bought some new pieces of furniture for the flat.
  2. My trousers are too short.
  3. The news was shocking.
  4. ✓ My family lives in a small town.

D. Í samhengi

  1. is / was
  2. hasn't arrived / has not arrived / hadn't arrived / had not arrived
  3. are / were
  4. has / had
  5. works / worked
  6. is / was
  7. seem / seemed

E. Spreyttu þig

  1. My family lives in the north. My family are all very tall.
  2. Twenty minutes is enough for a quick lunch.

F. Blönduð upprifjun

  1. have
  2. are
  3. information
Android appLærðu á ferðinni Google Play